#FOORMII_WALIIGAALTEE_KENNAA
▬▬▬▬▬▬▬▬
➦Ulaagaalee kennaan seera qabeessa ta'e tokko guutuu qabu keessaa inni tokko unka (foormii) dha. Seerri Hariiroo Hawaasaa gosa qabeenya kennaan dabarfamuu irratti hundaayuun foormii hordofamuu qabu adda baasuun tumee jira.

➦Dhimmi kennaan irratti taasifamu qabeenya hin sochoone yoo ta’e ykn qabeenya hin sochoone irratti mirga namni tokko qabu irratti yoo ta’e bu’uura keewwata 881-883 tiin ta’uu akka qabu SHH ifatti tumee jira. Haaluma kanaan walii galteen qabeenya hin sochoone kennuuf ykn mirga qabeenya hin sochoone irratti namni tokko qabu kennaa dhaan dabarsuuf raawwatamu ulaagaalee armaan gadii guutuu qaba.
➢ Barreeffamaan ta’uu qaba;
➢ Namni kennaa kennu sun ofuma isaa walii galtee sana kan barreesse ykn inni osoo dubbatuu kan namni biroo barreese ta’uu qaba;
➢ Ragaa namaa 4’n mirkanaahuu kan qabu ta’uu qaba. Haa ta’uutii garuu ragoolii keessaa namni tokko abbaa seeraa ykn nama walii galtee akka mallatteessisuuf aangoon kennameef duratti kan walii galame yoo ta’e garuu ragaan nama lamaa gahaa dha;
➢ Bakkuma ragooliin 4n kunii fi namni kennaa kennu jiranitti walii galteen dubbifamee sirni kun kan gaggeeffame ta’uu ibsuun ragoolii fi namni kennaa laatu sun yerooma sana mallattoo isaanii sanada walii galtee kennaa irratti mallatteessuu kan qaban yommuu ta’u sanadni walii galtee kennaa kun guyyaa kennaan itti taasifame ofirratti qabaachuu qaba;
➢  Ragooliin kunneen afaan sanadni walii galtee kennaa kun ittiin raawwatame kan dubbisan ykn dhagahan ta’uu qabu.

➦Karaa biroo immoo SHH Keewwata 1723 (1) jalatti walii galteen qabeenya hin sochoone irratti taasifamu kamuu barreeffamaan mana murtiitti ykn qaama walii galtee raawwachiisuuf aangoon kennameef duratti taasifamuu akka qabu hubachiisa. Manni murtii Walii Galaa Federaalaa Dhaddachi Ijibbaataa Lakk. Galmee 39803 (Jildii 8) ta’e irratti Keewwata 1723 (1) fi Keewwattoota 2443 akkasumas Keeww. 881 jidduu walitti bu’insi akka jiru amanuun hiikkoo dirqisiisaa laateen walii galteen kennaa qabeenya hin sochoone irratti taasifamu mana murtiitti ykn qaama walii galtee akka raawwachiisuuf aangoon kennameef duratti taasifamuun dirqama akka hin taane murteesseera.
Qabeenya socho’uu fi sanadoota mirga daddabarsuu danda’an ilaalchisee kennaan laatamu garuu foormii kamuu hordofuun osoo hin barbaachifne kennuun ni danda’ama.

