إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ وَٱذْكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِيتَ وَقُلْ عَسَىٰٓ أَن يَهْدِيَنِ رَبِّى لِأَقْرَبَ مِنْ هَـٰذَا رَشَدًۭا ﴿٢٤﴾

مگر اینکه بگویی: «اگر خدا بخواهد.» و چون فراموش کردی، پروردگارت را یاد کن، و بگو: «امید است پروردگارم مرا به راهی نزدیک‌تر از این به هدایت رهنمون شود.»

وَلَبِثُوا۟ فِى كَهْفِهِمْ ثَلَـٰثَ مِا۟ئَةٍۢ سِنِينَ وَٱزْدَادُوا۟ تِسْعًۭا ﴿٢٥﴾

و آنان در غارشان سیصد سال ماندند، و نه سال بر آن افزودند.

قُلِ ٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوا۟ ۖ لَهُۥ غَيْبُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ أَبْصِرْ بِهِۦ وَأَسْمِعْ ۚ مَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَلِىٍّۢ وَلَا يُشْرِكُ فِى حُكْمِهِۦٓ أَحَدًۭا ﴿٢٦﴾

بگو: خدا بهتر می‌داند که چه مدت ماندند. غیب آسمان‌ها و زمین از آنِ اوست. چه بیناست او و چه شنواست! آنان جز او هیچ سرپرستی ندارند، و او در فرمان خود هیچ‌کس را شریک نمی‌گرداند.

وَٱتْلُ مَآ أُوحِىَ إِلَيْكَ مِن كِتَـٰبِ رَبِّكَ ۖ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَـٰتِهِۦ ۖ وَلَن تَجِدَ مِن دُونِهِۦ مُلْتَحَدًۭا ﴿٢٧﴾

و آنچه را از کتاب پروردگارت به تو وحی شده تلاوت کن، هیچ‌کس نمی‌تواند کلمات او را دگرگون سازد، و هرگز پناهگاهی جز او نخواهی یافت.

وَٱصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِٱلْغَدَوٰةِ وَٱلْعَشِىِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ ۖ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُۥ عَن ذِكْرِنَا وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ وَكَانَ أَمْرُهُۥ فُرُطًۭا ﴿٢٨﴾

و نفس خود را با کسانی که صبح و شام پروردگارشان را می‌خوانند و رضای او را می‌طلبند، شکیبا بدار. و چشمانت را از ایشان برمگیر، [که مبادا] زینت زندگی دنیا را بخواهی. و از کسی که قلبش را از یاد خود غافل کرده‌ایم، و از هوای نفس پیروی می‌کند، و کارش از حد گذشته است، اطاعت مکن.

وَقُلِ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ ۖ فَمَن شَآءَ فَلْيُؤْمِن وَمَن شَآءَ فَلْيَكْفُرْ ۚ إِنَّآ أَعْتَدْنَا لِلظَّـٰلِمِينَ نَارًۭا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ۚ وَإِن يَسْتَغِيثُوا۟ يُغَاثُوا۟ بِمَآءٍۢ كَٱلْمُهْلِ يَشْوِى ٱلْوُجُوهَ ۚ بِئْسَ ٱلشَّرَابُ وَسَآءَتْ مُرْتَفَقًا ﴿٢٩﴾

و بگو: «حق از سوی پروردگارتان است. پس هر که بخواهد، ایمان بیاورد، و هر که بخواهد، کفر ورزد.» بی‌گمان ما برای ستمگران آتشی آماده کرده‌ایم که سراپرده‌های آن، آنان را دربر گرفته است. و اگر کمک بخواهند، به آبی چون فلز گداخته که چهره‌ها را بریان می‌کند، یاری می‌شوند. چه نوشیدنی بدی! و چه جایگاه بدی!

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا ﴿٣٠﴾

بی‌گمان کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، ما پاداش کسی را که نیکو عمل کند، ضایع نمی‌کنیم.

أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمْ جَنَّـٰتُ عَدْنٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ ٱلْأَنْهَـٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍۢ وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًۭا خُضْرًۭا مِّن سُندُسٍۢ وَإِسْتَبْرَقٍۢ مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ ۚ نِعْمَ ٱلثَّوَابُ ۖ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًۭا ﴿٣١﴾

برای آنان [که ایمان آوردند و نیکوکار بودند] باغ‌های جاودانی است که نهرها از زیر پایشان جاری است. با دستبندهایی از طلا آراسته می‌شوند و جامه‌هایی سبز از حریر نازک و ضخیم می‌پوشند، در حالی که بر تخت‌ها تکیه زده‌اند. چه پاداش نیکویی، و چه منزلگاه زیبایی!

وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلًۭا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِأَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ أَعْنَـٰبٍۢ وَحَفَفْنَـٰهُمَا بِنَخْلٍۢ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًۭا ﴿٣٢﴾

و برای آنان مثَل دو مرد را بزن: برای یکی از آن دو، دو باغ از انگور قرار دادیم و گرداگرد آن را با نخل‌ها احاطه کردیم، و میان آن دو زمین زراعتی قرار دادیم.

