راهیرا؛ سازمان معناگرا (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)
2.07K subscribers
1.2K photos
447 videos
291 files
1.83K links
تماس با ادمین کانال
@dr_gheitarani
Download Telegram
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📌لطفا با دقت نظاره بفرمایید....
📌 در گذرگاه انسانی_تاریخی حساسی از معنای بودن و زیستن و کنش هستیم......
شما تا کدام سطح برای سازمانتان مایه می‌گذارید؟

🔻سطح اول(کف هرم): فرمان‌برداری
👈 هر سازمانی به کارمندانی نیاز دارد که قوانین ابتدایی در زمینۀ ایمنی، انضباط مالی و مشتری‌مداری را رعایت کنند.

🔻 ‌سطح دوم: سخت‌کوشی
👈 سازمان‌ها به کارمندانی نیاز دارند که مایل‌اند سخت کار کنند و مسئولیت نتایج کارشان را بپذیرند.

🔻 سطح سوم: تخصص
👈 اعضای گروه برای تأثیرگذاری در مشاغلشان به مهارت‌های لازم نیاز دارند و در جهت توسعه فردی خود تلاش می کنند.

🔻 سطح چهارم: ابتکار عمل
👈 انسان‌هایی مستقل و سخت‌کوش که پویا هستند، منتظر نمی‌مانند تا آز آنها خواشته شود که کاری انجام دهند و محدود به شرح وظایفشان نیستند.

🔻 سطح پنجم: خلاقیت
👈 انسان‌هایی که می‌توانند از دریچه و چارچوبی متفاوت به مسائل بنگرند و راه‌حل‌های نوین ابداع کنند.

🔻 سطح ششم: جسارت
👈 سرانجام در بالاترین سطح، جسارت قرار دارد؛ اشتیاق برای به چالش کشیدن خود و خطرپذیری برای آرمانی ستودنی.

📚 کتاب #سازمان_انسان_سالار
🔸 نویسندگان: گری همل،میکله زانینین
🔸 مترجم: ابراهیم ایران‌نژاد


سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
2👍1👏1
📌گزارش کامل انجمن SHRM در خصوص شکاف مهارت های عمومی و تخصصی در جهان

👇👇👇👇

سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
🔥1
the global skills shortage.pdf
98.6 KB
گزارش کامل انجمن SHRM در خصوص کمبود مهارت های عمومی و تخصصی در جهان


سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
📌اینفوگرافیک «۴۰ شغل بیشترین در معرض خطر هوش مصنوعی»

📍محور افقی: تعداد شاغلان در آمریکا 
محور عمودی: امتیاز قرارگیری در معرض AI (۰.۳۴ = کمترین ← ۰.۵۰ = بیشترین)

📍بیشترین خطر:
- مترجمان/مترجمان شفاهی 
- نمایندگان خدمات مشتریان → ۲.۹ میلیون نفر 
- نمایندگان فروش 
- نویسندگان/نویسندگان 
- برنامه‌نویزان ابزار CNC 
- اپراتورهای تلفن 
- نویسندگان فنی 
- ویراستاران 
- حسابداران جدید 
- فروشندگان تبلیغاتی 

📍کمترین خطر :
- تحلیلگران مدیریت 
- تحلیلگران تحقیقات بازار 
- میزبان/میزبان رستوران 
- مشاوران مالی شخصی 
- متخصصان روابط عمومی 
- دانشمندان داده 
- مأموران ایمنی عمومی 
- توسعه‌دهندگان وب 
- اپراتورهای سوئیچ‌بورد 
- معلمان علوم کتابخانه 
- جغرافیدانان 
- مدل‌ها 

📍بزرگ‌ترین گروه در خطر: 
نمایندگان خدمات مشتریان → ۲.۹ میلیون شغل آمریکایی

سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
👍1
📌بی فایده ترین هزینه
هزینه مادی و روانی تغییر ذهنیت مدیری است که تصمیم گرفته به هر قیمتی، و بر سر هر موضوعی،
قدرتش را در مخالفت کردنش نشان دهد .


سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
👍1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📌فرهنگ مبتنی بر کوچینگ، در روند ارزیابی عملکرد بسیار حیاتی است.

سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
👏2
💢در آموزشهای رهبری و جانشین پروری و منابع انسانی استراتژیک،

💢مدل شایستگی های مدیران ارشد و رهبران لومینگر را بارها معرفی کرده ام.

