IP adres (o’qilishi (ay-pi adres) ingilizcha Internet Protocol)- Qurulmaning tarmoqdagi unikal raqami.
Internet va local tarmoqidagi qurilmalar bir biri bilan IP protokoli
asosida bir birini IP adreslariga ma’lumot junatish orqali aloqa qilishadi. Bu aloqaning o’ziga yarasha qonun qoidalari bor va shu qonun qoyda asosida bir IP adres ikkinchi IP adresga xabar(packet) junatadi va shu qonun qoida protocol diyiladi.
Bu unikal ip adres qurilmada (komputer/router(marshrut)/..) emas balki tarmoq interfeysida bo’ladi.
IP adreslarning xozirda ikki avlodi mavjud.
1. IPv4 (Internet prtocolining to’rtinchi avlodi).
2. IPv6 (Internet prtocolining oltinchi avlodi).
IPv4 adres 32 bitdan tashkil topgan bo’ladi. Bitlar ikkilik sanoq tizimida 0 va 1 larni ifodalaydi. Demak IP adres 32 0 va 1 larning ketma-ketligidan tashkil topgan buladi. Ikkilik ko’rinishda 11111111 11111111 11111111 00000000 bunday ko’rinishda yoziladi. Biz uchun bunday xolatda o’qish qiyinchilik va tarmoqda chalkashlik xosil qiladi ya’ni eslab qolish yoki biron bir sonni noto’g’ri kirgazish. O’zimiz uchun qulay bo’lishi uchun o’nliklik sanoq tizimiga o’tkazib foydalanamiz.
32 bitlik adreslar sxemasida 4 mlrd dan ortiq ip larni tuzush mumkin.
IPv6- yangi avlodi xisoblanib ipv4 dan farqli ravishda keng imkoniyatga ega. IPv6 128 bit dan tashkil topgan buladi. IPv6 ning ko’rinishi quydagicha fe80:0:0:0:200:f8ff: fe21:67cf.
adreslar ikki nuqta bilan ajratiladi. Bu ip adreslar facebook.com va shunga o’xshash mashxur saytlarga o’rnatilgan.
Biz adreslarni o’nlik sanoq tizimida ishlatganimiz bilan tarmoq interfeyslari IP adresni ikkilik ko’rinishi bilan ishlaydi. Shunda IP adresning har-biri 8 bitdan iborat bo’lgan to’rtta oktetlardan tashkil topgan sonlar to’plami. Undagi har-bir bit o’z qiymatiga ega bo’ladi.
1.Static
2.Dinamic
Static ip adreslar foydalanuvchiga o’zgarmasi ip adres beradi. Masalan sayt yoki biron server va hokozolarning egasi bo’lsangiz.
Dinamic ip adreslar esa o’zgaruvchan ip adreslar degani. Bu degani ip adreslarni boshqa kompyuterniki bilan bir xil bo’lib qolishidan ximoyalaydi. Chuqurroq kiradigan bo’lsak, Masalan internet pravayderining 4000 ta foydalanuvchisi bor, lekin real vaqtda 1000ta foydalanuvchi ishlaydi. Demak 1000 ta ip adres yetadi degani va tarmoq administratorining vazifasini yengillashtiradi. Dinamic ip adres bir martda beriladi kompyuterning tarmoqqa qayta kirganda unga yangi ip adres beriladi. Endi IP adreslar tarmoqda foydalanishiga ko’ra ikki xil buladi.
1. global (real, beliy, oq)
2. local (seriy)
Lacol ip adreslar quydagicha va bu ip adreslar glabal tarmoqda ishlatilmaydi va bu ip adreslarga glabal ip adres orqali kirib bo’lmaydi va xafsizlik taminlaydi.
10.0.0.0 — (niqobi)10.255.255.255 (10.0.0.0/8 va 10/8),
172.16.0.0 — 172.31.255.255 (172.16.0.0/12 va 172.16/12),
192.168.0.0 — 1
Shuningdek ichki qo’llanish uchun:
127.0.0.0/8
169.254.0.0/16 — DHCP bo’lmagan taqdirda tarmoq interfeysini avtomatik tazrda sozlash uchun
IPv4 uchun tarmoqlarning to’liq tavsiflar ro’yhati RFC3330 da keltiriladi.
