🔰دو روایت از شرق‌شناسی؛
ادوارد سعید و رضوان السید درباره‌ی شرق‌شناسی جدید چه می‌گویند؟

🔸مقاله‌ی «شرق‌شناسی میان ادوارد سعید و رضوان السید» نوشته‌ی عمر الرداد، با واکاوی دو مکتب فکری برجسته در جهان عرب، چگونگی دگرگونی شرق‌شناسی کلاسیک را از یک گفتمان استعماری و متنی به یک «ابزار امنیتی-اطلاعاتی» و رسانه‌ای در جهان معاصر به تصویر می‌کشد.

🔸یکی از مفاهیم کلیدی که الرداد از خلال خوانش رضوان السید مطرح می‌کند، هشدار نسبت به شکل‌گیری «شرق‌شناسی معکوس» (الاستشراق المعکوس) در جهان عرب و اسلام است. از این منظر، السید معتقد است که برخی از جریان‌های فکری و سیاسی جهان اسلام، بدون آگاهی، همان ساختار ذهنی و روش‌شناختی شرق‌شناسی غربی را بازتولید کرده‌اند. در این میان، جریان‌های رادیکال اسلامی با اتکا به اصالت مطلق متن کهن و انجماد روش‌شناختی، جوامع زنده را نادیده می‌گیرند و جریان‌های سکولار نیز با استناد به همان متون، به محکومیت مطلق تراث پرداخته و از آن می‌گریزند. السید استدلال می‌کند که رفتارهای خشونت‌آمیز مادی و نمادین جریان‌های تندرو، در واقع «ماده خام فاخر» را برای کارشناسان امنیتی غرب فراهم کرده تا تصویر اسلام‌هراسانه را تثبیت کنند؛ امری که هوشیاری پژوهشگران شرقی را برای پرهیز از سقوط در دام تقابل‌های ایدئولوژیک و بازتولید کلیشه‌های معکوس می‌طلبد.

🔸مقاله با اشاره به دیدگاه ادوارد سعید در کتاب «پوشش اسلام»، از تکرار کلیشه‌هایی درباره‌ی مسلمانان در رسانه‌ها و فرهنگ عمومی غرب سخن می‌گوید. در این بازنمایی‌ها، مسلمان می‌تواند در قالب تروریست، روحانی عقب‌مانده یا زنی تحت ستم تصویر شود. به اعتقاد نویسنده، چنین تصاویری به ساده‌سازی جوامع مسلمان و شکل‌گیری نگاه‌های کلیشه‌ای درباره‌ی اسلام کمک می‌کنند.

🔸مقاله سعید و رضوان السید را در دو سوی یک بحث مشترک قرار می‌دهد: چگونه باید درباره‌ی «شرق» و «اسلام» سخن گفت و چه رابطه‌ای میان تولید این دانش و ساختارهای قدرت وجود دارد؟ در خوانش الرداد، پاسخ سعید بیش از همه در نقد مناسبات قدرت، امپریالیسم و بازنمایی فرهنگی جست‌وجو می‌شود؛ پاسخ السید در تفکیک مکاتب شرق‌شناسی، توجه به تاریخ روش‌های پژوهش و نقد مسائل درون جهان اسلام.


ibna.ir/x6KrJ

@ibna_official

🔰در آیین بزرگداشت صورت گرفت؛
واکاوی جایگاه شاهنامه در غزل‌های حسین منزوی

🔸در نشست بزرگداشت حسین منزوی، جایگاه شاهنامه در غزل‌های منزوی مورد بررسی قرار گرفت و تاکید شد که این شاعر زنجانی، با نگاهی نو به اساطیر، مفاهیم عمیق‌تری را در غزل‌های خود جاری ساخته است

🔸️تأثیرپذیری منزوی از شاهنامه تنها محدود به اشارات گذرا نیست؛ او در جای‌جای اشعار خود از داستان‌های اساطیری نظیر رستم و سهراب، رستم و اسفندیار، سیاوش و همچنین داستان‌های عاشقانه شیرین و خسرو، به صورت‌های مختلف؛ از تلمیح‌های هوشمندانه تا روایت‌های کوتاه بهره گرفته است.

🔸️ منزوی با بهره‌مندی از میراث زبانی شاهنامه، توانسته است زبان غزل خود را غنا بخشد،  استفاده از واژگان و ترکیب‌های ناب که خاستگاه اصلی آن‌ها در شاهنامه است، نشان از الفت عمیق منزوی با ادبیات سنتی ایران دارد. او با درآمیختن مضامین سیاسی و اجتماعی با غزل عاشقانه، فضایی حماسی خلق کرده که در آن «عشق» و «شجاعت» در هم می‌تنند؛ چنان‌که او در سوگ‌سروده‌های خود برای سالار شهیدان نیز، حماسه را بالاترین نوع ادبی می‌داند و با صراحت این برتری را به رخ می‌کشد.

