#Ибрат

« ГУНОҲГА ЮРМАГАН ОЁҚ »

Урва ибн Зубайр Мадинада фақиҳлик қилган вақтларида халифа Валид ибн Абдулмалик у кишини Сурияга зиёратга чақиртирибди. Урва у ерга кичик ўғиллари билан бирга борибдилар. Фақиҳ халифа билан суҳбат қураётган пайтда, у кишининг отларга қизиқувчан ўғилларини отхонада от тепиб ўлдириб қўйибди. Урва ўғилларини кўмиб бўлмаёқ, қорасон касаллигига дучор бўлибдилар. Қорасон тобора кенгайиб борар, табиблар оёқни кесиб ташлаш кераклигини айтишибди. Урва розилик бергач, табиблар:
— Озроқ ароқ ичсангиз, унинг таъсирида оғриқни сезмай турасиз, тезда кесиб оламиз.
— Аллоҳ таоло менга ато этган саломатлик неъматини сақлаб қолиш учун у ҳаром қилган ароқни ичмайман.

Табиб аввал катта пичоқ, сўнг суякни кесадиган аррани у зотнинг олдига қўйиб, сўнг 3-4 кишини чақирибди. Шунда Урва сўраган эканлар:
— Бу одамларни нима қиласиз?
— Улар сизнинг оёқ-қўлларингизни босиб туришади.
— Уларнинг ўрнига мен хизмат қиламан. Аллоҳни зикр қилиб тураман. Сиз эса кесаверинг.
Ҳазрат «Ла илаҳа иллаллоҳ» деб зикрга тушиши билан жарроҳлар ишга киришишибди. Кесиб бўлингач қонни тўхтатиш учун оёқларини қайнаб турган ёққа солишибди. Шунда у зот хушларини йўқотибдилар.
Урва ибн Зубайр кундуз куни 8 пора, кечаси 2 ракаат нафлда яна 8 пора Қуръон ўқишни одат қилиб, умр бўйи тарк қилмаган эканлар. У кишинг одатлари фақатгина шу куни тарк бўлган экан.

Хушларига келиб сўраганлари: «Оёғим қани?» – бўлган экан. Кесилган оёқларини олиб келиб кўрсатишибди. У зот уни ўпиб шундай дер эканлар:
«Эй оёғим, кечалари сенинг устингда мени масжидга юргизган Аллоҳга қасамки, мен сени ҳаргиз ҳаромга босмаганман. Мендан рози бўлгин».

Каналга уланиш⬇️
📱 Ибрат учун...

#Эслатма

Бир ҳаким зотдан сўрадилар:

- Қанча есам бўлади?
У жавоб берди:
- Очликдан юқори, тўқликдан пастроқ.

- Қанчалик кулайин?
- Юзинг ёришсин, овозинг кўтарилмасин.

- Қанчалик йиғлайин?
- Аллоҳдан қўрқиб йиғлашда ҳеч ҳам малолланма (унда чегара йўқ).

- Солиҳ амалимни қанчалик яширай?
- Имконинг қадар.
- Уни қанчалик ошкор қилай?
- Бошқаси сенга эргашгунга қадар.

- Одамлар мақтаса қанчалик хурсанд бўлай?
- Аллоҳ сендан розими ёки норозими? Шу нарсани билишинг қадар.

© Ҳабибуллоҳ Абдулғаффор

Каналга уланиш⬇️
📱 Ибрат учун...

#Tarbiya

📌Bolaligida e'tibor yetishmagan kishilarning holi

Bugun biz ota-onalar juda band bo'lib qoldik. Farzandlarimizning ta'minotini, kiyim-kechagini, darslariga to'lov qilayotganimizni ota-onalik deb biladigan holga kelib qoldik. Ular bilan suhbatlashish, kechki ovqatni birga qilish, mehr berish, quchoqlash, ularni tinglash unutib qo'yilyapti.

Psixolog Jonis Vebb aytganidek, "E’tibor yetishmagan uyda ulg'aygan bola katta bo'lganda sukunat olamiga kiradi". Bu esa uning kelajak hayotiga katta ta'sir ko'rsatadi.

