Хаётда ёки интернет тармоғида учратган яхши сухбатдошларимиз хам ризқимизнинг бир бўлагидир...
Аллоҳ ризқимизни хайрли ва баракотли қилсин!...
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Аллоҳ ризқимизни хайрли ва баракотли қилсин!...
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
👍1
🕊
Илк маротаба арабча алифбони ўргатаётган устоз "бу алифбо бизнинг алифбодек чапдан ўнгга ўқилмайди, аксинча ўнгдан чапга ўқилади!" дея сабоғини бошлайди
Кўпчилик буни тескари ўқиш деб тушунади.
Дунёдаги арабчадан ташқари- қолган барча алифболар чапдан ўнгга ўқилади, соат стрелкаси ҳам илк қадамини чапдан ўнгга томон ташлайди.
Биз эса чапдан ўнгга томон бошланган айланма ҳаракатни- "соат стрелкасига тескари" ҳаракат дея номлаймиз.
Ва ўйлаймиз-ки араб алифбосининг ўқилиши ҳам гўёки биз учун тескари, ва қолган амаллар яъни каъба тавофи ҳам "соат стрелкаси йўналишига тескари"...
Аслида ҳам шундаймикан?!
Демак бугун "тескари" харакат аслида қайсилиги ҳақида бир шингил билиб оламиз!
Каъба тавофи – ислом динининг асосий беш рукнидан бири бўлмиш Ҳаж ибодати мобайнида бажариладиган асосий амаллардан ҳисобланади. Тавоф соат стрелкасига қарама-қарши тарзда амалга оширилади. Бунинг сабаби нимада?
Ушбу саволнинг жавобини топишга кўмаклашувчи бир нечта илмий фактларни эътиборингизга ҳавола этамиз:
1. Инсон танасидаги қон соат стрелкасига тескари тарзда айланади.
2. Атом электронлари ҳам ядронинг атрофида соат стрелкасига қарши ҳаракатланади.
3. Ой ҳам ўз ўқи атрофида соат стрелкасига тескари тарзда айланади.
4. Ер ҳам худди шундай, ўз ўқи атрофида соат стрелкасига қарши ҳаракатланади.
5. Бундан ташқари Ер сайёраси Қуёш атрофида ҳам соат стрелкасига қарама қарши тарзда айланади.
6. Қуёш тизимидаги сайёралар ҳам худди шундай тарзда Қуёш теварагида ҳаракатланади.
7. Қуёш ҳамда бутун Қуёш тизими Галактикада орбита бўйлаб соат стрелкасига тескари равишда ҳаракатланади.
8. Фазодаги барча галактикалар ҳам шу анъанага амал қилади.
Бундан келиб чиқадики, мусулмонлар тавоф мобайнида бутун борлиққа ҳамоҳанг тарзда ҳаракат қиладилар. Аллоҳ таолонинг заррадан тортиб то улкан коинотларгача бўлган яратилмишлари Буюк Зотга тасанно айтиш нуқтасида бирлашади. Мусулмонлар Одам (а.с.)дан тортиб Муҳаммад (с.а.в.) гача бўлган барча пайғамбарлар тавоф қилган ерда Каъбани тавоф этадилар.
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Илк маротаба арабча алифбони ўргатаётган устоз "бу алифбо бизнинг алифбодек чапдан ўнгга ўқилмайди, аксинча ўнгдан чапга ўқилади!" дея сабоғини бошлайди
Кўпчилик буни тескари ўқиш деб тушунади.
Дунёдаги арабчадан ташқари- қолган барча алифболар чапдан ўнгга ўқилади, соат стрелкаси ҳам илк қадамини чапдан ўнгга томон ташлайди.
Биз эса чапдан ўнгга томон бошланган айланма ҳаракатни- "соат стрелкасига тескари" ҳаракат дея номлаймиз.
Ва ўйлаймиз-ки араб алифбосининг ўқилиши ҳам гўёки биз учун тескари, ва қолган амаллар яъни каъба тавофи ҳам "соат стрелкаси йўналишига тескари"...
Аслида ҳам шундаймикан?!
Демак бугун "тескари" харакат аслида қайсилиги ҳақида бир шингил билиб оламиз!
Каъба тавофи – ислом динининг асосий беш рукнидан бири бўлмиш Ҳаж ибодати мобайнида бажариладиган асосий амаллардан ҳисобланади. Тавоф соат стрелкасига қарама-қарши тарзда амалга оширилади. Бунинг сабаби нимада?
Ушбу саволнинг жавобини топишга кўмаклашувчи бир нечта илмий фактларни эътиборингизга ҳавола этамиз:
1. Инсон танасидаги қон соат стрелкасига тескари тарзда айланади.
2. Атом электронлари ҳам ядронинг атрофида соат стрелкасига қарши ҳаракатланади.
3. Ой ҳам ўз ўқи атрофида соат стрелкасига тескари тарзда айланади.
4. Ер ҳам худди шундай, ўз ўқи атрофида соат стрелкасига қарши ҳаракатланади.
5. Бундан ташқари Ер сайёраси Қуёш атрофида ҳам соат стрелкасига қарама қарши тарзда айланади.
6. Қуёш тизимидаги сайёралар ҳам худди шундай тарзда Қуёш теварагида ҳаракатланади.
7. Қуёш ҳамда бутун Қуёш тизими Галактикада орбита бўйлаб соат стрелкасига тескари равишда ҳаракатланади.
8. Фазодаги барча галактикалар ҳам шу анъанага амал қилади.
Бундан келиб чиқадики, мусулмонлар тавоф мобайнида бутун борлиққа ҳамоҳанг тарзда ҳаракат қиладилар. Аллоҳ таолонинг заррадан тортиб то улкан коинотларгача бўлган яратилмишлари Буюк Зотга тасанно айтиш нуқтасида бирлашади. Мусулмонлар Одам (а.с.)дан тортиб Муҳаммад (с.а.в.) гача бўлган барча пайғамбарлар тавоф қилган ерда Каъбани тавоф этадилар.
