مجله واردات و صادرات
12K subscribers
1.55K photos
1.61K videos
198 files
1.08K links
بنیانگذار وبینارهای تجارت بین‌الملل (از سال ۱۳۹۴)

هدف ما اطلاع‌رسانی، ارتقاء علمی بازرگانان و توسعه تجارت بین‌الملل است.

وبسایت:
https://import-export.ir

تماس با ادمین:
دکتر هومن باسره
مشاور بازاریابی و تجارت بین‌الملل
09114345494
@import_export_admin
Download Telegram
​​​​درک رفتار خریداران خارجی، عامل تعیین‌کننده در موفقیت مذاکرات تجاری و پذیرش محصولات صادراتی است. اولویت‌های رفتاری واردکنندگان را می‌توان این‌گونه فهرست نمود:
- پاسخ‌گویی سریع و حرفه‌ای: واردکنندگان انتظار دارند تأمین‌کننده ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت به استعلام قیمت یا درخواست اطلاعات فنی پاسخ دهد.
- شفافیت در قیمت و شرایط پرداخت: ارائه قیمت دقیق، هزینه حمل، زمان تحویل، شرایط پرداخت و گارانتی از الزامات مذاکره تجاری است.
- سازگاری فرهنگی در ارتباطات: هرچند زبان رسمی اکثر کشورها عربی است، استفاده از زبان انگلیسی رایج بوده و ارتباط حرفه‌ای در قالب‌های استاندارد، مانند بروشور، پروفایل شرکت و نامه رسمی ضروری است.
- وجود نمایندگی یا دفاتر منطقه‌ای: واردکنندگان ترجیح می‌دهند با شرکت‌هایی همکاری کنند که در منطقه دفتر فروش یا نماینده تجاری فعال داشته باشند.
- تمایل به بازدید از خط تولید و نمونه‌برداری: در مرحله پیش از عقد قرارداد، شرکت‌های خریدار معمولاً درخواست بازدید از کارخانه تولیدی یا دریافت نمونه‌های قابل ارزیابی دارند.

صادرات مصالح ساختمانی صرفاً انتقال محصول موجود از بازار داخلی به بازار خارجی نیست، بلکه نیازمند سفارشی‌سازی و تطبیق ویژگی‌های فنی، بسته‌بندی و ارائه محصول با نیازهای بازار مقصد است.

۱. فاکتورهای فنی در سفارشی‌سازی محصول
- ابعاد و وزن استاندارد: برخی بازارها مانند امارات یا قطر برای محصولات ساختمانی نظیر سنگ، کاشی یا بلوک، ابعاد خاصی را ترجیح می‌دهند. تولیدکننده باید ظرفیت تولید با ابعاد صادراتی را داشته باشد.
- ترکیبات شیمیایی و خواص فیزیکی: در خصوص محصولاتی نظیر گچ، سیمان و رنگ، تطابق با استانداردهای منطقه‌ای نظیر ASTM، BS یا EN اهمیت بالایی دارد.
- ضدآب بودن، مقاومت در برابر حرارت، و UV: در اقلیم‌های گرم و مرطوب مانند امارات و عربستان، مصالحی که دارای این ویژگی‌ها باشند، از مزیت رقابتی برخوردارند.
- قابلیت نصب آسان: مصالحی که امکان نصب سریع، استفاده ساده، یا هماهنگی با تجهیزات محلی داشته باشند، مورد توجه واردکنندگان هستند.

۲. فاکتورهای ظاهری و تجاری
- طراحی لیبل، لوگو، و مشخصات بسته‌بندی: واردکنندگان معمولاً درخواست طراحی گرافیکی مطابق با استاندارد منطقه‌ای دارند، از جمله درج وزن، تاریخ تولید، شماره سریال و کشور مبدا به زبان انگلیسی یا عربی.
- استفاده از پالت‌های صنعتی استاندارد: بسته‌بندی و حمل مصالح ساختمانی باید به‌گونه‌ای باشد که بدون آسیب و با حداکثر استفاده از فضای کانتینر انجام شود.
- تنوع رنگ، طرح و ظاهر محصول: در مواردی نظیر کاشی، رنگ، پروفیل‌های فلزی یا پوشش‌های ساختمانی، تولیدکننده باید بتواند طرح‌های متنوع را مطابق بازار هدف عرضه نماید.
- ارائه بروشور و مشخصات فنی: فایل‌های PDF یا چاپی که شامل مشخصات محصول، نتایج آزمایشگاهی، موارد مصرف، و تطابق با استانداردها باشند، برای واردکننده ضروری است.

