«Я увидел, что есть прямая связь между добычей ресурсов в регионе и преобладанием тяжеловесного транспорта в таком регионе и низкой долей качественных дорог. И это были в основном арктические и дальневосточные регионы. При этом налоговая статистика показывала, что в этих регионах слабо растёт поступление транспортного налога организаций. Я понял, что предприятие имеет право хоть где зарегистрировать свой транспорт. Оказалось, что недропользователь имеет право регистрировать обособленное подразделение и транспорт на территории муниципалитета, и это не обязанность. И я захотел, чтобы власти обратили внимание на такую несправедливость», — рассказал Владимир.

2024 сыл бары өттүнэн балай да уустук сыл ааһан эрэр. Бастакытынан, аан дойдуга бэйэ-бэйэни өйдөспөт буолуу быһыыта-майгыта баарын бэркэ диэн бары билэбит. Биһиги өрөспүүбүлүкэбитигэр быһаарыныы ылынарбытыгар, сокуоннарбытын киллэрэрбитигэр, сокуоннарбытын уларытарбытыгар, уураахтарбытын ылынарбытыгар бу уустук сыл дьайыылара балайда билиннэ.

Иккиһинэн, парламент өрөспүүбүлүкэбитигэр тэриллибитэ 30 сылын буолла. Парламент диэн – дэмэкирээтийэ, өрөспүүбүлүкэбит судаарыстыбаннаһын тирэҕэ. Норуот талбыт дьоно судаарыстыбаннай уоргаҥҥа баар буолуохтаахтар. Кинилэр быыбардааччылар санааларын судаарыстыбаннай былааска тириэрдиэхтээхтэр уонна ону олоххо киллэриэхтээхтэр.

Ил Түмэн билиҥҥи үлэтигэр тохтуур буоллахха, биһиги бүгүн сүрүн сорукпут - улуустарбытын үбүнэн-харчынан хайдах хааччыйыахтаахпытый? Кинилэргэ сөпкө дьаһанан олороллоругар ханнык боломуочуйалары биэрэбитий? Хайдах гынан тыа сирин өрө тардабыт?

Ил Түмэн ити хайысханы тутуһан бүддьүөтү көрүүгэ күһүнү быһа үлэлээтэ. Ахсынньыга бу үлэлэри сүрүннээһин үлэтин ыытан саҥа бүттүбүт. Кулун тутарга бүддьүөккэ өссө уларытыылары киллэрэбит, онтон сайын эмиэ киллэриэхпит.

Биир өттүнэн көрдөххө ити баар көстүү, ону киһи мэлдьэһэрэ суох. Сокуон уопсастыбаҕа бэрээдэк баар буоларыгар профилактика быһыытынан эмиэ үлэлиир.

Сокуон кэлэр көлүөнэлэрбитигэр бу хайдах дьайыай диэн толкуйдаан оҥоһуллар. Ол гынан баран, сорох түгэннэргэ аһары барыы баар диэн аһаҕастык этиэхпин наада. Ол иһин дьон санаатын истэммит, норуот талбыт дьонноро буоларбыт быһыытынан, өрөспүүбүлүкэ сокуоннарыгар уонна федеральнай сокуон өттүгэр уларытыылары киллэрэргэ үлэлэһэ олоробут.

Биһиги сүрүннээн тыа сириттэн үөскээн тахсыбыт саха сирэйдээх, сахалыы өйдөөх-санаалаах дьон буоларбыт быһыытынан, тыабыт сирин хаһан да умнубаппыт. Тыа сирэ баар буоллаҕына, саха омуга баар буолуоҕа диэн этиини кытта толору сөбүлэһэбин. Биһиги туох баар үгэс буолбут дьарыктарбыт, сүрүн сыаннастарбыт, сиэрбит-майгыбыт, омук быһыытынан уратыбыт, өбүгэлэрбитин кытта ситиммит тыа сирин кытта ыкса сибээстээҕин өйдүүбүн уонна сыаналыыбын.

Тыабыт хаһаайыстыбатын эһэн кэбистэхпитинэ, эппит, үүппүт син биир баар буолуоҕа эрээри, кэлии ас үтүрүйүөҕэ, саамай кутталлааҕа -норуот олоҕун сүрүн укулаата ыһыллыаҕа. Онон тыа хаһаайыстыбатын өйүүр бэлиитикэни салгыы ыытыахпыт уонна кыахпыт тиийэринэн сайыннарыахпыт.

Билигин даҕаны өрөспүүбүлүкэ бэчээт уорганнарын үбүлүөн баҕарар. Ол да буоллар, сурутуубут сыл аайы түстэр түһэн иһэр. Урукку сылларга улуус хаһыаттара 70-ча быр. ороскуоттарын сурутуунан сабыналлар этэ. Билигин бэчээт уорганнарын, хомойуох иһин, дьон аахпат буолла. Бу информационнай технологиялар сайдан социальнай ситимнэр дьон олоҕор хото киириилэрин кытта сибээстээх. Ол да буоллар, улуустарбытыгар эрэдээксийэлэр хамнастарын быһааран олоробут, олохтоохтор хаһыакка суруталлар, ааҕаллар. Бастатан туран, тылбытын тыыннаах хаалларарбытыгар ити биир сүрүн үстүрүмүөн буолар. Иккиһинэн, суруйар, дьону толкуйдатар суруналыыстар баар буолуохтаахтар.

Ил Түмэн «Публичнай былаас ситимигэр олохтоох бэйэни салайыныы уопсай бириинсиптэрин туһунан» федеральнай сокуон барылыгар  8 этиини киллэрэн турар. Саамай бастакы улахан этиибит – территориялар тустарынан. Анал территориялар баар буолуохтарын сөп диэн. Саха норуотугар саамай сүрүн баайбыт – сирбит-уоппут буолар. Өрөспүүбүлүкэбит бүтүннүүтэ территорияларынан арахсан турар. Бу территорияларбытыгар биһиэхэ «анал территориялар» диэн бааллар – ол аата тугунан даҕаны (өрөспүүбүлүкэ сокуоннарынан, нэһилиэк уураахтарынан) регулировкаламмат территориялар баар буолуохтарын сөп диэн сылдьар. Оннук буолуо суохтаах. Ханнык баҕарар территория олохтоох салайыныы уорганнарынан сүрүннэниэхтээх. Итинник түгэннэргэ өрөспүүбүлүкэ Ил Түмэнин позицията бигэ уонна чопчу.

Ил Дархан Анал этиитигэр бэйэтин санаатын чопчу уонна эрэллээхтик  эттэ уонна маннык дьаһаллары биһиги хайаан да оҥоруохпут, экэниэмикэбит сайдыаҕа, дьоннорбутун көмүскүүр социальнай мэхэниисимнэри киллэриэхпит, маннык тутуулар баар буолуохтара, тыа хаһаайыстыбатын, үөрэх систиэмэтин өйүөхпүт диэн кини этиилэриттэн  биһиги чахчы кэлэр 2025 сылы этэҥҥэ ааһыахпыт уонна сайдыыбыт суолунан салгыы барыахпыт диэн бигэ санаа киирдэ.
Биһиги 2025 сылга саамай күүстээх баҕабыт – дойдубутугар эйэлээх олох кэллин диэн. Мин онно 100 бырыһыан  эрэллээхпин. 2025 сылга дьоммор-сэргэбэр барыгытыгар, дьиэ кэргэттэргитигэр дьолу-саргыны, доруобуйаны, или-эйэни, этэҥҥэ буолууну баҕарабын!