🔸آنچه کمتر درباره منزوی گفته شده، ایستادگی او در برابر صاحبان قدرت، زر و زور است. او همان‌گونه که فردوسی دردمندی‌های جامعه خود را فریاد می‌زد، در بزنگاه‌های تاریخی، هنرمندی بود که همواره در سمت مردم ایستاد و صدای رسای آنان شد. منزوی شاعرِ «نه» گفتن به تحجر و جهل بود و در اشعارش، «مردمی بودن» را با «عصیانگری در برابر بی‌عدالتی» پیوند زد.

ibna.ir/x6KqZ

@ibna_official

🔰کارگاه «از قصه تا سینما» برگزار شد؛
اهمیت اقتباس در سینمای ایران/ قوانین حقوقی باید رعایت شود

🔸کارگاه «از قصه تا سینما» با محور اقتباس در سینمای ایران و با اشاره به چالش ها و ظرفیت های اقتباس برگزار شد.


🔸️فیلمنامه‌نویس باید بتواند از دل اتفاقات معمولی، موقعیت‌های داستانی پیدا کند. حتی یک خبر، یک عکس، یک رفتار یا جمله می‌تواند جرقه شکل‌گیری یک فیلمنامه باشد. فیلمنامه‌نویس باید اهل تجربه، سفر و کشف جهان پیرامون خود باشد و نسبت به اتفاقات جامعه آگاهی داشته باشد.

🔸️ اقتباس  یکی دیگر از منابع مهم شکل‌گیری ایده است.گنجینه ادبیات و آثار هنری منبعی گسترده برای اقتباس است و این اقتباس تنها به رمان و داستان کوتاه محدود نمی‌شود بلکه می‌توان از نمایشنامه، ترانه، داستان، فیلم و دیگر آثار هنری نیز بهره گرفت.

🔸در سینما معمولاً قدرت، امکانات و سرمایه بیشتری از ادبیات وجود دارد؛ به همین دلیل، در بسیاری از موارد نویسنده در فرایند اقتباس در موضعی منفعل قرار می‌گیرد. با این حال، اگر رفتار حرفه‌ای باشد، می‌توان میان همه این مسائل تجمیع ایجاد کرد. کسی که می‌خواهد داستانی را به یک نسخه سینمایی تبدیل کند، می‌تواند ارتباط مناسبی با نویسنده اثر برقرار کند.

🔸یکی از چالش‌های اصلی اقتباس این است که نویسنده کتاب به عنوان خالق اثر، نسبت به جزئیات آن حساسیت طبیعی دارد و ممکن است تغییر برخی عناصر برایش دشوار باشد. در حالی که فیلم‌ساز گاهی تنها بخش محدودی از یک اثر را برای ساخت فیلم انتخاب می‌کند و بر اساس آن، اثری جدید می‌سازد.


ibna.ir/x6KrK

@ibna_official

🔰دبیرکل نهاد در نشست «سطر و سکانس» مطرح کرد؛
کتابخانه‌ها به زیرساخت اجتماعی جامعه تبدیل شوند

🔸 دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با تأکید بر نقش کتابخانه‌ها در شکل‌دهی به تعاملات اجتماعی، گفت: کتابخانه‌های عمومی می‌توانند به عنوان زیرساختی اجتماع‌محور، پاسخگوی نیازها و علایق گروه‌های مختلف جامعه باشند

🔸نظربلند تعاملات انسانی را از مؤلفه‌های مهم در شکل‌گیری الگوی مناسب فعالیت کتابخانه دانست و اظهار کرد: برای اینکه گردش کار در یک مکان به الگویی مناسب برسد، تعاملات انسانی اهمیت زیادی دارد و کتابخانه باید بتواند زمینه شکل‌گیری و تقویت این تعاملات را فراهم کند.

