کی روا شد

صنما،این همە تیر بر دل ما کی روا شد؟
این همە زخم جفا، بی وفا کی دوا شد؟

دل خوشی ما این بود کە تو کوچە بیایی!
این دل چون سنگ تو سر بە هوا شد!!؟

دلی داشتم بسان بلبل شیدا چە کردی؟؟
این مرغ دل آشفتە چنین بی نوا شد!

این زخم کە از خار فراقت گذاشتی
دردیست کەبر جان نشست،بی دوا شد

از روزی کە رفتی، از این کوچە رفتە
زیبائی و شعر منم بی محتوا شد

برگرد عزیزم در کوچە وا کن
در خانە شعرم قیامت بە پا شد

حاتم،وفا را زگل کی توان دید؟
بلبل بە پایش کە عمرش فنا شد.

14 اردیبهشت 1402
ارومیە حاتم سەراوی

https://t.me/Hatam_marzang

یغما

بە یغما برد دل و دین،این زیبای بدآئین
کوچە را ویرانە کرد،ما را کرد خلوت نشین

چون زلف پریشانش،احوال ما پریشان
کی بەگوشت نشێند این شعر با مضامین

کنون کە تو تاجداری بر مسند زیبایی
لطفی مرحمت فرما بر احوال مساکین

از بیدادو ظلم تو بدرد آمدە جانم
کی چون تو بیداد کردند ظالمان وسلاطین

دل از چشم تو شاکی،خونخوارن با بی باکی
دستت بە خونم رنگین،ای لبت چون انگبین

برگرد ای جان جانان،ای دلکش خرامان
ماە منیر شب باش زیبای مسند نشین.

15 اردیبهشت 1402
حاتم مرزنگ

https://t.me/Hatam_marzang

چاوی پڕ شوعلەی شەڕابت حاڵی مەی کردۆ خراب
من لەتاو تاوی دوو کوڵمەت ناخی پڕ داخم کەباب

زولفی تۆ شێواوی داو و حاڵی من شێواوی تۆ
گیانە من مەجنوونی عەسرم کەوتمە چۆلگەی توراب

ڕۆژی ڕووتم لێمەخە ژێر سووچی لەچکەی تەنکەوە
ڕۆژی بەختم زۆر لە مێژە دیدەکەم لێ چۆتە خاب

تۆ بە ڕشتەی مێهری خۆت کۆتت لە ئەستۆ بەستوووم
ئاخە چۆن لە داوە دەرچم؟خۆ بەدست خۆتە تەناب

دڵ وەهات ئۆگر بوو وە،هێند گیرە،هێند شەیدایە بۆت
هەر خەریکی زیکری تۆیە،خۆر ئاوا تا خۆر هەڵات

بێ سەبەب نێ من شەوان زیکری جەماڵی تۆ دەکەم
کێ دەڵێ شێتم بڵێ،من بۆ دڵم داومە جەواب

گەر بە ڕشتەی مێهری تۆ وە بەستە نێ حاڵی دڵم
ئەی لەبەرچی تاکەمێ زولفت دەخوا تاب دێمە تاب؟
من لەشۆری عەشقی تۆدا هێند دوڕابم دا لەدڵ
بێ نەوا دڵ،کەوتە ناڵە وەک نەی وتارو ڕوباب

سوێند بە ئاوی پاکی سەرچاوەو بە جوانی گردەشین
ئەستەمە دەس هەڵگرم لە عەشقی تۆ و جامی شەڕاب

بۆنی زولفی تۆم بە بای کۆڵانی نازت پێ گەیی
ماچی لێوی تۆ ئەزیزم هەم شەڕاب،هەم موشکی ناب

شیعری من کوا قیمەتی،لای ئەو کەسەی بێ قیمەتە!؟
شیوەنی بولبول پەیامی کوا لە بۆ مەغزی غوڕاب؟

داخ وسەد ئەفسووس کەمن لەو خاکەدا ئەهلی ئەدەب
گوێ لە شیعرم بگرە حاتەم بۆ قسەی من تۆی خەتاب.

