•اجتهادِ خیابانی،بصیرتِ تک‌بعدی، فهمِ بی‌نقشه،
فتواهایِ اینترنتی،حذفِ لایه‌های فهم،
تقلیدِ معکوس از فضای مجازی،
نشستن بر جایگاهِ اهل علم،
مصادره‌ی مقامِ اجتهاد،
حذفِ تاریخِ تفقه•
مقدمه:⤹

تقلید برای کسی که به درجه اجتهاد نرسیده، نه تنها نقص محسوب نمی‌شود؛ بلکه مقتضای عقل و شرع است. همان‌گونه که رجوع بیمار به پزشک و رجوع مردم به متخصصان در سایر علوم، امری عاقلانه است.دین اسلام بر پایه نظم علمی بنا شده است، نه بر اساس برداشت‌های لحظه‌ای و سلیقه‌های شخصی. همان‌گونه که در مسائل پزشکی به پزشک متخصص مراجعه می‌کنیم و در مسائل حقوقی به حقوقدان رجوع می‌کنیم، در مسائل شرعی نیز راه درست، مراجعه به اهل علم و اعتماد به تخصص آنان است.دین، میدان شتاب‌زدگی نیست؛ میدان علم، تحقیق، تأنی و رجوع به اهل آن است. تواضع در برابر دانش، انسان را کوچک نمی‌کند؛ بلکه او را از بسیاری لغزش‌ها حفظ می‌کند. کسی که جایگاه اهل علم را بشناسد، بهتر می‌فهمد که دین با چند ترجمه حدیث و چند جستجوی اینترنتی به دست نمی‌آید، بلکه پشت هر مسئله فقهی، میراث عظیمی
از علم، تحقیق و اجتهاد قرار دارد.

ا.⤺
𝐿𝒾𝓃𝓀𝑒:𝒎𝒂𝒗𝒗𝒂

یکی از اشتباهاتی که این روزها زیاد دیده
می‌شود این است که بعضی افراد تصور می‌کنند برای فهم احکام دین، کافی است چند حدیث بخوانند یا چند کلیپ و مطلب در فضای مجازی ببینند؛ بعد هم خودشان میان اقوال علما داوری کنند وبگویند فلان مذهب درست گفته یا اشتباه کرده است.در حالی که واقعیت بسیار پیچیده‌تر از این حرف‌هاست.وقتی درباره مسائل شرعی صحبت می‌کنیم، با مجموعه‌ای عظیم از آیات، احادیث، قواعد اصولی، اقوال صحابه، اجماع‌ها، اختلافات فقهی و ده‌ها علم دیگر روبه‌رو هستیم.
فقیه و مجتهد کسی نیست که صرفاً احادیث بیشتری حفظ کرده باشد؛ بلکه کسی است که توانایی فهم رابطه میان ادله مختلف را داشته
باشد و بداند هر دلیل در چه جایگاهی قرار می‌گیرد.

گاهی یک حدیث صحیح وجود دارد، اما در کنار آن احادیث دیگری نیز وجود دارند که ظاهر مسئله را تغییر می‌دهند. گاهی یک روایت عام است و روایت دیگری آن را تخصیص می‌دهد. گاهی حدیثی در شرایط خاصی بیان شده و بدون شناخت آن شرایط، برداشت اشتباه از آن به وجود می‌آید. گاهی نیز مسئله‌ای وجود دارد که ده‌ها روایت درباره آن نقل شده و جمع میان همه آن‌ها نیازمند تخصص و دقت فراوان است.به همین دلیل است که علما هیچ‌گاه صرف دیدن یک حدیث، عجولانه فتوا صادر نمی‌کنند. آنان ابتدا تمام روایات باب را بررسی می‌کنند، اقوال صحابه را می‌بینند، سخنان ائمه پیشین را مطالعه می‌کنند، به قواعد اصول فقه مراجعه می‌کنند و سپس به نتیجه می‌رسند. مسیری که شاید برای رسیدن به آن ده‌ها سال از عمرشان صرف شده باشد.متأسفانه برخی افراد وقتی حدیثی را در صحیح بخاری یا صحیح مسلم می‌بینند، گمان می‌کنند دیگر کار تمام است و هر فتوایی که با برداشت آنان از آن حدیث سازگار نباشد باید کنار گذاشته شود.