Qolgan barcha ip adreslar glabal tarmoqda foydalinadi.
Kompyuterimizning IP adresini aniqlash uchun Windows da ПУСК=>Выполнить..=>CMD=>IPCONFIG
Windows IP Configuration
ОС Unix da o’zining IP-manzilini bilish uchun, buyruqlar satrida ipconfig buyrug’ini terib bilish mumkin.
Domen nomidagi IP-manzilni nslookup buyrug’I orqali bilish mumkin.
Endi bir IP adresda nechta ip adres borligin bilish uchun quydagicha amallarni bajaramiz.
Maslan: 192.168.0.0 bu adresning niqobi 255.255.0.0 demak 16 bitlik adres.
Internet va local tarmoqidagi qurilmalar bir biri bilan IP protokoli
asosida bir birini IP adreslariga ma’lumot junatish orqali aloqa qilishadi. Bu aloqaning o’ziga yarasha qonun qoidalari bor va shu qonun qoyda asosida bir IP adres ikkinchi IP adresga xabar(packet) junatadi va shu qonun qoida protocol diyiladi.
Bu unikal ip adres qurilmada (komputer/router(marshrut)/..) emas balki tarmoq interfeysida bo’ladi.
IP adreslarning xozirda ikki avlodi mavjud.
1. IPv4 (Internet prtocolining to’rtinchi avlodi).
2. IPv6 (Internet prtocolining oltinchi avlodi).
IPv4 adres 32 bitdan tashkil topgan bo’ladi. Bitlar ikkilik sanoq tizimida 0 va 1 larni ifodalaydi. Demak IP adres 32 0 va 1 larning ketma-ketligidan tashkil topgan buladi. Ikkilik ko’rinishda 11111111 11111111 11111111 00000000 bunday ko’rinishda yoziladi. Biz uchun bunday xolatda o’qish qiyinchilik va tarmoqda chalkashlik xosil qiladi ya’ni eslab qolish yoki biron bir sonni noto’g’ri kirgazish. O’zimiz uchun qulay bo’lishi uchun o’nliklik sanoq tizimiga o’tkazib foydalanamiz.
32 bitlik adreslar sxemasida 4 mlrd dan ortiq ip larni tuzush mumkin.
IPv6- yangi avlodi xisoblanib ipv4 dan farqli ravishda keng imkoniyatga ega. IPv6 128 bit dan tashkil topgan buladi. IPv6 ning ko’rinishi quydagicha fe80:0:0:0:200:f8ff: fe21:67cf.
adreslar ikki nuqta bilan ajratiladi. Bu ip adreslar facebook.com va shunga o’xshash mashxur saytlarga o’rnatilgan.
Biz adreslarni o’nlik sanoq tizimida ishlatganimiz bilan tarmoq interfeyslari IP adresni ikkilik ko’rinishi bilan ishlaydi. Shunda IP adresning har-biri 8 bitdan iborat bo’lgan to’rtta oktetlardan tashkil topgan sonlar to’plami. Undagi har-bir bit o’z qiymatiga ega bo’ladi.
1.Static
2.Dinamic
Static ip adreslar foydalanuvchiga o’zgarmasi ip adres beradi. Masalan sayt yoki biron server va hokozolarning egasi bo’lsangiz.
Dinamic ip adreslar esa o’zgaruvchan ip adreslar degani. Bu degani ip adreslarni boshqa kompyuterniki bilan bir xil bo’lib qolishidan ximoyalaydi. Chuqurroq kiradigan bo’lsak, Masalan internet pravayderining 4000 ta foydalanuvchisi bor, lekin real vaqtda 1000ta foydalanuvchi ishlaydi. Demak 1000 ta ip adres yetadi degani va tarmoq administratorining vazifasini yengillashtiradi. Dinamic ip adres bir martda beriladi kompyuterning tarmoqqa qayta kirganda unga yangi ip adres beriladi. Endi IP adreslar tarmoqda foydalanishiga ko’ra ikki xil buladi.
1. global (real, beliy, oq)
2. local (seriy)
Lacol ip adreslar quydagicha va bu ip adreslar glabal tarmoqda ishlatilmaydi va bu ip adreslarga glabal ip adres orqali kirib bo’lmaydi va xafsizlik taminlaydi.