حاتەم مەرزەنگ
15ی بانەمەڕی 2723

https://t.me/Hatam_marzang

ای صنم

ای صنم فکری بە حال ما کن
درد هجران خود را دوا کن

گر غروب شد بە کوچە سری زن
لطفی بە قلب این جانفدا کن

کوچە را غرق تاریکی کردی
راز ماە رخت بر ملا کن

کم بە یغما ببر عقل ما را
کم جفا کن،وفاکن،وفاکن

تا بەکی این همە درد دوری
ترک این ناز بی محتوا کن

ساز دل را دوراب کردە زخمی
جان جانم مضراب را رها کن

کم کن حاتم گلایە از این شوخ
راە از عقل سلیم تمنا کن.

16اردیبهشت 1402
سەراو حاتم مرزنگ

دوراب: نواختن نت زینت بصورت چپ وراست در موسیقی... یغما: غارت،چپاول

https://t.me/Hatam_marzang

چرا ساقی؟

مگر از حال ما ساقی خرابتر دیدەای جایی
نمیپرسی دمی از ما! نمیآیی نمیآیی

بەناز نرگس شهلا دل ما صید شدە بلا
چەدیدم دوش درکوچەچەرعنایی چەترسایی

بەدام زلف مشکینش دل وحشی ما رام شد
بیا ای دخترترسا بیاموز رسم رعنایی

بیا ساقی کەبیزار از جهان مسجد ودیرم
بریز ساقی کە ما را کشتە این درد شکیبایی

بە کوچە در نمیآید مراد این دل درویش
همین است کە نمیبینم دراین برزن زیبایی

بیا ای حضرت بلبل بیاموز نغمە و نالە
بیا ای عاشق بدخو بیاموز عشق وشیدایی

بەحاتم گفتم ای شاعربەدرس ومدرسە روکن
بگفتا کاتب مسکین چە دانی حال سودایی.


15اردیبهشت، ساعت 10شب
حاتم مرزنگ سراوی


https://t.me/Hatam_marzang

دێ وەرە دەرگای سەرێ،حەوتۆکە یەکسەر چاوەڕێم
گەر نەیەی سوێندم بەچاوت دێمەماڵتان،دێم و دێم
چاوەکەم کۆڵان دەماڵم بۆت بە مرژۆڵ و برۆ
سوێند بە بەژنی نازەنینت بۆ مەقامت خاکەڕێم

یەک پەیامم بۆ بنێرەو پێم بڵێ ئەوڕۆکە دێی
خۆ دەزانی من لەبەر تۆیە ئەگەر ئەوڕۆ لە دێم

ئاخە تاکەی هەر دەبێ من بێمە کۆڵان تۆ نەبی
گیانەکەم گەر بێیە کۆڵان سەروەبەر کەوشت دەنێم
شۆخ وشەنگم،ئەی غەزالی سڵ،کەوی خۆش خاڵ ومیل
من بەداوی عیشقی تۆوە بەستراون دەست وپێم

سڵ مەبە،هێدی بە،بۆنی کەزیەکەت مەستم دەکا
من مەلی شەیدای گوڵم هەر دەم لەشەهدی گوڵ دەنێم

شۆخەکەی شیرینەکەی بۆن خۆشەکەم ئەو ڕۆ وەرە
ڕێی قسەشمان گەر نەبێ چەند لەحزەیە بە چاو دەدوێم.
حاتەم مەرزەنگ
16 بانەمەڕی 1402

شب فرخندە

وای چە شبی بود کە ماهم رسید
عیسا نفس روح بە کالبد دمید

شال سیاە بستە بە کاکل خود
مرغ دلم از غم هجران رهید

ای شوم قربان آن ناز نگاە
ساقی بریز،مطرب بیا تار زنید

آری بە کوچە آمد ماە منیر
کوچە شب تار شدە روز سپید

ما را بە مهمانی گرفتی گلم
دردت بە جانم نشوی بی امید

خندە بەلب چشم پر از انتظار
آمدو چون کبکی زدستم پرید

جان جانم صد سپاس بیکران
امشب ما را کردی شبی سعید.

