زمین شرایط منحصربفردی دارد. هیچکدام از سیارات دیگر آب مایع و جو پر اکسیژن نداشته و حیات در آنها وجود ندارد. تکامل تدریجی زمین که ۴.۵ میلیارد سال طول کشیده است، همچنان بطور طبیعی و نیز بر اثر فعالیتهای انسان ادامه خواهد داشت. همچنین چگالی زمین از تمام سیارات دیگر بیشتر است. اتمسفر زمین گازهایی دارد که در برابر تشعشعات مضر خورشید از موجودات زنده محافظت می کند. در عین حال به نور و حرارت خورشید اجازه عبور می دهد.
نزدیک ترین فاصله زمین تا خورشید : ۱۴۷ میلیون کیلومتر
دورترین فاصله زمین تا خورشید: ۱۵۲ میلیون کیلومتر
میانگین فاصله زمین تا خورشید : ۱۵۰ میلیون کیلومتر
نزدیک ترین فاصله زمین تا خورشید : ۱۴۷ میلیون کیلومتر
دورترین فاصله زمین تا خورشید: ۱۵۲ میلیون کیلومتر
میانگین فاصله زمین تا خورشید : ۱۵۰ میلیون کیلومتر
مارس چهارمین سیاره در سامانه خورشیدی است که در مداری طولانی تراز زمین و با سرعتی کمتر از زمین حرکت میکند. هر یک باری که به بدور خورشید میچرخد معادل ۶۸۷ روز (روز زمین) به درازا میکشد و شب و روز کمی طولانیتر از کره زمین است. بزرگی این سیاره نزدیک به یک دوم زمین است و قطر آن ۶۷۹۰ کیلومتر میباشد. مارس ، سیاره سرخ فام سامانه خورشیدی ، نصف زمین قطر دارد و مساحت سطح آن برابر با مساحت خشکیهای روی زمین است. مارس دو ماه کوچک دارد که نامهای خود فوبوس(ترس) و دیموس(وحشت) را از یاران اسطورهای مارس(مریخ) خدای جنگ گرفتهاند.
نزدیک ترین فاصله مارس تا خورشید : ۲۰۵ میلیون کیلومتر
دورترین فاصله مارس تا خورشید : ۲۴۹ میلیون کیلومتر
میانگین مارس تا خورشید : ۲۲۸ میلیون کیلومتر
نزدیک فاصله مارس تا زمین ۵۵ میلیون کیلومتر
نزدیک ترین فاصله مارس تا خورشید : ۲۰۵ میلیون کیلومتر
دورترین فاصله مارس تا خورشید : ۲۴۹ میلیون کیلومتر
میانگین مارس تا خورشید : ۲۲۸ میلیون کیلومتر
نزدیک فاصله مارس تا زمین ۵۵ میلیون کیلومتر
هرمز میتواند ۱۳۰۰ زمین را درخود جای دهد. هرمز گوی غول پیکری آمیخته از گاز و مایع است و گمان می رود مقداری سطح جامد داشته باشد. سطح سیاره از ابرهای ستبر زرد، قرمز، قهوهای و سفید رنگ پوشیده شدهاست. بخش های روشن تر «ناحیه» و بخش های تاریک تر «کمربند» نامیده میشوند. کمربندها و ناحیهها به موازات استوای سیاره قرار دارند. هرمز همچنین گرانش بسیار قوی نیز دارا می باشد. هرمز حداقل دارای ۶۷ ماهاست که ۱۶ ماه آن قطری بیش از ۱۰ کیلومتر دارند. چهار ماه از بزرگترین ماههای هرمز به ترتیب دوری از این سیاره عبارتند از: آیو، اروپا، گانیمد و کالیستو. این چهار ماهک را قمرهای گالیلهای مینامند زیرا ستارهشناس ایتالیایی گالیله آنها را در سال ۱۶۱۰ به وسیله اولین تلسکوپ پیدا کرد.