➦MURTII DHADDAACHAA IJJIIBBAATA  MMWF  lakk.Galmee  193067 hin maxxanffamnee Seeraa hiikkoon itti kennamee:-
➢ Seera Hariiroo Hawaasaa: Keewwata 881 (2), 882 fi 2443
➢ Labsii Lakk. 922/2008 Keewwata 2 (2 fi 5), 8(5), 10 (2) fi 17 (1)-A, C
➢ Murtii Dhaddacha Ijibbaata: Lakk. Galmee 107020, 70057 (J-13), 147331, 17429 (J-2), 22712 (J-4), 32337 (J-5)
Firii Dubbii (Facts):-
➢ Dhimmi kun waliigalteen kennaa qabeenya hin sochoonee foormii akkamii hordofuu akka qabu kan ilaallatu dha. Namni qabeenya kennan (wayitii falmiin ka’etti lubbuun hin jiran) mana dhuunfaa isanii kan Magaala Finfinnee Kutaa Magala Aqaaqii Aanaa 08tti argamuu fi Lakk. Manaa isaa 338 ta’e waliigaltee kennaa gaafa 06/07/2009 taasifamee fi karaa Ejensii Galmeessaa fi Mirkaneessa Ragaalee Federaalaatiin galmaaheen Iyyattoota ammaaf kennaa godhanii laataniiru. Manni falmii kaase kun osooma harmeen kennaa laatan lubbuun jiranii bu’uura walii galtee kennaa taasifameen gara maqaa iyyattootaatti jijjiiramee ragaan abbaa qabeenyummaa manichaas qaama aangoon kennameefiin iyyattootaaf naannaheera.
➢ Qabiyyeen sanada waliigaltee kennaa sanaa nama kennaa laateef kan dubbifame ta’uu isaa sanadicha keessatti hin caqafamne. Waamamtoonni ammaa kun Mana Murtii Federaalaa Sadarkaa Duraatti himata Iyyattoota irratti dhiyeessaniin qabeenya haadha isaanii qabatanii akka jiran, akka deebisaniif wayitii gaafatamanittis walii galtee kennaa gaafa guyyaa 06/07/2009 taasifameen kan kennameef ta’uu fi akka qabeenya dhaalamuun maluufiitti fudhatamee qulqullaahuu fi qoodinsaaf dhiyaachuu akka hin qabne ibsuun akka didan ibaniiru.
https://t.me/http_Ijooseeraa

⚖️ሰበር 243973 ወራሽነታችሁን ብቻ አሣውጃችሁ ቁጭ ያላችሁ ወዮላችሁ!

" አንድ ወራሺ ነኝ ባይ ሟች ከሞተ ቡሀላ በማንኛውም ጊዜ የወራሺነት ምስክር ወረቀት እንዲሰጠው ለፍርድ ቤት ጥያቄ ማቅረብ ይችላል. ህጉ የወራሺነት ምስክር ወረቀት ይሰጠኝ ለሚል አቤቱታ ያስቀመጠው ይርጋ የለም. ነገር ግን የወራሺነት ምስክር ወረቀት መያዛችሁ የውርስ ንብረት/ድርሻን ለመጠየቅ በምታቀርቡት ክስ ላይ የሚነሣ የ3 አመት (በወራሾች መካከል) ወይም የ10 አመት (ወራሽ እና ወራሽ ባልሆኑ መካከል) የይረጋ መቃወሚያን ቀሪ አያደርግም. በመሆኑም የወራሺነት ማስረጃ ያለዉ ሰዉ ሟች በሞተ በ3 አመት ውስጥ የውርስ ሀብቱን በያዙበት ሰዎች ላይ ክስ ካላቀረበ መብቱ በይርጋ ይታገዳል"

* አንድ ወራሺ በአንቀጽ 996 መሰረት በፍርድ ቤት የሚሰጠው የምስክር ወረቀት ወራሽነትንና አመልካች ከውርስ የሚያገኘውን ድርሻ የሚመለከት ቢሆንም በውጤት ደረጃ ግን ወራሽ ስለመሆን እና የውርስ ድርሻውን ግምት የሚያስወስድ ብቻ ነው (አንቀ 997).
* ከውርስ ንብረት መተላለፍ ጋር በተያያዘ ህጋችን ያስቀመጠው የውርስ ሀብት ማስተላለፊያ መንገድ ሞትን ተከትሎ የውርስ ንብረቱ በጊዜያዊነት በሌላ ሠው እጅ ቆይቶ የውርስ ማጣራት ሂደት ካለቀ ቡሀላ የሚደረግ ዝውውርን ሲሆን ለወራሾች የሚተላለፈው መብት 3ኛ ወገን በአጣሪነት ተሳትፎበት ከእዳ እና እገዳ የተረፈው ንብረት ነው (አንቀጽ 1053). ከዚህ አኳያ ወራሾች ወዲያውኑ በውርስ ንብረቱ ላይ መብት እንደማይኖራቸው ግልጽ ነው. የውርስ ማጣራት አልቆ የተረፈው ንብረት የጋራ መሆኑ ከተረጋገጠ በኃላ ንብረት ክፍፍል በሚጠየቅበት ጊዜ የወራሾችን ትክክለኛ ድርሻ የሚለየው በጋራ በሚመረጥ ሰው ወይም በፍርድ ቤት በሚሾም ባለሙያ ሊሆን እንደሚችል መመልከቱ የወራሽነት ሰርትፍኬት የመጨረሻ ውሳኔ አለመሆኑን ያሳያል(1083 ). *በይርጋ የማይታገደው የውርስ ክፍፍል ጥያቄ የሚቀርበውም ዉርስ ከተጣራ ቡሃላ መሆኑ በአንቀጽ 1062 ተመልክቷል፡፡
* ስለዚህ አሳውጃችሁ ብቻ ቁጭ ያላችሁ ሰዎች በፍርድ ቤት ውርስ አጣሪ ተመድቦ ውርስ እንዲጣራላችሁ አድርጉ ከዛ ቡሀላ በማንኛውም ጊዜ የውርስ ሀብት ድርሻየ ይሰጠኝ የሚል ክስ ማቅረብ ትችላላችሁ ይርጋ አይኖርባችሁም!(ሰበር መ.ቁ 243973
https://t.me/http_Ijooseeraa

