تیۆری ئایین
جۆرج باتای
وەرگێڕانی: هاوار محەمەد
جۆرج باتای لەو نووسەرانەیە کە لە کاتی خوێندنەوەیدا تووشی سەرئێشەت دەکەن. لای ئەو توانای بەریەککەوتن و ناتەبایی ئایدیاکان لە پێش ڕێکخستن و پێکەوەسازانیانەوەیە. دەقەکانی پڕن لە ئاماژە خێراکان، دەقگەلێکی پەژمووردە، کە مەنزوومەی فەلسەفی و نەزم ڕەتدەکەنەوە. وەک باتای خۆی دەڵێت "بە زمانێک قسە دەکەم، کە لە زمانێکی مردوو دەچێت، پێم وایە ئەمە زمانێکی فەلسەفییە... ویستومە زمان لە پلەی سفردا بەکاربهێنم، زمانێک کە هاوتای هیچ نەبێت، زمانێک کە بچێتەوە سەر بێدەنگی".
باتای خۆی لە بارەی ئەم کتێبەوە دەڵێت: کتێبی تیۆری ئایین کارێکی تەواوکراو پیشاندەدات، کە دەبوو ببێت؛ هەوڵمداوە گوزارشت لە فیکری بزۆز بکەم، بە بێ ئەوەی عەوداڵی ئەوە بم لە دوافۆڕمدا دایبڕێژم.
ئەم کتێبە گرنگە خۆی لە دوو بەشی سەرەکیدا دەبینێتەوە، لە هەر یەکێکیاندا چەند فراگمێنتێک لەخۆدەگرێت تایبەت بە ناواخنە فەلسەفی و تیۆرییەکانی ئایین و مەڕاسیمە ئایینییەکان، لەوانە: مرۆڤایەتی و گەشەکردنی جیهانی دنیایی، قوربانی و جەژن و بنامەکانی جیهانی موقەدەس، ئایین لە سنوورەکانی عەقڵدا.
جۆرج باتای
وەرگێڕانی: هاوار محەمەد
جۆرج باتای لەو نووسەرانەیە کە لە کاتی خوێندنەوەیدا تووشی سەرئێشەت دەکەن. لای ئەو توانای بەریەککەوتن و ناتەبایی ئایدیاکان لە پێش ڕێکخستن و پێکەوەسازانیانەوەیە. دەقەکانی پڕن لە ئاماژە خێراکان، دەقگەلێکی پەژمووردە، کە مەنزوومەی فەلسەفی و نەزم ڕەتدەکەنەوە. وەک باتای خۆی دەڵێت "بە زمانێک قسە دەکەم، کە لە زمانێکی مردوو دەچێت، پێم وایە ئەمە زمانێکی فەلسەفییە... ویستومە زمان لە پلەی سفردا بەکاربهێنم، زمانێک کە هاوتای هیچ نەبێت، زمانێک کە بچێتەوە سەر بێدەنگی".
باتای خۆی لە بارەی ئەم کتێبەوە دەڵێت: کتێبی تیۆری ئایین کارێکی تەواوکراو پیشاندەدات، کە دەبوو ببێت؛ هەوڵمداوە گوزارشت لە فیکری بزۆز بکەم، بە بێ ئەوەی عەوداڵی ئەوە بم لە دوافۆڕمدا دایبڕێژم.
ئەم کتێبە گرنگە خۆی لە دوو بەشی سەرەکیدا دەبینێتەوە، لە هەر یەکێکیاندا چەند فراگمێنتێک لەخۆدەگرێت تایبەت بە ناواخنە فەلسەفی و تیۆرییەکانی ئایین و مەڕاسیمە ئایینییەکان، لەوانە: مرۆڤایەتی و گەشەکردنی جیهانی دنیایی، قوربانی و جەژن و بنامەکانی جیهانی موقەدەس، ئایین لە سنوورەکانی عەقڵدا.
ئایین و توندوتیژی؛ ڕیشەی داعش و هاوشێوەکانی لە ئیسلامدا
عومەر عەبدولغەفوور
ئەم لێکۆڵینەوەیە کە بەرهەمی تەمەنێکە لە خوێندنەوە و ڕامانی لە نزیکەوە لە ئایین و دەرکەوتەکانی، هەوڵێکە بۆ شیکردنەوەی ئەو پەیوەندییە و هەندێک لە بابەتەکانی پەیوەست بە مەسەلەی توندوتیژیی ئایینی. زۆر کەس دەپرسن ئایا ئیسلام ئایینێکی دیموکراسییە؟ یاخود ئایا لەگەڵ دیموکراسی هەڵدەکات؟ ڕاستییەکەی دەبێت پرسیارەکە ئەوە بێت: ئاخۆ مرۆڤەکانی شوێنکەوتەی ئەو ئایینە دیموکراسین و دیموکراسییان دەوێت یان نا، چونکە ئەگەر ئەوان بە قەناعەتی دڵیان دیموکراتخواز بن وەها لە ئایینەکەش دەکەن، نەک دیموکراسی قەبووڵ بێت، بگرە بشبێتە داینەمۆی ڕۆحی و مەعریفی و کۆمەڵایەتی بۆی. ئەم کتێبە چەندین باس و بابەتی گرنگ لەخۆدەگرێت، لەوانە: سەرهەڵدانی داعش و ڕاگەیاندنی خەلافەت، هەڵوێستی داعش بەرامبەر کوردستان، داعش و ئایین، جیهاد لە ئیسلامدا، قۆناغەکانی فەرزکردنی جیهاد، جیهاد بۆ بەرگرییە یان هێرش؟ ئیسلامییەکانی کوردستان و شەڕی داعش. لەگەڵ چەندین بابەتی دیکە.