الزامات و راهکارهای عملیاتی حفظ رقابت‌پذیری و توسعه سهم بازار

۱. ثبات در قیمت و کیفیت محصول:
- پایداری قیمت فروش و عدم تغییرات ناگهانی قیمت
- استانداردسازی تولید با استفاده از روش‌های کنترل کیفیت، آزمایش‌های دوره‌ای و تدوین مشخصات فنی استاندارد

۲. پشتیبانی ارتباطی با مشتری:
- پاسخ‌گویی منظم به مشتریان بین‌المللی و پیگیری پس از فروش
- ارائه گزارش‌های تولید و تحویل به واردکننده به‌صورت دوره‌ای

۳. انعطاف در فرآیند فروش و ارسال:
- تنوع در مدل‌های بسته‌بندی
- تنظیم مدل‌های پرداخت قابل مذاکره

۴. حضور مستمر در بازار هدف
- شرکت در نمایشگاه‌های دوره‌ای
- ایجاد نمایندگی یا دفتر فروش در منطقه

🌐 @import_export
​​انتخاب روش مناسب ورود به بازار صادراتی، تأثیر بسزایی در میزان موفقیت تجاری، افزایش سهم بازار و کاهش ریسک‌های عملیاتی دارد. در اینجا، سه مدل رایج و کاربردی برای ورود تولیدکنندگان و فروشندگان ایرانی به بازار کشورهای عربی حوزه خلیج فارس معرفی و تحلیل می‌شود.

۱. فروش مستقیم به واردکنندگان و خریداران منطقه‌ای
در این روش، تولیدکننده ایرانی از طریق ارتباط مستقیم با شرکت‌های واردکننده مصالح ساختمانی در کشور هدف، اقدام به فروش کالا می‌نماید.
- مزایا: حذف واسطه‌ها، حفظ حاشیه سود بیشتر، امکان انعقاد قراردادهای اختصاصی، شناخت دقیق خریدار
- معایب: نیاز به مدیریت مذاکرات، تنظیم قرارداد بین‌المللی، مسئولیت کامل حمل‌ونقل و ترخیص
برای این مدل، داشتن پروفایل شرکتی، بروشور محصول، وب‌سایت رسمی و پاسخ‌گویی حرفه‌ای به استعلام‌ها الزامی است.

۲. همکاری با نماینده یا توزیع‌کننده رسمی در کشور مقصد
در این مدل، تولیدکننده با یک شرکت محلی که دارای مجوز واردات، زیرساخت‌های توزیع، و شناخت بازار است همکاری می‌نماید.
- مزایا: کاهش مسئولیت اجرایی، دسترسی سریع به بازار، استفاده از تجربه نماینده در بازاریابی محلی
- معایب: وابستگی به عملکرد نماینده، تقسیم سود، دشواری در کنترل قیمت نهایی
قبل از انتخاب نماینده، بررسی اعتبار تجاری، سابقه همکاری، ظرفیت لجستیکی و نوع مشتریان آن شرکت باید به‌صورت دقیق انجام شود.

۳. مشارکت در نمایشگاه‌های تخصصی ساختمانی در منطقه
نمایشگاه‌های تخصصی، از ابزارهای مؤثر در معرفی برند، محصول و ایجاد ارتباط مستقیم با خریداران هستند.
- مزایا: ایجاد اعتبار برند، دریافت بازخورد مستقیم از خریداران، امکان عقد قرارداد یا اخذ نمایندگی
- معایب: نیاز به هزینه‌های نمایشگاه، آمادگی لجستیکی و فنی برای پاسخ‌گویی به استعلام‌ها