ساعت 7شب
16اردیبهشت 1402

حاتم مرزنگ سەراوی
https://t.me/Hatam_marzang

شیعرم بە تۆ وە جوانە


ئەی خەزانەی مێهرو جوانی گوڵی سەر تۆپی سەراو
سۆمایی هەر دوو چاوی شاعیری ئەی جوان خولقاو
زۆر لە مێژە دڵی من کێڵگەیە بۆ عەشقی ئەتۆ
زۆرم ئەو کێڵگەیە ئاو داوە بە فرمێسکی دوو چاو

گیانە هەرچەندی کە دەتبینم چەقوو چۆم دێتێ
من دەترسم بکەوم هەر خۆت دەبێ هێزی هەناو

خۆ لە بیرتە شەوی دینێ کە لە دەرگا دەرچووی
گوڵەکەم پڕشەنگی ڕوخسارت ببۆ تیشکی هەتاو

دەفتەری شیعری ئەو ساڵانەم هەموو بۆ تۆیە
دەدرۆشێیەوە وەک مانگێ لە ئاسمانی ساو

شیعری حاتەم ئەگە هەیبێ هەیبەت و وەزن و قەوە
قەڵەمم کۆڵە ئەمن،جوانی تۆ کردوویە تەواو.

18ی بانەمەڕی 1402
حاتەم سەراوی

https://t.me/Hatam_marzang

خوشا آن دم کە یار با ناز وعشوە
طلب از ما کند جان را بە رشوە. (حاتم)


حضور زن،شراب و موسیقی در شعر شاعران
سبک کلاسیک در شعرفارسی از فردوسی تا شفیعی کدکنی و در شعر کوردی از ملا عەلی حریری قبل از فردوسی تا شیخ احمدخانی وشاعران اخیر کورد.
در این مقالە پژوهشی اینجانب تا جای امکان در مورد مقام زن در مملکت شعر نگارشی هر چند پر از عیب وایراد داشتەام. در همین راستا نظر خود را نیز در مورد حضور زن در این میدان را تحریر نموودەام.
امیدوارم این امکان فراهم شود کە در آیندە نزدیک مجموعە مقالات ادبی خود را چاپ و منتشر نمایم.
ارادتمند خوانندگان بزرگوار
حاتم مرزنگ
18اردیبهشت 1402

(دەچمە قەراوڵخانە)

دەچمە قەراوڵخانە شوێنی ڕازونیازم
بەگوێی ویدا دەخوێنم بەستە وشیعرو ئاوازم
با بیدا بە سەرچاوە بیدا بەیاری نازم
یارم لە بۆ حاڵی کا لە قسەی پڕ سۆز و ڕازم

هەواری گیان هەواری،هەواری من سەراوە
سوێندم بە حەوزە گەورە دڵم لە گرەوی یارناوە

دەچمە سەرئاندوزاوی دەڕوانێتە ئاڵەشین
بۆویشی بەیان دەکەم ئیشقی یاری نازەنین
دەڵێم عەقڵم گۆڕاوە،دۆڕاندومن دڵ ودین
هەمووم دانان لەنەردی عەشقی دەم بە پێکەنین

هەواری وەی هەواری تازە ناچمە هەوارێ
هەموو ڕۆژ یار دەبینم پاشی نوێژی ئێوارێ

دەچمە کێوی کۆخاباس،دەڕوانێتە سەراوێ
ڕوو دەکەمە خۆرەتاو دەڵێم تیشکی تۆم ناوێ
تازە یارێکم گرتۆ پڕشەنگی ڕووی دەهاوێ
دەردی دڵم دەوا دەکا بە زولفی داوی داوێ

هەواری گیان هەواری،هەواری خۆش سەراوە
ناچمە هەواری خەڵکان،لێرە دڵەکەم داناوە.