عومەر عەبدولغەفوور
ئەم لێکۆڵینەوەیە کە بەرهەمی تەمەنێکە لە خوێندنەوە و ڕامانی لە نزیکەوە لە ئایین و دەرکەوتەکانی، هەوڵێکە بۆ شیکردنەوەی ئەو پەیوەندییە و هەندێک لە بابەتەکانی پەیوەست بە مەسەلەی توندوتیژیی ئایینی. زۆر کەس دەپرسن ئایا ئیسلام ئایینێکی دیموکراسییە؟ یاخود ئایا لەگەڵ دیموکراسی هەڵدەکات؟ ڕاستییەکەی دەبێت پرسیارەکە ئەوە بێت: ئاخۆ مرۆڤەکانی شوێنکەوتەی ئەو ئایینە دیموکراسین و دیموکراسییان دەوێت یان نا، چونکە ئەگەر ئەوان بە قەناعەتی دڵیان دیموکراتخواز بن وەها لە ئایینەکەش دەکەن، نەک دیموکراسی قەبووڵ بێت، بگرە بشبێتە داینەمۆی ڕۆحی و مەعریفی و کۆمەڵایەتی بۆی. ئەم کتێبە چەندین باس و بابەتی گرنگ لەخۆدەگرێت، لەوانە: سەرهەڵدانی داعش و ڕاگەیاندنی خەلافەت، هەڵوێستی داعش بەرامبەر کوردستان، داعش و ئایین، جیهاد لە ئیسلامدا، قۆناغەکانی فەرزکردنی جیهاد، جیهاد بۆ بەرگرییە یان هێرش؟ ئیسلامییەکانی کوردستان و شەڕی داعش. لەگەڵ چەندین بابەتی دیکە.
توێژینەوەی جیهانی
بازرگانیكردن بە ئەندامانی جەستەی مرۆڤ- ژمارە (24)
كۆماری چین هیچ سیستمێكی بەیاساییكردنی بازرگانیكردن بە ئەندامانی جەستەی مرۆڤ پەیڕەو ناكات. لە كۆتاییی ساڵی 1980وە، چەندین ئاماژەبوونی هەیە لە سەر ئەو زیندانییانەی، كە لە سێدارە دراون ئەو ئەندامانەیان دەرهێنراوە، كە بۆ چاندنیان لە جەستەی كەسانر تر گونجاو بوون، سەرەڕای ئەوەی كە بەكارهێنانی ئەندامی جەستەی زیندانییە سزادراوەكان بە لەسێدارەدان بۆ چاندنیان یاسایییە، چەندین بەڵگە هەیە لە سەر ئەوەی، كە حكوومەتی چین هەوڵ دەدات بازنەی بەكارهێنانی ئەندامانی جەستە لە ڕێگەی ڕێكەوتنی نهێنییەوە كەم بكاتەوە. یاساكانی وەك یاسای كاتی تایبەت بەركارە بۆ بەكارهێنانی تەرمی مردوەكان یان ئەندامانی جەستەی ئەو زیندانییانەی لە سێدارە دەدرێن، بەڵام لەگەڵ ئەمەیشدا، هێشتا چین بەدەست كەمیی ئەندامی جەستەی ئامادە بۆ چاندن لە جەستەی ئەو كەسانەی پێویستیان پێیەتی گیرۆدە بوە.
لە ڕاپۆرتی كیلگۆر – ماتاس هاتوە "لە ڕابردوو تا ئەمڕۆیش لە ئاستێكی بەربڵاودا ئەندامانی جەستەی بێكەڵك بۆ چاندن هەیە و هەبوە". ڤالۆن گۆنگ لە ڕاپۆرتێكی تردا ئەمە پشتڕاست دەكاتەوە. دوای ماوەیەكی كورت، لێپرسراوانی حكوومەتی پەكین چەند یاسایەكی تازەیان ڕاگەیاند، كە بەكارهێنانی ئەندامانی جەستەی مرۆڤ بە بێ وەرگرتنی ڕەزامەندیی خاوەنی ئەو ئەندامە قەدەغە كردوە، بەڵام لەگەڵ ئەمەیشدا لە دوای تێپەڕبوونی ساڵێك بە سەر دەرچوونی ئەو یاسایەدا لە سەر ئەرزی واقیع سەرنجی هیچ ئەنجامێك نەدراوە. حكوومەتی چین یاسایەكی داڕشتوە كە سنورێكی بۆ فرۆشتنی ئەندامەكانی جەستە داناوە، بەڵام ئەم یاسایە ئێستا ڕێگر نییە لە بەدەستهێنانی ئەندامی جەستەی كەسانی لەسێدارەدراو.