10.0.0.0 — (niqobi)10.255.255.255 (10.0.0.0/8 va 10/8),
172.16.0.0 — 172.31.255.255 (172.16.0.0/12 va 172.16/12),
192.168.0.0 — 1
Shuningdek ichki qo’llanish uchun:
127.0.0.0/8
169.254.0.0/16 — DHCP bo’lmagan taqdirda tarmoq interfeysini avtomatik tazrda sozlash uchun
IPv4 uchun tarmoqlarning to’liq tavsiflar ro’yhati RFC3330 da keltiriladi.
Qolgan barcha ip adreslar glabal tarmoqda foydalinadi.
Kompyuterimizning IP adresini aniqlash uchun Windows da ПУСК=>Выполнить..=>CMD=>IPCONFIG
Windows IP Configuration
ОС Unix da o’zining IP-manzilini bilish uchun, buyruqlar satrida ipconfig buyrug’ini terib bilish mumkin.
Domen nomidagi IP-manzilni nslookup buyrug’I orqali bilish mumkin.
Endi bir IP adresda nechta ip adres borligin bilish uchun quydagicha amallarni bajaramiz.
Maslan: 192.168.0.0 bu adresning niqobi 255.255.0.0 demak 16 bitlik adres.
Web server nima?
Hozirgi kunda internet, juda katta tezlikda rivojlanib ketmoqda. Shu bilan birga internetga oid xar hil terminlar ko‘paymoqda. Misol uchun, sayt, portal, veb sahifa, veb server,….Bu terminlarni o‘rganish, hozirgi zamon uchun muhim hisoblanmoqda.
Biror inson bilan internet haqida gaplashsangiz, bu terminlarni bilmasangiz, boshqa tildagi inson bilan gaplashganday bo‘lasiz va uni tushunmaysiz. Bu maqolada shunday terminlardan biri – veb server haqida to‘xtalib o‘taman.
Biror bir internet saytga kirish uchun, brouzerga adres yozsangiz, brouzer shu sayt joylashgan kompyuterga, saytdagi ma’lumotlarni ko‘rsatish haqida so‘rov jo‘natadi, kompyuter oddiy temir bo‘lgani uchun bu so‘rovni tushunmaydi. Shuning uchun, ya’ni bu so‘rovni tushunishi uchun, kompyuterga dastur o‘rnatiladi. Mana shu dastur veb dastur deyiladi. Bu kompyuter esa, veb serverga aylanadi. Hozirda veb dastur deyilmasdan, umumiy holda veb server deyilmoqda.
Demak, veb server – kliyentdan kelayotgan so‘rovlarni qabul qilib, tegishli javobni jo‘natadigan dasturdir. Kliyent sifatida veb brouzer(http, https protokoli orqali), mobil telefon(wap protokoli orqali), ba’zi dasturlar(antiviruslar) bo‘lishi mumkin. Veb server orqali butun sayt boshqariladi, ya’ni sayt kataloglariga ruxsatlarni beradi, xavfsizlik jihatidan IP adreslarni blokka oladi, foydalanuvchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish va boshqa ko‘plab ishlarni amalga oshiradi.
Veb serverni siz o‘z uyingizda yaratishingiz mumkin. Uning uchun bitta kompyuter ajratib, unga biror veb dastur o‘rnatasiz va bu dasturni yaxshilab sozlashingiz kerak bo‘ladi. So‘ng o‘z saytingizni shu serverga joylashtirasiz va biror domen sotib olasiz. Bundan kelib chiqadiki, saytingiz ishlashi uchun siz ajratgan kompyuter doim yoqilgan holatda bo‘lishi kerak.