Ota-ona farzandning his-tuyg‘ulariga, ehtiyojlariga e’tibor bermasa, o'zi uchun hech nima emasdek tuyuladi, lekin bu vaqtda bolaning ichki dunyosi shakllanishida muhim harakatlar ketayotgan bo'ladi. Bola ulg'ayganda shu qarashlar bilan yashaydi: boshqalar bilan munosabatda qiynaladi, baxtni his qila olmaydi, ota-ona bo‘lganda ham bu og‘irlik qilishi mumkin. Eng yomoni, odam buning sababini anglamaydi.

Buning oldini olish uchun biz bolalarga bee'tibor bo'lishimiz ularda qanday salbiy tushunchalarni yuzaga keltirishini ko'rib chiqamiz:

1. “Juda quvnoq bo‘lish ham, juda xafa bo'lish ham yaramaydi"
Bolaga hislarini tushunishga yordam berilmagan. Faqat “jim bo‘l” deyilgan. Natijada u ulg'ayganda ham hislarini yashiradi.

2. “Hissiyotlarni ko‘rsatish — zaiflik”
U bolalikda iztiroblarini aytolmagan. Endi esa his qilgani uchun o‘zini aybdor deb biladi.

3. “Mening xohishlarim ahamiyatsiz”
Hech kim undan: “Sen nima xohlaysan?” deb so‘ramagan. Shuning uchun ulg'ayganda ham o‘zining emas, boshqalarning xohishlariga ko'ra ish qiladi.

4. “Muammolarni aytish odamni qiynaydi”
Bolalikda hech kim uning muammosini tinglamagan. Endi u hammasini ichiga yutadi.

5. “Yig‘lash mumkin emas”
Yig‘i — hissiy yengillik. Ammo uyda bu e’tiborsiz qolib, bolaning ko‘z yoshlari go‘yo yaramaslik belgisi deb qabul qilingan.

6. “Hissiyotlarni ko‘rsatsang, odamlar seni yomon ko‘radi”
Bolalikda hissiyot uchun jazolangan odam ulg'ayganda ham o‘zini tiyadi — “yomon ko‘rishadi” deb o‘ylaydi.

7. “G‘azab — yomon narsa"
Aslida o'rinli g‘azab juda muhimdir. Lekin bolalikda unga g'azabni boshqarishni o‘rgatish o‘rniga, faqat “asabiylashma” deyilgan. Natijada ulg'ayganda yo g'azabi butkul yo'qoladi, yoki juda asabiy bo'lib qoladi.

8. “Hech kimdan yordam so‘ramagan ma’qul”
U bolalikda muammosini yolg‘iz hal qilishga o‘rgangan. Ulg'ayganda ham yordam so‘rashdan qo‘rqadi.

9. “Mening gapim hech kimga qiziq emas”
Farzandning so‘zlarini “bo‘ldi, jim tur” bilan o‘chirgan ota-ona uning fikrlarini ham bo'g'gan bo'ladi. Natijada ulg'ayganda ham u o‘z fikrini aytishga qiynaladi.

10. “Men bu dunyoda yolg‘izman"
Bolaga kerak bo‘lgan eng asosiy narsa yonidagi insonning mehridir. Agar bu bo‘lmasa, bola o'zini yolg'iz his qiladi.

Yuqorida aytilgan belgili kishilar atrofimizda uchrab turadi. Ularni siz ham ko'rgan bo'lsangiz kerak. Bu o'sha insonning tarbiyasida xato yo'l qo'yilganidan dalolat qiladi.

©️G‘iyosiddin Yusuf

📚 @kitob_nuri

Mis’ar aytdi: Kimga nasihat qilgan bo‘lsam, u mening ayblarimni qidirdi.

©️Zamaxshariy, "Yaxshilar bahori" kitobidan

📚 @kitob_nuri

#iqtibos

Odamlar Allohdan qo'rqishadi. Men ko'proq nafsimdan xavfsirayman. Zero, nima yaxshilik ko'rgan bo'lsam Allohdan, nima yomonlik ko'rgan bo'lsam nafsimdan ko'rdim.