🔸دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور همچنین با اشاره به اهمیت گروه سنی نوجوان، از انجام یک پژوهش میدانی درباره نوجوانان در بافت‌های مختلف اجتماعی خبر داد و گفت: نتایج این پژوهش به‌زودی ارائه خواهد شد.


ibna.ir/x6Krv

@ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «ماجراجویی با ون آبی کوچولو»؛
سفری برای کشف، بازی و تقویت هوش تصویری

🔸یکی از ویژگی‌های اصلی «ماجراجویی با ون آبی کوچولو» تصاویر پرجزئیات آن است. تصویرها صرفاً برای همراهی با متن داستان طراحی نشده‌اند، بلکه خودشان بخشی از بازی و روایت کتاب هستند. کودک باید در میان انبوهی از جزئیات، اشیا و شخصیت‌ها به دنبال نشانه‌ها و مواردی بگردد که کتاب از او خواسته است. به این ترتیب، خواندن کتاب به فعالیتی مشارکتی تبدیل می‌شود و کودک هنگام ورق زدن صفحات، همزمان مشاهده، مقایسه، تمرکز و دقت خود را به کار می‌گیرد

🔸️داستان از زبان یک پسربچه روایت می‌شود که همراه پدر، مادر و خواهرش سوار بر یک ون آبی کوچولو می‌شوند و راهی سفرهایی هیجان‌انگیز به مکان‌های مختلف می‌شوند. همین ون آبی، که می‌توان آن را یکی از عناصر جذاب و دوست‌داشتنی کتاب دانست، وسیله‌ای برای ورود خانواده به ماجراهای گوناگون است؛ ماجراهایی که در هر صفحه، فرصتی تازه برای جست‌وجو و کشف در اختیار کودک قرار می‌دهد.


ibna.ir/x6Jv8

@ibna_official

🔰پاسخ تحریریه کتاب گاردین به پرسش‌های داغ مخاطبان:
پشت پرده جایزه بوکر ۲۰۲۶

🔸پس از اعلام فهرست نامزدهای نهایی جایزه معتبر بوکر، دبیران بخش کتاب روزنامه گاردین، جاستین جردن، لیز برت و شارلوت استیونز، به ابهامات و پرسش‌های صریح و گاه تند مخاطبان درباره داوری، غیبت پررنگ زنان، نفوذ ناشران بزرگ و پشت‌صحنه این رویداد مهم ادبی پاسخ دادند.

🔸یکی از تندترین انتقادها به فهرست امسال، تمرکز بیش از حد بر تم «مردان در بحران» و نبود شخصیت‌های اصلی زن است. در میان نامزدها تنها مارنی در رمان پایان همه‌چیز (The End of Everything) نقشی زنانه را در محوریت دارد و شخصیت راوی در رمان شاید بتوانیم پادشاه را سیر کنیم (May We Feed the King) اساساً بدون جنسیت مشخص روایت می‌شود. جالب آنکه جرویس کوکر، از داوران امسال، پیش‌تر اذعان کرده بود رمان‌های ارسالی نویسندگان زن کیفیتی به‌مراتب بالاتر از مردان داشته‌اند. حضور نویسندگانی چون مارلون جیمز و داگلاس استوارت نشان می‌دهد با وجود غلبه دیدگاه‌های مردانه، مضامینی چون اضطراب آینده، هویت و سرکوب تاریخی در لایه‌های کتاب‌ها تنیده شده است؛ ضمن اینکه نویسنده‌ای چون الیزابت استرات از زاویه دید یک مرد و ام. جان هریسون از نگاه یک زن نوشته‌اند.

🔸️داوری بوکر شبیه به یک ماراتن طاقت‌فرساست؛ مطالعه روزانه نزدیک به یک رمان در طول ۱۸۰ روز، آن هم در کنار تعهدات خانوادگی و شغلی. ارزیابی دقیق، بازخوانی‌های چندباره و بررسی همه‌جانبه کتاب‌ها سبب می‌شود این ماراتن پنج‌نفره به پنجره‌ای بی‌نظیر برای تماشای کل صحنه نشر سال بدل شود. داوران سال‌های اخیر از گزینش آثاری چون رمان موجز مداری (Orbital) و اثر متعهد گوشت (Flesh) یا سرزمین در زمستان (The Land in Winter) اندرو میلر با قدرت دفاع می‌کنند.

ibna.ir/x6Krz

@ibna_official

🔰نامه‌هایی که تاریخ را تکان دادند؛
مروری بر ۷ نامه سرنوشت‌ساز جهان

🔸گاهی یک ورق کاغذ، قدرتمندتر از توپ و تانک عمل می‌کند. در طول تاریخ، جوهرِ خودکارِ نویسندگانی که در کنج خلوت خود نشسته بودند، مسیر جهان را به سمتی دیگر چرخانده است؛ از التماس‌های صلح‌طلبانه یک رهبر برای جلوگیری از یک جنگ جهانی تا کلمات عاشقانه یک نابغه که پس از دو قرن هنوز غبار اسرار را بر چهره دارد. این نامه‌ها، تنها قطعاتی از کاغذ نیستند؛ آن‌ها پژواکِ لحظاتی‌اند که در آن، سرنوشت انسان‌ها روی لبه تیغ قرار داشت.