نرخ: 3000 دینار
بازرگانیكردن بە ئەندامانی جەستەی مرۆڤ- ژمارە (24)
كۆماری چین هیچ سیستمێكی بەیاساییكردنی بازرگانیكردن بە ئەندامانی جەستەی مرۆڤ پەیڕەو ناكات. لە كۆتاییی ساڵی 1980وە، چەندین ئاماژەبوونی هەیە لە سەر ئەو زیندانییانەی، كە لە سێدارە دراون ئەو ئەندامانەیان دەرهێنراوە، كە بۆ چاندنیان لە جەستەی كەسانر تر گونجاو بوون، سەرەڕای ئەوەی كە بەكارهێنانی ئەندامی جەستەی زیندانییە سزادراوەكان بە لەسێدارەدان بۆ چاندنیان یاسایییە، چەندین بەڵگە هەیە لە سەر ئەوەی، كە حكوومەتی چین هەوڵ دەدات بازنەی بەكارهێنانی ئەندامانی جەستە لە ڕێگەی ڕێكەوتنی نهێنییەوە كەم بكاتەوە. یاساكانی وەك یاسای كاتی تایبەت بەركارە بۆ بەكارهێنانی تەرمی مردوەكان یان ئەندامانی جەستەی ئەو زیندانییانەی لە سێدارە دەدرێن، بەڵام لەگەڵ ئەمەیشدا، هێشتا چین بەدەست كەمیی ئەندامی جەستەی ئامادە بۆ چاندن لە جەستەی ئەو كەسانەی پێویستیان پێیەتی گیرۆدە بوە.
لە ڕاپۆرتی كیلگۆر – ماتاس هاتوە "لە ڕابردوو تا ئەمڕۆیش لە ئاستێكی بەربڵاودا ئەندامانی جەستەی بێكەڵك بۆ چاندن هەیە و هەبوە". ڤالۆن گۆنگ لە ڕاپۆرتێكی تردا ئەمە پشتڕاست دەكاتەوە. دوای ماوەیەكی كورت، لێپرسراوانی حكوومەتی پەكین چەند یاسایەكی تازەیان ڕاگەیاند، كە بەكارهێنانی ئەندامانی جەستەی مرۆڤ بە بێ وەرگرتنی ڕەزامەندیی خاوەنی ئەو ئەندامە قەدەغە كردوە، بەڵام لەگەڵ ئەمەیشدا لە دوای تێپەڕبوونی ساڵێك بە سەر دەرچوونی ئەو یاسایەدا لە سەر ئەرزی واقیع سەرنجی هیچ ئەنجامێك نەدراوە. حكوومەتی چین یاسایەكی داڕشتوە كە سنورێكی بۆ فرۆشتنی ئەندامەكانی جەستە داناوە، بەڵام ئەم یاسایە ئێستا ڕێگر نییە لە بەدەستهێنانی ئەندامی جەستەی كەسانی لەسێدارەدراو.
نرخ: 3000 دینار
👍1
توێژینهوهی جیهانی
بازرگانیكردن به منداڵان - ژمارە (30)
1. بهكارهێنانی منداڵ بۆ مهبهستی سێكسی
بهكارهێنانی سێكسی، واته كاری سێكسی یان داوێنپیسی یان وێنهگرتن یان بهكارهێنان بۆ ههر جۆرێك كاری ڕێگهپێدراو، كه تیایدا منداڵان بهكاردههێنرێن بۆ تێركردنی خواسته سێكسییهكانی كهسانیتر له بهرامبهر قازانجی ماددی. لهگهڵ ئهوهی كه ئهمجۆره له بازرگانیكردن زۆر و باو بوو، بهڵام لهگهڵ پێشكهوتنی تهكنۆلۆژی و فهراههمبوونی ئینتهرنێت و ئامرازه زۆر و زهوهندهكاندا، ئێستا ئهم جۆره بازرگانیكردنه زیاتر و باوتربووه، چونكه داتاو ئامارهكانی تایبهت بهو بارزگانی كردنه خێراترین و پڕقازانجترین جۆره له جیهاندا. بارزگانی كردن به منداڵان بۆ كاری سێكسی تهنها له بازنهی كاری ڕاستهوخۆ نهماوهته، بهڵكو گۆڕا بۆ بهكارهێنانی و وێنه و فیلمی سێكسی و وروژێنهر.
ئهمهی خوارهوه ههندێك ئامارو زانیارییه سهبارهت به بازرگانیكردن به منداڵان، كه لهلایهن ڕێكخراوی (stop child trafficking now) بڵاوكراوهتهوه.