📖 "Qalblardan so'rang" kitobidan

📚 @kitob_nuri

#сабот

1955 йил АҚШда тикувчи қора танли аёл Роза Паркс ишдан уйга қайтиш учун автобусга минди. Унда бўш жой топиб ўтирди. Бироздан сўнг бир оқ танли киши келиб ундан туриб жой беришини талаб қилди. Ўша пайтда Америка қонунлари оммавий жойларда қора танли кишилар оқ танли кишиларга жой беришини тақозо қилар эди.
Роза бу қонунга хилоф қилишга қарор қилди. Ўрнини бўшатмади. Бу эса миллионлаб қора танлиларнинг бошидан қийинчиликлар кўтарилишига сабаб бўлди.
Автобусда оқ танлилар тўполон кўтаришди. Ҳайдовчи автобусни тўхтатди. Аммо Роза ўрнидан турмади. Полиция келди. Уни маҳкамага олиб кетишди. Унга жарима белгилашди. У эса тўлашдан бош тортди. Уни қамоқда қолдиришди.
Қора танли кишилар жамоа транспортларига минишдан бош тортишди. 381 кун жамоа транспортларига бирор-бир қора танли минмади. Натижада 1956 йилда Вашингтондаги олий маҳкама жамоа транспортларида ирқий камситилишларни ман қилди. 1964 йилдан эса умуман ирқий ажратишлар бекор қилинди.
Битта аёл ўзининг саботи билан тарих йўналишини ўзгартириб юборди.
( Интернетдан олинди).

Каналга уланиш ⬇️
📱 Ибрат учун...

Farzandni tarbiyalash - uni hurmat qilishdan boshlanadi

©️Ralf Emerson

🧠 @zehniyat_uz

Аллоҳ мол дунё ато қилса, сен уни сақлаб, асраш билан банд бўлдинг. Мол дунё ато қилмаса, уни ўзинг излаб, топиш билан банд бўлдинг. Охират иши билан қачон банд бўласан ахир?

@halolim_halovatim💔

#Иқрор

Эй табиб! Ҳақ сўзга забонинг йўқми?
Ҳеч ғафлат дардига имконинг йўқми?
Ухлатгувчи дори-дармонларинг кўп,
Қалбни уйғотгувчи дармонинг йўқми?

Табиб дер: комил сўз тилимдан келмас,
Ҳар кимни даволаш илмдан келмас.
Оқилни ухлатиш қўлимдан келар,
Ғофилни уйғотиш қўлимдан келмас.

Мирзо Кенжабек

Каналга уланиш ⬇️
📱 Ибрат учун...

« Аллоҳнинг мӯжизаси... »

Каналга уланиш ⬇️
📱 Ибрат учун...

#Тафаккур

Ўлик қалбнинг ўнта белгиси:

Бир куни Иброҳим Адҳам Басранинг бозоридан ўтиб қолди, бирдан одамлар у кишини кўриб олдига тўпланиб келишди ва сўрашди:

- Эй Абу Исҳоқ! Биз дуо қиламиз-у, ижобат бўлмаяпти, нега?

Айтдики:

- Чунки қалбларингиз ўнта сабаб билан ўлиб бўлган.

Улар:

- Нима улар? – деб сўрашди.

Иброҳим ибн Адҳам шундай дедилар:

1. Аллоҳни таниб туриб, ҳақини адо қилмадингиз.

2. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг севамиз, – деб даъво қиласизлар, бироқ суннатини тарк қиласизлар.

3. Қуръонни роса ўқийсизлар, лекин амал қилмайсизлар.

4. Аллоҳнинг неъматларини еб туриб, шукрини адо қилмайсизлар.

5. Шайтонни душман, – дейсизлару у билан келишиб кетаверасизлар.

6. Жаннат ҳақ, – дейсизлар, аммо унга яраша амал қилмайсизлар.