🔸نهرو؛ پدری که تاریخ را برای دخترش روایت کرد

در تابستان ۱۹۲۸، جواهر لعل نهرو ۳۰ نامه کوتاه برای دختر ۱۰ ساله‌اش، ایندیرا، نوشت. این مکاتبات شخصی که بعدها با عنوان نامه‌هایی از یک پدر به دخترش (Letters from a Father to His Daughter) در ۱۹۲۹ منتشر شد، درس‌هایی عمیق و خواندنی از تاریخ، تمدن و طبیعت است که هنوز برای هر جوانی الهام‌بخش است.

🔸در نوامبر ۱۸۶۴، آبراهام لینکلن یادداشتی کوتاه اما تکان‌دهنده برای لیدیا بیکسبی فرستاد؛ مادری اهل بوستون که پنج پسرش را در جنگ داخلی آمریکا از دست داده بود. این نامه، بیانیه‌ای از احترام و همدردی عمیق یک رئیس‌جمهور برای فقدانِ جانکاهِ یک مادر بود.

ibna.ir/x6KmJ

@ibna_official

🔰با نگاهی به کتاب «۴۰۰ مکان دیدنی تهران»؛
داستان‌های پنهان تهران را ورق بزنیم
شناخت میراث تاریخی و فرهنگی پایتخت و توجه دوباره به جاذبه‌های گردشگری

🔸محمدرضا وحدتی گفت: کتاب «۴۰۰ مکان دیدنی تهران» دعوتی به تهران‌گردی، شناخت میراث تاریخی و فرهنگی پایتخت و توجه دوباره به جاذبه‌هایی است که گاهی در میان روزمرگی‌های شهری از نگاه شهروندان دور می‌مانند. برای شناخت تهران همیشه لازم نیست به مقصدی دور سفر کرد؛ گاهی کافی است از یک خیابان قدیمی آغاز کنیم و داستان‌های پنهان شهر را ورق بزنیم.

🔸️کتاب «۴۰۰ مکان دیدنی تهران» نوشته منیژه مهاجر را می‌توان تلاشی برای معرفی چهره‌ای متفاوت از پایتخت دانست؛ چهره‌ای که در آن تهران تنها یک کلان‌شهر نیست، بلکه مجموعه‌ای از مقصدهای فرهنگی و گردشگری است.

🔸تهران را نمی‌توان صرفاً با خیابان‌های شلوغ، ساختمان‌های بلند و زندگی پرشتاب شهری شناخت. به گفته او، پایتخت ایران در گوشه‌وکنار خود مجموعه‌ای از بناهای تاریخی، موزه‌ها، کاخ‌ها، باغ‌ها، محله‌های قدیمی و فضاهای فرهنگی را در خود جای داده است؛ مکان‌هایی که هرکدام بخشی از تاریخ و هویت تهران را روایت می‌کنند.


ibna.ir/x6KrG

@ibna_official

🔰کتابخانه‌های تخصصی استان‌ها- ۶
گنجینه‌ای برای نوجوانان با ۱۶۱ هزار جلد کتاب

🔸 کتابخانه دانش‌آموز شیراز با در اختیار داشتن ۱۶۱ هزار جلد کتاب در ۶۰ هزار عنوان و پوشش طیف گسترده‌ای از حوزه‌های علمی، آموزشی، ادبی و هنری، یکی از مراکز فرهنگی این شهر است که علاوه بر خدمات کتابخانه‌ای، برنامه‌های آموزشی و فرهنگی متنوعی را برای کودکان، نوجوانان و دیگر گروه‌های سنی برگزار می‌کند

🔸مجموعه کتابخانه شامل منابعی در زمینه‌های علوم اجتماعی، هنر و معماری، تاریخ و جغرافیا، ادبیات فارسی، ادبیات خارجی، کتاب‌های کمک‌درسی، زبان‌های خارجی، علوم محض، علوم کاربردی، رایانه، روان‌شناسی، دین و مذهب و منابع مرجع است. همچنین مجموعه‌ای از پایان‌نامه‌ها و منابع زبان انگلیسی نیز در کتابخانه نگهداری می‌شود.