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
👍2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
“БУНИ МУСУЛМОНЛАРДАН ЎРГАНДИК”
🎙Абдукарим Мирзаев
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
🎙Абдукарим Мирзаев
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
ОНА ЎТСА ҲАМ МЕҲРИ ДОИМИЙ ЭКАН.
Онам тўрт йил олдин оламдан ўтган. Бир куни тушимда онам келиб
---Ўғлим синглингни уйига бор...дедилар
--- Ойи хали бордим ..
--- Хозир бор болам синглингни тоби йўқ дедилар.
Ўйғонсам соат 01:00 бўлибди. Ярим тун экан деб яна ухладим..
Ойим яна
---" Тур ўғлим бор"- дедилар
Синглимни эри ярим йил олдин Россияга ишлагани кетган. Синглим иккита кичкина фарзанди билан турарди.
Мен машинамни юргиздим, дадамга фирмага юк келганини айтиб кечаси 02:30 ларда уйдан чикдим..
Синглимни уйига бордим, эшикни катта ўғли очди.
Синглим иситмалаб, тоби йўқ . Фарзандлари ёш нима қилишини билмай турган экан. Мени кўриб йиғлаб юборди.
Синглимни касалхонага олиб келдим. Керакли муолажаларни қилишди. Доктор менга вақтида олиб келганимни ва вақт бой берилганда жиддий асоратлар қолиши мумкин эканини айтди..
Эртаси куни тушимга онам яна кирдилар.. Бу сафар улар юзида табассум билан.
--- "Сендан розиман болам, синглингни авайла! "- дедилар
ОНА --- бу қандай хилқатки--- ҳатто жон бераётиб ҳам болам деса.. У дунёда туриб ҳам фарзандини ғамини еса .
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Биз билан бирга бўлинг
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Онам тўрт йил олдин оламдан ўтган. Бир куни тушимда онам келиб
---Ўғлим синглингни уйига бор...дедилар
--- Ойи хали бордим ..
--- Хозир бор болам синглингни тоби йўқ дедилар.
Ўйғонсам соат 01:00 бўлибди. Ярим тун экан деб яна ухладим..
Ойим яна
---" Тур ўғлим бор"- дедилар
Туриб кўнгироқ қилсам ҳеч ким гўшакни кўтармади. Синглимни эри ярим йил олдин Россияга ишлагани кетган. Синглим иккита кичкина фарзанди билан турарди.
Мен машинамни юргиздим, дадамга фирмага юк келганини айтиб кечаси 02:30 ларда уйдан чикдим..
Синглимни уйига бордим, эшикни катта ўғли очди.
Синглим иситмалаб, тоби йўқ . Фарзандлари ёш нима қилишини билмай турган экан. Мени кўриб йиғлаб юборди.
Синглимни касалхонага олиб келдим. Керакли муолажаларни қилишди. Доктор менга вақтида олиб келганимни ва вақт бой берилганда жиддий асоратлар қолиши мумкин эканини айтди..
Эртаси куни тушимга онам яна кирдилар.. Бу сафар улар юзида табассум билан.
--- "Сендан розиман болам, синглингни авайла! "- дедилар
ОНА --- бу қандай хилқатки--- ҳатто жон бераётиб ҳам болам деса.. У дунёда туриб ҳам фарзандини ғамини еса .
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Биз билан бирга бўлинг
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Синглисини йиғлатмайди эркак деган...
🎙Ферузабону
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Биз билан бирга бўлинг
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
🎙Ферузабону
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Биз билан бирга бўлинг
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Рахматли бувимнинг дугоналари бўларди. Фарзандлари вафот этиб кетганми ё бола кўрмаганмиди, эсимда йўқ, кунда-кунора бизникига келардилар. Бир куни ўша аёл бизни мақтаб қолдилар:
- Ўртоқ, невараларингга кўз тегмасин, бир-биридан ақлли, бир-биридан доно-я! Қандоғам бахтли экансан!
Мен ғурурланиб бувимга қарадим. Ичимда: "Хозир бувимам бизни мақтайдилар, айниқса мени!" - деб махтал турибман. Лекин бувим...
- Э, қўй, мақтама буларни! Бола-чақанинг фитна эканини билмайсан-да! Сен шукрингни кўпайтир. Бу невараларам бор бўлсин-у, лекин... - у ёғига аллақанча менга ёқмаган гапларни айтдилар. Болалигимга бориб, бувимдан хафа бўлдим. Кечгача тўсрайиб юрдим. Кечки пайт бувим мени ёнларига чақирдилар.
- Бояги гапларимга хафа бўлдинг-а? - дедилар. Мен баттар тумшайдим.
- Хали ақлинг тўлишмаган-да, қизим, шунга хафа бўлдинг. Қулоғингда бўлсин, улғайиб, фарзанд кўрсанг, фарзанди йўқ аёлларнинг олдида болаларинг билан зинхор мақтанма! Уйи йўқнинг олдида уйингни мақтама! Пули йўқ, ночорнинг олдида тўкинлигинг билан мақтанма! Пиёда қолганларнинг олдида уловингни мақтама! Айб бўлади!
- Нимаси айб бўлади?
- Унинг ношукрлиги кўпаяди, ичида хасад уйғониши мумкин, ўксиши мумкин, бир дардига ўн дард қўшилиши мумкин... Буларга сабаб бўлиб қолмаслик керак. Бировнинг ўкинчдан бўйни букилишига сабабчи бўлиш айб... йўқ, гунох бўлади, қизим...
Бу ўгитлар хаётимда шунчалар кўп асқотдики... Мана, сизларга хам илиндим...
Дилфуза Комил
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Якинларга узатинг
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
- Ўртоқ, невараларингга кўз тегмасин, бир-биридан ақлли, бир-биридан доно-я! Қандоғам бахтли экансан!
Мен ғурурланиб бувимга қарадим. Ичимда: "Хозир бувимам бизни мақтайдилар, айниқса мени!" - деб махтал турибман. Лекин бувим...