1 ساڵانه نزیكهی 2.5 ملیۆن منداڵ دهخرێنه بازاڕی سێكسهوه، كه زۆربهیان كچن (ڕاپۆرتی ڕێكخراوی یونیسێف)
2 ساڵانه 300000 منداڵ له ویلایهته یهكگرتوهكانی ئهمهریكا ڕووبهڕووی مهترسی بهكارهێنانی سێكسی دهبنهوه له پێناو دهستكهوتنی قازانجی ماددی (ئاماری وهزارهتی دادای ئهمهریكا)
3 ساڵانه 600000 تا 800000 منداڵ لهسهر سنورهكان دهفرۆشرێن و زۆرینهیان كچن (ڕاپۆرتی وهزارهتی ناوخۆی ئهمهریكا)
2. سواڵكردن
سواڵكردن به یهكێك له گهورهترین جۆرهكانی بازرگانیكردن به منداڵان دادهنرێت، به تایبهتی له دهوڵهتانی عهرهبی، كه كۆمهڵگهكانیان سروشتێكی سۆزداری و بهزهییان ههیه. له ڕاستیدا له پشت دیاردهی سواڵكردنهوه مهترسی گهوره لهسهر ژیانی منداڵان ههیه. سهرهڕای دۆزینهوهی شێوازی كهمئهندامی ناڕاست بۆ منداڵان لهپێناو ڕاكێشانی سهرنج و سۆزی خهڵك، بهڵام له بهرامبهردا منداڵان ڕووبهڕووی مهترسی مامهڵهكردنی ڕاستهوخۆ لهگهڵ كهسانی نامۆ و ئهگهری ڕوبهڕهبوونهوهی چهندین جۆر له دهستدرێژی دهبنهوه، وهك دهسترێژی سێكسی و سهرزارهكی و برینداركردن و بێزراندن و ڕقلێبوونهوه لهلایهن خهڵكییهوه، ئهمه سهرباری بوونی بهردهوامی ئهو منداڵانه لهسهر شهقامهكان و مهترسی توشبوونیان به ڕووداوی هاتووچۆ.
نرخ: 3000 دینار
بازرگانیكردن به منداڵان - ژمارە (30)
1. بهكارهێنانی منداڵ بۆ مهبهستی سێكسی
بهكارهێنانی سێكسی، واته كاری سێكسی یان داوێنپیسی یان وێنهگرتن یان بهكارهێنان بۆ ههر جۆرێك كاری ڕێگهپێدراو، كه تیایدا منداڵان بهكاردههێنرێن بۆ تێركردنی خواسته سێكسییهكانی كهسانیتر له بهرامبهر قازانجی ماددی. لهگهڵ ئهوهی كه ئهمجۆره له بازرگانیكردن زۆر و باو بوو، بهڵام لهگهڵ پێشكهوتنی تهكنۆلۆژی و فهراههمبوونی ئینتهرنێت و ئامرازه زۆر و زهوهندهكاندا، ئێستا ئهم جۆره بازرگانیكردنه زیاتر و باوتربووه، چونكه داتاو ئامارهكانی تایبهت بهو بارزگانی كردنه خێراترین و پڕقازانجترین جۆره له جیهاندا. بارزگانی كردن به منداڵان بۆ كاری سێكسی تهنها له بازنهی كاری ڕاستهوخۆ نهماوهته، بهڵكو گۆڕا بۆ بهكارهێنانی و وێنه و فیلمی سێكسی و وروژێنهر.
ئهمهی خوارهوه ههندێك ئامارو زانیارییه سهبارهت به بازرگانیكردن به منداڵان، كه لهلایهن ڕێكخراوی (stop child trafficking now) بڵاوكراوهتهوه.
1 ساڵانه نزیكهی 2.5 ملیۆن منداڵ دهخرێنه بازاڕی سێكسهوه، كه زۆربهیان كچن (ڕاپۆرتی ڕێكخراوی یونیسێف)
2 ساڵانه 300000 منداڵ له ویلایهته یهكگرتوهكانی ئهمهریكا ڕووبهڕووی مهترسی بهكارهێنانی سێكسی دهبنهوه له پێناو دهستكهوتنی قازانجی ماددی (ئاماری وهزارهتی دادای ئهمهریكا)
3 ساڵانه 600000 تا 800000 منداڵ لهسهر سنورهكان دهفرۆشرێن و زۆرینهیان كچن (ڕاپۆرتی وهزارهتی ناوخۆی ئهمهریكا)
2. سواڵكردن
سواڵكردن به یهكێك له گهورهترین جۆرهكانی بازرگانیكردن به منداڵان دادهنرێت، به تایبهتی له دهوڵهتانی عهرهبی، كه كۆمهڵگهكانیان سروشتێكی سۆزداری و بهزهییان ههیه. له ڕاستیدا له پشت دیاردهی سواڵكردنهوه مهترسی گهوره لهسهر ژیانی منداڵان ههیه. سهرهڕای دۆزینهوهی شێوازی كهمئهندامی ناڕاست بۆ منداڵان لهپێناو ڕاكێشانی سهرنج و سۆزی خهڵك، بهڵام له بهرامبهردا منداڵان ڕووبهڕووی مهترسی مامهڵهكردنی ڕاستهوخۆ لهگهڵ كهسانی نامۆ و ئهگهری ڕوبهڕهبوونهوهی چهندین جۆر له دهستدرێژی دهبنهوه، وهك دهسترێژی سێكسی و سهرزارهكی و برینداركردن و بێزراندن و ڕقلێبوونهوه لهلایهن خهڵكییهوه، ئهمه سهرباری بوونی بهردهوامی ئهو منداڵانه لهسهر شهقامهكان و مهترسی توشبوونیان به ڕووداوی هاتووچۆ.