🔸️به‌طور میانگین سالانه ۶ هزار و ۵۰۶ جلد کتاب از کتابخانه به امانت می‌رود که یک‌هزار و ۹۵۴ مورد از این آمار مربوط به تمدید امانت کتاب‌هاست.


ibna.ir/x6Jrx

@ibna_official

🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛
زندگی و زمانه احمد منزوی؛ فرزندِ خلفِ آقابزرگ

🔸فرزندِ شیخ آقابزرگ، مسیری جز کتاب‌شناسی نداشت. احمد منزوی با عبور از زندان و سوگ‌های خانوادگی در غربت، فهرست‌نگاری را نه به‌عنوان یک شغل، که به‌عنوان آیینی برای بقای فرهنگ فارسی بازتعریف کرد.


🔸ناصر گلباز موشکافانه نوشته: «توجّه استاد به نسخه‌های خطّی فارسی با این‌که انتقادات زیادی را متوجّه ایشان کرده، ولی همیشه پاسخ محکمی برای منتقدان بوده که وقتی زمان محدودی برای پرداختن به انبوهی از نسخه‌های خطّی داریم، اولویّت اوّل با نسخه‌های خطّی فارسی است. در نگارش فهرست‌های نسخه‌های خطّی هم با استفاده از معادل فارسی کلمات به جای کلمات عربی، عشق و علاقۀ خود را به زبان فارسی و فرهنگ این مرز و بوم در عمل نشان داده‌اند.»


🔸تمام آثار استاد منزوی از ماندگارترین و تأثیرگذارترین منابع علمی در فرهنگ و ادبیّات فارسی و ایران، و دروازۀ ورود به پژوهش‌های متعدّد دیگر است؛ به‌ویژه فهرستوارۀ کتاب‌های فارسی که در ۲۵ جلد پیش‌بینی شده و در حیات استاد ۱۲ جلد آن منتشر شده است.

🔸منزوی با هوشیاری دریافته بود که فرهنگ ایرانی و مخصوصاً آنچه به زبان فارسی نوشته شده است روزگاران دراز در شبه قارّه با زندگی مردم پیوستگی ژرف داشته است و او بهترین راه را برای شناختن و شناساندن، نسخه‌هایی دانست که به زبان فارسی در شهرها و روستاهای دور دست آن سرزمین متروک مانده بود. به‌همین دلیل منزوی در جهان خاورشناسی، به‌ویژه شبه قارّه، چهره‌ای شناخته شده است و نام ایشان در کنار نام کتاب‌شناسان برجستۀ جهان قرار گرفته است.


ibna.ir/x6Ksw

@ibna_official

🔰نازنین؛ از سلطه راوی تا اجرای مترجم؛
روایتی که مرگ پایانش نمی‌دهد

🔸اهمیت «نازنین» تنها در آنچه روایت می‌کند نیست؛ بلکه در چگونگی روایت آن نیز هست. این اثر با روایت اول‌شخص و با عنوان فرعی «داستانی شگفت‌انگیز» منتشر شده است. داستایفسکی در مقدمه داستان می‌نویسد که اثر از این حیث «شگفت‌انگیز» است که روایت آن به گونه‌ای است که «گویی تندنویسی همه‌چیز را ثبت می‌کند». در اینجا با روایتی روبه‌رو هستیم که به جریان سیال ذهن نزدیک می‌شود و در آن نویسنده می‌کوشد آنچه را خود در مقدمه «توالی درست روان‌شناختی» می‌نامد، برقرار کند.

🔸اگرچه کامو مسئله خودکشی را از منظر معنای زندگی و امکان زیستن در جهانی بی‌معنا صورت‌بندی می‌کند؛ داستایفسکی اما، از دریچه‌ای متفاوت، آن را مسئله‌ای روان‌شناختی، اخلاقی و فلسفی می‌پندارد. در آثار او، خودویرانگری نه صرفاً پایان یک زندگی، بلکه نقطه‌ای است که در آن نسبت انسان با خود، دیگری، جامعه و معنای هستی آشکار می‌گردد.

🔸داستایفسکی برای نوشتن این داستان از گزارشی خبری الهام گرفته بود که در آوریل ۱۸۷۶ درباره خودکشی یک خیاط زن خوانده بود. او این واقعه را «خودکشی‌ نازنین» توصیف کرد؛ خودکشی‌ای که «برای مدت طولانی در ذهن انسان باقی می‌ماند و او را رها نمی‌کند.»

ibna.ir/x6KnR

@ibna_official

🔰یادداشتی درباره نمایش «گردبادک»؛
پوسته‌ آهنین نخل

🔸نمایش «گردبادک» به‌ نویسندگی و کارگردانی رحیم رشیدی‌تبار در خانه‌ هنرمندان ایران روی‌صحنه است و به نمایشنامه آن به تازگی توسط نشر افراز منتشر شده است.

