سرای چامه (شعر)

غبار غم برود ، حال خوش شود حافظ
تو آب دیده از این رهگذر دریغ مدار!

یک بیت و این همه تلخی؟!
یک بیت و این همه اندوه؟!
یک بیت و این همه یاس؟!

حافظ ، حافظ ، حافظ
چه بگویم با تو
چه بنامم تو را
که شایسته تو باشد؟

بیایید بازش کنیم این بیت شگفت را ، بیایید دقایقی غرق شویم در این دریای اندوه ، ببینیم با چه ساحره سخنی روبروییم.

این بیت ، حسن ختام غزلی حزن انگیز است از حافظ ، که مطلعش این است:

"صبا ز منزل جانان گذر دریغ مدار
وز او به عاشق بی‌دل خبر دریغ مدار

به شکر آن که شکفتی به کام بخت ای گل
نسیم وصل ز مرغ سحر دریغ مدار"

حزن انگیز از آن روی که راوی سخن در این شعر در حال و حالتی است که دستش از یار کوتاه است و خویش تباه، و یار در نهایت شادمانی و خوشبختی. بی که توجهش باشد به این عاشق بدحال. شعر به گونه ای است، انگار که راوی از دور و در نهایت انزوا به تماشای عشوه گری های معشوق در میان جمع ایستاده باشد.

🐬
اما بیت پایانی تمام این حس و حال را به یکباره می برد به آن فراها ، به آن وراها ، تمام می کند آن حسی را که قابل بیان نیست. چراکه در نهایت ناامیدی ، و از نهایت اندوه می خواهد پلی بزند به آن چه که دست نیافتنی شده ،
نگاه کنید:
غبار غم برود ، حال خوش شود حافظ (در برخی نسخه ها: حال به شود حافظ)
اما چگونه؟
و طرح و ترفند حافظ برای رسیدن به آن حالت - یعنی رفتن غبار غم و خوش شدن حال - به طرز سوگمندانه ای تلخ است: آنقدر گریه کن و آنقدر آب از دیده بریز که این غبارها را فروبنشانی.
و چه رهگذاری! رهگذاری که می دانیم هیچگاه بر یک روال و بریک منوال نخواهد ماند.
که حافظ خود بارها و بارها بر ناپایداری دنیا و تغییرات روزگار تاکید کرده است:

"دور گردون گر دو روزی بر مراد ما نرفت
دائما یکسان نباشد حال دوران غم مخور" یا:
"بنشین بر لب جوی و گذر عمر ببین
کاین اشارت ز جهان گذران ما را بس"
و .... .

اما این بیت ، حکایت عجیبی دارد و پیشنهاد عجیب تری: آنقدر بر سرنوشت خویش گریه کن که گریه هایت غبار غم را فروبنشاند.
چقدر حکایت این روزهای جامعه ماست این بیت. واژه به واژه این بیت را یک ملت ، استخوان به استخوان و رگ به رگش حس می کند ، در نهایت ناامیدی و درنهایت اندوه:

غبار غم برود ، حال خوش شود حافظ!
تو آب دیده از این رهگذر دریغ مدار!
#انوش

َ┏━━━━━━━━
🆔️ سرای چامه 🦋🦋🦋
┗━━━━━━━━┛
https://t.me/httpsCAme
‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‎
‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‌‌‎‌‌‎‌‌‌‎‌‌‌‌‎‌‌‌‎‌‌‎