ایلام جنوب (به روز نیوز)🌐

🌿

عزا در فرهنگ پهلەای

#دوار در فرهنگ عشایری کورد، نه تنها
یک سرپناه، بلکه نمادی برای پیام های اجتماعی است.

آنگاه که سور و ساتی برپاست، دود ناشی از سوزاندن هیزم بلوط، از دور دست ها جلب توجه می کند و معمولاً اطراف دوار( سیاه چادر) آب پاشی می شود که در کوردی پهله ای به آن #ئاوڕەشە می گویند؛ چرا که رنگ خاک پس از برخورد قطره های آب دگرگون می شود و به سیاهی می گراید.

نمای جلوی دوار یا #ڤەرماڵ با ریسەهایی بافته از نخ های رنگی تزئین می شود که به آن #گوڵنگ می گویند.

اما به وقت مصیبت، اگر صاحب عزا پدر خانه یا یک جوان را از دست دهد در ساختار دوار و متعلقات آن تغییراتی ایجاد خواهد کرد که پیام آور مصیبت است.

در این هنگام ستون اصلی دوار تخریب شده و عمود خیمه بر زمین می افتد و مادر خانه بر خلاف سنت و باور قدیمی کوردهای
پهله ای به درون #تەژگا آب می ریزد.

نکته: ریختن آب روی آتش در باور کوردهای پهله ای نوعی بی احترامی به مقدسات و الهەی نور است که به جای مانده از آئین میترائیسم است!

#ئاو_د_تەش در فرهنگ پهلەای معادل افول است.

آنگاه که سین دوار به زمین افتد و آب در تەژگا ریخته شد، زنان و مردان با برآوردن بانگ مصیبت، دیگران را از مصیبت خود با خبر خواهند ساخت.

همسایگان و اقوام در این هنگام به معنای واقعی کلمه، شریک غم هستند و با اهدای قربانی و مهیاء ساختن اسباب پذیرایی از مهمانان، هر یک به نوعی ارادت خود را به صاحب عزا خواهند رساند.

مردان طایفه با گردن آویز یا سینه آویز تکەای از دوار یا همان سیاه چادر که در فرهنگ پهلەای به #دوارکوت معروف است و به صورت جمعی و گرفتن دستان یکدیگر به صورت زنجیرە به استقبال صاحب عزا خواهند رفت و در عزای پیش آمده شریک خواهند شد.

ساز چمری

ساز چمری در واقع نوای حزین سُرنا است که هنرمندان به هنگام عزا خواهند نواخت و بدین گونه مَیت با موسیقی به خانه ابدی بدرقه خواهد شد.
این امر، نشان از جایگاه موسیقی در فرهنگ کورد در هر حال است.

به هنگام عزا، مردان عشایر محاسن خود را تا چهل روز نخواهند تراشید، مراسم چهلم که برگزار شد، روز بعد از آن، خانواده معزا به رسم ادب نزد مردان و زنان اقوام خواهند رفت و از آنان تقاضا خواهند نمود جامه سیاه از بر کنند و مردان محاسن خود را بتراشند که آن نیز، آداب مخصوص دارد.

برای مردان عشایر تیغ و لوازم تراشیدن ریش خواهند برد و از آنان خواهش می شود به حرمت زندگی و جاری بودن زندگانی، محاسن خود را بتراشند و اگر پیش آمد نکویی رخ داد در آن مشارکت نمایند و برای زنان نیز پارچه پیراهن رنگی به عنوان پاسداشت برده خواهد شد و بدین صورت
آداب همدردی و پاسداشت همدردان به جای آورده می شود.

#حجت_خانی(بێدەسهەڵات)

کانال آموزش کوردی پهلەای(دهلران، آبدانان، پهلە، میمە)
Hînkirina Kurdîya Pehleyî
👉 @pehlekurd
━💫 ━━

👍2

253 views12:50