راهکارها اجرایی و فرایندها برای تولیدکنندگانی که تجربه صادراتی ندارند

۱. تدوین شناسنامه فنی محصول صادراتی
قبل از اقدام به معرفی محصول در بازار خارجی، لازم است تولیدکننده یک شناسنامه فنی برای محصول تهیه نماید. این شناسنامه باید شامل موارد زیر باشد:
- مشخصات فنی دقیق: ابعاد، وزن، ترکیب مواد، خواص فیزیکی و مکانیکی
- استانداردهای قابل تطبیق: تطابق با استانداردهای ملی و بین‌المللی
- کاربردها و موارد استفاده
- مستندات آزمایشگاهی و گواهی کیفیت
- تصاویر واقعی محصول، بسته‌بندی و مراحل بارگیری

۲. ایجاد پلتفرم ارتباطی حرفه‌ای
برای ارتباط مؤثر با واردکنندگان خارجی، توصیه می‌شود اقدامات زیر انجام گیرد:
- راه‌اندازی وب‌سایت شرکتی دو زبانه (فارسی–انگلیسی یا فارسی–عربی) با اطلاعات کامل محصول و تماس
- ساخت پروفایل شرکتی شامل معرفی کارخانه، ظرفیت تولید، سابقه و اطلاعات صادراتی
- طراحی بروشور تخصصی به‌صورت PDF با اطلاعات فنی محصول
- ایجاد آدرس ایمیل رسمی با دامنه شرکت

۳. تشکیل تیم ارتباط خارجی یا استفاده از مشاور صادرات
در صورتی که تولیدکننده فاقد تیم صادراتی باشد، توصیه می‌شود از خدمات مشاوران صادراتی دارای سابقه در حوزه مصالح ساختمانی استفاده کند. این افراد می‌توانند موارد زیر را تسهیل نمایند:
- تهیه اسناد مورد نیاز برای صادرات
- انجام مذاکرات تجاری با خریداران خارجی
- تنظیم قراردادهای فروش و حمل
- ارتباط با سامانه‌های داخلی نظیر سامانه جامع تجارت، بانک مرکزی و گمرک

۴. آغاز با بازارهای کوچک و آزمایشی
توصیه می‌شود صادرات با مقاصد کوچک و محدود آغاز گردد تا مسائل لجستیکی، حقوقی و عملیاتی در مقیاس قابل کنترل تجربه شود. کشورهایی نظیر عمان و قطر به‌دلیل سهولت ارتباط تجاری، گزینه‌های مناسبی برای شروع هستند.

۵. استفاده از ظرفیت شرکت‌های تسهیل‌گر
برخی شرکت‌های توسعه صادراتی، خدماتی نظیر معرفی خریدار، عقد قرارداد، مدیریت حمل، ترخیص، و خدمات گمرکی را ارائه می‌دهند. همکاری با این مجموعه‌ها برای صادرکنندگان تازه‌کار بسیار مؤثر خواهد بود.

- دکتر هومن باسره

🌐 @import_export
مهاجرت گسترده شرکت‌های کریپتو به دبی بدلیل شفافیت در قوانین رمزارزها

🌐 @import_export
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 ایستادگی بخش معادن در جنگ ۱۲ روزه

🌐 @import_export
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 فیلم سینمایی کلاشنیکف
(Kalashnikov, 2020)


کارگردان: کنستانتین بوسلوف

بازیگران: یوری بوریسوف، اولگا لرمن، آرتور اسمولیانینوف، الدار کالیمولین، ویتالی خائو، والری بارینوف، آناتولی لوبوتسکی

خلاصه داستان: این فیلم درباره زندگی میخایل تیموفیویچ کلاشنیکف، مخترع و طراح اسلحه معروف ساخته شده است. امروزه کمتر کسی می‌داند که این فرد خودآموخته چه راه دراز و دشواری را پیمود تا در نهایت توانست در سن بیست و هشت سالگی اسلحه معروف AK-47 را اختراع کند.

🌐 @import_export
​​فرآیندهای تجارت خارجی و مدت زمان رسوب کالاها کاهش می‌یابد

مدیر کل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران، با اشاره به ارسال طرح سازمان توسعه تجارت ایران به هیات دولت به‌منظور به حداقل رساندن فرآیندهای تجاری، بر کاهش زمان رسوب کالاها در گمرکات تاکید کرد.