🔸پالت رنگی نمایش به شدت خاکی، بی‌تکلف و خیره‌کننده است؛ خیره کننده! همچنین استفاده‌ بهینه از آکسسوار در این نمایش انتخابی جالب است. کارگردان از تجمل‌گرایی پرهیز کرده. تعویض‌ نور، نبض نمایش است. تعویض فارغ از تمهیدهای گل‌درشت، شکننده‌ دگماتیسم است و تماشاگر را در تمرکزی غریب، به گوش دادن وامی‌دارند. این است هنر کارگردانی!

🔸️ در نقطه‌ای که تراژدی به کامل‌ترین شکل خود می‌رسد. ستیلا به جای فرار از خطر یا تسلیم شدن در برابر تقدیر تلخ عشیره‌اش (پسرعمویش دل در گرو کس دیگری دارد، اما بار سنگین تحمل ناپذیر سنت عشیره، او را به ازدواج با ستیلا می‌خواند و خود ستیلا این ازدواج را پذیرا نیست) این‌بار همراه با پسرعموی خود و خدابنده راهی میدان مین می‌شود تا منطقه را کاملا پاکسازی کند. همه‌چیز شلاقی اتفاق می‌افتد. قدم گذاشتن او روی مین، یک انتخاب آگاهانه و ایثارگرانه توسط کارگردان است. او می‌رود تا زمین را از خشم مین‌ها پاکسازی کند تا این غدد، گریبان‌گیر دیگر مردمان نشوند.


🔸️کارگردانی با درک درست از ریتم، تنفس صحنه، سکوت‌های به‌جا و بازی‌های متکی بر درون‌نگری و در جاهایی برون‌ریزی در خدمت نمادگرایی بازیگران، اثری فراتر از تئاتر مرسوم امروزه را به مخاطب ارائه می‌دهد. متن، هیچ‌گاه به دام شعارزدگی نمی‌افتد و کلمات، وزن خود را از قلم سیال و روان نویسنده دریافت می‌کنند. اعتراف به ندانستن برای هرکسی سخت است، اما من نیز از کارگردانی و متن رحیم رشیدی‌تبار چیزهای زیادی از پیرامونم آموختم و دوچندان به جنوبی بودنم افتخار می‌کنم... چرا که در اساطیر جنوب، هیچ تنی بی‌ثمر نمی‌میرد؛ یا به خاک برمی‌گردد، یا به درخت.


ibna.ir/x6KnW

@ibna_official

🔰مروری بر کتاب «جنگ جهانی اطلاعات»؛
وقتی اطلاعات به قدرت تبدیل شد

🔸دیوید کولون، مورخ و پژوهشگر برجسته فرانسوی، با وسواسی مثال‌زدنی، تاریخ سی سال گذشته را از منظری نو می‌کاود و نشان می‌دهد که چگونه اطلاعات از یک منبع قدرت، به خودِ «قدرت» تبدیل شده است، قدرتی که گاه بُرنده‌تر از موشک‌ها و ویرانگرتر از بمب‌ها عمل می‌کند

🔸دیوید کولون تاریخ جنگ اطلاعات را از نقطه عزیمتی روشن، یعنی جنگ اول خلیج‌فارس، آغاز می‌کند، جایی که پنتاگون برای اولین بار به شکلی سیستماتیک و مدرن با کنترل شدید خبرنگاران، صحنه‌سازی رویدادها و تولید «جنگ پاک» و «جراحی‌شده» برای تلویزیون‌ها، نبرد برای روایت‌ها را به اندازه نبرد در میدان فیزیکی جدی گرفت. پس از آن کتاب ما را به سفری پرفرازو نشیب در تاریخ این جنگ پنهان می‌برد: از تلاش ایالات متحده در دهه ۱۹۹۰ برای دستیابی به «سلطه جهانی اطلاعات» از طریق کنترل زیرساخت‌های اینترنت، ماهواره‌ها و غول‌های دیجیتال تا شکل‌گیری مقاومت‌ها در برابر این هژمونی.

