1️⃣0️⃣.Waliigalteen kennaa erga taasifameen(raawwatameen) booda raawwiif waggaa 10 keessatti gaaffii yoo hin dhiheessine darbiinsa yerootiin waan daangeeffamuuf namni kennaan qabeenya argate sana waggaa 10 booda akka raawwatamuuf gaafachuu hin danda'u,shh keewwata 1676(1),fi 1845.(Jildii 10ffaa Lakk.Galmee 42691).
1️⃣1️⃣.Abbaan mirgaa qabeenya irratti erga murtiin kennameen booda waggaa 10 keessatti akkaataa murtiitiin akka raawwatamuuf yoo hin gaafanne yookiin iyyata raawwii yoo hin dhiheeffanne waggaa 10 booda akkaataa murtiitiin akka raawwatamuuf gaafachuu hin danda'u,sdfhh keewwata 384.

1️⃣2️⃣.Waliigalteen akka raawwatamu yookiin waliigalteen waan hin raawwatamneef miidhaa qaqqabeef namni Beenyaa gaafatu waggaa 10 keessatti himannaa Mana Murtii idileetti yoo hin dhiheessine darbiinsa yerootiin waan daangeeffamuuf waggaa 10 booda gaafii Beenyaa akka kanfalamuuf gaafachuu hin danda'u,shh keewwata 1845.
1️⃣3️⃣.Waliigaltee imaanaa yeroo meeshaan deebi'u caqafame meeshaan himatamaa biratti kaa'ame hanqina qaba jedhamee gaafatamu waggaa tokko(1) keessatti himanni yoo hin dhihaanne waggaa tokko booda dhihaachuu hin danda'u,shh keewwattoota 2291,2292,fi 2298(1).(Jildii 12ffaa Lakk.Galmee 55229).
1️⃣4️⃣.Darbiinsi yeroo waggaa lamaa seera hariiroo hawaasaa keewwata 1810(2) jalatti tumame raawwatiinsa kan qabu"waliigaltee hanqina eeyyamaa yookiin dandeettii dhabuutiin raawwatame diigsisuuf dhihaatu qofa irrattiidha.(Jildii 12ffaa Lakk.Galmee 48012).

1️⃣5️⃣.Waliigaltee meeshaa yookiin qabeenya Geejjiba Galaanaa ilaalchisee meeshaa harkatti erga galfatee kaasee waggaa tokko(1) keessatti himata yoo hin dhiheessine waggaa 1 booda gaafachuu hin danda'u,Seera Galaanaa keewwattoota 146,203,180,fi shh keewwattoota 1826,1828,fi 1829(A).(Jildii 17ffaa Lakk.Galmee 98358,Jildii 14ffaa Lakk.Galmee 80642).
1️⃣6️⃣.Dhimma waliigaltee ilaalchisee darbiinsi yeroo ifa ta'ee seeraan yoo hin tumamne,darbiinsi yeroo waliigaltee waliigalaa keessatti tumame waggaa 10(kudhan) raawwatiinsa qaba.(Jildii 8ffaa Lakk.Galmee 34940).

1️⃣7️⃣.Wabii qabiinsa qabeenya hin sochoone(Mortgage) ilaalchisee mirgi hafaa kan ta'u(Lapse of Mortgage right) guyyaa waliigalteen qabiinsa qabeenyaa(wabii) galmaa'e irraa eegalee waggaa kudhan(10) darbuun dura mirga qabiinsaa fayyadamuu yoo hin eegalle darbiinsa yerootiin waan daangeeffamuuf waggaa 10 yoo darbe gaafachuu hin danda'u,shh keewwata 3058(1)(3).(Murtii Ijibbaataa Lakk.Galmee 78444).