به گزارش ایرنا از سازمان توسعه تجارت ایران، سید علی امامی با اشاره به پیامدهای اقتصادی جنگ تحمیلی ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی علیه ملت ایران، اظهار داشت: در زمان این جنگ توانسیتم ارزیابی درستی از توان زیرساخت‌های اقتصادی خود داشته باشیم؛ خوشبختانه در حوزه واردات و صادرات کالا اتفاق خاصی رخ نداد و روند تجارت به‌صورت متعارف از پایانه‌های مرزی، مسیر بنادر در حال انجام بود. در مدت توقف کامیون‌ها به حداقل رسید و بار و محموله‌ها در مدت زمان کوتاه به بنادر می‌آمدند و تخلیه می‌شدند. توانایی حمل‌ونقل جاده‌ای، ریلی و دریایی متناسب با ظرفیت‌ها مطلوب بود.

امامی از ارسال طرحی از سوی سازمان توسعه تجارت ایران به هیات دولت خبر داد و گفت: هدف این است که توقف کالاها و فرآیندها در حوزه حمل‌ونقل جاده و دریا را به حداقل برسانیم تا با حمل یکسره، بار را تخلیه و به مراکز مصرف رسانده شود و این چنین زمان رسوب و دپو کالاها در بنادر را کاهش بدهیم. همچنین در حوزه جاده ای هم پیشنهاداتی ارائه دادیم که در حال بررسی است؛ هدف و برنامه اصلی سازمان توسعه تجارت ایران این است که فرآیندهای تجارت به حداقل رسانده شود.

مدیرکل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران ادامه داد: اگر هدف ما این باشد که از دریا به جاده و ریل برویم تحقق بخشی از این هدف امکان‌پذیر است؛ بدین ترتیب که باری که از دریا جابه‌جا می‌شد از طریق ریلی منتقل شود؛ به عنوان نمونه از چین از طریق ریل، و از ترکیه از مسیر جاده به ایران بیایید.

🌐 @import_export
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 بستن مرز توسط طالبان به روی بارهای صادراتی ایران

🌐 @import_export
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 فیلم سینمایی سیگار ممنوع!
(Thank you for Smoking, 2005)

كارگردان: جیسون رایتمن
بازیگران: آرون آکهارت، کمرون برایت، ماریا بِلو

خلاصه داستان: «نیک نیلر» متخصص ماست‌مالی فعالیت شرکت‌های بزرگ دخانیات است. او بدون هیچ مشکل و عذاب وجدانی، سخن‌گوی صنعتی است که سالانه میلیون‌ها نفر را می‌کشد. او در عین حال می‌کوشد تا برای پسر نوجوانش، «جویی» پدر خوبی باشد...

🌐 @import_export
​​صنعت نفت ایران چگونه از تعرفه‌های ترامپ آسیب می‌بیند؟

سیاست تعرفه‌گذاری بر کالاهای وارداتی که توسط دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در دستور کار قرار دارد، علاوه بر آسیب به تجارت جهانی، بازار جهانی انرژی را نیز متاثر می‌کند. در این میان به دلیل جنگ تعرفه‌ای آمریکا و چین، ایران به عنوان یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت به چین نیز با مشکلات متعددی روبه‌رو می‌شود. موضوع وضع تعرفه بر کالاهای وارداتی آمریکا، یک مساله اقتصاد سیاسی است که به طور مستقیم به افول هژمونی آمریکا و تلاش ترامپ برای بازتولید برتری اقتصادی آمریکا در نظام جهانی مرتبط است.

به گزارش تجارت نیوز، در دهه‌های اخیر، جهانی‌شدن به‌ویژه در حوزه انرژی به‌عنوان یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد جهانی عمل کرده است. با اوج‌گیری مجدد گفتمان بازیابی هژمونی آمریکا، به‌ویژه در قالب سیاست‌های ترامپ، بازار جهانی انرژی با مشکلات متعددی روبه‌رو می‌شود. در شرایطی که بخش اعظم درآمدهای ارزی ایران از محل فروش نفت، گاز و فرآورده‌های پتروشیمی تامین می‌شود، تداوم چنین فشارهایی، آسیب‌پذیری اقتصاد کشور را افزایش می‌دهد.