- Э, қўй, мақтама буларни! Бола-чақанинг фитна эканини билмайсан-да! Сен шукрингни кўпайтир. Бу невараларам бор бўлсин-у, лекин... - у ёғига аллақанча менга ёқмаган гапларни айтдилар. Болалигимга бориб, бувимдан хафа бўлдим. Кечгача тўсрайиб юрдим. Кечки пайт бувим мени ёнларига чақирдилар.
- Бояги гапларимга хафа бўлдинг-а? - дедилар. Мен баттар тумшайдим.
- Хали ақлинг тўлишмаган-да, қизим, шунга хафа бўлдинг. Қулоғингда бўлсин, улғайиб, фарзанд кўрсанг, фарзанди йўқ аёлларнинг олдида болаларинг билан зинхор мақтанма! Уйи йўқнинг олдида уйингни мақтама! Пули йўқ, ночорнинг олдида тўкинлигинг билан мақтанма! Пиёда қолганларнинг олдида уловингни мақтама! Айб бўлади!
- Нимаси айб бўлади?
- Унинг ношукрлиги кўпаяди, ичида хасад уйғониши мумкин, ўксиши мумкин, бир дардига ўн дард қўшилиши мумкин... Буларга сабаб бўлиб қолмаслик керак. Бировнинг ўкинчдан бўйни букилишига сабабчи бўлиш айб... йўқ, гунох бўлади, қизим...
Бу ўгитлар хаётимда шунчалар кўп асқотдики... Мана, сизларга хам илиндим...
Дилфуза Комил
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Якинларга узатинг
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Одамларга бирор гапни айтишдан аввал уни ўзингизда синаб кўринг! Чунки хато гапирганингиздан сўнг унга узр сўрасангиз-да, одамларнинг қалбида сиз пайдо қилган жароҳатнинг изи тураверади.
Айтилган сўз – отилган ўқ!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Якинларга узатинг
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Айтилган сўз – отилган ўқ!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Якинларга узатинг
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ.
Тонг муборак булсин, азизлар!
Бу кунда Аллоҳ дуоларимизга ижобат, фарзандларимизга салоҳият, ибодатларимизга гўзаллик, ризқимизга барака берсин! Ўзи қўллаб, ишларимизни осон ва унумли қилсин!
Беморларимизга шифо, адашганларимизга ҳидоят, қалбимизга поклик берсин!
Яхшиликлар ва яхшилар дойим ҳамроҳингиз бўлсин!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Биз билан бирга бўлинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Тонг муборак булсин, азизлар!
Бу кунда Аллоҳ дуоларимизга ижобат, фарзандларимизга салоҳият, ибодатларимизга гўзаллик, ризқимизга барака берсин! Ўзи қўллаб, ишларимизни осон ва унумли қилсин!
Беморларимизга шифо, адашганларимизга ҳидоят, қалбимизга поклик берсин!
Яхшиликлар ва яхшилар дойим ҳамроҳингиз бўлсин!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Биз билан бирга бўлинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ХАЙРЛИ ТОНГ, АЗИЗЛАР!
Ҳар бир янги кун - янги имкондир! Сиз кунни “Бисмиллаҳ” билан бошланг, хаммаси яхши бўлади,
Ин шаа Аллаҳ !
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Ҳар бир янги кун - янги имкондир! Сиз кунни “Бисмиллаҳ” билан бошланг, хаммаси яхши бўлади,
Ин шаа Аллаҳ !
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Донишманд кўзани олиб, кичик тошлар билан тўлдирди ва шогирдларига савол берди:
– Айтингчи, менинг кўзам тўлами?
– Ҳа, тўла, – жавоб беришди шогирдлари.
Шунда донишманд нўхат тўла идишни олиб, уни кўзага солди. Нўхатлар тошлар орасидаги бўш жойларга кириб жойлашди.
– Кўза тўлами?
– Ҳа, тўла.
Энди у қум солинган қутича олиб, уни ҳам кўзага солди. Қум тош ва нўхатлар орасидаги барча бўш жойларни эгаллади...
– Сизлар шуни англаб етишингизни истар эдим, – деди, – Тасавур қилинг, кўза бу ҳаётингиз, тошлар эса ҳаётингиздаги асосий ишингиз. Нўхат – ёқимли машғулотлар, лекин улар энг муҳими эмас. Қум эса майда-чуйда ташвишлар, улар ҳар бир инсоннинг ҳаётида бор...
Лекин айрим инсонлар ўз кўзасига биринчи тошларни жойлашдан олдин, нўхат ва қум билан тўлдирадиларки, унда асосий нарсага жой қолмайди.
Аллоҳ хайрли ишларга сарфлаётган вақтингизга барака берсин!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
– Айтингчи, менинг кўзам тўлами?
– Ҳа, тўла, – жавоб беришди шогирдлари.
Шунда донишманд нўхат тўла идишни олиб, уни кўзага солди. Нўхатлар тошлар орасидаги бўш жойларга кириб жойлашди.
– Кўза тўлами?
– Ҳа, тўла.
Энди у қум солинган қутича олиб, уни ҳам кўзага солди. Қум тош ва нўхатлар орасидаги барча бўш жойларни эгаллади...
– Сизлар шуни англаб етишингизни истар эдим, – деди, – Тасавур қилинг, кўза бу ҳаётингиз, тошлар эса ҳаётингиздаги асосий ишингиз. Нўхат – ёқимли машғулотлар, лекин улар энг муҳими эмас. Қум эса майда-чуйда ташвишлар, улар ҳар бир инсоннинг ҳаётида бор...
Лекин айрим инсонлар ўз кўзасига биринчи тошларни жойлашдан олдин, нўхат ва қум билан тўлдирадиларки, унда асосий нарсага жой қолмайди.
Аллоҳ хайрли ишларга сарфлаётган вақтингизга барака берсин!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Солиҳларнинг ҳузурларига эҳсон сўраб келишса, хурсанд бўлиб, «Марҳабо, эй молларимизни охиратга элтиб бергучилар, хуш келибсиз!» дейишар эди.
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ризқ Аллоҳдандир, эхсонни канда қилиб савобидан маҳрум бўлиб қолманг...