نزدیک ترین فاصله هرمز تا خورشید : ۷۴۱ میلیون کیلومتر
دورترین فاصله هرمز تا خورشید : ۸۱۷ میلیون کیلومتر
میانگین فاصله هرمز تا خورشید : ۷۷۹ میلیون کیلومتر
نزدیک فاصله هرمز تا زمین : ۵۸۸ میلیون کیلومتر
نزدیک ترین فاصله هرمز تا خورشید : ۷۴۱ میلیون کیلومتر
دورترین فاصله هرمز تا خورشید : ۸۱۷ میلیون کیلومتر
میانگین فاصله هرمز تا خورشید : ۷۷۹ میلیون کیلومتر
نزدیک فاصله هرمز تا زمین : ۵۸۸ میلیون کیلومتر
کیوان جواهر سامانه خورشیدی است ، اما نباید به آن خیلی نزدیک شد. بادهای جو بالای آن پنج برابر سریع تر از قوی ترین تند باد های زمین هستند. حلقه های کیوان از میلیون ها تکه یخ ، سنگ و ذرات غبار تشکیل شده اند. برخی از این تکه ها کوچکتر از یک دانه ریز شن و برخی بزرگ تر از یک خانه است. کیوان علاوه بر حلقه های خود ۶۲ ماه دارد که تیتان با قطر ۵۱۵۰ کیلومتر بزرگترین آنهاست. چهار ماه رئا، دیونه، تتیس و یاپتوس نیز قطرهایی بین ۱۰۵۰ کیلومتر و ۱۵۳۰ کیلومتر را دارا میباشند. ماه رئا دارای یک سیستم حلقه مجزا و اتمسفر خاص است. بیشتر ماه های دیگر بسیار کوچک هستند و ۳۴ عدد از آنها دارای قطر کمتر از ۱۰ کیلومتر میباشند. ۱۴ ماه دیگر دارای قطر بین ۱۰ تا ۵۰ کیلومتر هستند.
نزدیک ترین فاصله کیوان تا خورشید: ۱.۳۵ میلیارد کیلومتر
دورترین فاصله کیوان تا خورشید : ۱۵۱۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
میانگین فاصله کیوان تا خورشید : ۱۴۳۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
نزدیک فاصله کیوان تا زمین : ۱.۲ میلیارد کیلومتر
نزدیک ترین فاصله کیوان تا خورشید: ۱.۳۵ میلیارد کیلومتر
دورترین فاصله کیوان تا خورشید : ۱۵۱۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
میانگین فاصله کیوان تا خورشید : ۱۴۳۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
نزدیک فاصله کیوان تا زمین : ۱.۲ میلیارد کیلومتر
اورانوس چهارمین سیاره از نظر اندازه و سومین سیاره از نظر جرم در سامانه خورشیدی است. اورانوس هر ۸۴ سال و ۷ روز یک بار به دور خورشید میگردد.گازهای شناور در اتمسفر اورانوس رنگ آبی-سبز زیبایی به این سیاره داده اند. اورانوس متمایل به پهلوی خود است. ستاره شناسان گمان می کنند که احتمالا یک شی بزرگ به شدت به این سیاره برخورد کرده و سبب تمایل بیشتر آن به یک سمت شده است . اورانوس ۲۷ ماه طبیعی دارد که از آن ده ماه توسط ویجر ۲ کشف شد. (۹ ماه در ژانویه ۱۹۹۶ کشف شده و در نام آنها ۱۹۹۶ وجود دارد و یک قمر در ۳۱ دسامبر ۱۹۹۵ کشف و در نام آن ۱۹۹۵ وجود دارد.) بیرونیترین ماه آن اوبرون و بزرگترین ماه آن تیتانا با قطر ۱٬۵۸۰ کیلومتر است. دو ماه کوردلیا و اوفلیا لبههای حلقه اپسلیون را جاروب میکنند.
نزدیک ترین فاصله اورانوس تا خورشید: ۲.۷۵ میلیارد کیلومتر
دورترین فاصله اورانوس تا خورشید : ۳.۰۰ میلیارد کیلومتر
میانگین فاصله اورانوس تا خورشید : ۲۸۸۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
نزدیک فاصله اورانوس تا زمین : ۲۵۷۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
نزدیک ترین فاصله اورانوس تا خورشید: ۲.۷۵ میلیارد کیلومتر
دورترین فاصله اورانوس تا خورشید : ۳.۰۰ میلیارد کیلومتر
میانگین فاصله اورانوس تا خورشید : ۲۸۸۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
نزدیک فاصله اورانوس تا زمین : ۲۵۷۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
سیاره نپتون ممکن است هم چون اقیانوسی گرم و مرطوب (استواییی)، بزرگ و آبی رنگ به نظر بیاید . اما این سیاره گرم نیست ، بلکه مثل تمام سیارات گاز دار دیگر ، بسیار سرد است. باد های شدید و چرخش های سریع سیاره نپتون سبب شده اند که این سیاره یکی از طوفانی ترین سیارات باشد. نپتون دارای چهارده ماه شناخته شده میباشد، که بزرگترین آن تریتون است که توسط ویلیام لاسل در ده اکتبر ۱۸۴۶ ده روز بعد از کشف خود نپتون کشف شد. جدیدترین ماه آن S/2004 N 1 نام دارد که بعنوان چهاردهمین ماه شناختهشده ،در سال ۲۰۱۳ توسط تلسکوپ فضایی هابل کشف شده است. این ماه همچنین کوچکترین ماه در سیستم نپتون است و وسعتی برابر ۲۰ کیلومتر دارد و هر ۲۳ ساعت یک گردش را به دور این سیاره کامل میکند.
