🔰گفت‌وگوی اختصاصی ایبنا با عومور ایکلیم دمیر، نویسنده اهل ترکیه؛ 
اگر زندگی را واقعاً زندگی می‌کردم، حتی یک کلمه هم نمی‌نوشتم

🔸عومور ایکلیم دمیر - نویسنده ترکیه‌ای «کتاب اوهام گوناگون» و «پاورقی‌های شنی» - در گفت‌وگو با ایبنا گفت: من چیزی جز اضطراب و ناتمام‌ماندگی نیستم؛ اگر می‌توانستم زندگی را واقعاً زندگی کنم، حتی یک کلمه هم نمی‌نوشتم. جمله‌ای از همینگوی هست که دوستش دارم: «در نوشتن هیچ‌چیز خاصی وجود ندارد. تنها کاری که باید بکنی این است که پشت ماشین‌تحریر بنشینی و خونت را جاری کنی.»

🔸روایت‌کردنِ یک اتفاق معمولی با زبانی درخشان و شاید حتی دراماتیک، ارزشمندتر از آن است که یک اتفاق بسیار دراماتیک را به شکلی معمولی روایت کنیم.

🔸یکی از مهم‌ترین دلایلی که «در جبهه‌ی غرب خبری نیست» بیش از بسیاری از کتاب‌های مربوط به جنگ بر ما اثر می‌گذارد، این است که اریش ماریا رمارک واقعاً در جنگ جهانی اول حضور داشته است.
🔸آنچه به اشیا وزن و معنا می‌بخشد، داستان است. در حقیقت، بسیاری از اشیا به‌واسطه‌ی داستان یا داستان‌هایی که درون خود دارند ارزشمند می‌شوند.

ibna.ir/x6Fms

@ibna_official

🔰از دل صخره تا دل تاریخ، گذری در آرامگاه شاعر عارف؛
خواجوی کرمانی؛ شاعری میان سنگ و نقش/ عارفی در جوار دروازه قرآن شیراز آرمیده است

🔸 هفدهم دی‌ماه، روز بزرگداشت خواجوی کرمانی، فرصتی است برای بازخوانی یکی از چندلایه‌ترین فضاهای فرهنگی شیراز. دامنه کوه صبوی و در جوار دروازه قرآن، تنها محل دفن یک شاعر نیست؛ بلکه مجموعه‌ای است که شعر، تاریخ، آب و زیست شهری را در کنار یکدیگر حفظ کرده است.

🔸خواجوی کرمانی را باید یکی از مشاهیر نامدار زبان و ادب فارسی و یادگار ماندگار تاریخ ادبیات قرن هشتم دانست. نام و آثار وی با گذشت صدها سال از وفاتش همچنان ناشناخته مانده و دلیل ناشناختگی و شهرت و معروفیت جناب خواجو با آن مقامات ادبی و عرفانی و برخورداری از آثار مهم منظوم و منثور، وجود دو شاعر بزرگ ملی و جهانی یعنی سعدی و سپس حافظ بود که سیطره و سلطه ادبی خود را چونان کوهی رفیع بر سر و روی سایر شاعران و ادیبان هم‌عصر با این دو از جمله بر جناب خواجو گسترده بودند.

🔸آرامگاه خواجوی کرمانی، از تندیس ورودی بوستان تا مزار شاعر، از آسیاب و آب تا مقبره وزیر و عمارت متأخر، مجموعه‌ای زنده و چندلایه است؛ مجموعه‌ای که هفدهم دی، بهانه‌ای برای دیدن دوباره آن و بازخوانی جایگاه شاعری است که هنوز هم، به تعبیر پژوهشگران، ناشناخته مانده است.


ibna.ir/x6Fjc

@ibna_official

🔰مدیر کتابفروشی دف در گفت‌وگو با ایبنا بیان کرد؛
مشکل بازار کتاب، فروش آنلاین نیست

🔸تخفیف‌های افراطی تعادل بازار کتاب را برهم می‌زند

🔸مدیر کتابفروشی دف، معتقد است؛ مسئله اصلی بازار کتاب «نفس فروش آنلاین» نیست، بلکه مشکل اصلی تخفیف‌هاست.