Telegram.me/ibratli - Асл ибрат макони...
Telegram.me/ibratli - Асл ибрат макони...
УЗУК ВОҚEЪАСИ
Қуйида бир неча кишилардан эшитилган воқеъалар тўпламини ҳавола қилмоқчиман. Аввалини ўзимдан бошлай қолай...
Истанбулдан бошқа шаҳарга қатновчи автобусга чиқдим. У тарафларни яхши билмаганим учун шаҳардан чиққанимиздан кейин ҳайдовчидан яна бир марта сўраб олдим. Тушунтириб бўлгандан кейин мендан "қаерликсиз?" деб сўради. "Ўзбекистонликман" дедим. Ҳайдовчи катта тезликда кетаётган автобусни бирданига тўхтатиб ўрнидан турди. Нима бўлаётганини англамай қолдим. Ҳаёлимга ҳар нарса келди. "Ўзбекистонликман дедим, нафрати бормикин?..." деб ўйлаб турганимда ҳайдовчи иккала қўлини дуога очиб "дуо қил, дуо қил..." деди. "Нега, нега мен дуо қилай?" дедим ҳайрон бўлиб. "Дуо қил. Дуо қил қардошим, зотан сен Бухорий авлодисан" деди. "Дуо қилиш бизларга қолдими?" дердим ичимда. Унинг ихлос билан боқиб турган кўзидан шашқатор ёш оқарди...
--------
"Мамалакатимиз футболчиларининг мухлислари қаторида Мисрдаги ўйингоҳга кирдик. Ўйинчиларимизга далда бўлиш учун "Ўзбекистон, Ўзбекистон!" деб ҳайқира бошладик. Бир пайт стадионнинг бошқа тарафидан "Бухорий, Бухорий!" деб мисрликларнинг биздан-да қаттиқроқ овозда жўр бўлиб қичқиришаётганини эшитиб қолдик. Бизнинг овозларимиз Имом Бухорий мухлисларининг овозлари остида сустлашиб кетди...
--------
Бундан анча йил аввал бир танишим қўнғироқ қилди. "Мусофир меҳмонларим бир эди, Бухорога боришмоқчи, илтимос, сиз билан бориб келсак."... Меҳмонлар олим одамлар бўлиб, ҳадис илмида изланишлар олиб боришаркан. Уйи Макка шаҳрида, шундоққина ҳарамнинг яқинида экан. Бухорои-Шарифга кираверишда Ситораи Моҳи Ҳоссага олиб бордим. Саройга кирганимизда меҳмон "Бу ер қаер?" деб сўради. "Амир Олимхоннинг саройи" дедим. Бизни бошқа ерга олиб боринг" деди. Кирмасдан кетдик. Мир Араб мадрасасига бордик. Мадраса ҳовлисига кирганимизда Қурони Каримдан дарс берилаётгани жаранглаб эшитилиб турганди. Устоз бир оятдан ўқир, талабалар уни қайтаришарди. Ёнимизда турган меҳмон бирдан катта-катта қадамлар ташлаб мадраса ҳовлисининг ичида икки қўлини юқорига кўтариб йиғлай бошлади. Йиғисининг орасида "Аллоҳу Акбар, Аллоҳу Акбар, шундоқ жойлар ҳам бор экан-а, Аллоҳу Акбар" дерди... Саройга олиб борганимдан ҳижолат бўлдим...
Салим Аюбий
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Қуйида бир неча кишилардан эшитилган воқеъалар тўпламини ҳавола қилмоқчиман. Аввалини ўзимдан бошлай қолай...
Истанбулдан бошқа шаҳарга қатновчи автобусга чиқдим. У тарафларни яхши билмаганим учун шаҳардан чиққанимиздан кейин ҳайдовчидан яна бир марта сўраб олдим. Тушунтириб бўлгандан кейин мендан "қаерликсиз?" деб сўради. "Ўзбекистонликман" дедим. Ҳайдовчи катта тезликда кетаётган автобусни бирданига тўхтатиб ўрнидан турди. Нима бўлаётганини англамай қолдим. Ҳаёлимга ҳар нарса келди. "Ўзбекистонликман дедим, нафрати бормикин?..." деб ўйлаб турганимда ҳайдовчи иккала қўлини дуога очиб "дуо қил, дуо қил..." деди. "Нега, нега мен дуо қилай?" дедим ҳайрон бўлиб. "Дуо қил. Дуо қил қардошим, зотан сен Бухорий авлодисан" деди. "Дуо қилиш бизларга қолдими?" дердим ичимда. Унинг ихлос билан боқиб турган кўзидан шашқатор ёш оқарди...
--------
"Мамалакатимиз футболчиларининг мухлислари қаторида Мисрдаги ўйингоҳга кирдик. Ўйинчиларимизга далда бўлиш учун "Ўзбекистон, Ўзбекистон!" деб ҳайқира бошладик. Бир пайт стадионнинг бошқа тарафидан "Бухорий, Бухорий!" деб мисрликларнинг биздан-да қаттиқроқ овозда жўр бўлиб қичқиришаётганини эшитиб қолдик. Бизнинг овозларимиз Имом Бухорий мухлисларининг овозлари остида сустлашиб кетди...
--------
Бундан анча йил аввал бир танишим қўнғироқ қилди. "Мусофир меҳмонларим бир эди, Бухорога боришмоқчи, илтимос, сиз билан бориб келсак."... Меҳмонлар олим одамлар бўлиб, ҳадис илмида изланишлар олиб боришаркан. Уйи Макка шаҳрида, шундоққина ҳарамнинг яқинида экан. Бухорои-Шарифга кираверишда Ситораи Моҳи Ҳоссага олиб бордим. Саройга кирганимизда меҳмон "Бу ер қаер?" деб сўради. "Амир Олимхоннинг саройи" дедим. Бизни бошқа ерга олиб боринг" деди. Кирмасдан кетдик. Мир Араб мадрасасига бордик. Мадраса ҳовлисига кирганимизда Қурони Каримдан дарс берилаётгани жаранглаб эшитилиб турганди. Устоз бир оятдан ўқир, талабалар уни қайтаришарди. Ёнимизда турган меҳмон бирдан катта-катта қадамлар ташлаб мадраса ҳовлисининг ичида икки қўлини юқорига кўтариб йиғлай бошлади. Йиғисининг орасида "Аллоҳу Акбар, Аллоҳу Акбар, шундоқ жойлар ҳам бор экан-а, Аллоҳу Акбар" дерди... Саройга олиб борганимдан ҳижолат бўлдим...