Veb serverni tushuntirish uchun bitta lirik chekinish, o‘xshatish qilaman(qo‘polroq bo‘lishi mumkin. Tushuntirish uchun nimalar qilishmidi-a). Biror saytni bitta somsa deb tasavvur qilamiz. Somsa ichidagi masalig‘lar, saytning ichidagi ma’lumotlar(matn, rasm, video,..). Bu somsani biror bir inson pishirgan, demak pishirgan odam, veb dasturchidir(kimlardir somsa pishishiga yordam bergan bo‘lishi mumkin, bular veb dizaynerlar, verstkachilar). Bu somsani sotish kerak, uning uchun joy topish kerak va ruhsat olish kerak. Bu o‘xshatish domen va xostingga mos tushadi. Sotuvchi bo‘lsa, veb serverdir, ya’ni sotishni boshqaradi(puli borlarga sotadi, hohlasa sotmasligi ham mumkin), hullas sotishni boshqaradi.
Veb serverga o‘rnatiladigan veb dastur turlari ko‘pdir. Eng zamonaviy va eng ommabop dastur bu – albatta “Apache”dir. Apache Software Foundation korxonasi tomonidan chiqarilgan. Quyida ba’zi bir veb serverlarni nomini keltirdim.
Apache – Apache Software Foundation.
IIS – Microsoft mahsuloti hisoblanadi. Server operatsion tizimlariga o‘rnatilgan(Windows Server 2003, Windows Server 2008,..).
Nginx – ochiq veb server. Katta hajmdagi saytlar uchun.
Lighttpd – ochiq veb server.
Google Web Server – Google tomonidan ishlab chiqilgan veb server.
Resin
Cherokee – web interfeys orqali boshqariladi.
Rootage – Java tilida yozilgan veb server.
THTTPD – oddiy, kichik hajmdagi, tez va xavfsiz veb server.
Hozirgi kunda internet, juda katta tezlikda rivojlanib ketmoqda. Shu bilan birga internetga oid xar hil terminlar ko‘paymoqda. Misol uchun, sayt, portal, veb sahifa, veb server,….Bu terminlarni o‘rganish, hozirgi zamon uchun muhim hisoblanmoqda.
Biror inson bilan internet haqida gaplashsangiz, bu terminlarni bilmasangiz, boshqa tildagi inson bilan gaplashganday bo‘lasiz va uni tushunmaysiz. Bu maqolada shunday terminlardan biri – veb server haqida to‘xtalib o‘taman.
Biror bir internet saytga kirish uchun, brouzerga adres yozsangiz, brouzer shu sayt joylashgan kompyuterga, saytdagi ma’lumotlarni ko‘rsatish haqida so‘rov jo‘natadi, kompyuter oddiy temir bo‘lgani uchun bu so‘rovni tushunmaydi. Shuning uchun, ya’ni bu so‘rovni tushunishi uchun, kompyuterga dastur o‘rnatiladi. Mana shu dastur veb dastur deyiladi. Bu kompyuter esa, veb serverga aylanadi. Hozirda veb dastur deyilmasdan, umumiy holda veb server deyilmoqda.
Demak, veb server – kliyentdan kelayotgan so‘rovlarni qabul qilib, tegishli javobni jo‘natadigan dasturdir. Kliyent sifatida veb brouzer(http, https protokoli orqali), mobil telefon(wap protokoli orqali), ba’zi dasturlar(antiviruslar) bo‘lishi mumkin. Veb server orqali butun sayt boshqariladi, ya’ni sayt kataloglariga ruxsatlarni beradi, xavfsizlik jihatidan IP adreslarni blokka oladi, foydalanuvchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish va boshqa ko‘plab ishlarni amalga oshiradi.
Veb serverni siz o‘z uyingizda yaratishingiz mumkin. Uning uchun bitta kompyuter ajratib, unga biror veb dastur o‘rnatasiz va bu dasturni yaxshilab sozlashingiz kerak bo‘ladi. So‘ng o‘z saytingizni shu serverga joylashtirasiz va biror domen sotib olasiz. Bundan kelib chiqadiki, saytingiz ishlashi uchun siz ajratgan kompyuter doim yoqilgan holatda bo‘lishi kerak.