🔸️دیوید کولون اما از سنت فکری اروپایی و به طور خاص فرانسه می‌آید، سنتی که نگاهی انتقادی‌تر به مفهوم قدرت، به ویژه هژمونی آمریکا دارد. این دیدگاه به او اجازه می‌دهد تا با فاصله‌ای تحلیلی هم استراتژی‌های «سلطه اطلاعاتی» آمریکا را کالبدشکافی کند و هم مقاومت‌های شکل گرفته در برابر آن را نه صرفا به عنوان «اقدامات بدخواهانه»، بلکه به عنوان واکنش‌هایی ژئوپلیتیک در موازنه قدرت جهانی درک کند. این نگاه متفاوت که ریشه‌های آن را می‌توان در افکار اندیشمندانی چون میشل فوکو یا ژان بودریار جست‌وجو کرد، به کتاب عمقی فلسفی و جامعه‌شناختی می‌بخشد که آن را از گزارش‌های صرفا فنی یا نظامی متمایز می‌کند. برای ما که اغلب جهان را از طریق بازتاب رسانه‌های انگلیسی زبان می‌بینیم، شنیدن این «صدای دیگر» غنیمتی است که به درک پیچیدگی‌های این نبرد جهانی کمک شایانی می‌کند.

ibna.ir/x6KhR

@ibna_official

🔰گفت‌وگو با خسرو باقری استاد فلسفه تعلیم و تربیت؛
بازگرداندن عقل به متن دینداری
راه مطلوب پیوند میان عقل و دین است

🔸استاد فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران با تأکید بر ضرورت بازاندیشی در نحوه معرفی دین گفت: اگر دین به‌گونه‌ای عرضه شود که گویی دینداری مستلزم کنار گذاشتن عقل است، این تلقی می‌تواند به کاهش اقبال نسل جدید به دین منجر شود؛ در حالی که تعبد در متن تعقل معنا پیدا می‌کند و دینداری بدون عقلانیت، تصویری نادرست از دین ارائه می‌دهد

🔸باقری با اشاره به مسئله ضرورت دین گفت: در طول تاریخ، ترس، رنج و جهل از جمله عواملی بوده‌اند که انسان را با مسئله دین مواجه کرده‌اند. ممکن است شکل این مسائل در جهان جدید تغییر کرده باشد، اما اصل آنها از میان نرفته است. علم و فناوری می‌توانند بسیاری از مسائل تجربی و عملی انسان را حل کنند، اما پرسش‌هایی مانند آغاز و پایان زندگی، مرگ، امکان حیات پس از مرگ و معنای نهایی زندگی همچنان باقی هستند.

🔸باقری یکی از مسائل مهم در نحوه عرضه دین را تقابل نادرست میان تعبد و تعقل دانست و گفت: گاهی دین به‌گونه‌ای معرفی می‌شود که گویی تعبد در برابر عقل قرار دارد و انسان برای دیندار شدن باید عقل خود را کنار بگذارد. این تلقی می‌تواند یکی از عوامل دین‌گریزی باشد.

🔸دین در درجه نخست باید در خدمت رشد و شکوفایی انسان باشد و بتواند ظرفیت‌های انسانی او را بالفعل کند، اما این مسئله به معنای آن نیست که انسان هیچ مسئولیتی در برابر دین و ارزش‌های آن ندارد.

🔸️ «دینداران با دین سنجیده می‌شوند، نه دین با دینداران». البته این به معنای بی‌اهمیت بودن رفتار دینداران نیست؛ رفتار آنان در تصویر اجتماعی دین بسیار مؤثر است، اما از نظر منطقی نباید عملکرد یک دیندار را معیار نهایی حقیقت یا بطلان دین قرار داد.


🔸وی مخاطب اصلی کتاب را معلمان، مربیان و افرادی دانست که با آموزش و تربیت دینی سروکار دارند و گفت: کسی که می‌خواهد دین را به نسل جدید معرفی کند، پیش از هر چیز باید در فهم خود از دین بازنگری کرده باشد.


ibna.ir/x6Ksd

@ibna_official

🔰ایبنا کتاب «تعطیلات در پشت‌بام» را معرفی می‌کند؛
ماجراهای شیرین همسایه‌ها در بلندترین طبقه آپارتمان

🔸یکی از امتیازهای مجموعه «بچه‌های آپارتمان» پرداختن به موضوعاتی است که کودکان امروز با آن‌ها در زندگی روزمره خود روبه‌رو هستند. «تعطیلات در پشت‌بام» نیز با بهره‌گیری از موقعیت‌هایی آشنا، مفاهیمی مانند همدلی، احترام به فضای مشترک، مسئولیت‌پذیری و تعامل سازنده با همسایه‌ها را بدون شعارزدگی و در دل داستان به مخاطب منتقل می‌کند

🔸️داستان کتاب از ایده‌ای ساده اما خلاقانه شکل می‌گیرد؛ خانواده‌هایی که تصمیم می‌گیرند بخشی از اوقات فراغت و تفریح خود را روی پشت‌بام ساختمان سپری کنند. همین تصمیم، موقعیت‌هایی تازه و گاه غیرمنتظره را به وجود می‌آورد؛ موقعیت‌هایی که هم خنده‌دار هستند و هم مخاطب را با شیوه زندگی در یک مجتمع مسکونی و اهمیت رعایت حقوق دیگران آشنا می‌کنند. نویسنده با زبانی روان و طنزی دلنشین، نشان می‌دهد که چگونه یک فضای مشترک می‌تواند به محلی برای همکاری، گفت‌وگو و تجربه‌های تازه تبدیل شود


ibna.ir/x6JgQ

@ibna_official

🔰یک نویسنده در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
بزرگ‌ترین گره ادبیات کودک؛ وقتی نویسنده، جای کودک نمی‌نشیند!

