سرای چامه (شعر)

بر لب جو بود دیواری بلند
بر سر دیوار تشنهٔ دردمند

مانعش از آب آن دیوار بود
از پی آب، او چو ماهی زار بود

ناگهان انداخت او خشتی در آب
بانگ آب آمد به گوشش چون خطاب

چون خطاب یار شیرین لذیذ
مست کرد آن بانگ آبش چون نبیذ

از صفای بانگ آب آن ممتحَن
گشت خشت‌انداز، از آنجا خشت‌کَن

آب می‌زد بانگ یعنی: هی! تو را
فایده چه زین زدن خشتی مرا؟

تشنه گفت: آبا! مرا دو فایده‌ست
من ازین صنعت ندارم هیچ دست

فایدهٔ اول سماع بانگ آب
کو بود مر تشنگان را چون رباب

فایدهٔ دیگر، که هر خشتی کزین
بر کنم آیم سوی ماء مَعین

کز کمی خشت، دیوار بلند
پست‌تر گردد بهر دفعه که کند

پستی دیوار قربی می‌شود
فصل او درمان وصلی می‌بود

سجده ، آمد کندن خشت لَزِب
موجب قربی که واسجُد واقترب

تا که این دیوار عالی‌گردنست
مانع این سر فرود آوردنست

سجده نتوان کرد بر آب حیات
تا نیابم زین تن خاکی نجات

بر سر دیوار هر کو تشنه‌تر
زودتر بر می‌کند خشت و مَدَر

هر که عاشق تر بود بر بانگ آب
او کلوخ زفت‌تر کَند از حجاب
؛
مولانا حکایت تشنه لبی را بازگو میکند که روي دیواری گرفتار آمده ودر پاي دیوار جوی آبی روان است . تشنه لب ، کلوخی از دیوار میکند و به آن سوی دیوار می اندازد و از صدای افتادن کلوخ در آب خشنود است . آب براو بانگ میزند که این چه کاری است آخر ؟ و مرد میگوید انداختن کلوخ دو فایده دارد : اول اینکه منِ تشنه لب حتی همین صدای آب هم برایم شادی آفرین است که میشنوم همانند صداي رعد كه خبر از آمدن باران دارد دوم اینکه ، هر کلوخی را میکنم و به درون آب می اندازم این دیوار سست تر و کوتاه تر می شود و من به آب نزدیک تر .آب در مولانا نمادحقيقت است.
او سجده کردن در برابر خداوند را هم مانند همین کندن خشت از دیوار و تلاش برای وصول به حق مي داند. تا دیوار منيت ها و طمع ها سرافراز و برافراشته است مانع سجده می شود و بر آب حیات وقتی می توانی سجده کنی که این دیوار تن، رو به خرابی گذارد ( اشاره به علایق مادی و دنیوی ) . هر که به خداوند عاشق تر و تشنه تر است ،کلوخ های بزرگتری از دیوار را میکند و دیوار را تخریب میکند . او از بانگ آب، مستِ مست است و دیگران چیزی جز صدای ظاهری آب را نمی شنوند .
در اینجا مولانا به نکته ی جالبی اشاره میکند . تانيرومند هستی و فرصت داري میتوانی این دیوار را خراب کنی وگرنه وقتی به دوران پیری و ناتواني رسیدی دیگر کندن خشت از دیوار به این راحتی امکان پذیر نیست . هم تو پیر و كم توان شدی و هم اخلاقیات بد تو ریشه دوانده و محکم تر شده و دیگر رهایی از آنها به این راحتی میسر نیست .

#مولانا
📘شرح دکتر مشایخی

َ┏━━━━━━━━
🆔️ سرای چامه 🦋🦋🦋
┗━━━━━━━━┛
https://t.me/httpsCAme
‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‎