درنهایت می‌توان گفت در اقتصادجهانی‌شده کنونی، اعمال سیاست‌هایی که سودای بازگشت به زمان ابرقدرت بودن آمریکا و بازیابی هژمونی اقتصادی و سیاسی آمریکا را دارند، می‌توانند بر بسیاری از متغیرهای اقتصادی به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم اثر بگذارند.

🌐 @import_export
عدم امکان اخذ شهروندی ترکیه در صورت داشتن چک برگشتی در ایران، عمان، قطر و امارات

@import_export
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 بازگشت کارخانه خودروسازی ولوو از چین به بلژیک

🌐 @import_export
​​دلار زدایی؛ علت هراس آمریکا از بریکس

برگزاری هفدهمین اجلاس سران بریکس در برزیل که با تهدید ترامپ علیه اعضا و کشورهای همکار با بریکس همراه بود، بار دیگر هراس حاکمان کاخ سفید از قدرت های نوپدید اقتصادی جهان و تلاش آنان برای استقلال ارزی در مراودات تجاری از دلار را نشان داد؛ موضوعی که می تواند ظرفیت های جدیدی را برای اقتصاد جهانی ایجاد کند.

به گزارش ایرنا، هفدهمین اجلاس سران کشورهای عضو بریکس ۱۵ و ۱۶ تیرماه در ریودوژانیرو برزیل با حضور مقامات عضو این نهاد برگزار شد و شرکت کنندگان بر لزوم ایفای نقش راهبری بریکس در تقویت روابط چندجانبه برای کشورهای جنوب جهانی و ایجاد نظم نوین در اقتصاد جهانی تاکید کردند.

به باور کارشناسان تاکید بریکس بر چندجانبه‌گرایی و حرکت در مسیر ایجاد نظم چندجانبه بر خلاف رویکرد «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا برای احیا و تحمیل هژمونی غرب به رهبر این کشور را می‌توان دلیلی بر تهدید دانستن گردهمایی این گروه غیرغربی به عنوان ائتلافی ضدغربی از سوی مقام‌های واشنگتن دانست؛ از این رو ترامپ در مورد اجلاس بریکس در شبکه اجتماعی خود نوشت: هر کشوری که با سیاست‌های ضدآمریکایی بریکس همسو شود، ۱۰ درصد تعرفه اضافی پرداخت خواهد کرد. هیچ استثنایی برای این سیاست وجود نخواهد داشت. او ۱۷ تیرماه نیز در نشست کابینه خود در سخنانی علیه کشورهای عضو بریکس ادعا کرد: هدف بریکس ضربه زدن به ارزش دلار است و کشورهای عضو بریکس با افزایش ۱۰ درصدی تعرفه‌ها روبرو خواهند شد.

گروه بریکس در سال ۱۳۸۹ با مشارکت برزیل، روسیه، هند و چین تاسیس شد؛ یک سال بعد آفریقای جنوبی به این گروه ملحق شد. سپس جمهوری اسلامی ایران، مصر، اتیوپی و امارات از ابتدای سال ۲۰۲۴ برابر با دی‌ماه ۱۴۰۲ به این گروه پیوستند. پس از آن اعلام شد که کشور اندونزی هم با موافقت ۹ عضو قبلی از ابتدای سال ۲۰۲۵ برابر با دی‌ماه ۱۴۰۳ به گروه بریکس پیوست تا شمار اعضای این گروه به ۱۰ برسد. علاوه بر این، گروه بریکس،‌ فهرستی از کشورها را در قالب شریک معرفی کرده است.

درباره علت هراس آمریکا از تقویت بریکس، سیدروح الله لطیفی سخنگوی کمیسیون توسعه تجارت خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در گفت و گو با خبرنگار ایرنا گفت: کشورهای عضو بریکس برای توسعه پایدار و گسترش منافع مشترک، ایجاد و نظم اقتصاد جهانی جدید، افزایش نفوذ در تصمیم‌گیری‌های بین‌المللی و تقویت همکاری در حوزه نوآوری و فناوری و ارتقای همگرایی جنوب به جنوب فعال هستند. با پایان یافتن جنگ سرد شاهد آن بودیم که بلوک غرب مناسبات را بیشتر دنبال کرده و نظم جهانی نهادسازی، اقتصاد جهانی و تحولات جهانی را پیش برده به طوری که بقیه کشورهای جهان کمتر به صورت مستقل عمل کردند اما اکنون شاهد آن هستیم که کشورهای جنوب به دنبال نقش آفرینی بیشتر در نظام بین الملل هستند.