🔸کتابفروشی‌ها برای فضای فرهنگی شهر همان نقشی را دارند که فضای سبز برای زندگی شهری دارد؛ حضورشان ضروری است و تداوم فعالیت آن‌ها باید یک اصل تلقی شود.

🔸کتاب، یک رسانه منحصربه‌فرد است؛ نه فایل PDF، نه پادکست و نه حتی کتاب‌های چندرسانه‌ای آینده، قدرت رقابت با نسخه کاغذی را ندارند. کتاب کاغذی به خواننده فرصت تأمل، صبوری و درنگ با کلمات را می‌دهد؛ درحالی‌که انتظار همگانی و طبیعی از اینترنت، انتقال سریع حجم زیادی از اطلاعات در کوتاه‌ترین زمان ممکن است.

🔸کتاب کاغذی رسالتی متفاوت دارد، کتاب کاغذی برای نشخوار ذهنی کلمات و فهم عمیق معنا نوشته و تولید می‌شود. این خصلت، ویژگی خاص کتاب کاغذی است و ناگزیر مخاطب را وارد حوزه شناخت و معرفت عمیق بر معنای واژگان یا مفهوم می‌کند.

ibna.ir/x6Fds

@ibna_official

🔰گفت‌وگو با مانی صالحی علامه درباره مستشرق نام‌دار بریتانیایی؛
ادوارد براون در ایران

🔸یک سال در میان ایرانیان چگونه گذشت؟

🔸مانی صالحی علامه گفت: ادوارد براون اولین تاریخ ادبیات زبان فارسی را نوشت. حتمن ایراد هم دارد، بعداً استاد ذبیح‌الله صفا آن را کامل‌تر کرد، ولی با امکانات آن زمان، بالاخره کار بزرگی بوده است. من می‌گویم در میان سفرنامه‌نویس‌های انگلیسی، تنها کسی که من بویی از عشق به فرهنگ ایرانی را در کارش دیدم، همین ادوارد براون بود.

🔸ادوارد براون رشته پزشکی را رها کرد و شد استاد زبان فارسی کمبریج و به عشق شناخت فرهنگ ایران. (البته صددرصد به او مطمئن نیستیم، چون بالاخره انگلیسی است!) او تمرکزش را روی لهجه‌های روستاهای دورافتاده گذاشته، آن‌ها را ثبت کرده، درباره ادیان رایج، فلسفه‌های رایج و این مسائل را نوشته است و به نظر من سفرنامه‌اش بسیار جذاب است زیرا قلم بسیار قدرتمندی دارد، خیلی قشنگ نوشته و جاهایی هم هر فصل را با شعر شروع کرده است.

🔸براون واقعاً با شعر فارسی زندگی می‌کرد. من شعر فارسی را کاملاً درک می‌کنم و با ادوارد براون همدل هستم چون شعر فارسی آدم را با خودش می‌برد. نمی‌دانم چرا جوان‌های ایرانی شعر فارسی نمی‌خوانند. افزون بر شاهنامه مثنوی خودش یک دریای عجیب‌وغریب است. اصلاً شعر فارسی میراث اصلی ماست. شاهنامه به جای خود، مثنوی، شیخ عطار، غزل‌ها، اخلاق، عرفان و… همه‌اش یک دنیاست.

ibna.ir/x6Fm6

@ibna_official

🔰«ایبنا» بررسی می‌کند؛
چرا نمی‌توانیم سریال «بامداد خمار» را از رمانش بهتر بدانیم؟

🔸سریال «بامداد خمار» خیلی راحت می‌توانست در همان فصل اول تمام شود ولی اصرار کارگردان بر طولانی کردن سریال سبب شده تا ادامه سریال به فصل دومش موکول شود. ایده‌ای که به نظر به کلیت سریال ضربه زده است.

🔸شاید منطقِ سریال‌سازی در شبکه نمایش خانگی بر این باشد که هرچقدر قسمت‌ها طولانی‌تر شوند، سود اقتصادی بیشتری برای سازندگانش داشته باشد ولی رفتن به طرف ایده‌های تجاری، خطر از دست دادن مخاطب را در پی دارد.

