اگر به یاد من افتادی برایم دعا کن،
و من هم اگر به یاد تو بیفتم برایت دعا می‌کنم،
پس گویی که دیدار کرده‌ایم
حتی اگر ملاقات نکرده باشیم.

از این عشق ها...

بعد شروع می‌کنن…
استوری پشت استوری، متن پشت متن، تحلیل پشت تحلیل. جوری حرف میزنن انگار دین یه چیز دم‌دستی‌ه،انگار فقه یه سری جمله قشنگه،انگار شرع و مسائل عقیده یه احساس شخصیه که هرکی هرجور حال کرد، همونه،ولی همین که دو ثانیه دقت می‌کنی، می‌بینی اینا نه از عقل خودشونه، نه از سواد، نه از مطالعه، نه از تجربه.متن‌‌شون رو که می‌خونی، معلومه اینا نه از دل فهم دراومده، نه از رنج طلب علم؛این متن‌ها زاییده فهم نیستن،زاییده چند کلیک‌ان.هوش مصنوعی، ترجمه ماشینی، کپی از این‌ور و اون‌ور…
بعد یه گوشه اون پایین می نویسن:
«برداشت شخصی».
برداشت شخصی از چی؟
از دینی که قواعد داره؟
از شریعتی که چارچوب داره؟
از فقهی که هزار سال عقل و اجتهاد پشتشه؟
نقطه به نقطه، خط به خط، بو میده…
بوی هوش مصنوعی میده.
بوی ترجمه ماشینی میده.

بوی «من هیچی نفهمیدم فقط کپی کردم» میده.ولی با قاطعیت حرف می‌زنه.اون قاطعیتی که فقط از ناآگاهی مطمئن میاد.تو حتی نمی‌دونی فقیه کیه،نمی‌دونی چرا هر کسی حق فتوا دادن نداره،نمی‌دونی چرا دین با احساسات لحظه‌ای اداره نمیشه.ولی با خیال راحت، حکم صادر می‌کنی، خط می‌کشی، تکفیر می‌کنی، تفسیر می‌کنی.دین، ضابطه داره، میزان داره، حساب داره.دینی که هر کسی با چند تا استوری بتونه دستکاریش کنه، دین نیست؛ بازیچه‌ست.مشکل این آدما فقط این نیست که نمی‌دونن؛مشکلشون اینه که احساس نیاز به دونستن هم نمی‌کنن.فکر می‌کنن سرچ کردن، یعنی تحقیق.ترجمه دیدن، یعنی فهمیدن.مخاطب داشتن، یعنی حق داشتن.
طرف یه متن عربی میذاره، جوری که خودش هم اگه ازش بپرسی این جمله یعنی چی، 5دقیقه مکث می‌کنه بعد میگه:«خب مفهومش اینه که… در کل… یعنی یه جورایی…»آره براگیان، معلومه.تو خیال کردی کسی نمی‌فهمه این ترجمه، ترجمه هوش مصنوعیه؟نه، همه می‌فهمن.
بعد فاجعه از اینجا شروع میشه که اینا فکر می‌کنن چون چهار تا واژه قلمبه سلمبه بلدن، چون بلدن فقه، شریعت، نظام معرفتی،رو قاطی هم کنن، پس دیگه شدن مرجع فکری.
در حالی که نه می‌دونی،نه می‌فهمی فرق نظر شخصی با فتوا چیه،نه می‌دونی تحلیل کجا تموم میشه و هذیان از کجا شروع میشه.

ولی با اعتماد به نفس!!!اعتماد به نفس در حد کسی که انگار همه تاریخ اسلام، اقتصاد جهان، سیاست منطقه و آینده بشر رو تو جیب عقب شلوارش داره.بدتر از همه اینه که اینا نه دغدغه حقیقت دارن، نه درد مردم، نه حتی درد دین.دردشون فقط اینه که دیده بشن،لایک بگیرن،ریپلای بخورن،
حس کنن «کسی هستن».دین؟ براشون یه ابزار محتواست.نه‌ مسئولیت حرفشونو می‌فهمن،نه تبعاتشو،نه می‌دونن با ذهن چند نفر دارن بازی می‌کنن.بعد اگه یکی بیاد بگه آقا این حرفت غلطه، این منبع نداره، این فهمش اشتباهه، فوری ژست مظلوم می‌گیرن، و یا شروع میکنن به تخریب،مشکل این آدما این نیست که نمی‌دونن؛مشکلشون اینه که اصرار دارن نفهمیده، حرف بزنن.اصرار دارن استاد باشن، وقتی هنوز شاگردی نکردن.اصرار دارن منبر برن، وقتی حتی فرق سوال و جواب رو نمی‌فهمن.و فضای مجازی شده بهشت این تیپ آدم‌ها.هیچ فیلتری نیست،هیچ امتحانی نیست،هیچ حساب‌کشی‌ای نیست. هرکی هرچی دلش خواست میگه،هرچی دلش خواست می‌نویسه،و بعد انتظار داره بقیه هم سر تکون بدن و بگن:به‌به، چه عمیق، چه آگاه،چه مفسر خوبی،چه شخص عالمی،چه تحلیل سنگینی…»
نه.این آگاهی نیست.این عمق نیست.
این فقط سر و صدای خالیه با چاشنی هوش مصنوعی و توهم دانایی.
و بهشم میگی این راهش نیست،
میگه: «من دارم مردم رو آگاه می‌کنم».
نه.تو داری خودتو تخلیه می‌کنی، نه مردم رو آگاه»، دین، اسباب‌بازی محتوا نیست.
فقه، پست اینستاگرامی نیست.
و فهم دین، چیزی نیست که با چند تا جمله خوش‌فرم بشه بهش رسید.
اگه قراره حرف بزنی، اول بفهم.
اگه قراره بفهمی، اول فروتن باش.
و اگه فروتنی نداری،
حداقل به اسم دین، جهالتت رو فریاد نزن..