Салим Аюбий
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
👍1😢1
Расулуллоҳ соллалоҳу алайҳи васаллам айтдилар:
- Агар Аллоҳ бир бандага яхшиликни хоҳласа, ўлимидан олдин уни поклаб қўяди.
- Банданинг покланиши қандай бўлади, дея сўрашди.
- Уни бир солиҳ амалга илҳомлантиради, тоинки унинг устида жонини олади, дея жавоб қилдилар.
Табароний ривояти, "Саҳиҳул-жомиъ", 306-рақамли ҳадис.
---
Аллоҳ ҳаммамизга гўзал хотима насиб қилсин!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
- Агар Аллоҳ бир бандага яхшиликни хоҳласа, ўлимидан олдин уни поклаб қўяди.
- Банданинг покланиши қандай бўлади, дея сўрашди.
- Уни бир солиҳ амалга илҳомлантиради, тоинки унинг устида жонини олади, дея жавоб қилдилар.
Табароний ривояти, "Саҳиҳул-жомиъ", 306-рақамли ҳадис.
---
Аллоҳ ҳаммамизга гўзал хотима насиб қилсин!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ХАЙРЛИ ТУН, АЗИЗЛАР...
Сизларга тундан сокинлик, тонгдан халол ризқу - барокат насибадорлари бўлиш насиб қилсин...
АЛЛОХГА ОМОНАТСИЗ..!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Сизларга тундан сокинлик, тонгдан халол ризқу - барокат насибадорлари бўлиш насиб қилсин...
АЛЛОХГА ОМОНАТСИЗ..!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ
Муродбахш чоршанба
тонгингиз муборак бўлсин!
Бугун тонгда ният қилган барча тилакларингизга Аллоҳим етиштирсин!
Бугун 9-февраль, бобокалонимиз - шоир, мутафаккир, ҳазрат Мир Алишер Навойи таваллуд топган кунига 581 йил тўлди. Ҳазрати Навоийга ҳурматимиз чексиз... Уларнинг ҳар бир сўзлари кўзимизга нур, қалбимизга хидоят бағишлайди.
Одамий эрсанг, демагил одами,
Оники йўқ халқ ғамидин ғами.
Навоий бобомиз айтганларидек, ҳамиша халқ ғамида бўлайлик.
Юртимиз тинч, халқмиз омон бўлсин!
Бу куннинг файзу барокати
Сизга бўлсин, қадрдон.
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Биз билан бирга бўлинг👇
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Муродбахш чоршанба
тонгингиз муборак бўлсин!
Бугун тонгда ният қилган барча тилакларингизга Аллоҳим етиштирсин!
Бугун 9-февраль, бобокалонимиз - шоир, мутафаккир, ҳазрат Мир Алишер Навойи таваллуд топган кунига 581 йил тўлди. Ҳазрати Навоийга ҳурматимиз чексиз... Уларнинг ҳар бир сўзлари кўзимизга нур, қалбимизга хидоят бағишлайди.
Одамий эрсанг, демагил одами,
Оники йўқ халқ ғамидин ғами.
Навоий бобомиз айтганларидек, ҳамиша халқ ғамида бўлайлик.
Юртимиз тинч, халқмиз омон бўлсин!
Бу куннинг файзу барокати
Сизга бўлсин, қадрдон.
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Биз билан бирга бўлинг👇
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Мени, мен истаган ўз суҳбатига аржуманд этмас,
Мени истар кишининг сухбатин кўнглим писанд этмас...
Мир Алишер Навоий
Инсоннинг бефаҳм айтган бир жуфт сўзи сухбатдоши кўнглини қанчалар совутиши мумкин а...
Роббим хеч бандасини гўзал аҳлоқини намаён этгувчи забонидан, яхши амалларга бошловчи фахм фаросатидан айирмасин...
Кунингиз сиз истаган ва сизни истаган кишилар хамрохлигида файзу барокатли ўтсин!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
Мени истар кишининг сухбатин кўнглим писанд этмас...
Мир Алишер Навоий
Инсоннинг бефаҳм айтган бир жуфт сўзи сухбатдоши кўнглини қанчалар совутиши мумкин а...
Роббим хеч бандасини гўзал аҳлоқини намаён этгувчи забонидан, яхши амалларга бошловчи фахм фаросатидан айирмасин...
Кунингиз сиз истаган ва сизни истаган кишилар хамрохлигида файзу барокатли ўтсин!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
«НАВОИЙНИНГ ОНАСИ»
✍ Ўлмасбек Самарқандий.
🎤 Мурод Ражабов.
📖 Навоийнинг онасин излаб,
Минг олимнинг сочи оқарди.
На сийратин, на исмин топмай
Мозий узра ҳайрон боқарди.
Беш асрки, ишқ билиб, гуё,
Нишонсиз зот сийратин ўпар,
Ҳамон жавоб излайди дунё,
Ким эди у, мушфиқ - муштипар?
Бир сўз йўқдир, тахминдан бўлак,
Энди қалбнинг амрига кўнгил:
Навоийнинг Ватани - юрак,
Навоийнинг онаси - кўнгил!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
✍ Ўлмасбек Самарқандий.
🎤 Мурод Ражабов.
📖 Навоийнинг онасин излаб,
Минг олимнинг сочи оқарди.
На сийратин, на исмин топмай
Мозий узра ҳайрон боқарди.
Беш асрки, ишқ билиб, гуё,
Нишонсиз зот сийратин ўпар,
Ҳамон жавоб излайди дунё,
Ким эди у, мушфиқ - муштипар?