🔸اگر سریال ریتم خوب و مناسبی داشت با اطمینان و یقین می‌توانستیم بگوییم که سریال آبیار از کتابش بهتر و جلوتر است ولی ضعف‌های فیلمنامه موجب شده تا چنین چیزی را با قطعیت نگوییم. اگر کارگردانان ایرانی متوجه این نکته شوند که برای سریال‌سازی نیازی به مطول‌گویی و کش‌دار کردن بیخودی سریال نیست، کیفیت سریال‌های ایرانی چند پله افزایش پیدا می‌کند

ibna.ir/x6Fmx

@ibna_official

🔰جامعه‌شناسی ایرانی در گفت‌وگو با عباس نعیمی جورشری:
محافظه‌کاری جامعه‌شناسی دانشگاهی

🔸نعیمی جورشری گفت: محافظه‌کاری جامعه‌شناسی دانشگاهی در ایران واقعیتی انکارناپذیر است، اما باید آن را نه فقط به ضعف اخلاقی افراد، بلکه به محدودیت ساختاری میدان دانشگاه و نسبت آن با قدرت نسبت داد. علت ترکیبی است. مسئله اصلی این است: جامعه‌شناسی تا زمانی که نتواند دوباره با میدان اجتماعی زنده تماس بگیرد، در خطر تبدیل شدن به دانشی «بی‌خطر، بی‌اثر و بی‌اعتبار» است.


🔸آیا جامعه‌شناسی ذاتاً «جهان‌شمول» است؟ یکی از موانع نظری بحث، تصور ساده‌انگارانه از جهان‌شمولی علم است. واقعیت این است که: مفاهیم بنیادین جامعه‌شناسی (دولت، عقلانیت، نظم، فرد، جامعه مدنی) در تجربه اروپایی مدرن زاده شده‌اند. آنچه جهان‌شمول شده، نه «واقعیت اجتماعی»، بلکه دستگاه مفهومی خاصی از فهم واقعیت است. اینجا می‌توان از ولرشتاین، بوردیو یا حتی فوکو الهام گرفت. علوم اجتماعی، همواره در نسبت با میدان قدرت و تاریخ خاصی تولید می‌شوند. پس مسئله این نیست که: «جامعه‌شناسی یا بومی است یا علمی» بلکه مسئله این است که: آیا جامعه‌شناسی می‌تواند نسبت خود را با تاریخ خاصِ موضوعش بازاندیشی کند یا نه.

🔸آیا «جامعه‌شناسی بومی» امکان‌پذیر است؟ پاسخ دقیق این است: نه، اگر منظور: نفی نظریه‌های جهانی باشد. یعنی جایگزینی علم با ایدئولوژی یا هویت‌گرایی فرهنگی؛ یا تولید دانشی مصون از نقد.

🔸آیا جامعه‌شناسی به فهم بهتر مسائل ایران کمک کرده است؟ پاسخ دقیق و تفکیکی: بله، در سطح تشخیص و فهم مفهومی پدیده‌ها تا حدی، در سطح نقد روایت‌های رسمی خیر، در سطح تأثیر پایدار بر سیاست و کنش جمعی. به بیان روشن‌تر جامعه‌شناسی ایران بیشتر به «فهمیدن» کمک کرده تا «تغییر دادن».‌


ibna.ir/x6F23

@ibna_official

🔰سه‌گانه‌ای برای فهم حقوق کودک امروز؛
کودک، فضای‌ مجازی و کتاب

🔸فضای دیجیتال، با منطق الگوریتمی خود، توجه کودک را قطعه‌قطعه، سریع و واکنشی می‌کند. در مقابل، کتاب و خواندن، فرآیندی آهسته، تأملی و مبتنی بر پیوستگی ذهنی است. اگر حقوق کودک نتواند نسبت خود را با فرهنگ، مطالعه و خواندن بازتعریف کند، خطر آن وجود دارد که کودک آینده داده‌ای غنی اما ذهنی فقیر داشته باشد.