نرخ: 3000 دینار
👍1😢1
هەژموونی نەوت
ئێستا چوار كۆمپانیا هەژمونیان بەسەر پیشەسازی نەوت لە سودان هەیە، بریتین لە: دامەزراوەی پترۆلی نیشتمانی چین (سی ئێن بی سی /پترۆچاینا) و دامەزراوەی پترۆڵ و كیمیاییەكانی چین (ساینۆبك) و پترۆلیۆم ناسیۆنال بێرهاد (پترۆناس، كە كۆمپانیایەكی مالیزیایە) و دامەزراوەی نەوت و گازی سروشتی هندستان – فیدیش (ئۆ ئێن جی سی / ئۆ ڤی ئێل).
بەكارهێنانی داهاتی نەوت لە لایەن حكومەتی سودانەوە بۆ پشتیوانی هەڵمەتەكەی لە دارفور بووەهۆی كوژرانی زیاتر لەدوو سەد هەزار كەس و دەستدرێژیكردنە سەر رێژەیەكی بێشومار لە ژنان و ئەشكەنجەدان و رفاندنی چەندین هاووڵاتی مەدەنی. زیاتر لە 2.6 ملیۆن كەس بە هۆی ململانێكانەوە دەربەدەر بوون و دوو لەسەر سێی دانیشتوانی دارفوریش پشتیان بە یارمەتیەكان دەبەست بۆ مانەوە لە ژیاندا، چونكە لەو جەنگە ناوخۆییەدا نەوت بووە سوتەمەنی بۆ كۆمەڵكوژی و «پاكتاوە ئەتنیكییەی» ئێستا لە ئارادان.
نرخ: 3000
ئێستا چوار كۆمپانیا هەژمونیان بەسەر پیشەسازی نەوت لە سودان هەیە، بریتین لە: دامەزراوەی پترۆلی نیشتمانی چین (سی ئێن بی سی /پترۆچاینا) و دامەزراوەی پترۆڵ و كیمیاییەكانی چین (ساینۆبك) و پترۆلیۆم ناسیۆنال بێرهاد (پترۆناس، كە كۆمپانیایەكی مالیزیایە) و دامەزراوەی نەوت و گازی سروشتی هندستان – فیدیش (ئۆ ئێن جی سی / ئۆ ڤی ئێل).
بەكارهێنانی داهاتی نەوت لە لایەن حكومەتی سودانەوە بۆ پشتیوانی هەڵمەتەكەی لە دارفور بووەهۆی كوژرانی زیاتر لەدوو سەد هەزار كەس و دەستدرێژیكردنە سەر رێژەیەكی بێشومار لە ژنان و ئەشكەنجەدان و رفاندنی چەندین هاووڵاتی مەدەنی. زیاتر لە 2.6 ملیۆن كەس بە هۆی ململانێكانەوە دەربەدەر بوون و دوو لەسەر سێی دانیشتوانی دارفوریش پشتیان بە یارمەتیەكان دەبەست بۆ مانەوە لە ژیاندا، چونكە لەو جەنگە ناوخۆییەدا نەوت بووە سوتەمەنی بۆ كۆمەڵكوژی و «پاكتاوە ئەتنیكییەی» ئێستا لە ئارادان.
نرخ: 3000
👍1
نەوت بەرامبەر زهوی
ئاڵوێری گەورەی نێوان عێراق و كورد
سەرهەڵدانی هەرێمی حوكمی خۆیی لە كوردستان بەشێوەیەكی تایبەتی و بەڕونی زۆر یارمەتیدەربوو لە وروژاندنی پرسیارەكانی دەربارەی نەوت. كوردەكان بەپەرۆشبوون بۆ پەرەپێدانی ناوچەكەیان، كە بۆ ماوەی چەندین دەیە بێبەری و پەراوێزخرابوو، بەڵام نەبوونی سەرچاوەی داهاتی تایبەت بە خۆیان وایكردوە بە شێوەیەكی تەواو پشت بە بودجەی فیدراڵی ببەستن. ئەمە وایكرد مەسەلەكان ئاڵۆزبن و پەیوەندییەكانیان لەگەڵ بەغدا نائارام بێت، بودجەی ساڵانەشیان بەڕێژەی 17% دیاریكراوە، بۆیە گلەیی ئەوە دەكەن، كە ئەو بڕە داهاتە وەرناگرن، كە پشكی خۆیانە، یاخود لە وادەی دیاریكراوی خۆیدا وەریناگرن. بۆ خۆدزینەوە لەم حاڵەتە، حكومەتی هەرێمی كوردستان بە پەرۆشە بۆ پەرەپێدانی دوو سەرچاوەی ئایندەیی: سامانی نەوت، كە پێدەچێت لە هەرێمی كوردستاندا هەبێت، لە ڕێگەی لكاندنی زهویە كێشە لەسەرەكانیشەوە، واتا ئەو كێڵگە نەوتییانەی كە بە دڵنیاییەوە لە كەركوك دان یان نەوت و غازێكی تر، كە بوونیان لەناو زهویە كێشە لەسەرەكاندا بسەلمێنرێت.