Waldiddaan Qabiyyee Lafa Baadiyaa Irratti Ka’u Dursa B/Gandaa Irratti Jaarsaan Ilaalamuu Kan Qabu Eenyuun Ilaallata?
================================
Labsii Bulchiinsaa fi Ittifayyadama Lafa Baadiyaa Lkk 130/1999 Kwt 16; Labsii Lkk 248/2015 kwt 33 fi; Murtii Dh Ijb MMWF glm Lkk 102406 (Jld 21) .
================================
Waldiddaan Qabiyyee Lafa Baadiyaa irratti ka’u kamiiyyuu kallattiin gara Manneen Murtii Idilee dhufuu akka hinqabnee fi jalqaba karaa B/Gandaa Jaarsota bitaa fi mirgi filataniin ilaalamuu akka qabu Labsii Lafa Baadiyaa Oromiyaa duraanii Lkk 130/1999 kwt 16 jalatti tumamee ture.
Haaluma walfakkaatuun labsiin Lkk 248/2015 Labsii Lkk 130/99 fooyyesses kwt 33 (1) jalatti gosa Dhimmoota waldiddaawwan sadarkaa Bulchiinsa gandaatti jaarsaan ilaalamuu qabanii tarreessuun ibsee jira.
Isaanis; falmii daangaan walqabatu, falmii mirga abbaa qabiyyummaa Lafa mana jireenyaa, dheedichaa, bishaanii , ooyruu ykn jallisiin fi akkasumas dhaaltotaa fi Nama dhaalaa hintaane giddutti ka’uun walqabatee ka’u jalqaba Bulchiinsa Gandaa qabiyyichi itti argamutti dhiyaachuun jaarsota filayamaniin ilaalamuu akka qabu labsicha kwt 33(1(a-c)) jalatti tarreeffamuun ibsamee.
Akkasumas adeemsi ittiin ilaalamus labsicha kwt 33(2) jalatti bal’inaan diriirfamee argama.
Egaa kanaan walqabatee gaaffiin ka’u tumaan seerichaa kun qaama/garee falmii akkamii ykn eenyuun ilaala kan jedhu yemmuu ta’u jecha biraatiin namoota dhuunfaa qofa moo dhaabbilee/jaarmiyaslees niilaala kan jedhudha.
Kanaan walqabatee labsiin duraanii Lkk 130/1999 s ta’ee labsiin Lkk 248/2015 eenyummaa gareewwaniin wanti adda kan hinjirre ta’us Dha Ijbta MMWF garuu Murtii glm Lkk 102406(Jld 21) irratti gaafa 09/03/2009 kenneen akkaataa Labsii Lkk 130/99 kwt 16n waldiddaawwan qabiyyee Lafa Baadiyaa ilaalchisee B/Gandaatti dhiyaachuun Jaarsa araaraa filatamaniin ilaalamuu qaba jedhame falmii qotee bultoota namoota uumamaa ta’an giddutti kan ka’an malee falmii Nama uumamaa fi jaarmiyaa ykn dhaabbata seeraan namoomee giddutti ka’u kan ilaalu/dabalatu akka hintaane hiikkoo laatee jira.
Akka hiikkoo kenneettis Labsii Lkk 130/99 kwt 16 Labsii Lafa Baadiyaa Mootummaa Federaalaa waliin haala walsimuun hiikamuu kan qabu ta’uun alattis kaayyoo Caffeen tumaa kwt 16 labsicha keessatti hammachiiseef waliin hubatamuu qaba jedhee jira.
Haaluma kanaan Caffeen keewwaticha kan labseef qotee bultii dhuunfaa Waldiddaa qabiyyee lafaa irratti godhatan otuu fagoo deemuun yeroo fi qabeenya isaanii hinqisaasin dhiyeenyatti dhimmicha karaa araaraa fi jaarsummaan akka furatqn yaadeeti malee jaarmiyaalee qaama seerummaa Federaalatti ykn Naannotti galmaa’an akka hammatuuf yaadanii miti waan ta’eef qotee bultoota malee jaarmiyaalee seeraan uumaman hinilaallatu jedheera Dh Ijbta MMWF.
Labsiin Lkk 248/2015 kwt 33 tumaa Labsii Lkk 130/99 kwt 16 kan hinjijjiirre waan ta’eef hiikkoon Dhaddacha Ijbt olitti ilaalame kwt 33 Labsii Lkk 248/2015 irratti raawwatiinsa akka qabu ifadha.
NB: akkaataa tumaa kwt 16 Labsii Lkk 130/99tis ta’ee Labsii Lkk 248/2015 kwt 33tti namni kamiiyyuu jalqaba falmii isaa B/Gandaatti dhiyeeffachuun/jaarsota araaraatti ilaalcjifachuun fedhii malee dirqama akka hintaanee fi namni barbaade kallattiin Mana Murtii idilee aangoo qabutti himachuu akka danda’u glm biroo irratti Dh Ijbta MMWF hiikkoon kennes niyaadatama.