✍ محمدمهدی سیدناصری، حقوقدان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بین‌الملل کودکان: 

🔸اگر کودک امروز، عمدتاً در معرض محتوایی قرار گیرد که توسط الگوریتم‌ها انتخاب می‌شود، بر اساس بیشترین تعامل و کمترین عمق طراحی شده و با منطق تجاری هدایت می‌شود، آنگاه باید پرسید: حق کودک بر فرهنگ و آموزش معنادار، دقیقاً چگونه محقق می‌شود؟

🔸مسئله‌ی حقوق کودک در عصر دیجیتال، نه صرفاً مسئله‌ی فناوری است و نه صرفاً مسئله‌ی حقوق. این مسئله، پیش از هر چیز، مسئله‌ی تصوری است که ما از کودکی داریم. اگر کودک را تنها موجودی آسیب‌پذیر ببینیم که باید از جهان دیجیتال دور نگه داشته شود، حقوق کودک ناگزیر به محدودسازی و حذف ختم می‌شود.

ibna.ir/x6FmR

@ibna_official

🔰نگاهی به «نشان کرده» نوشته بلقیس سلیمانی؛
انتظار به‌جای میدان؛ نگاهی به «نشان‌کرده» بلقیس سلیمانی

🔸رمان «نشان‌کرده» نوشته بلقیس سلیمانی با تمرکز بر پیامدهای اجتماعی و فردی جنگ، به بازنمایی بخشی از تجربه زیسته انسان‌ها در سال‌های پس از آن می‌پردازد.

🔸در «نشان‌کرده»، جنگ نه به‌عنوان رخدادی تاریخی با تمرکز بر میدان‌های نبرد، بلکه به‌مثابه عاملی تعیین‌کننده در شکل‌گیری روابط، تصمیم‌ها و وضعیت روانی شخصیت‌ها مطرح می‌شود. روایت کتاب عمدتاً برفضاهای غیرنظامی و زندگی روزمره متمرکز است وتلاش می‌کند تأثیرات ماندگار جنگ را درلایه‌های پنهان‌تر جامعه نشان دهد. در این چارچوب، شخصیت‌ها بامسائلی چون انتظار، فقدان، بلاتکلیفی وتغییر نقش‌های اجتماعی مواجه‌اند.

🔸یکی ازویژگی‌های مهم این داستان، تمرکز بر زندگی پس ازجنگ است. جنگ در این اثر تمام نشده؛ حتی اگر گلوله‌ای شلیک نشود،آثار آن همچنان در ذهن و روان شخصیت‌ها حضور دارد.سلیمانی نشان می‌دهد که پایان رسمی جنگ، الزاماً به معنای پایان رنج نیست. برای بسیاری ازشخصیت‌ها، جنگ در قالب خاطره، ترس، یا انتظاربی‌پایان ادامه دارد و زندگی عادی را مختل می‌کند

ibna.ir/x6FmB

@ibna_official

🔰میراث مکتوب در گفت‌وگو با سید محمد عمادی حائری؛
شناسنامۀ دانش و فکر و فرهنگ ما

🔸سید محمد عمادی حائری گفت:‌ همان‌گونه که میراث معماری باستانی ایران، از بازمانده‌های کاخ تیسفون در مدائن و تخت جمشید در فارس گرفته تا برج‌های قابوس و رسکت در گرگان و مازندران و مسجد شیخ لطف‌اللّه و پل خواجو در اصفهان، شناسنامۀ فرهنگ و تمدن ایران است، میراث مکتوب نیز شناسنامۀ دانش و فکر و فرهنگ ماست. هر ملتی که اینها را نداشته باشد و نتواند آنها را درست بشناسد و بشناساند، در واقع مثل کسی است که شناسنامه ندارد.

🔸پاسداشت هویت اصیل و واقعی عین هوشمندی و عقلانیت است؛ آن هم در جهان کنونی که می‌بینید قدرت‌های استعماری در این سو و آن سوی دنیا خیلی واضح و بی‌پرده برای ملت‌ها و کشورها برنامه می‌چینند و دنبال تجزیه و تغییر مرزها هستند.

🔸 اینجاست که باید به موازات آن میراث ملموس باستانی یا موزه‌ای که جنبۀ مادی و فیزیکی دارد به میراث مکتوب هم توجه کرد و به‌عنوان مستند و پشتوانۀ هویت ملی در پاسداشت آن کوشید.

ibna.ir/x6FmT

@ibna_official

🔰یادداشت؛
مرجعیت مدیریت فرهنگی در فضای مجازی؛ وزارت فرهنگ یا صدا و سیما؟

🔸عضو هیئت‌مدیره اتحادیه تولید و نشر محتوا در فضای مجازی، نوشت: وزارت فرهنگ بنا به ساختار ذاتی خود، قابلیت نظارت دولتی و مردمی را همزمان داراست؛ چه از طریق دستگاه‌های نظارتی دولتی و چه از طریق نمایندگان مردم در ساختار مردمی.