18ی بانەمەڕی 1402
سەعات3ی پاشنوێژ ، حاتەم مەرزەنگ

https://t.me/Hatam_marzang

(بەیانیت باش)

بەیانیت باش گوڵی جوانی سەراوم
شکۆی شیعرم،سۆمایی هەردوو چاوم
بەیانیت باش گوڵم،سوورە گوڵی من
هەموو دەم ماڵی تۆ ناخی دڵی من
بەیانیت باش کچێ شۆڕەژنی شەنگ
بەچاوت سازی سۆزی نایە سەردەنگ
بەیانیت باش بەڵا ودەردت لە گیانم
بەیانیت باش هەموو خۆشی ژیانم
مژۆڵت سینەمیان دابێژتۆ یەکسەر
شەرح ناکرێ قسەی عەشقم بەدەفتەر
لەخەو هەستە گوڵم پڕشەنگ بهاوێ
دەبا عالەم بڵێن خۆری سەراوێ
تەڵادەڕژێنێ تیشکی ڕووت وەکوو خۆر
دڵت کردوومە دیلی خۆت بەژن شۆڕ
کەزێت دەرکەوتۆ لەو ژێر شاڵە کاڵە
لە عەقڵ وژیری حاتەم سەر بەتاڵە
چ جوانوشیرینەشێوەت گوڵی من
ڕەواقن ئەو دەمو لێوەت گوڵی من
لە خەو هەستە شکۆی شیعرو شوعارم
لە ئینتیزار نەمان سەبرو قەرارم
بەیانیت باش بەڵا گەردانەکەت بم
ئەمن میوانی نان و خوانەکەت بم
بەیانیت باش،حەتەم بۆ تۆ نەماوە
دەرکی کۆڵان لە دوێ ڕا داخراوە.

19ی بانەمەڕی 1402
سەعات 5ی بەیانی
حاتەم مەرزەنگ
https://t.me/Hatam_marzang

تۆ لە باغی پڕ گوڵ دەچی
لە پۆپی دار
لە چاو دەدەی لە دوورەوە
وەک جوانی شار

وەک پڕشەنگی خۆر و هوڵمی دوای بارانە
وەک پەلکە زێرینە دیار
وەک تاسەی کاتی پێیاسە
هەموو ژینی
نادیاری
تۆ بەهاری

تۆ لە ڕوحی شیعرم دەچی
لەخوێنم دای
لە شەقامەکانی دڵما دێیو دەچی
دەزانی چی؟
لە نێو شیعری مندا دەژی
تۆ بارانی
دوا بزەی زێڕینی خۆری ئێوارانی

بۆ لات وایە کە ئێواران نەیە کۆڵان
یان دەرگاکە نەکەیەوە
ئەتدەم بە با
نا بەخودا
هەتا دەمرم
شیعرم لە تۆ نابن جودا.

20 ی بانەمەڕی 1402
حاتەم مەرزەنگ

ای نبودنت درد بی درمان ما
ای سرودنت نیاز زیان ما
ای شعور ما از تو و بودم ازتو
ای بەشعر وعشق جان ورودم از تو
دشت غزل و کوە قصیدەم از تو
ای میوە شعر نو رسیدەم از تو
هم مزرعە پر از مثنوی تر
هم شعر نوی جامەدریدەم از تو
ای مە خیالاتم جای کە نیستی
وی خندە خورشید سپیدەم از تو
واپسین نگاە خورشید غروب
شعر تازە و کسی ندیدەم از تو
ای کە در بستەای بر این خستە
نت آواز کسی نشنیدەم از تو
تو چرا بستی در وفا را؟
این شعر رنگ پریدەم از تو
بەسراب بی ناجی وصاحب قسم
در بستر غم اگر خزیدەم از تو.