Бир сўз йўқдир, тахминдан бўлак,
Энди қалбнинг амрига кўнгил:
Навоийнинг Ватани - юрак,
Навоийнинг онаси - кўнгил!
•┈┈┈┈•❈••✾••❈•┈┈┈┈•
Яқинларга ҳам улашинг!
https://telegram.me/joinchat/EBkeNT8wOXpAsSelKCAtIA
#Тарихга_назар
📚 АЛИШЕР НАВОИЙ
ҲАҚИДА 20 МАЪЛУМОТ
🔹1. Низомиддин Мир Алишер 1441 йилнинг 9 февралида Ҳиротнинг Боғи Давлатхона мавзейида, темурийлар хонадонига яқин бўлган давлат хизматчиси Ғиёсиддин Баҳодир оиласида таваллуд топган.
🔹2. Тарихчи Мирхонд «Равзатус-сафо» асарида ёзишича, Мир Алишернинг бобоси Амир Темурнинг ўғли Умаршайх билан эмикдош бўлган.
🔹3. Навоийнинг илмга бўлган иштиёқи эрта уйғониб, 4 ёшида мактабда таълим ола бошлаган.
🔹4. Навоий 7 ёшида Фаридиддин Атторнинг "Мантиқут-тайр" асарини ёддан билган.
🔹5. Мир Алишер 7 ёшида буюк муҳаддисимиз Бухорий ҳазратларининг олти мингдан зиёд ҳадиси шарифларини ёд билган.
🔹6. Мир Алишер 7-8 ёшларидан бошлаб ғазаллар ёза бошлаган.
🔹7. Алишер Навоий «муқарраби ҳазрати султоний» («султон ҳазратларининг энг яқин кишиси») деган унвонни олган. Унвон Навоийга давлатнинг барча ишларига аралашиш ҳуқуқини берган.
🔹8. Алишер Навоий ўн беш-ўн олти ёшларида ҳам туркий, ҳам форсийда ижод қиладиган “икки тилли” шоир сифатида танилган.
🔹9. Алишер Навоий ўсмирлик йилларида ўзи севган шоирларнинг 50 минг байтдан ортиқ шеърларини ёд билган.
🔹10. Алишер Навоий туркий тилда ёзган шеърларига Навоий, форсий тилдаги шеърларига Фоний деб тахаллус қўяди. Шоирнинг форсий шеърлар тўплами “Девони Фоний” деб номланган.
🔹11. Навоийнинг севгилиси сифатида тасвирланадиган “Гули” исми фақат халқ оғзаки ижодида, Навоий ҳақидаги ривоят ва афсоналарда учрайди холос. Бу ном Навоийнинг ҳаёти ҳақида маълумот берувчи ёзма манбаларнинг ҳеч бирида учрамайди.
🔹12. Навоий тахминан 18-19 ёшларида Абдураҳмон Жомий билан танишади. Жомий уни ҳам фарзанд, ҳам шогирд сифатида қадрлайди. Кейинчалик бу икки улуғ шоир ўртасидаги устоз ва шогирдлик муносабатлари янада мустаҳкамланиб, ижодий ҳамкорликка айланади.
🔹13. Самарқанд шаҳри Навоийнинг ҳаёти ва ижодида муҳим аҳамият касб этади. Алишер 1464 йилда Самарқандга келади ва бу ерда мадрасада таҳсил олиб, илм-фан, адабиёт ва санъат билан танишади.
🔹14. Навоий 1469 йилда дўсти Ҳусайн Бойқаронинг тахтга чиқиши муносабати билан 90 байтдан иборат “Ҳилолия” қасидасини ёзади (“ҳилол” – янги чиққан ой).
🔹15. Навоий ўз жамғармаси ҳисобидан Ҳиротда ва бутун Хуросон мамлакатида 300 дан ортиқ иншоотлар қурдирган.
🔹16. Алишер Навоий 16 та адабий жанрда ижод қилган.
🔹17. Навоий туркий тилдаги илк “Хамса"ни 2 йил давомида ёзади. Дунёнинг 64 тилига таржима қилинган бу асар 51 минг мисрадан ортиқ.
🔹18. Шоирнинг лирик мероси умумий ҳажми 50000 мисрадан ортиқ «Хазойинул-маоний» номли тўрт девон (1491—1498)га жамланган.
🔹19. Алишер Навоий 1501 йил 3 январда вафот этган. Уни дафн этиш чоғида майдалаб ёмғир ёғиб турган эди. Буни тарихчи Хондамир “ҳатто табиат ҳам мотам тутди” дея таърифлаган.
🔹20. Навоийнинг туркий тилни қайта тирилтириши маънавиятимиз учун улкан жасорати бўлган. Заҳириддин Муҳаммад Бобур «Туркий тил била то шеър айтибдурлар, ҳеч ким онча кўп ва хўб айтқон эмас», — деб ёзса, Ҳусайн Бойқаро «Мир Алишер турк тилининг ўлик жасадиға Масиҳ нафаси ила жон ато этди» деб таъкидлаган.
📖 Telegram.me/IBRATLI
- Асл ибрат макони...
📚 АЛИШЕР НАВОИЙ
ҲАҚИДА 20 МАЪЛУМОТ
🔹1. Низомиддин Мир Алишер 1441 йилнинг 9 февралида Ҳиротнинг Боғи Давлатхона мавзейида, темурийлар хонадонига яқин бўлган давлат хизматчиси Ғиёсиддин Баҳодир оиласида таваллуд топган.
🔹2. Тарихчи Мирхонд «Равзатус-сафо» асарида ёзишича, Мир Алишернинг бобоси Амир Темурнинг ўғли Умаршайх билан эмикдош бўлган.
🔹3. Навоийнинг илмга бўлган иштиёқи эрта уйғониб, 4 ёшида мактабда таълим ола бошлаган.
🔹4. Навоий 7 ёшида Фаридиддин Атторнинг "Мантиқут-тайр" асарини ёддан билган.