7. Дўзах ҳақ, – дейсизлар, лекин ундан қўрқмайсизлар.

8. Ўлимни ҳақ, дейсизлар, лекин унга ҳам тайёргарлик кўрмайсизлар.

9. Уйқудан турубоқ одамларнинг айби билан машғул бўласизлару ўз айбингизга боқмайсизлар ҳам.

10. Ўлик кўмасизлар, бироқ ибрат олмайсизлар.

‼️Ибрат учун яқинларга ҳам улашинг!!

Каналга уланиш⬇️
📱 Ибрат учун...

УЙЛАНИШ ҲУКМИ

Кишининг жинсий қуввати, эркаклик маъсулиятини адо эта олишига кўра уйланиш ҳукми беш ҳил бўлади:

1. ФАРЗ. Маҳрга, аёл нафақасига етарли моли бор, хотинга зулм қилмайдиган, уйланмаса, зинога кетиши аниқ, фақат уйланиш билан зинодан сақлана оладиган кишилар учун уйланиш фарздир.

2. ВОЖИБ. Маҳрга, аёл нафақасига етарли моли бор, уйланса, хотинини боқа оладиган, унга зулм қилмайдиган, уйланмаса, зинога кетиш хавфи бор кишилар учун уйланиш вожибдир. Бундай кишилар ҳам уйланмасалар, гуноҳкор бўладилар.

3. СУННАТ. Маҳрга, аёл нафақасига етарли моли бор, хотинини боқишга қодир, унга зулм қилмайдиган, жинсий муносабатга лаёқиятли, уйланмаса ҳам ўзини зинодан сақлай оладиган кишилар учун уйланиш суннатдир. Бундай кишилар уйлансалар, савобга эришадилар, уйланмасалар гуноҳкор бўлмайдилар.

4. ҲАРОМ. Маҳрга, аёл нафақасига қурби етмайдиган, уйланса хотинини боқа олмайдиган, унга зулм қилиши, жинсий лаёқатсизлиги аниқ кишилар учун уйланиш ҳаром. Бундай кишиларнинг уйланиши жоиз эмас.
Агар жинсий муносабатга қодир бўлса‐ю, бироқ етарли маблағи бўлмаса, уйланишга имкон топгунча рўза тутади. Чунки рўза инсонни ножоиз ишлардан сақлайди.

5. МАКРУҲ. Уйланса, аёлини керакли нарсалар билан таъминлай олмаслик, жинсий муносабатга ярамаслик эҳтимоли кўпроқ кишилар учун уйланиш макруҳдир.

"Бахтли ҳаёт сари"🩵

@Toyyibatulittoyyibiyn💔

#Тафаккур

“ Одамлар нима дейди?...”

Кун жуда иссиқ бўлди. Кўчага кўйлакчан чиқдим. Қаршимдан бир танишим келиб қолди. Салом берар-бермас, жиддий туриб:
— Нимага бундай қилдингиз?! — деди. Бу саволдан довдираб қолдим.
— Нима қилибман?
— Ахир кастимсиз юрибсиз-ку? Бундай юриш сизга ярашмайди. Одамлар нима дейди?
Жавоб қилмай, ўйланиб қолдим. Демак, мен одамларга пўрим, савлатли кўринишим учун шу жазирамада ҳам кўчага кастим кийиб чиқишим керак экан-да!
Теваракка разм солдим. Илк кўрганим баланд пошнали туфли кийиб олган бир аёл эди. Бундай туфлида юриш қийин. Ишонмасангиз, марҳамат, оёғингиз учида юз қадамча юриб кўринг. Ўзини бундай қийнашда қандай маъно бўлиши мумкин?
Трамвайда ўриндиқлар бўшлигига қарамай, тик туриб кетаётган аёлга кўзим тушди. Ўтиришга таклиф қилсалар-да, кўнмас эди. У жуда тор кийим кийиб олган, ўтира олмаётганининг боиси ҳам шу. Сўрашингиз мумкин: ўзини нега бунақа азоблайди? Чиндан ҳам, шўрлик аёл ичдан азобланиб турган бўлса ҳам, зоҳиран одамларга чиройли кўринмоқчи бўлади.
Баъзи йигитчалар сочини тартибга келтиришга ярим соат овора бўлади. Сўнг шабада эсишидан ёки автобусда бирор адашган қўл тегиб кетиб, бу антиқа кўргазмани йўққа чиқаришидан кунбўйи қўрқиб юришади.
Ҳеч кузатганмисиз, айрим аёллар меҳмонларни, дугоналарини очиқ чеҳра билан қаршилашади. Табассум, мулойим гап-сўз, чиройли одоб кўрсатишади. Эри билан муомаласида эса, бошқача...
Баъзилар кўчага чиқса, бегоналар учун зийнатланади, либосларнинг энг чиройлисини кияди. Турмуш ўртоғига эса сочлари ҳурпайган, кир-чир кийим билан юзланаверади.
Мабодо уйга бирон-бир киши келадиган бўлиб қолса-чи? Дастурхон тартиб бериб безатилади. Қаердадир яшириб қўйилган товоғу ликоблар, гулу райҳонлар саф-саф қилиб терилади. Ётоқхонадаги диванлар, каштали ёпинчиқлар ҳам одамлар кўриши учун.