1️⃣8️⃣.Beenyaa waliigalteen alaatiin miidhaa qaqqabeef gaafatamu,guyyaa miidhaan qaqqabe irraa kaasee waggaa lama(2) keessatti yoo himanni hin dhihaanne darbiinsa yerootiin waan daangeeffamuuf waggaa lama booda gaafachuu hin danda'u,shh keewwata 2143(1).(Jildii 25ffaa Lakk.Galmee 194880,Fi Jildii 6ffaa Lakk.Galmee 34406).
1️⃣9️⃣.Qabeenya tasgabbaa'aa irratti jeequmsi ka'e akka dhaabbatuuf himanni dhihaatu waggaa 2 keessatti yoo hin dhiyaanne waggaa lama booda himata dhiheessuu hin danda'u,yoo dhiheesses kufaadha,shh keewwata 1149(2).
2️⃣0️⃣.Dhimmoota Hojjataa fi Hojjachiisaa ilaallatan kamiyyuu guyyaa balleessaan raawwatame irraa eegalee waggaa tokko(1) keessatti himannaa dhiheessuu danda'a,woggaan tokko yoo darbe immoo himannaa dhiheessuu hin danda'u,Labsii Hojjataa fi Hojjachiisaa Lakkoofsa 1156/2011 keewwata 189.(Jildii 21ffaa Lakk.Galmee 134188).

2️⃣1️⃣.Qabiyyee Lafa Baadiyaa Naannoo Oromiyaa himatamaan itti fufiinsaan kunuunsaa waggaa 12 ol itti fayyadamaa ture,waliigaltee seeraan alaatiin qabiyyicha qabachuu hanga hin mirkanoofnetti himanni himatamaa irratti dhihaatu darbiinsa yeroo waggaa 12 tiin waan daangeeffamuuf waggaa 12 booda himanni yoo dhiyaate kufaadha.Dambii Lakkoofsa 151/2005 keewwata 32.(Jildii 22ffaa Lakk.140538)
2️⃣2️⃣.Gareen murtii Mana Murtii Hawaasummaa Gandaa irratti komii qabu,guyyaa 10 keessatti garagalchi Murtii akka kennamuuf gaafatee guyyaa 15 keessatti murtichi garagalfamee kennameefi,erga garagalcha Murtii fudhatee irraa kaasee guyyaa 30 keessatti ol'iyyata isaa Mana Murtii idilee Aanaatti yoo hin dhiheeffanne guyyaa 30 booda dhiheeffachuu hin danda'u,Labsii Lakkoofsa 128/1999 keewwata 34(2)(3).
2
2️⃣3️⃣.Sirna ariitii irratti ol'iyyannichi murtiin erga kennamee kaasee guyyaa 10 keessatti dhihaachuu/gaafatamuu qaba.Yeroo seerri kaa'e keessatti ol'iyyanni yoo hin gaafatamne yeroon darbinaan ol'iyyannisaa fudhatama hin qabu.

2️⃣4️⃣.Murtiin yookiin ajajni bakka ani hin jirretti kenname akka naaf ka'u jedhamee gaafatamu,erga murticha yookiin ajajicha beekee kaasee guyyoota 30 keessatti yoo iyyata hin dhiheessine Baatii tokko booda dhiheessuu hin danda'u,sdfhh keewwata 78(1).
2️⃣5️⃣.Dhimma hariiroo hawaasaa irratti murtiin erga kennameen booda ol'iyyanni guyyoota 60 keessatti yoo hin dhihaanne(hin gaafatamne) ji'a lama(2) booda ol'iyyannoo gaafachuu hin danda'u,sdfhh keewwata 323(1).
2️⃣6️⃣.Falmii hojii irratti murtiin erga kennameen booda ol'iyyanni ijibbaataatti guyyoota 90 keessatti dhihaachuu qaba,ji'a sadi booda immoo ol'iyyanni ijibbaataatti gaafachuu hin danda'amu.

2️⃣7️⃣.Dhaddachi Ijibbaataa Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa Lakkoofsa Galmee 224876 ta'e dhaddacha Onkoloolessa 2 bara 2015 ooleen "dhaaltuun qabeenya dhaalaa harkatti hin qabanne darbiinsa yeroo akka mormii sadarkaa duraatti bu'uura seera hariiroo hawaasaa keewwata 1000(1) tiin kaasuu hin danda'u.Himataan mirgii fi qabeenyi dhaalaa himatamaan qabamuu beeke kaasee waggaa 3(sadi) erga darbeen booda gaaffii dhaaltummaa dhiyeessuu akka hin dandeenye shh keewwata 1000(1) jalatti tumeera.Keewwatni kun qabiyyeen isaa darbiinsa yeroo kaasuu kan danda'u,nama qabeenyota dhaalaa qabatee jiruun qofa akka ta'e kan hubachiisuudha" jechuun hiikoo dirqisiisaa kennee ture.