🔸بیانیه‌های متعدد تشکل‌های بخش خصوصی درخصوص تقویت مرجعیت وزارت ارشاد و حمایت آن‌ها از این نهاد متولی فرهنگ، خود نشان‌دهنده توانایی بالای این ساختار در ایجاد ارتباط، همکاری و سیاست‌گذاری برای بخش خصوصی است؛ تا جایی که حتی حمایت گسترده بخش خصوصی را نیز جلب کرده است.

🔸تقویت مرجعیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نه‌تنها با قوانین بالادستی سازگارتر است، بلکه به رشد پایدار زیست‌بوم فرهنگی، حمایت مؤثر از اهالی فرهنگ و افزایش اعتماد عمومی به حکمرانی فرهنگی منجر خواهد شد. مخالفت‌های رسمی وزیر فرهنگ و فعالان بخش خصوصی با تقسیم مصنوعی زیست‌بوم فرهنگ در فضای مجازی نیز این دیدگاه را تأیید می‌کند.

ibna.ir/x6Fkw

@ibna_official

🔰سید علی میرافضلی به مناسبت روز بزرگداشت خواجوی کرمانی مطرح کرد؛
خواجوی کرمانی؛ شاعری بداقبال اما حرفه‌ای، تمام‌وقت و کامل

🔸سید علی میرافضلی، پژوهشگر و شاعر گفت: خواجو و سلمان ساوجی از جمله شاعران بزرگی بودند که به دلیل موقعیت تاریخی، آن ارج و منزلتی که شایسته‌شان بوده، به‌طور کامل نصیبشان نشده است. از این منظر، می‌توان خواجو را شاعری بداقبال، اما حرفه‌ای، تمام‌وقت و کامل دانست.


🔸آن چیزی که من از مطالعه و شناخت آثار او دریافته‌ام این است که خواجو را می‌توان شاعری حرفه‌ای دانست که تا حدی بداقبال بوده است. او همه ویژگی‌های یک شاعر حرفه‌ای را دارد: در تمام قالب‌های شعری، از غزل و قصیده و مثنوی و رباعی گرفته تا قالب‌های دیگر، شعرهای خوب و قابل توجهی سروده است.

🔸خواجو کسی بود که تجربه‌های شعری سعدی را به نسل بعد از خود منتقل کرد و در عین حال، افزوده‌های ارزشمندی نیز بر آن‌ها داشت. شاید حافظ بیشترین تأثیر را از نظر شیوه سخنوری از خواجو پذیرفته باشد. خواجو در تغییر سبک شعری از قرن هفتم به هشتم نقش مهمی داشته و حافظ از ویژگی‌هایی که در کلام خواجو وجود داشته، بهره برده است.

ibna.ir/x6Fmg

@ibna_official

🔰به بهانه روز کرمان؛
کرمان به روایت مورخان/ ردپای کتاب‌ها در تمام ادوار تاریخی شهر

🔸علی جمیل کرمانی مورخ و پژوهشگر تاریخ کرمان با تأکید بر جایگاه ویژه تاریخ کرمان گفت: ژان اوبن، اندیشمند فرانسوی، معتقد است هر کس که تاریخ کرمان را به درستی مطالعه کرده باشد، مانند آن است که تاریخ همه جهان را خوانده و با همین یک جمله می‌توان به ارزش و اهمیت تاریخ یک شهر در ایران به نام کرمان پی برد.

🔸با آشنایی با تاریخ‌نگاری جدید، شیوه نگارش تاریخ تغییر می‌کند و مورخان شروع به تحلیل وقایع بر اساس قواعد تاریخی می‌کنند.
به جرأت می‌توان گفت میرزا آقاخان کرمانی از نخستین کسانی بود که این شیوه تاریخ‌نگاری مدرن را مطرح و با آثار خود ایرانیان را با تاریخ مدرن آشنا کرد.