كِلْتَا ٱلْجَنَّتَيْنِ ءَاتَتْ أُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِم مِّنْهُ شَيْـًۭٔا ۚ وَفَجَّرْنَا خِلَـٰلَهُمَا نَهَرًۭا ﴿٣٣﴾

هر یک از آن دو باغ میوه‌اش را به‌تمامی می‌داد و هیچ‌چیز از آن فروگذار نمی‌کرد، و میان آن‌ها نهری جاری ساختیم.

وَكَانَ لَهُۥ ثَمَرٌۭ فَقَالَ لِصَاحِبِهِۦ وَهُوَ يُحَاوِرُهُۥٓ أَنَا۠ أَكْثَرُ مِنكَ مَالًۭا وَأَعَزُّ نَفَرًۭا ﴿٣٤﴾

و برای آن مرد (ثروتمند)، میوه فراوان بود. پس با دوستش ـ در حالی که با او گفتگو می‌کرد ـ گفت: «من از تو داراییم بیشتر است و از نظر نفرات (خانواده و یاران) نیرومندترم.»

وَدَخَلَ جَنَّتَهُۥ وَهُوَ ظَالِمٌۭ لِّنَفْسِهِۦ قَالَ مَآ أَظُنُّ أَن تَبِيدَ هَـٰذِهِۦٓ أَبَدًۭا ﴿٣٥﴾

و وارد باغ خود شد در حالی که به خودش ستم کرده بود. گفت: «گمان نمی‌کنم که این (نعمت‌ها) هرگز نابود شود.»

وَمَآ أَظُنُّ ٱلسَّاعَةَ قَآئِمَةًۭ ۖ وَلَئِن رُّدِدتُّ إِلَىٰ رَبِّى لَأَجِدَنَّ خَيْرًۭا مِّنْهَا مُنقَلَبًۭا ﴿٣٦﴾

و گمان نمی‌کنم که قیامت برپا شود، و اگر هم به سوی پروردگارم بازگردانده شوم، قطعاً بهتر از این (باغ) را در بازگشت خود خواهم یافت.

قَالَ لَهُۥ صَاحِبُهُۥ وَهُوَ يُحَاوِرُهُۥٓ أَكَفَرْتَ بِٱلَّذِى خَلَقَكَ مِن تُرَابٍۢ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍۢ ثُمَّ سَوَّىٰكَ رَجُلًۭا ﴿٣٧﴾

دوستش در حالی که با او گفتگو می‌کرد، گفت: آیا به کسی که تو را از خاک، سپس از نطفه آفرید و سپس تو را مردی کامل گردانید، کفر می‌ورزی؟

لَّـٰكِنَّا۠ أَنَا۠ هُوَ ٱللَّهُ رَبِّى وَلَآ أُشْرِكُ بِرَبِّىٓ أَحَدًۭا ﴿٣٨﴾

اما من [با ایمان می‌گویم]: اوست الله، پروردگار من، و من هرگز کسی را با پروردگارم شریک نمی‌گردانم.

وَلَوْلَآ إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَآءَ ٱللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِٱللَّهِ ۚ إِن تَرَنِ أَنَا۠ أَقَلَّ مِنكَ مَالًۭا وَوَلَدًۭا ﴿٣٩﴾

و چرا هنگامی که وارد باغ خود شدی، نگفتی: «ماشاءالله، لا قوّةَ إلا بالله»؟ اگر مرا از نظر مال و فرزند کمتر از خود می‌بینی،

فَعَسَىٰ رَبِّىٓ أَن يُؤْتِيَنِ خَيْرًۭا مِّن جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًۭا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فَتُصْبِحَ صَعِيدًۭا زَلَقًا ﴿٤٠﴾

امید است که پروردگارم بهتر از باغ تو را به من عطا کند، و بر باغ تو عذابی از آسمان بفرستد، تا آن را زمین لغزنده و بی‌گیاه گرداند.

أَوْ يُصْبِحَ مَآؤُهَا غَوْرًۭا فَلَن تَسْتَطِيعَ لَهُۥ طَلَبًۭا ﴿٤١﴾

یا اینکه آب آن [باغ] در زمین فرو رود، و دیگر نتوانی آن را به دست آوری.

وَأُحِيطَ بِثَمَرِهِۦ فَأَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلَىٰ مَآ أَنفَقَ فِيهَا وَهِىَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَيَقُولُ يَـٰلَيْتَنِى لَمْ أُشْرِكْ بِرَبِّىٓ أَحَدًۭا ﴿٤٢﴾

و سرانجام، میوه‌های باغش نابود شد و او دست‌هایش را [از حسرت] بر هم می‌زد بر آنچه در آن خرج کرده بود، در حالی که آن باغ بر سقف‌هایش فرو ریخته بود، و می‌گفت: ای کاش کسی را با پروردگارم شریک نمی‌گرفتم!

وَلَمْ تَكُن لَّهُۥ فِئَةٌۭ يَنصُرُونَهُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَمَا كَانَ مُنتَصِرًۭا ﴿٤٣﴾

و هیچ گروهی نداشت که در برابر [عذاب] خدا او را یاری دهند، و خود نیز نتوانست یاری رساند.