👈 ادامه مطلب...

🌐 @import_export
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 رکوردشکنی ایران در تولید نفت از ابتدای انقلاب

🌐 @import_export
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 فعال شدن گمرک منطقه آزاد مازندران تا سه هفته آینده

🌐 @import_export
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 مستند نمیر: مردی که میخواهد تا ابد زندگی کند
(Don’t Die: The Man Who Wants to Live Forever, 2025)

كارگردان: کریس اسمیت

بازیگران: برایان جانسون، الیور زولمن، مک دیویس، ژائو پدرو د ماگالهاس، آندریا مایر

خلاصه داستان: برایان جانسون یک کارآفرین آمریکایی و بنیان‌گذار و مدیرعامل تجهیزات پزشکی کرنل و سرمایه‌گذار در پروژه‌های مختلف است. او همچنین بنیان‌گذار، رئیس و مدیرعامل برین تری (Braintree) می‌باشد. این شرکت متخصص در سیستم‌های پرداخت تلفنی، در سال ۲۰۱۳ به قیمت ۸۰۰ میلیون دلار به پی‌پل فروخته شد. برایان جانسون با یک رژیم غذایی و سبک زندگی سختگیرانه، بدن و ثروت خود را در معرض خطر قرار می‌دهد تا روند پیری را به چالش کشیده و عمر خود را فراتر از همه محدودیت‌های شناخته شده، افزایش دهد.

🌐 @import_export
​​بیماری هلندی در اقتصاد چیست؟
🖊 دکتر هومن باسره

در گستره‌ پیچیده و پررمز و راز علم اقتصاد، گاه مفاهیمی پدید می‌آیند که ریشه در تجربیات تلخ تاریخی دارند، ولی در پوششی به ظاهر امیدبخش ظاهر می‌شوند. «بیماری هلندی» یکی از همین پدیده‌هاست؛ مفهومی که در نگاه نخست، بازتاب ورود ثروت به یک کشور تلقی می‌شود، اما در واقع نشانه‌ای از اختلالی بنیادین در پویایی‌های اقتصاد کلان است. این اصطلاح نه از دل علم پزشکی، بلکه از بطن تجربه‌ کشور هلند در دهه‌ ۱۹۶۰ میلادی سر برآورد.

سرآغاز داستان: تأثیر گاز طبیعی بر اقتصاد هلند

در پی استخراج گاز طبیعی، حجم زیادی ارز خارجی به اقتصاد هلند وارد شد. پول ملی، یعنی «فلورین»، در واکنش به این درآمد ارزی تقویت شد و همین امر منجر به گران‌تر شدن کالاهای صادراتی هلند در بازارهای جهانی گردید. واردات آسان‌تر شد، چرا که ارزش پول داخلی بالا رفته بود، و در مقابل، صنایع داخلی با بحران رقابت‌پذیری مواجه شدند. در نتیجه، بخشی از اقتصاد هلند که پیش‌تر موتور محرکه‌ تولید و صادرات بود، به‌تدریج تضعیف شد. وابستگی بودجه کشور به درآمدهای گاز، گرچه در کوتاه‌مدت جذاب بود، اما در بلندمدت به کند شدن مسیر توسعه‌ پایدار انجامید. روزنامه‌ معتبر «اکونومیست» در سال ۱۹۷۷ برای نخستین‌بار این پدیده را «بیماری هلندی» نامید و از آن زمان، این اصطلاح وارد ادبیات اقتصادی جهان شد.

تعریف علمی بیماری هلندی

بیماری هلندی به شرایطی اطلاق می‌شود که طی آن افزایش ناگهانی درآمد حاصل از منابع طبیعی، باعث ورود شدید ارز خارجی و در نتیجه، تقویت پول ملی می‌گردد. این تقویت، اگرچه ممکن است در ابتدا نشانه‌ای از موفقیت تلقی شود، ولی موجب کاهش جذابیت و رقابت‌پذیری صادرات غیرمنبعی می‌شود. در این چرخه‌ی معیوب:
- بخش صنعت و کشاورزی به‌تدریج دچار افول می‌شوند.
- سیاست‌گذاران به جای تمرکز بر اصلاحات ساختاری و تولید، جذب سودهای فوری می‌شوند.
- زمینه‌ وابستگی شدید به درآمدهای ناپایدار فراهم می‌گردد.