نزدیک ترین فاصله نپتون تا خورشید : ۴۴۵۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
دورترین فاصله نپتون تا خورشید: ۴۵۵۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
میانگین فاصله نپتون تا خورشید : ۴.۵۰ میلیارد کیلومتر
نزدیک فاصله نپتون تا زمین : ۴.۳ میلیارد کیلومتر
نزدیک ترین فاصله نپتون تا خورشید : ۴۴۵۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
دورترین فاصله نپتون تا خورشید: ۴۵۵۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
میانگین فاصله نپتون تا خورشید : ۴.۵۰ میلیارد کیلومتر
نزدیک فاصله نپتون تا زمین : ۴.۳ میلیارد کیلومتر
پلوتو نیز از نظر بزرگی پس از اریس، دومین سیاره کوتوله سامانه خورشیدی میباشد که از هنگام کشف در سال ۱۹۳۰ تا ۲۴ اوت ۲۰۰۶ نهمین سیاره سامانه خورشیدی بود. اما اکنون بنا بر تعریف نوین اتحادیه بینالمللی اخترشناسی یک سیاره کوتوله و همچنین به عنوان نمونهٔ نخست از رده جدید اجرام فرانپتونی به شمار میرود. پلوتو پنج ماه دارد، شارون بزرگترین ماه پلوتون سال ۱۹۷۸ کشف شد و تا سال ۲۰۰۵ یگانه ماه پلوتو محسوب میشد. در همان سال دو ماه دیگر آن یعنی نیکس و هیدرا با تلسکوپ فضایی هابل کشف شد. تلسکوپ فضایی هابل ماه P4 و ماه P5 را در سال ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ به عنوان کوچکترین ماه های پلوتو کشف کرد.
نزدیک ترین فاصله پلوتو تا خورشید : ۴۴۴۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
دورترین فاصله پلوتو تا خورشید : ۷۳۸۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
میانگین فاصله پلوتو تا خورشید : ۵۹۱۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
نزدیک فاصله پلوتو تا زمین : ۴۲۸۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
نزدیک ترین فاصله پلوتو تا خورشید : ۴۴۴۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
دورترین فاصله پلوتو تا خورشید : ۷۳۸۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
میانگین فاصله پلوتو تا خورشید : ۵۹۱۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
نزدیک فاصله پلوتو تا زمین : ۴۲۸۰۰۰۰۰۰۰ کیلومتر
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دو سال پیش در جولای 2015 فضاپیمای New Horisons پرواز خود را بر فراز پلوتو در فاصله میلیاردها مایل دورتر از زمین انجام داد.
این فضاپیما اکنون در مسیر خود در اعماق فضا و در کمربند کویپر قرار دارد.
این فضاپیما اکنون در مسیر خود در اعماق فضا و در کمربند کویپر قرار دارد.
اواخر قرن ۱۸ میلادی تب یافتن سیارات جدید در منظومه شمسی بالا گرفته بود و اخترشناسان مدام در پی رصد و محاسبه بودند تا بتوانند سیاره یا سیارات جدیدی را شناسایی کنند. یکی از مشهورترین این تلاش ها یک رابطه ریاضی به شکل تصاعد عددی بود که یوهان دانیل تیتیوس Johann Daniel Titius منجم آلمانی در سال ۱۷۶۶ معرفی کرده بود. رابطه ریاضی ساده و به عبارتی تصاعد عددی که رابطه بوده-تیتیوس نامیده می شود نشان می داد سیارهء دیگری جایی بین مریخ و مشتری باید پیدا شود که تا کنون از رصد ما پنهان مانده است. از نظر تاریخی این قانون (اگرچه اطلاق عنوان قانون به تصاعد عددی تیتیوس اساسا صحیح نیست) پیش از کشف اورانوس وضع شده بود ولی چند مشکل اساسی بر سر راه بود که بعدها پیدا شد.