2️⃣8️⃣.#Dhaddachi Ijibbaataa Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa Jildii 10ffaa Lakkoofsa Galmee 38533 ta'een "himannaa qabeenya dhaalaa dhaaltonnii fi gaheen isaanii beekamee dhaaltonni fedhiin osoo hin qooddatin kaa'atan darbiinsa yerootiin hin daangeeffamu,himanni yeroo kamiyyuu dhihaatee qabeenyichi deebi'uu danda'a" jechuun seera hariiroo hawaasaa(civil code) keewwata 996,1060,1061 fi 1062 waliin wal qabsiisuun hiikoo dirqisiisaa kennee ture.

2️⃣9️⃣.#Dhaddachi Ijibbaataa Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa Jildii 10ffaa Lakkoofsa Galmee 43600 ta'e irratti "himatni qabeenya hin sochoone deebisiisuuf(petitory action) darbiinsa yerootiin hin daangeeffamu(hafaa hin ta'u)" jechuun hiikoo kennee ture.Qabeenyi kunis amala addaa waan qabuufidha.Garuu,darbiinsa yerootiin hin daangeeffamu jedhame qabeenya waliigaltee,kennaa,dhaalmaa fi waliigaltee biroo seera rogummaa qabuun hoogganaman hin ilaallatu,Seera hariiroo hawaasaa keewwattoota 1192,1206,1677 fi 1845 ilaalaa.

3️⃣0️⃣.#Dhaddachi Ijibbaataa Mana Murtii Waliigalaa Federaalaa Jildii 10ffaa Lakkoofsa Galmee 48048 ta'een "qabeenya dhaalchisaan imaanaadhaan nama bira ture dhaaltonni deebisiisuuf himanni dhihaatu darbiinsa yerootiin hin daangeeffamu" jechuun seera hariiroo hawaasaa keewwattoota 2781,2779,2989(1) waliin wal qabsiisuun hiikoo dirqisiisaa kennee ture.
M/Tayib nuretu katabe
2
የስራ ማስታወቂያ
Forwarded from Nuraddin Sham - FHS
DARBIINSA YEROO WALIIGALTEE BITTAAFI GURGURTAA LAFAA.pdf
557.7 KB
Share DARBIINSA YEROO WALIIGALTEE BITTAAFI GURGURTAA LAFAA.pdf
Forwarded from Desalegn B. (Desalegn B.)
Namni Bakka Bu'ummaadhaan Himannaa Sivilii Mana Murtiitti Dhiyeessu Kakachuuf Dirqama Qabamoo Hin Qabu? Kakuun Kun Abbaa Alangaa (Dhimma Yakkaa irratti) Ni Ilaallataa?

====√√√====√√√√√======√√√√√√

Bu'uura Qajeelfama Sirna Dhaddachaa Manneen Murtii Oromiyaa, Lakk.23/2018 kwt 10(6)tiin:
👉Namni Mana Murtiitti himannoo dhiyeeffatu kamiyyuu bu'uura Qajeelfama kanaatiin kakachuu qaba. Himannoon dhiyeeffate kan irraa fuudhamus sirna kakuu erga raawwateen booda ta'uu tumeera.

👉Qajeelfamichi kwt 11(1) jalatti immoo dhimma yakkaa irraa kan hafe, namni bu'uura seera rogummaa qabuutiin himannoo dhiyeeffatu akkaataa miiltoo qajeelfamichaan walqabatee jiruutiin ofiisara seeraa duratti dursee kakuu raawwachuu kan qabu ta'uu tumeera.

Haala kanaan, qajeelfamichi:

Abbaan Alangaa dhimma yakkaa ilaalchisee kan hin kakanne ta'uu;
"Namni kamiyyuu" waan jedhuuf namni bakka bu'ummaadhaan himannaa dhiyeesses kakachuuf kan dirqamu ta'uu agarsiisa jechuudha.

Bakka bu'aan ykn abukaatoon ykn qaamni bakka bu'ummaadhaan himannaa Sivilii dhiyeessu kamiyyuu akka kakatuuf kan dirqisiifame firii dubbii maamilli kaase dhugaa ta'uu ofiifis ni beeku jedhamaniitimoo kakaanis bakka bu'ummaadhaan raawwatama jechuudhaa? Tarii, qajeelfamni kun bakka bu'oonni gaafa maamila irraa dhimma fuudhan firiiwwan dubbii himannaa keessatti eeraman dhugaa yoo hin taane itti gaafatamummaan maamilatti kan dhufu ta'uu maamila isaanitti dursanii himanii (sobni waan babal'ateef) bakka bu'ummaadhaan akka kakatan taasisuu barbaadee? Mee isin akkamitti hubattan?