🔹5. Мир Алишер 7 ёшида буюк муҳаддисимиз Бухорий ҳазратларининг олти мингдан зиёд ҳадиси шарифларини ёд билган.
🔹6. Мир Алишер 7-8 ёшларидан бошлаб ғазаллар ёза бошлаган.
🔹7. Алишер Навоий «муқарраби ҳазрати султоний» («султон ҳазратларининг энг яқин кишиси») деган унвонни олган. Унвон Навоийга давлатнинг барча ишларига аралашиш ҳуқуқини берган.
🔹8. Алишер Навоий ўн беш-ўн олти ёшларида ҳам туркий, ҳам форсийда ижод қиладиган “икки тилли” шоир сифатида танилган.
🔹9. Алишер Навоий ўсмирлик йилларида ўзи севган шоирларнинг 50 минг байтдан ортиқ шеърларини ёд билган.
🔹10. Алишер Навоий туркий тилда ёзган шеърларига Навоий, форсий тилдаги шеърларига Фоний деб тахаллус қўяди. Шоирнинг форсий шеърлар тўплами “Девони Фоний” деб номланган.
🔹11. Навоийнинг севгилиси сифатида тасвирланадиган “Гули” исми фақат халқ оғзаки ижодида, Навоий ҳақидаги ривоят ва афсоналарда учрайди холос. Бу ном Навоийнинг ҳаёти ҳақида маълумот берувчи ёзма манбаларнинг ҳеч бирида учрамайди.
🔹12. Навоий тахминан 18-19 ёшларида Абдураҳмон Жомий билан танишади. Жомий уни ҳам фарзанд, ҳам шогирд сифатида қадрлайди. Кейинчалик бу икки улуғ шоир ўртасидаги устоз ва шогирдлик муносабатлари янада мустаҳкамланиб, ижодий ҳамкорликка айланади.
🔹13. Самарқанд шаҳри Навоийнинг ҳаёти ва ижодида муҳим аҳамият касб этади. Алишер 1464 йилда Самарқандга келади ва бу ерда мадрасада таҳсил олиб, илм-фан, адабиёт ва санъат билан танишади.
🔹14. Навоий 1469 йилда дўсти Ҳусайн Бойқаронинг тахтга чиқиши муносабати билан 90 байтдан иборат “Ҳилолия” қасидасини ёзади (“ҳилол” – янги чиққан ой).
🔹15. Навоий ўз жамғармаси ҳисобидан Ҳиротда ва бутун Хуросон мамлакатида 300 дан ортиқ иншоотлар қурдирган.
🔹16. Алишер Навоий 16 та адабий жанрда ижод қилган.
🔹17. Навоий туркий тилдаги илк “Хамса"ни 2 йил давомида ёзади. Дунёнинг 64 тилига таржима қилинган бу асар 51 минг мисрадан ортиқ.
🔹18. Шоирнинг лирик мероси умумий ҳажми 50000 мисрадан ортиқ «Хазойинул-маоний» номли тўрт девон (1491—1498)га жамланган.
🔹19. Алишер Навоий 1501 йил 3 январда вафот этган. Уни дафн этиш чоғида майдалаб ёмғир ёғиб турган эди. Буни тарихчи Хондамир “ҳатто табиат ҳам мотам тутди” дея таърифлаган.
🔹20. Навоийнинг туркий тилни қайта тирилтириши маънавиятимиз учун улкан жасорати бўлган. Заҳириддин Муҳаммад Бобур «Туркий тил била то шеър айтибдурлар, ҳеч ким онча кўп ва хўб айтқон эмас», — деб ёзса, Ҳусайн Бойқаро «Мир Алишер турк тилининг ўлик жасадиға Масиҳ нафаси ила жон ато этди» деб таъкидлаган.
📖 Telegram.me/IBRATLI
- Асл ибрат макони...
#Алишер_Навоий
ДАВЛАТ АРБОБИ
Ўқув дарсликларида Алишер Навоий - «давлат арбоби, мутафаккир» дейилади-ю, лекин ҳазратнинг давлат арбобилик фаолиятлари ҳақида тузукроқ маълумотлар берилмайди.
Бу борада тарих манбааларига назар солишни таклиф этамиз.
Мир Алишер Навоий ҳақидаги тарихий манбаларда Ҳазрат ўз даромадлари ҳисобидан Ҳиротда «Ихлосия», «Шифоия», «Низомия» мадрасаларини, «Халосия» хонақоҳи ва яна бир қанча масжидларни; Марвда «Хисравия» мадрасасини қурдирганлари; Фаридуддин Аттор қабрига мақбара ўрнаттирганлари хақида маълумотлар келтирилган. У киши қурдирган тўғонларининг аниқ ҳисоби йўқлиги, халқ учун нақ 300та иншоот қурдириб берганлари, ҳаммаси ўз ҳисобларидан қурилган – эҳсон йиғилмаган, ғазнадан ўмарилмаган, пиар қилинмаган.
Тарихчи Хондамирнинг «Хулосат ул-ахбор» деган асари бор, ўқиб кўринг, Навоий ҳазратларининг зилзиладан шикастланган Ҳиротни қайта тиклаш ишларига ўз ҳисобларидан қанча маблағ сарфлаганларидан, қанча масжидни, қанча минора ва работларни таъмирлаб берганларидан хабардор бўласиз.
Навоий ҳазратларининг халққа жабр бўлмасин дея, бутун бошли Ҳирот аҳлига солинган солиқни бир неча бор ўз ҳисобларидан тўлаб берганларига бир эмас, бир нечта тарихчилар ўз асарлари орқали гувоҳлик беришади.
Манбаларга кўра, мадрасаларнинг нақ 12 минг нафар талабаси тўлиқ Навоий ҳазратнинг таъминотларида бўлган, яъни у зот бу талабаларнинг мавсумий кийим-кечагидан тортиб, ўқув қуролларию озиқ-овқатига қадар ўз зиммаларига олганлар.
Яна шу тарихчимизнинг ёзишича, Навоий ҳазратлари ҳар йил бошида минг нафар камбағалга бошдан оёқ сарпо ҳадя этишни одатга айлантирганлар.