پیامدهای اقتصادی و اجتماعی بیماری هلندی

تأثیرات بیماری هلندی تنها به عرصه‌ اقتصاد محدود نمی‌شود؛ این پدیده در ساختارهای اجتماعی، مدیریتی و حتی فرهنگی کشورها نیز نفوذ می‌کند. برخی پیامدهای آن عبارت‌اند از:
- کاهش سرمایه‌گذاری مولد: با جذاب شدن سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت مرتبط با منابع طبیعی، توجه به بخش‌های تولیدی کم‌رنگ می‌شود.
- افزایش واردات و وابستگی خارجی: کالاهای خارجی به دلیل قیمت پایین‌تر، جایگزین تولیدات داخلی می‌شوند.
- تورم در بخش‌هایی مانند مسکن: چون مسکن قابل واردات نیست، افزایش درآمد عمومی موجب جهش قیمتی در این حوزه می‌گردد.
- مهاجرت نخبگان: عدم ثبات و فرصت‌های محدود در بخش مولد، موجب خروج نیروهای متخصص از کشور می‌شود.
- نابرابری اقتصادی: ثروت به‌جای توزیع عادلانه، در دست گروه‌های خاص متمرکز می‌شود و شکاف طبقاتی تعمیق پیدا می‌کند.

تجربه‌ کشورهای مختلف با بیماری هلندی

در دهه‌های اخیر، کشورهایی چون نیجریه، ونزوئلا، روسیه و ایران، نمونه‌های بارزی از ابتلا به بیماری هلندی بوده‌اند. در ایران، اتکا به درآمدهای نفتی موجب شده بسیاری از سیاست‌ها به‌جای اصلاح ساختارهای تولیدی، معطوف به توزیع و مصرف منابع نفتی شوند. همین امر، آسیب‌پذیری اقتصاد کشور را در برابر نوسانات قیمت جهانی نفت افزایش داده است. در مقابل، نروژ با تأسیس صندوق ثروت مستقل، سرمایه‌گذاری در آموزش و زیرساخت، و مدیریت هوشمندانه نرخ ارز، توانسته است از دام بیماری هلندی بگریزد و اقتصاد خود را تنوع‌بخشی نماید.

راهکارهای مقابله با بیماری هلندی

عبور از بیماری هلندی نیازمند رویکردی جامع و بلندمدت در سیاست‌گذاری اقتصادی است. برخی راهکارهای مؤثر عبارت‌اند از:
- تأسیس صندوق‌های ذخیره‌ ارزی با رویکرد بین‌نسلی، که درآمدهای منابع طبیعی را در قالب پروژه‌های زیرساختی و آموزشی هدایت کند.
- تقویت صنایع داخلی و دانش‌بنیان از طریق مشوق‌های مالیاتی، یارانه‌ها و زیرساخت‌های حمایتی.
- مدیریت نرخ ارز به‌گونه‌ای که از تقویت بیش‌ازحد پول ملی جلوگیری شده و رقابت‌پذیری صادرات حفظ شود.
- سرمایه‌گذاری در آموزش، پژوهش و توانمندسازی نیروی انسانی به‌منظور ارتقاء بهره‌وری ملی.
- وضع سیاست‌های محدودکننده برای واردات کالاهای لوکس و مصرفی که تولید داخلی را تهدید می‌کنند.

در پایان باید گفت که یک اقتصاد سالم نه تنها به منابع طبیعی دل‌خوش نمی‌کند، بلکه با اتکا به تولید، نوآوری، آموزش و عدالت اقتصادی مسیر رشد پایدار را هموار می‌سازد. اگر سیاست‌گذاران با چشم‌اندازی بلندمدت عمل نمایند، بیماری هلندی نه‌تنها قابل مهار است، بلکه می‌توان آن را به فرصت توسعه تبدیل کرد؛ فرصتی که در گروی عقلانیت اقتصادی و دوراندیشی ساختاری شکل می‌گیرد.

🌐 @import_export