    Join:-
@desberofMM

        Desalegn B.
በወንጅል ሕግ 60(ሐ) መሰረት ተደራራቢ ወንጀል ተፈፅሟል ለማለት ተከሳሽ ቁጥራቸው ከ1 በላይ በሆኑ ሰዎች የንብረት መብት ላይ ጉዳት ለማስከተል አስቦ ወይም ድርጊቱን ከአንድ በላይ በሆኑ ሰዎች መብት ወይም ጥቅም ላይ እንደሚፈጽም በማወቅ አስቦ የፈጸመ መሆኑ የተረጋገጠ እንደሆነ ነዉ. የዘረፋ ወንጀል የፈፀመ ሰው የዘረፈው የብዙ ሰዎችን ንብረት ቢሆንም ባለንብረቶቹ ብዙ ሰዎች መሆናቸውን እያወቀ መዝረፉ በአቃቢ ሕግ ማስረጃ ካልተረጋገጠ በተደራራቢ ወንጀል ጥፋተኛ አይደለም በሚል የሠ/መ/ቁጥር 239903 ሐምሌ 27 ቀን 2014 ዓ/ም አስገዳጅ ትርጉም ተሰቷል።
https://t.me/Shields_Law
Namni Bu'uura Sdfs kwt 421tiin Qabeenyi Kabachiifame Kiyya Ta'uun Mirkanaa'ee Akka Naaf Labsamu Jechuun Himannaa Haarayaa Dhiyeessu Adeemsi Raawwii Qabeenyicha Irratti Eegalame Akka Naaf Dhorkamu (Yeroof Akka Dhaabbatu) Jechuun Gaafachuu Ni Danda'aa?

^^^^√√√^^^^^^√√√√√^^^^^^^^√√√√√√√√

Dhaddachi Ijibbaataa MMWF hiikkoo seeraa dhaddacha gaafa 15/04/2013 ooleen Lakk.Ga.184585 (Jildii 27ffaa) irratti sagalee caalmaatiin kenne keessatti:

👉Himannaa bu'uura sdfs kwt 421tiin dhiyaate irratti hanga murtiin kennamutti, murtiin iyyannoo akkaataa sdfs kwt 418tiin dhiyaate kufaa taasisuun kennamu ragga'ee kan turu ta'uun keewwaticha jalatti tumamee kan jiru ta'ullee, hanga murtiin qabeenya raawwiif kabajame irratti kennamutti galmee raawwii irratti murtiin ykn ajajni kennamu bu'aa falmii adeemsarra jiruu kan miidhu ta'uun isaa yoo mirkanaa'e, himannaan qabeenyicha ilaalchisee dhiyaate hanga xumura argatutti qabeenyicha ilaalchisee ajajni raawwii kennamu ykn kenname yeroodhaaf dhorkamee akka turu sababni hin taasifamneef hin jiru jedheera.

👉Kana malees, falmii adeemsarra jiru murteessuun kan danda'amu erga falmiin galmee biroo irratti adeemsifamaa jiru furmaata argatee booda ta'uun isaa yoo hubatame, manni murtichaa galmee harka isaa jiru beellamaan tursiisuu akka danda'u sdfs kwt 197(2) jalatti ibsameera.
👉Kaayyoon tumaa kanaa dhimma tokko irratti murtiiwwan addaa addaa ykn walfaallessan akka hin kennamne ykn murtii (ajajni) galmee tokko irratti kennamu falmii galmee biroo irratti adeemsifamu gatii akka hin dhabsiisne taasisuun qajeeltoowwan haqa adeemsaa, walfakkaattummaafi tilmaamamummaa mirkaneessuuf akka ta'e ni amanama jedheera.
👉Tumaan kun irra keessa wayita ilaalamu dhimma raawwii kan hin ilaallanne fakkaatullee sababa itti adeemsa raawwii irratti hojiirra hin oolleef hin qabu jedhaniiru.