حاتم مرزنگ
20 اردیبهشت 1402
https://t.me/Hatam_marzang

زکوی تو دل بر نمیدارد دل
نمیدانم چە بر سر،سر میآرد دل

با عقل همخوان نمیشود یک دم
دست بر جای سخت میگذارد دل

بە بوی کوچە عشقت شاد است
ثانیە تا غروب میشمارد دل

قدمگاە تو را سر میگذارد
صد جان بە کوچەات میگمارد دل

عقل از نگاە چشمت فهمید
نهالی جای دگر نمیکارد دل

بی یاد تو و جدا از کوچە تو
یک نفس بر نمیشمارد دل.

حاتم مرزنگ
20اردیبهشت 1402


https://t.me/Hatam_marzang

لە خۆ بایی

ئەی سریوەی بەر بەیانی، ئەی لەخۆ بایی
ئەی شنەی ئێوارێی کۆڵانی ئاشنایی

ئەی پڕشەنگی زەردەخەنەی خۆری ملەی کەل
بە چاوی مەندو هێمنت تاڵە جودایی

ئەی نیگاهی زەردەپەڕی خۆری دەم ئاسۆ
نەبێ مۆسیقاری تووشی لای بێ وەفایی

من بەخەندەی ئێوارانی بەر دەرگات مەستم
خۆشترین ئاهەنگی عەشقە بۆ دڵنیایی

هەرچەن جارێ کە دەبینم دەرگاتان قفڵە
دادەبارێن زنەی چاوم زۆر بە ئەسپایی

نانا نەکەی،جوانێ نەکەی کۆڵان جێ بێڵی
با نەمکووژێ لەو گوندەدا دەردی تەنیایی

من دەزانم ڕێگای عەشقت سەختە دژوارە
هەوەڵ هەنگاوی عاشقێ ڕندی و ڕیسوایی

من غەیری تۆ لەو گوندە دا جوانی نابینم
بۆ دیتنی غەیری تۆ،چاو، نادەن بەرایی

ساڵانێکە خۆشم دەوێی دێرم درکاندۆ
حاتەم سەری پێشکەش دەکا بۆ خاکە ڕایی.

21ی گوڵانی 1402
حاتەم مەرزەنگ

ای نبودنت درد بی درمان ما
ای سرودنت نیاز زیان ما
ای شعور ما از تو و بودم ازتو
ای بەشعر وعشق،جان ورودم از تو
دشت غزل و کوە قصیدەم از تو
ای میوە شعر نو رسیدەم از تو
هم مزرعە پر از مثنوی تر
هم شعر نوی جامەدریدەم از تو
ای مە خیالاتم جای کە نیستی
وی خندە خورشید سپیدەم از تو
واپسین نگاە خورشید غروب
شعر تازە و کسی ندیدەم از تو
ای کە در بستەای بر این خستە
نت آواز کسی نشنیدەم از تو
تو چرا بستی در وفا را؟
این شعر رنگ پریدەم از تو
بەسراب بی ناجی وصاحب قسم
در بستر غم اگر خزیدەم از تو.

حاتم مرزنگ
20 اردیبهشت 1402
https://t.me/Hatam_marzang

تۆ لە باغی پڕ گوڵ دەچی
لە پۆپی دار
لە چاو دەدەی لە دوورەوە
وەک جوانی شار

وەک پڕشەنگی خۆر و هوڵمی دوای بارانە
وەک پەلکە زێرینە دیار
وەک تاسەی کاتی پێیاسە
هەموو ژینی
نادیاری
تۆ بەهاری

تۆ لە ڕوحی شیعرم دەچی
لەخوێنم دای
لە شەقامەکانی دڵما دێیو دەچی
دەزانی چی؟
لە نێو شیعری مندا دەژی
تۆ بارانی
دوا بزەی زێڕینی خۆری ئێوارانی

بۆ لات وایە کە ئێواران نەیە کۆڵان
یان دەرگاکە نەکەیەوە
ئەتدەم بە با
نا بەخودا
هەتا دەمرم
شیعرم لە تۆ نابن جودا.