🔸تنوع منابع، تداوم روایت تاریخی از دوره‌های کهن تا معاصر و حضور مورخان برجسته، کرمان را به یکی از غنی‌ترین حوزه‌های تاریخ محلی کشور تبدیل کرده است؛ حوزه‌ای که در کنار محدودیت‌های تاریخ‌نگاری سنتی، با بهره‌گیری از پژوهش‌های مدرن، امکان بازخوانی دقیق‌تر گذشته و درک عمیق‌تر تحولات اجتماعی و فرهنگی را فراهم می‌کند.


ibna.ir/x6FnN

@ibna_official

🔰گفت‌وگو با فرید مرادی به مناسبت مرگ جهان‌پهلوان؛
تختی؛ مردی در منگنه دو دنیای کهنه و نو

🔸فرید مرادی گفت: تختی نوگرایی‌های دنیای جدید را اما نتوانست یا نخواست آن‌ها را پذیرا باشد، نمی‌توانست از فرهنگ سنتی که او را بارور کرده و پرورانده بود دست بکشد، این دوگانگی چیزی بود که همواره لنگر عدم توازن در زندگی‌اش شد که بارزترین جلوه آن در زندگی زناشویی‌اش نمود پیدا کرد. تختی مردی بود که در منگنه دو دنیای کهنه و نو گیر کرده بود.

🔸در تاریخ‌نگاری باید سخن تاریخ‌نگار متکی به اسناد و مدارک باشد، در چنین شرایطی دیگر جایی برای اسطوره‌پردازی نمی‌ماند، جامعه نیز در صورت برخورد با واقعیات انتخاب درست را می‌کند. تختی خودش انسانی بود که باوری به اسطوره شدن نداشت، جامعه ایران نیز خاصه در سال‌های اخیر از اسطوره‌سازی و اسطوره‌پردازی فاصله گرفته و خود را با واقعیت زمانه بیشتر هماهنگ کرده است. قبول این کتاب و اقبال از آن ریشه در این امر دارد.

🔸تمام منابع موجود در مورد زندگی تختی اعم از سند، مصاحبه، گزارش، کتاب، خاطرات شفاهی، مطبوعات عصری و هر آنچه درباره وی در مدت بیش از نیم قرن منتشر شده، دیده، کاویده و بررسی کرده‌ام و آنچه که در میان آنها روایی و سندیت داشته مورد استفاده قرار داده‌ام، تلاشم این بوده که تا حد امکان کتابی جامع در مورد وی بنویسم، سعی‌ام بر این بوده که تمام جوانب زندگی او را با دقت بررسی کنم و امیدوارم که در این راه تا حدی موفق شده باشم.


ibna.ir/x6Fnm

@ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛
بی‌اعتمادی؛ پاشنه آشیل صادرات محصولات چاپی ایران

🔸صادرات در حوزه چاپ، نشر و محصولات سلولزی زیر فشار تحریم‌ها و ضعف زیرساخت‌ها به بن‌بست نزدیک می‌شود و شرکت‌های مدیریت صادرات که می‌توانند این مسیر را هموار کنند، هنوز با بی‌اعتمادی تولیدکنندگان روبه‌رو هستند.

🔸صادرات کالاها و محصولات حوزه چاپ و نشر و حتی محصولات سلولزی با چالش‌ها و دست‌اندازهای مختلف دست و پنجه نرم می‌کند، تحریم‌های ظالمانه علیه ایران و مشکلات زیرساختی در بسیاری از موارد، موجب شده است که صادرات در این دو حوزه دغدغه‌هایی را برای فعالان این حوزه ایجاد کند، بنابراین شرکت‌های مدیریت صادرات کالا و خدمات به‌عنوان صادرات غیرمستقیم، فشار فعالیت‌های صادراتی را از دوش مشتریانش کم می‌کند.

🔸یکی از موانع اصلی صادرات محصولات چاپی، نوسانات دائمی نرخ ارز، قیمت مواد اولیه، هزینه حمل‌ونقل و انرژی است که موجب می‌شود تولیدکننده از تعهد قیمت ثابت در قرارداد رسمی بترسد، بههمین دلیل شرکت‌ها ترجیح می‌دهد انعطاف کامل داشته باشد و خود را در قالب‌های حقوقی محدود نکند.

ibna.ir/x6DKg

@ibna_official