Тўй-маросимда ҳам хўжакўрсинга елиб-югуришлар, машаққат чекишлар кўп. Барча ўйларимиз бир кунда ўтадиган тўй ҳақида бўлади.
Одамлар кўриб: “Аллоҳ ёрлақасин, жуда зўр!" дейишлари учун сеп-сидирға йиғамиз. Никоҳ маросимида тўй-томошани дабдабали қилишга уринамиз. Молларни увол қилиш билан шайтонни хурсанд қиламиз. Бир-икки соатга кийиладиган келин либосига қанча-қанча пул сарфлаймиз. Баъзиларнинг тўй дастурхонига қўядиган писта-бодом пулига ўртачароқ тўйни ўтказса бўлади.
Булар ҳаммаси нима учун? Келин-куёвнинг фойдаси учунми? Савоб учунми? Йўқ! Унда нима учун? Одамларга мақтаниш учун!
Бироқ биз ҳар қанча сарфласак, биздан ҳам кўпроқ сарфлайдиганлар топилаверади. Одамлар эса: “Фалончи мана бундай тўй қилган эди”, дея гапиришини ташламайди. Таъзияларимизда ҳам исроф оз эмас.

Қўшнимиз бой-бадавлат бўлса-ю, бизнинг ойлик маошдан бошқа даромадимиз бўлмаса, шундаям паст кетмаймиз: агар у минг долларлик қандил, музлатгич, кир ювадиган машина, ё гилам сотиб олса, биз ҳам сотиб олишимиз керак. Йўқса, одамлар гап қилади.
Хулоса шуки, туришимиз, ўтиришимиз, ейишимиз, кийинишимиз, кундалик сарф-ҳаражатларимиз одамлар хоҳлаганидек бўлиши керак. Бўлмаса, одамларнинг тескари тилига тушиб қоламиз...

Ахир биз қачон ўзимиз учун яшаймиз? Биз қачон ақл чегарасида тура оламиз? Орамизда мана шу исканжаларни синдирадиган ақлли, бақувват кишилар борми?!
Шундай иродали, имони комил бўлишни истаганларга, мана, улуғлардан қолган насиҳат: ҳар ким, аввало, динига эргашсин, бирор ҳаром иш қилмасин; сўнг ақлига эргашсин, нимани яхши деб билса, шуни қилсин, кўрпасига қараб оёғини узатсин. Бойларнинг бойи бўлса ҳам, зарурий харажатга пул сарфласин, исрофдан қочсин. Одамларнинг гапларидан қўрқмай яшасин...

© Шайх Али Тантовий роҳимаҳуллоҳ

‼️ Ибрат учун яқинларга ҳам улашинг!!

Каналга уланиш ⬇️
📱 Ибрат учун...