20 ی بانەمەڕی 1402
حاتەم مەرزەنگ

https://t.me/Hatam_marzang

(دوام نمیآورند)
هیچ زور گویی و هیچ بدبویی دوام نمیآورند.
بادها در حال وزیدن،آبها در حال خزیدن،پرندەها در حال پریدن و خزەها در حال خرامیدن،ابرها در حرکتند و مەوخورشید درحال دمیندن روح تازە هر روزە در زمین وزمینیان.کهکشانها در حال کشف شدن،جعلیات وجهلیات در سراشیبی رسوایی،تسبیح وریش وفال و دعانویسی پولی وپشیزی ارزش ندارند،اهل علم وعقل واندیشە در کارند،شخم میزنند ومیکارند تا میوەای بەبار آرند کەنسلهای آیندە در امنیت مختلفە قرار گیرند.
پرندەگان ترانەسرایان واقعیند از یک زاغ گرفتە تا یک کرکس همە وهمە حق خواندن وسرودن بە میزان و وزن وسبک وسیاق طایفە خود دارند،هم خدا وهم طبیعت همە را آزاد خلقکردەاند.( لکم دینکم ولی الدین)
(لا اکراە فی الدین)
این دلنوشتەایست کە سالهاست کوە سرفراز ومفتخر (قەڕاوڵخانە)نگاهبانخانە) زادگاهم روستای سراب شبی در خواب بە رسم امانت بە من سپردەاست.
درختان در رقص وسماعند،صوفیان عاشق وساقیان شراب ناب در تب و تابند،دخترکان زیبای طبیعت خرامان خرامان در وادی دلبری عشوەگری میکنند.پیران زمان ورندان دلیر درس دلیری وشرافتمندی بە محصلان شیدای حقیقت میدهند.
بسیار سفر باید تا پختە شود خامی
صوفی نشود صافی تا سرنکشد جامی (انصاری)
زمستان سخت در حال ویرانیست،برفها وکولاکها،یخها ویخبندانها فروشکستە ودر حال ذوب شدنند.زیبارویان بهاری چادران را برای جلوەگری چاک زدەاند،اندی زمان لازم تا چادر روی زیبا رویان وعبای دروغگویان را باد حق وحقیقت ببرد،بەبە کەروز زیباییست آن روز کە هم زیبائی وهم زشتی بر تاج خورشید بنشینند.
مرا ای کوە قڕاوڵخانە دریاب
کز دست پستان زمانە پستم
بە عشق تو،بەفخر جاودانت
بە بود و بودن تو بندە هستم
بە تاج زرکوب درخشانت
بەعشق پاک تو مستانە مستم
بەدامنت،بە چشمە جوشانت
جز دست تو،دستی نگرفتە دستم
بە هر دو حوض کوچیک وبزرگت
من آن شاعر کورد حق پرستم
بەخاک پاک روستایم قسم باد
کە با هیچ پستی هیچ پەیمان نبستم
همان روز کەشناختم تار و می را
من از خواب سنگین غفلت جستم.

حاتم مرزنگ
22اردیبهشت 1402


https://t.me/Hatam_marzang

بیا کە چندیست ازت بی خبرم
کوچە نمیآیی،هی چشم بدرم

پدرت مرا دید در حال انتظار
از این انتظار درآمد پدرم

کجایی این همە غروب کوچە؟
دستم دامنت،چە خاکی کنم بر سرم

نگاهت مرا مستانە میخواهد
وقت عمل چرا آن درگرم؟؟؟!

بە کوچە آی هر روز یک بار
غروب باشد ای ماە منورم

من میدانستم همان روز اول
کە عشق تو میکشاند بە بسترم

تو خوب میدانی کە دوستت دارم
بەجان دخترت،بەجان دخترم

هرچە میسرایم بە عشق توست
هرچە نگاشتەام در آخر دفترم

گفتم حاتم از آتش دور باش
گفت دیر است،عقلی نماندە در سرم.

22اردیبهشت 1402
حاتم مرزنگ

https://t.me/Hatam_marzang