Gama birootiin, abbaan seeraa sagalee caalmaa irraa yaadaan adda bahe: kaayyoon sdfs kwt 418fi 421 namni mirga hin qabne raawwii irratti danqaa akka hin taane ittisuufi namni mirga qabus carraa mirga qabeenyaa isaa kabachiifachuu akka hin dhabne taasisuudha.
Sdfs Keewwatni 197(2) dhimma raawwiifiif rogummaa hin qabu.
Kwt 421 jalatti hanga murtiin kennamutti ajajni bu'uura kwt 418tiin kenname ragga'ee tura kan jedhus himannaan dhiyaachuun adeemsa raawwii akka addaan hin kuchisiisne agarsiisa.
Garee 3ffaan mirga isaanii kabachiifachuuf himannaa dhiyeessan yoo mo'atan mirga qabeenyicha hordofuu waan qabaniif, nama adeemsa raawwiitiin bitate irraas deebisiifachuu ni danda'u jedheera. (Haalli kun akkaataa sdfs kwt 423(2)(e)tiin beeksisa caalbaasii keessatti waan ibsamuuf) Mee isin amansiisummaa murtii sagalee caalmaafi yaada addaa akkamitti ilaaltu

     Join:-@desberofMM

         Desalegn B.
https://t.me/http_Ijooseeraa
1
MURTII DIRQISIISAA HAARAA MAALLAQA BAANKIIN WALIIF DABARSAN IRRATTI KENNAME

Yeroo ammaa namoonnii kaffaltii akka akka raawwachuuf maallaqa baankiin waliif dabarsu. Daddabarsii maallaqaa gama baankiitiin taasifamu kun sochii daldalaa si'oomsuu keessatti gahee ol'aanaa qaba. Gama biraatiin maallaqnii baankiin kaffalame ragaan gahaan dhiyaachuun waan danda'uuf gama ragaatiin hojii Mana murtii ni salphisa. Haa ta'uu malee Maallaqa baankiin waliif dabarsan kanaan wal-qabatee yeroo tokko-tokko walitti bu'iinsii ni uumama. Dabree dabree dogongoralleen maallaqa dabarsuu hin malin namaaf dabarsuun namoonnii maallaqa baankiin namaaf dabarsan akka deebi'uuf himata Mana Murtiitti yeroo dhiyeeffatan ni muldhata.

Kana ilaalchisee Seerrii Hariiroo Hawaasaa keewwata 2164 jalatti namnii maallaqa kaffaluu hin qabne kaffalee himata Seeran ala Badhaadhuutiin maallaqnii kaffalamee akka deebi'uuf gaafachuu akka danda'u tumamee jira. Kun kaffaltii gama baankii raawwatames ni dabalata. Haa ta'uu malee keewwata 2165 jalatti namnii kaffaltii raawwate sun yeroo kaffaltii raawwatu akka maallaqa sana kaffaluu hin qabne osoo beekuu kan kaffale yoo ta'ee maallaqnii kaffalame akka deebi'uuf gaafachuu akka hin dandeenye tumamee jira.

Hiikkoon Seeraa Dirqisiisaan Mannii Murtii Federaalaa Dhaddachii Ijibbaata Jildii 26ffaa, Lakk.Galmee 175660 irratti dhiyeenna kana maallaqa baankiin dabarfame irratti kennes keewwata tumaa S/H/H 2165 kana irratti kan hunda'e fakkaata. Akka hiikkoo dirqisiisaa kanatti namnii maallaqa kaffaluu akka hin qabne osoo beekuu mallatteessee baankiin namaaf dabarse, maallaqnii sun akka deebi'uuf gaafachuuf mirga hin qabu. Dogongoraan fi doorsisaan kan dabarsee yoo ta'e garuu sana ragaan mirkaneessuun maallaqnii akka deebi'uuf gaafachuuf mirga ni qaba.

https://t.me/http_Ijooseeraa
3
Forwarded from Bikila Law Office (Bikila Birhanu Geremu)
Qajeelfama Durgoo Olmaa Hojjattoota Mootummaa.pdf
2.7 MB
Amajjii 1, 2018 irraa kaasee hojirra kan oolu taha.
Lakk. 31/2018

Share with friends.
Forwarded from Bikila Law Office (Bikila Birhanu Geremu)
Qajeelfama Durgoo Olmaa Hoggantootaa fi Filatamtoota Ummataa.pdf
2.8 MB
Lakk. 30/2018
Share with friends.