🔸یک نویسنده گفت: بزرگ‌ترین چالش در ادبیات کودک و نوجوان این است که تعدادی از نویسندگان نمی‌توانند یا نمی‌دانند که داستان باید از دید و نگاه مخاطب نوجوان باشد و بلد نیستند خود را به جای مخاطب بگذارند و از نگاه و زبان او بنویسند.

🔸️یادم هست در خاطرات یکی از رزمندها می‌خواندم که نوجوانی ریزجثه به جبهه رفته بوده و هم‌رزمانش دنبال تفنگی بوده‌اند که از قد او کوتاه‌تر باشد تا بتواند آن را به دست بگیرد و با آن کار کند. این‌ها یک‌ مورد و دو مورد سه مورد نبوده، فراوان بوده اما متأسفانه ادبیات مقاومت ما نه این‌که به آن نپرداخته باشد، بلکه کم پرداخته است. نویسنده‌های معدودی چون داوود امیریان به این موارد پرداخته‌اند و قهرمان‌های تعدادی از داستان‌هایشان این رزمندگان نوجوان بوده‌اند. حرفم این است که در سال‌های پس از جنگ به خود امید می‌دادیم که مدتی باید بگذرد تا موضوع دفاع مقدس در ذهن نویسندگان ته‌نشین شود، سوژه‌ها پخته شوند و داستان‌ها نوشته شوند اما به نظرم این بارقه‌ها خیلی زود خاموش شد و از گرمی و حرارت افتاد. الان و بعد از دو جنگ 12 و 40روزه که باز به ما تحمیل شد، وقت آن است که آن رشادت‌ها بازگو شود و نوجوان به قول امروزی‌ها نسل زد بدانند که چهاردهه پیش و در جنگی که چیزهایی از آن شنیده و در کتاب‌های تاریخ مدرسه‌شان خوانده‌اند چه اتفاق‌هایی و چه رشادت‌هایی خلق شده بوده است.

🔸️ اما واقعیت این است که حق دفاع مقدس از منظر نوجوانان ادا نشده و همان‌طور که عرض کردم کم بوده داستان دفاع مقدسی که از زاویه دید نوجوان چه نوجوان حاضر در جبهه‌ها و چه نوجوان مؤثر در پشت جبهه‌ها و شهرها به دفاع مقدس بپردازد.

🔸️چه کسی باید به کودک فرصت می‌داد که به عنوان یک سوژه وارد داستان شود؟ جواب هم این است که یا نوجوان حاضر در جنگ و جبهه و حتی پشت جبهه باید دست به قلم می‌برد و می‌نوشت، مثل امثال همین داوود امیریان و احمد دهقان که خود نوجوان بودند و در جبهه‌ها حضور داشتند و یا این‌که نویسنده بزرگ‌سال جبهه‌رفته و جبهه‌نرفته با تلفیقی از دیده‌ها و شنیده‌ها و بهره‌گیری از قوه تخیل خود، داستانی دفاع‌مقدسی از منظر و دید نوجوانان حاضر در جبهه‌ها می‌نوشت که عرض کردم اگر نخواهیم بی‌انصافی کنیم، این اتفاق هم در بحبوحه سال‌های دفاع مقدس اتفاق افتاد و هم تا چندسالی بعد از پایان جنگ. اما باز برمی‌گردم به همان سؤال اول شما. وقتی حق یک چیزی به خوبی ادا نشود، زوایای پنهان آن هم ناگفته و بکر می‌ماند. اصولاً باید تعداد قابل‌توجهی داستان جنگی نوشته می‌شد تا تعداد قابل‌توجهی هم قهرمان نوجوان دفاع مقدس پدید می‌آمد. کما این‌که در همان تعداد اندک داستانی که نوشته شده، داستان‌هایی که از منظر یک بزرگسال خلق شده و انگشت‌شمارند داستان‌هایی که از زاویه دید نوجوان

ibna.ir/x6K9c

@ibna_official