Veb serverni tushuntirish uchun bitta lirik chekinish, o‘xshatish qilaman(qo‘polroq bo‘lishi mumkin. Tushuntirish uchun nimalar qilishmidi-a). Biror saytni bitta somsa deb tasavvur qilamiz. Somsa ichidagi masalig‘lar, saytning ichidagi ma’lumotlar(matn, rasm, video,..). Bu somsani biror bir inson pishirgan, demak pishirgan odam, veb dasturchidir(kimlardir somsa pishishiga yordam bergan bo‘lishi mumkin, bular veb dizaynerlar, verstkachilar). Bu somsani sotish kerak, uning uchun joy topish kerak va ruhsat olish kerak. Bu o‘xshatish domen va xostingga mos tushadi. Sotuvchi bo‘lsa, veb serverdir, ya’ni sotishni boshqaradi(puli borlarga sotadi, hohlasa sotmasligi ham mumkin), hullas sotishni boshqaradi.
Veb serverga o‘rnatiladigan veb dastur turlari ko‘pdir. Eng zamonaviy va eng ommabop dastur bu – albatta “Apache”dir. Apache Software Foundation korxonasi tomonidan chiqarilgan. Quyida ba’zi bir veb serverlarni nomini keltirdim.
Apache – Apache Software Foundation.
IIS – Microsoft mahsuloti hisoblanadi. Server operatsion tizimlariga o‘rnatilgan(Windows Server 2003, Windows Server 2008,..).
Nginx – ochiq veb server. Katta hajmdagi saytlar uchun.
Lighttpd – ochiq veb server.
Google Web Server – Google tomonidan ishlab chiqilgan veb server.
Resin
Cherokee – web interfeys orqali boshqariladi.
Rootage – Java tilida yozilgan veb server.
THTTPD – oddiy, kichik hajmdagi, tez va xavfsiz veb server.
Hurmatlari kanal a'zolari yaqin kunlarda sizlarni ajoyib yangiliklar kutmoqda. Bizdan yiroqlashmang. Admin.
Sizga qaysi dasturni òrgatadigan vedio darsliklar kerak? Murojaat uchun @infomas_ter ga òz takliflaringizni yòllang.
Kanaldagi ko'p sonli foydalanuvchilarning talabiga binoan Photoshop bo'yicha vedio darsliklarni sizlarga taqdim etamiz.
Forwarded from InfoMaster (Nurbek Toshmamatov)
Photoshop@info_master.exe
135.2 MB
Adobe Photoshop 💻 .exe formatda
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
1- dars. Ko'chirib olish uchun ushbu linkni bosing. (Tas-ix da) 👇👇 👇👇 https://www.filecloud.uz/index.php/s/jdn3ht6mXvCaMMt
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
2- dars. Ko'chirib olish uchun ushbu linkni bosing. (Tas-ix da) 👇👇 👇👇 https://www.filecloud.uz/index.php/s/h3dBMdgfvMNN5x1
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
3- dars. Ko'chirib olish uchun ushbu linkni bosing. (Tas-ix da) 👇👇 👇👇 https://www.filecloud.uz/index.php/s/7LFL5xt1itAEQ9s
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
4- dars. Ko'chirib olish uchun ushbu linkni bosing. (Tas-ix da) 👇👇 👇👇 https://www.filecloud.uz/index.php/s/OPrCO3Be23mOkRC
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
5- dars. Ko'chirib olish uchun ushbu linkni bosing. (Tas-ix da) 👇👇 👇👇 https://www.filecloud.uz/index.php/s/I5cYp3r3UQd5fZF
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
6- dars. Ko'chirib olish uchun ushbu linkni bosing. (Tas-ix da) 👇👇 👇👇 https://www.filecloud.uz/index.php/s/Q6Vgzz4eYdR2kls
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
7- dars. Ko'chirib olish uchun ushbu linkni bosing. (Tas-ix da) 👇👇 👇👇 https://www.filecloud.uz/index.php/s/qWWklCR9ZcDokiD
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
8- dars. Ko'chirib olish uchun ushbu linkni bosing. (Tas-ix da) 👇👇 👇👇 https://www.filecloud.uz/index.php/s/dmQkkGEPuabeqrR
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
9- dars. Ko'chirib olish uchun ushbu linkni bosing. (Tas-ix da) 👇👇 👇👇 https://www.filecloud.uz/index.php/s/RS93TIIQigrluxD
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
10- dars. Ko'chirib olish uchun ushbu linkni bosing. (Tas-ix da) 👇👇 👇👇 https://www.filecloud.uz/index.php/s/WNcXHmv7UxcjRNp
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master
©Bizning manzil 👉🇺🇿 @info_master