نرخ: 3000
ئاڵوێری گەورەی نێوان عێراق و كورد
سەرهەڵدانی هەرێمی حوكمی خۆیی لە كوردستان بەشێوەیەكی تایبەتی و بەڕونی زۆر یارمەتیدەربوو لە وروژاندنی پرسیارەكانی دەربارەی نەوت. كوردەكان بەپەرۆشبوون بۆ پەرەپێدانی ناوچەكەیان، كە بۆ ماوەی چەندین دەیە بێبەری و پەراوێزخرابوو، بەڵام نەبوونی سەرچاوەی داهاتی تایبەت بە خۆیان وایكردوە بە شێوەیەكی تەواو پشت بە بودجەی فیدراڵی ببەستن. ئەمە وایكرد مەسەلەكان ئاڵۆزبن و پەیوەندییەكانیان لەگەڵ بەغدا نائارام بێت، بودجەی ساڵانەشیان بەڕێژەی 17% دیاریكراوە، بۆیە گلەیی ئەوە دەكەن، كە ئەو بڕە داهاتە وەرناگرن، كە پشكی خۆیانە، یاخود لە وادەی دیاریكراوی خۆیدا وەریناگرن. بۆ خۆدزینەوە لەم حاڵەتە، حكومەتی هەرێمی كوردستان بە پەرۆشە بۆ پەرەپێدانی دوو سەرچاوەی ئایندەیی: سامانی نەوت، كە پێدەچێت لە هەرێمی كوردستاندا هەبێت، لە ڕێگەی لكاندنی زهویە كێشە لەسەرەكانیشەوە، واتا ئەو كێڵگە نەوتییانەی كە بە دڵنیاییەوە لە كەركوك دان یان نەوت و غازێكی تر، كە بوونیان لەناو زهویە كێشە لەسەرەكاندا بسەلمێنرێت.
نرخ: 3000
مێژووی ئابووری جیهان
ژاپۆن
ئامانجە سیاسیەكانی ژاپۆن پێش جەنگی جیهانی دووەم بریتی بوون لە دروشمی « وڵاتێكی دەوڵەمەندو سوپایەكی بەهێز»، شكستهێنانی ژاپۆنیش لەجەنگدا بوە هۆی رەتكردنەوەی «سوپای بەهێز»، بەڵام لەجاران باشترو زیاتر هەوڵیدا بۆ بەدیهێنان، بەشی یەكەم لەدروشمەكە واتە «وڵاتێكی دەوڵەمەند». ژاپۆن پێویستی بە گوژمێكی خێرا هەبوو بۆ پڕكردنەوەی كەلێنی داهات لەگەڵ خۆرئاوادا، پرۆژەی ئابوریش بۆ ژاپۆن لەوپەڕی سەركەوتندا بوون بەشێوەیەك داهاتی هەر تاكێك بەرێژەی 5.9% ی ساڵانە بەرزبوەوە لەنێوان ساڵانی 1950 بۆ 1990، لەكاتێكدا گەشەكردن بەرێژەی 8% زیادیكرد لەنێوان سڵانی 1953و 1973. بەهاتنی ساڵی 1990، ژاپۆن توانی لەڕووی ئاستەكانی بژێویەوە بەوڵاتانی ئەوروپای خۆرئاوا بگاتەوە.
نرخ: 3000
ژاپۆن
ئامانجە سیاسیەكانی ژاپۆن پێش جەنگی جیهانی دووەم بریتی بوون لە دروشمی « وڵاتێكی دەوڵەمەندو سوپایەكی بەهێز»، شكستهێنانی ژاپۆنیش لەجەنگدا بوە هۆی رەتكردنەوەی «سوپای بەهێز»، بەڵام لەجاران باشترو زیاتر هەوڵیدا بۆ بەدیهێنان، بەشی یەكەم لەدروشمەكە واتە «وڵاتێكی دەوڵەمەند». ژاپۆن پێویستی بە گوژمێكی خێرا هەبوو بۆ پڕكردنەوەی كەلێنی داهات لەگەڵ خۆرئاوادا، پرۆژەی ئابوریش بۆ ژاپۆن لەوپەڕی سەركەوتندا بوون بەشێوەیەك داهاتی هەر تاكێك بەرێژەی 5.9% ی ساڵانە بەرزبوەوە لەنێوان ساڵانی 1950 بۆ 1990، لەكاتێكدا گەشەكردن بەرێژەی 8% زیادیكرد لەنێوان سڵانی 1953و 1973. بەهاتنی ساڵی 1990، ژاپۆن توانی لەڕووی ئاستەكانی بژێویەوە بەوڵاتانی ئەوروپای خۆرئاوا بگاتەوە.