Qajeelfama Sirna Raawwii Murtii Manneen Murtii Federaalaa Lakk.26/2017

የፌዴራል ፍርድ ቤቶች የፍርድ አፈፃፀም ፅ/ቤት የአሰራር ስርዓት መመሪያ ቁጥር 26/2017

FSCD! 2017!

ከጥቅምት 2017 እስከ የካቲት 2017 የተወሰኑ 239 የፌደራል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ውሳኔዎች

Fuula 'Telegram' Elias Kasa Ta irraa kan fudhatame

𝙈𝙪𝙧𝙩𝙞𝙞 𝙢𝙖𝙣𝙖 𝙢𝙖𝙧𝙚𝙚 𝙛𝙚𝙙𝙚𝙧𝙚𝙨𝙝𝙞𝙣𝙞𝙞 𝙢𝙖𝙣𝙖 𝙦𝙖𝙗𝙖𝙡𝙚𝙚 𝙞𝙡𝙖𝙖𝙡𝙘𝙝𝙞𝙨𝙚𝙚 𝙢𝙪𝙧𝙩𝙞𝙞 𝙙𝙝𝙖𝙙𝙙𝙖𝙘𝙝𝙖 𝙄𝙟𝙞𝙗𝙖𝙖𝙩𝙖𝙖 𝙙𝙞𝙞𝙜𝙪𝙪𝙣 𝙢𝙪𝙧𝙩𝙚𝙚𝙨𝙚 𝙜𝙪𝙪𝙩𝙪𝙪 𝙞𝙨𝙖𝙖
𝘫𝘰𝘪𝘯 𝘰𝘶𝘳 𝘵𝘦𝘭𝘦𝘨𝘪𝘳𝘢𝘮
T.me/maftulawyer

𝗠𝘂𝗿𝘁𝗶𝗶 𝗛𝗮𝗮𝗿𝗮𝘄𝗮𝗮
•••
Dhaddachi ijibbaataa MMWF dhaddacha Abbootiin Seeraa 7 irratti moggaafamuun guyyaa kaleessaa jechuunis, Amajjii 25 bara 2018 oole kenneen murtiiwwan kana dura galmeewwan lakk. 50835 fi 67127 ta’an irratti kennee ture jijjiiree jira.

Haaluma kanaan namni murtiin Mana Murtiin kenname mirga koo tuqa jedhu himata haaraa hundeessuun mirga isaa kabachiifachuu kan danda’u sababa humnaa ol ta’e ykn gahaadhaan murtiin mirga isaa tuqu kennamuu haalli itti beeku yoo hin jiraanne ykn sababa kanaan mormii dhiyeeffachuu kan hin dandeenye ta’uun yoo mirkanaa’e akka ta’e hiikoo haaraan kennameera.
https://t.me/http_Ijooseeraa