تصاعد عددی تیتیوس هم فاصله عطارد از خورشید را خوب پیش بینی می کرد و هم زهره و هم زمین و هم مریخ. حتی مشتری و زحل و حتی فراتر از همه اینها اورانوس که بعدها کشف شد با تصاعد عددی تیتیوس همخوانی داشت. تصاعد عددی اما برای سیاره پنجم منظومه شمسی ؛ سیاره ای را پیش بینی می کرد که باید در فاصله ۲.۸ واحد نجومی AU (به اختصار Astronomical Unit) قرار گرفته باشد اما هیچ رصدی وجود چنین سیاره ای را تایید نکرد و این دقیقا همان نقطه ای بود که تصاعد عددی تیتیوس ؛ چیزی را پیش بینی می کرد که وجود ندارد.
مشکل بعدی فاصله نپتون (و بعدها پلوتو) بود که با رابطهء بوده- تیتیوس (همان تصاعد عددی تیتیوس) همخوانی نداشت. (یوهان الرت بوده Johann Elert Bode منجم دیگری است که روی این رابطه کار کرده بود) . این سه استثناء اگر چه حساب و کتاب تصاعد عددی تیتیوس را به هم می زد اما یک پرسش را همچنان بی پاسخ می گذاشت. چرا این رابطه ریاضی ساده می توانست فاصله ۷ سیاره منظومه شمسی را به درستی پیش بینی کند؟ آیا این یک موضوع صرفا تصادفی بوده و یا اینکه پای عامل دیگری در میان بود؟
از تاریخچه و پیش بینی عجیب تصاعد عددی ساده تیتیوس نوشتیم اما نگفتیم که این تصاعد عددی چطور نوشته می شود. رابطهء بوده- تیتیوس شامل صفر؛ ۳؛ ۶؛ ۱۲؛ ۲۴؛ ۴۸ ؛ ۹۶؛ ۱۹۲؛ ۳۸۴؛ ۷۸۶ در ستون اول بود و در ستون دوم همه این اعداد با ۴ جمع می شد. ستون سوم همان اعداد ستون دوم است که تنها به سادگی به ۱۰ تقسیم شده است. عدد به دست آمده بر حسب واحد نجومی AU نشان دهنده فاصله هر سیاره نسبت به خورشید است.
آنچه بی نهایت حیرت برانگیز به نظر می رسید این بود که فاصله تقریبی اورانوس تا خورشید هم در این رابطه همخوانی داشت و همه چیز حاکی از آن بود که این تصاعد عددی یک قانون جالب (ولی بدون استدلال روشن فیزیکی) معرفی می کند و فاصله سیارات تا خورشید را پیش بینی می کند. منجمان در فاصله ۲.۸ واحد نجومی AU در پی سیاره ای بین مریخ و مشتری بودند و در سال ۱۸۰۱ جرمی با دوره گردش تقریبا صحیح پیدا شد و تصور بر آن بود که سیاره مفقوده بر اساس پیش بینی رابطهء بوده- تیتیوس یافت شده است.