نرخ: 3000
❤2
دەوڵەت
3: فارس مناح. ئەم پیاوە بەڕەگەز یەمەنییە، یەكێكە لە بازرگانەكانی چەكفرۆشی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە ساڵی 2011وە دەستی بەم كارە كردوە، ئەوكات بە هۆی ئەوەی دزەی بەچكفرۆشتن كردوە بۆ هاوكاریكردنی بزوتنەوەی لاوانی یەمەنی، كە دژی دەسەڵاتی یەمەنی بووە، هەروەها لە خزمەتی حكومەتی قەزافی كاریكردوە، ناوی خراوەتە ناو لیستی رەشەوە، بەپێی دەستور دەبوایە دادگاییبكرێت، بەڵام بە هۆكارێكی نادیار ناوی نەماوە لەناو بازرگانانی چەكفرۆشتن بۆ كۆمپانیاكانی ئەمریكا.
4: سەركیس سوجانلیان. بەڕەگەز هندی بوو، ساڵی 1929 لەدایكبووە. ماوەی 20 ساڵ خەریكی بازرگانیكردنی چەكفرۆشتن بووە بۆ كۆمپانیاكانی ئەمریكا، دوای ئەوەی مردووە ئەوكات تێگەیشتوون، كە یەكێك بووە لەدروستكەرەكانی مردن، لە هەشتاكانی سەدەی رابردوەوە كاری بۆ كۆمپانیاكانی چەكفرۆشی ئەمریكا كردوە، دواتر لەلایەن دادگای ئەمریكاوە حوكمدراوە، چونكە لەكاتی شەڕی ئێران عێراق و لەخزمەتی پڕ چەككردنی عێراق دزەی بە چەك كردوە، بۆیە سزادراوە، پاشان سزاكەی كەمدەكرێتەوە و دواتر بەهۆی تەمەنەوە لەنەوەدەكانی رابردو دەمرێت.
بەم ناوانە كە زۆربەیان عەرەبن، تێدەگەین كە زۆربەی كۆمپانیاكانی چەك لەرێگەی كەسانی بیانی و بەتایبەتیش عەرەبەوە چەكیان ساغكردۆتەوە بەسەر ناوچەكە و شەڕیان دروستكردوە، تاكو زۆرترین چەك بفرۆشرێت و چەك بڵاوبكرێتەوە كە بەیاسای نێودەوڵەتی یاساغكراوە لە جنێف.
نرخ: 2500
3: فارس مناح. ئەم پیاوە بەڕەگەز یەمەنییە، یەكێكە لە بازرگانەكانی چەكفرۆشی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە ساڵی 2011وە دەستی بەم كارە كردوە، ئەوكات بە هۆی ئەوەی دزەی بەچكفرۆشتن كردوە بۆ هاوكاریكردنی بزوتنەوەی لاوانی یەمەنی، كە دژی دەسەڵاتی یەمەنی بووە، هەروەها لە خزمەتی حكومەتی قەزافی كاریكردوە، ناوی خراوەتە ناو لیستی رەشەوە، بەپێی دەستور دەبوایە دادگاییبكرێت، بەڵام بە هۆكارێكی نادیار ناوی نەماوە لەناو بازرگانانی چەكفرۆشتن بۆ كۆمپانیاكانی ئەمریكا.
4: سەركیس سوجانلیان. بەڕەگەز هندی بوو، ساڵی 1929 لەدایكبووە. ماوەی 20 ساڵ خەریكی بازرگانیكردنی چەكفرۆشتن بووە بۆ كۆمپانیاكانی ئەمریكا، دوای ئەوەی مردووە ئەوكات تێگەیشتوون، كە یەكێك بووە لەدروستكەرەكانی مردن، لە هەشتاكانی سەدەی رابردوەوە كاری بۆ كۆمپانیاكانی چەكفرۆشی ئەمریكا كردوە، دواتر لەلایەن دادگای ئەمریكاوە حوكمدراوە، چونكە لەكاتی شەڕی ئێران عێراق و لەخزمەتی پڕ چەككردنی عێراق دزەی بە چەك كردوە، بۆیە سزادراوە، پاشان سزاكەی كەمدەكرێتەوە و دواتر بەهۆی تەمەنەوە لەنەوەدەكانی رابردو دەمرێت.
بەم ناوانە كە زۆربەیان عەرەبن، تێدەگەین كە زۆربەی كۆمپانیاكانی چەك لەرێگەی كەسانی بیانی و بەتایبەتیش عەرەبەوە چەكیان ساغكردۆتەوە بەسەر ناوچەكە و شەڕیان دروستكردوە، تاكو زۆرترین چەك بفرۆشرێت و چەك بڵاوبكرێتەوە كە بەیاسای نێودەوڵەتی یاساغكراوە لە جنێف.
