🍽 MAKTAB OSHXONALARIDA XAVFSIZ OVQATLANISH MUHIM.

🏫 Maktab oshxonalarida o‘quvchilar uchun taom tayyorlash va tarqatishda sanitariya-gigiyena talablariga qat’iy rioya etish bolalar salomatligini asrashning muhim shartlaridan biridir.
🥗 O‘quvchilar ovqatlanishida quyidagi talablarga amal qilinishi lozim:
🔹 Taomlar o‘quvchilarning yoshi va fiziologik ehtiyojlariga mos, to‘yimli hamda muvozanatli bo‘lishi;
🔹 Kundalik taomnoma belgilangan tartibda tuzilishi va tasdiqlanishi;
🔹 Oziq-ovqat mahsulotlarining sifati va xavfsizligini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud bo‘lishi;
🔹 Tez buziluvchi mahsulotlar belgilangan harorat sharoitida saqlanishi;
🔹 Xom va tayyor mahsulotlar alohida saqlanishi hamda ular bilan ishlashda sanitariya qoidalariga rioya qilinishi;
🔹 Tayyor taomlarni belgilangan talablar asosida saqlash va o‘quvchilarga o‘z vaqtida tarqatish;
👩‍🍳 Oshxona xodimlari ham alohida nazoratda!
🔸 Taom tayyorlash va tarqatishda ishtirok etuvchi xodimlar belgilangan tartibda tibbiy ko‘rikdan o‘tgan bo‘lishi;
🔸 Xodimlarning shaxsiy gigiyenasiga qat’iy rioya qilishi;
🔸 Ish jarayonida toza maxsus kiyimlardan foydalanishi;
🔸 Yuqumli kasallik alomatlari kuzatilgan xodimlarning oziq-ovqat bilan ishlashiga yo‘l qo‘yilmasligi muhim.
🧼 Shuningdek, oshxona xonalari, jihozlar va idish-tovoqlarning tozaligi muntazam ta’minlanishi, ichimlik suvi sifati esa sanitariya talablariga javob berishi kerak.
⚠️ Unutmang! Oshxonadagi sanitariya talablariga beparvolik o‘quvchilar o‘rtasida oziq-ovqatdan zaharlanish va yuqumli kasalliklar tarqalishiga olib kelishi mumkin.

🚫 KORRUPSIYANI YASHIRMA XABAR BER!

⚖️ Korrupsiya — jamiyat taraqqiyotiga to‘sqinlik qiladigan, qonun ustuvorligi va adolat tamoyillariga putur yetkazadigan illatdir.
‼️Korrupsiyaning har qanday ko‘rinishiga befarq bo‘lmaslik barchamizning fuqarolik mas’uliyatimiz.
📢 Agar siz:
▪️ pora talab qilinishi yoki berilishiga;
▪️ mansab vakolatlaridan shaxsiy manfaat yo‘lida foydalanilishiga;
▪️ tanish-bilishchilik yoki noqonuniy imtiyozlar berilishiga;
▪️ korrupsiyaga oid boshqa holatlarga duch kelsangiz,
❗️ BUNI YASHIRMANG XABAR BERING!
📞 Murojaat uchun:
🔹 Sog‘liqni saqlash vazirligi — 1203
🔹 Sanepidqo‘mitaning korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha mas’ul xodimi:
☎️ (93) 063-24-00
🛡️ Korrupsiyaga qarshi kurash — halollik, adolat va qonun ustuvorligini ta’minlash yo‘lidagi muhim qadam.

🚻 Jamoat hojatxonasi sanitariya madaniyatining muhim ko‘rsatkichi

🧼 Jamoat joylaridagi hojatxonalar foydalanuvchilar uchun qulay bo‘lishi bilan birga, sanitariya-gigiyena talablariga javob berishi lozim. Tozalik va gigiyenaga rioya qilinmasligi esa turli infeksiyalar tarqalishiga sharoit yaratishi mumkin.
🔹 Jamoat hojatxonalarida quyidagi talablar muhim:
💧 Suv ta’minoti — hojatxona sifatli suv bilan ta’minlangan, qo‘l yuvish uchun yetarli sharoit yaratilgan bo‘lishi kerak.
🧴 Gigiyena vositalari — qo‘l yuvish joylarida sovun va zarur gigiyenik vositalar bo‘lishi lozim.
💡 Yetarli yoritish — hojatxona xonalari va yondashuv joylarida sanitariya holatini nazorat qilish hamda xavfsiz foydalanish imkonini beradigan yetarli tabiiy yoki sun’iy yoritish ta’minlanishi zarur.
🌬️ Shamollatish — xonalarda havo almashinuvi yetarli bo‘lishi, yoqimsiz hidlar to‘planishining oldi olinishi kerak.
🧹 Tozalik — pol, devorlar, sanitariya jihozlari va boshqa yuzalar muntazam tozalanib, yuvilishi hamda belgilangan tartibda dezinfeksiya qilinishi lozim.
🚽 Sanitariya jihozlari — unitaz, rakovina va boshqa jihozlar soz holatda saqlanishi, oqova suvlarning o‘z vaqtida chiqarilishi ta’minlanishi kerak.
🗑️ Chiqindilarni yig‘ish — chiqindi uchun maxsus idishlar o‘rnatilib, ular o‘z vaqtida bo‘shatilishi va tozalanishi zarur.
🧽 Tozalash inventarlari — tozalash vositalari va inventarlar belgilangan tartibda saqlanishi, ulardan sanitariya talablariga muvofiq foydalanilishi kerak.
♿ Qulaylik va xavfsizlik — imkoniyati cheklangan shaxslar uchun ham foydalanishga qulay sharoitlar yaratish muhim.
⚠️ Yodda tuting: jamoat hojatxonasidagi ozodalik shaxsiy gigiyena emas, balki jamoat salomatligini muhofaza qilishning ham muhim qismidir.