Бошқа манбаларда қайд этилишича, ҳазрат Навоий Халосия хонақоҳида ҳар куни мингдан ортиқ фақирлар учун овқат пиширтириб тарқаттирар эканлар. Машҳад шаҳридаги Имом Ризо боғида Дор-ул-ҳуффо номли иморат барпо қилдириб, у ерда ҳам ҳар куни камбағаллар, муҳтожлар, касалмандлар, етим-есирларга уч маҳал овқат тарқаттирган эканлар. Маълумотларга кўра, Дор-ул-ҳуффода ҳар куни мингга яқин фақирнинг қорни тўяр экан.
Навоий ҳазратларининг саховатлари шу билан тугамайди. У зотнинг ўзлари қурдирган иншоотларда ишлаган усталарни; ўзларига қарашли ерларда, дўконларда, боғларда ишлаган одамларни қандай рағбатлантирганларини, мукофотлаганларини ёзаман десангиз, бир китоб бўлади. Тасаввур учун тарихчиларнинг биттагина таърифи кифоя: «Мир Алишер ҳазратлари у ишчиларни шу қадар иззатлар эдиларки, бундай иззатга давлат арбоблари ҳам мушарраф бўлмаган...»
Бутун бир тарихимизда ўзининг умрини, иқтидорини ва бор мол-мулкини илм-фан тараққиёти йўлида, эл ободлиги йўлида, юрт равнақи йўлида сарф этган бошқа бир арбобни топмайсиз.
Ҳусайн Бойқаро салтанатини неча марталаб ўз дипломатик оқилона тадбирлари билан шармандаликлардан, таназзуллардан сақлаб қолган ҳам ҳазрат Навоий эдилар.
Мир Алишер Навоий ҳақидаги манбалардан.
📖 Telegram.me/IBRATLI
- Асл ибрат макони...
ДАВЛАТ АРБОБИ
Ўқув дарсликларида Алишер Навоий - «давлат арбоби, мутафаккир» дейилади-ю, лекин ҳазратнинг давлат арбобилик фаолиятлари ҳақида тузукроқ маълумотлар берилмайди.
Бу борада тарих манбааларига назар солишни таклиф этамиз.
Мир Алишер Навоий ҳақидаги тарихий манбаларда Ҳазрат ўз даромадлари ҳисобидан Ҳиротда «Ихлосия», «Шифоия», «Низомия» мадрасаларини, «Халосия» хонақоҳи ва яна бир қанча масжидларни; Марвда «Хисравия» мадрасасини қурдирганлари; Фаридуддин Аттор қабрига мақбара ўрнаттирганлари хақида маълумотлар келтирилган. У киши қурдирган тўғонларининг аниқ ҳисоби йўқлиги, халқ учун нақ 300та иншоот қурдириб берганлари, ҳаммаси ўз ҳисобларидан қурилган – эҳсон йиғилмаган, ғазнадан ўмарилмаган, пиар қилинмаган.
Тарихчи Хондамирнинг «Хулосат ул-ахбор» деган асари бор, ўқиб кўринг, Навоий ҳазратларининг зилзиладан шикастланган Ҳиротни қайта тиклаш ишларига ўз ҳисобларидан қанча маблағ сарфлаганларидан, қанча масжидни, қанча минора ва работларни таъмирлаб берганларидан хабардор бўласиз.
Навоий ҳазратларининг халққа жабр бўлмасин дея, бутун бошли Ҳирот аҳлига солинган солиқни бир неча бор ўз ҳисобларидан тўлаб берганларига бир эмас, бир нечта тарихчилар ўз асарлари орқали гувоҳлик беришади.
Манбаларга кўра, мадрасаларнинг нақ 12 минг нафар талабаси тўлиқ Навоий ҳазратнинг таъминотларида бўлган, яъни у зот бу талабаларнинг мавсумий кийим-кечагидан тортиб, ўқув қуролларию озиқ-овқатига қадар ўз зиммаларига олганлар.
Яна шу тарихчимизнинг ёзишича, Навоий ҳазратлари ҳар йил бошида минг нафар камбағалга бошдан оёқ сарпо ҳадя этишни одатга айлантирганлар.
Бошқа манбаларда қайд этилишича, ҳазрат Навоий Халосия хонақоҳида ҳар куни мингдан ортиқ фақирлар учун овқат пиширтириб тарқаттирар эканлар. Машҳад шаҳридаги Имом Ризо боғида Дор-ул-ҳуффо номли иморат барпо қилдириб, у ерда ҳам ҳар куни камбағаллар, муҳтожлар, касалмандлар, етим-есирларга уч маҳал овқат тарқаттирган эканлар. Маълумотларга кўра, Дор-ул-ҳуффода ҳар куни мингга яқин фақирнинг қорни тўяр экан.
Навоий ҳазратларининг саховатлари шу билан тугамайди. У зотнинг ўзлари қурдирган иншоотларда ишлаган усталарни; ўзларига қарашли ерларда, дўконларда, боғларда ишлаган одамларни қандай рағбатлантирганларини, мукофотлаганларини ёзаман десангиз, бир китоб бўлади. Тасаввур учун тарихчиларнинг биттагина таърифи кифоя: «Мир Алишер ҳазратлари у ишчиларни шу қадар иззатлар эдиларки, бундай иззатга давлат арбоблари ҳам мушарраф бўлмаган...»
Бутун бир тарихимизда ўзининг умрини, иқтидорини ва бор мол-мулкини илм-фан тараққиёти йўлида, эл ободлиги йўлида, юрт равнақи йўлида сарф этган бошқа бир арбобни топмайсиз.
Ҳусайн Бойқаро салтанатини неча марталаб ўз дипломатик оқилона тадбирлари билан шармандаликлардан, таназзуллардан сақлаб қолган ҳам ҳазрат Навоий эдилар.
Мир Алишер Навоий ҳақидаги манбалардан.
📖 Telegram.me/IBRATLI
- Асл ибрат макони...
👍1