نرخ: 2500
👍1
ڕەگەزی دوەم
بە درێژایی تەمەنی منداڵی، کچێکی بچووک
سەرکوت دەکرێت و دەشێوێنرێت؛ بەڵام بە هەرحاڵ خودی خۆی وەک تاکێکی سەربەخۆ ڕادەگرێت؛ لە پێوهندییەکانیدا لەگەڵ خێزان و هاوڕێکانیدا، لە خوێندن و یارییەکانیدا، ئەو وەک خودباڵاییەک لە دۆخی ئێستادا دەبینرێت: سستێتيی ئایيندەی ئەو تەنها شتێک بوە لە خەیاڵی خۆیدا. کاتێک دەچێتە قۆناغی باڵق بوونەوە، ئایيندە نەک تەنها نزیک دەبێتەوە: بهڵکوو لە جەستەیدا دەنیشێت؛ دەبێت بە بەرجەستەترین واقیع، بەڵام ئايیندە تایبەتمەندێتییە چارەنووسسازەکەی خۆی دەهێڵێتەوە هەر وەک چۆن لە ڕابردوودا ئەم تایبەتمەندێتییەی نیشان داوە؛ لە کاتێکدا کوڕێکی هەرزەگار بە شێوەیەکی چالاک بەرەو کامڵبوون ئاڕاستە دەکرێت، کچ چاوەڕوانی کرانەوەی ئەم قۆناغە نوێ و پێشبینی نەکراوە دەکات، کە تێیدا چیرۆکی ئەو پێشتر داڕێژراوە و زەمەن وردەوردە ڕای دەکێشێت بەرەو ئەم چیرۆکە. لەبەر ئەوەی ئێستا لە ڕابردووی تەمەنی منداڵی خۆی دابڕێنراوە، ڕانەبردوو تەنها وەک قۆناغێکی تێپەڕ لە لای ئەو دەردەکەوێت؛ کچ هیچ ئامانجێکی دروست لە ڕانەبردوودا بە دی ناکات، تەنها چەند پیشە و سەرقاڵییەک دەبینێت. بە شێوەیەکی کەم تا زۆر شاراوە، لاوێتی کچێک لە چاوەڕوانیدا دەسووتێت. ئەو چاوەڕوانی پیاو دەکات.
بڕگەیەک لە شاکارەکەی سیمۆن دیبۆڤوار "ڕەگەزی دوەم"، لاپەڕە 367
بۆ داواکردنی دەتوانیت نامە بنێریت
بە درێژایی تەمەنی منداڵی، کچێکی بچووک
سەرکوت دەکرێت و دەشێوێنرێت؛ بەڵام بە هەرحاڵ خودی خۆی وەک تاکێکی سەربەخۆ ڕادەگرێت؛ لە پێوهندییەکانیدا لەگەڵ خێزان و هاوڕێکانیدا، لە خوێندن و یارییەکانیدا، ئەو وەک خودباڵاییەک لە دۆخی ئێستادا دەبینرێت: سستێتيی ئایيندەی ئەو تەنها شتێک بوە لە خەیاڵی خۆیدا. کاتێک دەچێتە قۆناغی باڵق بوونەوە، ئایيندە نەک تەنها نزیک دەبێتەوە: بهڵکوو لە جەستەیدا دەنیشێت؛ دەبێت بە بەرجەستەترین واقیع، بەڵام ئايیندە تایبەتمەندێتییە چارەنووسسازەکەی خۆی دەهێڵێتەوە هەر وەک چۆن لە ڕابردوودا ئەم تایبەتمەندێتییەی نیشان داوە؛ لە کاتێکدا کوڕێکی هەرزەگار بە شێوەیەکی چالاک بەرەو کامڵبوون ئاڕاستە دەکرێت، کچ چاوەڕوانی کرانەوەی ئەم قۆناغە نوێ و پێشبینی نەکراوە دەکات، کە تێیدا چیرۆکی ئەو پێشتر داڕێژراوە و زەمەن وردەوردە ڕای دەکێشێت بەرەو ئەم چیرۆکە. لەبەر ئەوەی ئێستا لە ڕابردووی تەمەنی منداڵی خۆی دابڕێنراوە، ڕانەبردوو تەنها وەک قۆناغێکی تێپەڕ لە لای ئەو دەردەکەوێت؛ کچ هیچ ئامانجێکی دروست لە ڕانەبردوودا بە دی ناکات، تەنها چەند پیشە و سەرقاڵییەک دەبینێت. بە شێوەیەکی کەم تا زۆر شاراوە، لاوێتی کچێک لە چاوەڕوانیدا دەسووتێت. ئەو چاوەڕوانی پیاو دەکات.
بڕگەیەک لە شاکارەکەی سیمۆن دیبۆڤوار "ڕەگەزی دوەم"، لاپەڕە 367
بۆ داواکردنی دەتوانیت نامە بنێریت
👍2