🧪 BOLALAR UCHUN YEGULIKLAR LABORATORIYADA QANDAY TEKSHIRILADI?

👶 Bolalar iste’mol qiladigan oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligi alohida nazoratni talab qiladi. Chunki mahsulotning tashqi ko‘rinishi yoki mazasi yaxshi bo‘lishi uning to‘liq xavfsiz ekanini anglatmaydi.
🔬 Laboratoriya tekshiruvlari davomida nimalarga e’tibor beriladi?
🦠 Mikrobiologik ko‘rsatkichlar — mahsulotda inson salomatligi uchun xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan mikroorganizmlar, jumladan, ayrim patogen bakteriyalar mavjudligi va miqdori aniqlanadi.
🧫 Fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlar — mahsulot turiga qarab uning tarkibi va belgilangan me’yorlarga muvofiqligi baholanadi.
☢️ Xavfsizlik ko‘rsatkichlari — ayrim mahsulotlarda toksik elementlar, mikotoksinlar, pestitsidlar, antibiotik qoldiqlari hamda boshqa zararli moddalar bo‘yicha tekshiruvlar o‘tkaziladi.
👃 Organoleptik baholash — mahsulotning tashqi ko‘rinishi, hidi, ta’mi, rangi va konsistensiyasi ham baholanadi.
🍼 Ayniqsa, go‘daklar uchun mo‘ljallangan quruq sutli aralashmalar kabi mahsulotlarda mikrobiologik xavfsizlik masalasiga yanada jiddiy e’tibor qaratiladi.
📌 Muhimi, laboratoriya tekshiruvlari mahsulot turiga qarab amalga oshiriladi. Har bir mahsulot uchun belgilangan sanitariya me’yorlari va xavfsizlik ko‘rsatkichlari mavjud.
⚠️ Laboratoriya nazorati bolalar dasturxoniga yetib boradigan mahsulot xavfsizligini ta’minlashning muhim!

💉 VAKSINATSIYA BOLANGIZNI YUQUMLI KASALLIKLARDAN HIMOYA QILADI!

👶 Farzand salomatligini asrash uning hayotining ilk kunlaridanoq boshlanadi. Vaksinatsiya esa bolalarni qator yuqumli kasalliklardan himoyalashning eng muhim va samarali usullaridan biridir.
🛡️ Vaksina organizmga infeksiyani yengishga yordam beradigan immun himoyani shakllantiradi. Natijada bola ayrim yuqumli kasalliklarga duch kelganda kasallikni yengilroq o‘tkazishi yoki umuman kasallanmasligi mumkin.
🦠 Vaksinatsiya orqali qizamiq, poliomiyelit, ko‘kyo‘tal, difteriya, qoqshol, gepatit B kabi jiddiy kasalliklarning oldini olish mumkin.
👨‍👩‍👧‍👦 Nafaqat bir bola, balki butun jamiyat himoyalanadi. Aholining yetarli darajada emlanishi yuqumli kasalliklarning tarqalishini kamaytirib, emlanish imkoniyati cheklangan bolalar va boshqa himoyaga muhtoj guruhlarni ham asrashga yordam beradi.
📅 Emlashni o‘z vaqtida olish muhim. Bolaning yoshiga mos vaksinalar Milliy emlash taqvimiga muvofiq amalga oshiriladi. Emlash muddatlarini o‘tkazib yubormaslik va zarur hollarda tibbiyot xodimidan maslahat olish lozim.
⚠️ Emlash masalasida turli asossiz ma’lumotlarga emas, tibbiyot xodimlari va rasmiy tibbiy manbalarga tayaning.

🔰 Quturishdan ehtiyot bo‘ling!

🐕‍🦺 Quturish — asosan kasallangan hayvonlarning so‘lagi orqali, tishlash yoki tirnash natijasida yuqadigan, markaziy asab tizimini zararlovchi o‘ta xavfli yuqumli kasallikdir.
⚠️ Hayvon tishlagan yoki tirnagan taqdirda jarohatni darhol sovunlab oqar suvda yuvish va zudlik bilan tibbiy muassasaga murojaat qilish lozim.
🔰 Sanepidqo‘mita Andijon viloyati boshqarmasi Jalaquduq tumani bo‘limi epidemiologiya va immunoprofilaktika bo‘limi mutaxassislari tomonidan 17-sonli davlat ixtisoslashtirilgan maktabida quturish kasalligining oldini olish bo‘yicha tushuntirish-targ‘ibot ishlari olib borildi.
🤝 Hamkor tashkilotlar ishtirokida mahallalar, korxona va muassasalar hamda maktablarda quturishning oldini olishga qaratilgan targ‘ibot tadbirlari davom ettirilmoqda.