اما طی چند سال اجرام دیگری با مدارهای مشابه شناسایی شد و معلوم گردید آنچه یافت شده سیارک است و نه تک سیاره ای مانند زحل و مریخ و اورانوس. با وجود اینکه بر خلاف پیش بینی رابطه تصاعد عددی تیتیوس بین مریخ و مشتری سیاره ای هیچ سیاره ای در گردش نبود و نپتون و پلوتو (اگر از سال ۲۰۰۶ به این سو پلوتو دیگر سیاره ای در منظومهء شمسی نیست و سیاره کوتوله کمربند کویپر محسوب می شود) نیز از از این قاعده تبعیت نمی کردند؛ اما همچنان یک پرسش بی پاسخ در برابر ما قرار دارد. چرا رابطهء بوده- تیتیوس فاصلهء عطارد؛ زهره؛ زمین؛ مریخ؛ مشتری؛ زحل و اورانوس را درست پیش بینی می کند؟ آیا این هماهنگی صرفا یک بستگی تصادفی است یا اینکه مبتنی بر اصلی است که هنوز نمی دانیم؟
تصاعد عددی تیتیوس هم فاصله عطارد از خورشید را خوب پیش بینی می کرد و هم زهره و هم زمین و هم مریخ. حتی مشتری و زحل و حتی فراتر از همه اینها اورانوس که بعدها کشف شد با تصاعد عددی تیتیوس همخوانی داشت. تصاعد عددی اما برای سیاره پنجم منظومه شمسی ؛ سیاره ای را پیش بینی می کرد که باید در فاصله ۲.۸ واحد نجومی AU (به اختصار Astronomical Unit) قرار گرفته باشد اما هیچ رصدی وجود چنین سیاره ای را تایید نکرد و این دقیقا همان نقطه ای بود که تصاعد عددی تیتیوس ؛ چیزی را پیش بینی می کرد که وجود ندارد.
مشکل بعدی فاصله نپتون (و بعدها پلوتو) بود که با رابطهء بوده- تیتیوس (همان تصاعد عددی تیتیوس) همخوانی نداشت. (یوهان الرت بوده Johann Elert Bode منجم دیگری است که روی این رابطه کار کرده بود) . این سه استثناء اگر چه حساب و کتاب تصاعد عددی تیتیوس را به هم می زد اما یک پرسش را همچنان بی پاسخ می گذاشت. چرا این رابطه ریاضی ساده می توانست فاصله ۷ سیاره منظومه شمسی را به درستی پیش بینی کند؟ آیا این یک موضوع صرفا تصادفی بوده و یا اینکه پای عامل دیگری در میان بود؟
از تاریخچه و پیش بینی عجیب تصاعد عددی ساده تیتیوس نوشتیم اما نگفتیم که این تصاعد عددی چطور نوشته می شود. رابطهء بوده- تیتیوس شامل صفر؛ ۳؛ ۶؛ ۱۲؛ ۲۴؛ ۴۸ ؛ ۹۶؛ ۱۹۲؛ ۳۸۴؛ ۷۸۶ در ستون اول بود و در ستون دوم همه این اعداد با ۴ جمع می شد. ستون سوم همان اعداد ستون دوم است که تنها به سادگی به ۱۰ تقسیم شده است. عدد به دست آمده بر حسب واحد نجومی AU نشان دهنده فاصله هر سیاره نسبت به خورشید است.
آنچه بی نهایت حیرت برانگیز به نظر می رسید این بود که فاصله تقریبی اورانوس تا خورشید هم در این رابطه همخوانی داشت و همه چیز حاکی از آن بود که این تصاعد عددی یک قانون جالب (ولی بدون استدلال روشن فیزیکی) معرفی می کند و فاصله سیارات تا خورشید را پیش بینی می کند. منجمان در فاصله ۲.۸ واحد نجومی AU در پی سیاره ای بین مریخ و مشتری بودند و در سال ۱۸۰۱ جرمی با دوره گردش تقریبا صحیح پیدا شد و تصور بر آن بود که سیاره مفقوده بر اساس پیش بینی رابطهء بوده- تیتیوس یافت شده است.
اما طی چند سال اجرام دیگری با مدارهای مشابه شناسایی شد و معلوم گردید آنچه یافت شده سیارک است و نه تک سیاره ای مانند زحل و مریخ و اورانوس. با وجود اینکه بر خلاف پیش بینی رابطه تصاعد عددی تیتیوس بین مریخ و مشتری سیاره ای هیچ سیاره ای در گردش نبود و نپتون و پلوتو (اگر از سال ۲۰۰۶ به این سو پلوتو دیگر سیاره ای در منظومهء شمسی نیست و سیاره کوتوله کمربند کویپر محسوب می شود) نیز از از این قاعده تبعیت نمی کردند؛ اما همچنان یک پرسش بی پاسخ در برابر ما قرار دارد. چرا رابطهء بوده- تیتیوس فاصلهء عطارد؛ زهره؛ زمین؛ مریخ؛ مشتری؛ زحل و اورانوس را درست پیش بینی می کند؟ آیا این هماهنگی صرفا یک بستگی تصادفی است یا اینکه مبتنی بر اصلی است که هنوز نمی دانیم؟
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چهل و هشت سال پیش ماموریت آپولو 11