در حالی که همین نگاه، ناشی از ناآشنایی با روش اهل علم است.وجود حدیث صحیح به تنهایی برای استنباط حکم کافی نیست؛ بلکه فهم صحیح آن حدیث نیز لازم است. چه بسیار احادیثی که افراد مختلف آن را خوانده‌اند اما برداشت‌های متفاوتی از آن داشته‌اند. اگر فهم حدیث به سادگی خواندن ترجمه آن بود، اساساً نیازی به این همه عالم، فقیه و مجتهد در طول تاریخ وجود نداشت.
ائمه چهارگانه و سایر بزرگان امت نیز دقیقاً با همین نگاه به احادیث برخورد می‌کردند. آنان هرگز خود را در برابر سنت قرارنداده‌اند؛ بلکه تمام تلاششان فهم درست سنت بوده است. گاهی فتوایی که از آنان نقل شده بر اساس جمع میان چندین دلیل صادر شده، نه بر اساس یک روایت منفرد که شاید برای ما تنها همان روایت قابل مشاهده باشد.حضرت امام شافعی، امام مالک، و امام احمد بن حنبل‌وو.....، تنها ناقلان حدیث نبودند؛ بلکه صاحبان منهج بودند و یک نظام استنباطی دقیق و منسجمی را برای فهم نصوص ارائه کرده‌اند.از همین رو، زمانی که یک فقیه حنفی، شافعی، مالکی یا حنبلی فتوا می‌دهد، در حقیقت تنها نظر شخصی خود را بیان نمی‌کند؛ بلکه پشت سر آن فتوا قرن‌ها پژوهش علمی، هزاران جلد کتاب، ده‌ها نسل از محققان و انبوهی از قواعد اصولی قرار دارد.برخی افراد جمله معروف «هرگاه حدیث صحیح باشد، آن مذهب من است» را نقل می‌کنند؛ اما فراموش می‌کنند که این سخن خطاب به مجتهدان و اهل استنباط بوده است، نه کسانی که هنوز ابزار فهم و ترجیح میان ادله را در اختیار ندارند. کسی که قدرت تشخیص ناسخ و منسوخ، عام و خاص، مطلق و مقید، و وجوه مختلف دلالت را ندارد، چگونه می‌تواند میان ده‌ها روایت و قول فقهی داوری کند؟در حقیقت، کسی که تنها یک حدیث را می‌بیند، در واقع تنها بخشی از پرونده را مشاهده کرده است؛ اما مجتهد هنگام صدور حکم، تمام پرونده را روی میز خود دارد.متأسفانه در فضای مجازی نوعی ساده‌سازی خطرناک در فهم دین رواج یافته است. برخی چنین القا می‌کنند که گویا چهارده قرن تلاش علمی فقها را می‌توان با چند جستجو در اینترنت، مطالعه چند ترجمه حدیث و شنیدن چند سخنرانی کنار گذاشت. این نگاه نه تنها با واقعیت علمی سازگار نیست، بلکه با سیره سلف امت نیز ناسازگار است.همه مسلمانان مأمور به پیروی از حق هستند؛ اما تشخیص حق در مسائل اجتهادی، نیازمند ابزار اجتهاد است. همان‌گونه که همه انسان‌ها مأمور به حفظ سلامت خود هستند اما اجازه ندارند بدون تخصص پزشکی نسخه‌نویسی کنند، در مسائل شرعی نیز هر فردی مکلف به عمل به دین است اما مکلف به اجتهاد نیست.ائمه مذاهب چهارگانه هیچ‌گاه مردم را به تعصب کورکورانه دعوت‌نکرده‌اند. آنان خود بیش از هر کس دیگری پیرو قرآن و سنت بوده‌اند، اما در عین حال به خوبی می‌دانستند که فهم نصوص بدون ضابطه، انسان را گرفتار تناقض و آشفتگی می‌کند.علمای اصول بارها تأکید کرده‌اند که وظیفه عامی، اجتهاد نیست؛ بلکه سؤال از اهل علم است. خداوند نیز نفرمود اگر نمی‌دانید خودتان
استنباط کنید؛ بلکه فرمود:
فاسألوا أهل الذکر إن کنتم لا تعلمون.
دین میدان شتاب‌زدگی نیست؛
میدان علم و رجوع به اهل آن است.

•𝐿𝒾𝓃𝓀𝑒:𝒎𝒂𝒗𝒗𝒂

شبیه این یک نامه تلخ بنوسید به کسی که دوستش دارید او بی اعتنا است......

نظر به این نبشته یک چالش آنجام می‌دهم فقط پنج کانال...
کانالم خصوصی است فور هم بزنید فرقی ندارد برای جذب ممبر نه برای خواندن نامه میخواهم....

خوشا به حال کسانی که در یک نفر، هم‌زمان عشق، درک متقابل و کمی دیوانگی پیدا کرده‌اند. به شما می‌گویم، اگر قرار باشد به کسی حسادت کنیم، به آن‌هاست؛ چون آن‌ها دیگر همه‌چیز را دارند.

نمی‌دانم کی هستید می‌دانم شاید شناختی داشته باشیم ولی حال که شما خود را گم نام و ناشناس گرفتید ولی بازم ممنون.
نمی‌دانید با این کار چقدر همه‌ی نویسندگان ذوق می‌کنند.
ان‌شاءالله موفق باشيد. 💘

قَدَرُكَ أن تكونَ حبيبي،
ولن يكونَ لكَ مَفرٌّ من هذا القَدَرِ./

سرنوشت تو آن است که محبوبِ من باشي
و از این سرنوشت گریزت نخواهد بود.

اما من بیش از حد عاشق زبان عربي ام فرا تر از حد تصورررر.

عاشق، کم است؛ سخنِ عاشقانه،فراوان.