💢مدل شایستگی لومینگر (Lominger) یک چارچوب جامع شامل ۶۷ شایستگی کلیدی است که برای شناسایی، ارزیابی و توسعه رهبران و مدیران موثر طراحی شده است. این مدل بر رفتارهای قابل مشاهده تمرکز دارد که به سازمان‌ها در استعدادیابی، مدیریت عملکرد و برنامه‌ریزی جانشین‌پروری کمک کرده و شکاف‌های مهارت را برای ارتقای عملکرد شناسایی می‌کند.



💢💢در ادامه یک فایل بسیار مفید برای دسته بندی و شناخت کافی و ارزیابی و لینکهای ارزشمند مرتبط شناخت و آموزش مصادیق رفتای هر یک از 67 شایستگی این مدل ارائه شده است.

👇👇👇👇

سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
🙏1
hr_competency_framework_english_mapping_feb2022.xlsx
454.3 KB
فایل بسیار مفید برای دسته بندی و شناخت کافی و ارزیابی و لینکهای ارزشمند مرتبط شناخت و آموزش مصادیق رفتای هر یک از 67 شایستگی مدل شایستگی مدیران ارشد و رهبران لومینگر این مدل ارائه شده است.


سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
👍4
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
👈 قدرت باور داشتن که می توانید پیشرفت کنید!
کارول دوک در مورد "ذهنیت رشد" تحقیق می کند - ایده ای که می توانیم ظرفیت مغز خود را برای یادگیری و حل مشکلات رشد دهیم. در این سخنرانی، او دو روش برای فکر کردن در مورد مشکلی را توضیح می دهد که حل آن برای شما کمی سخت است. آیا شما به اندازه کافی باهوش نیستید که آن را حل کنید یا هنوز آن را حل نکرده اید؟

#Carol_Dweck
🔥دارای زیرنویس فارسی
👍31
در حال حاضر
📌بدنبال " پیش بینی قطعیت" رفتن، نابخردانه ترین کار است!

📌و بخردانه ترین کار، تمرکز بر " مدیریت عدم قطعیت ها"ست!


سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
2
📌در عدم قطعیتها و ابهامات و شکنندگی بالای محیط، بر دایره کنترل تمرکز کنید.

سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
👍1
📌شش نوع آینده بر اساس مدل مخروطی آینده ( آینده پژوهی)

برنامه‌های استراتژیک پنج‌ساله ثابت دیگر کارایی گذشته را ندارند. پس برنامه‌های استراتژیک در چنین شرایطی چگونه باید طراحی شوند؟
به‌جای برنامه‌ خطی و ایستا، امروزه از مدل «مخروط زمانی» استفاده می‌شود که تفکر آینده‌پژوهانه را در مرکز خود دارد. این مدل همزمان با در نظر گرفتن افق‌های زمانی مختلف، از قطعیت حال تا عدم قطعیت آینده، مسیر پیشرفت سازمان را طراحی میکند.

چهار لایه اصلی مخروط زمانی:

تاکتیک‌ها: اقدامات کوتاه‌مدتی هستند که بر پایه بالاترین سطح قطعیت شکل می‌گیرند. این سطح متمرکز بر اقداماتی است که به سرعت قابل اجرا هستند. مثال: شناسایی و هدف‌گذاری یک بخش جدید از مشتریان.

استراتژی: اقداماتی که با قطعیت کمتری همراه‌اند. مثال: تعیین اولویت‌ها. تمام تاکتیک‌ها باید در این چارچوب جا بگیرند.

چشم‌انداز:اقداماتی با قطعیت بسیار کمتر. مثال: توسعه نیروی کار برای آینده.

تکامل سیستم‌ها: اقداماتی در شرایط عدم قطعیت.
مثال: پیش‌بینی تأثیر هوش مصنوعی بر کل صنعت .

کانال سازمان انسان مدار ( کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

https://t.me/Hrbasedorg
هیچ چیز برای گرفتن خروجی مناسب عملکردی در سازمان و کسب و کار، بدتر از یک مدیر بلاتکلیف و مستاصل در تصمیم گیری نیست:
نمی داند دقیقا چه میخواهد و به حرف هیچ کس هم توجه و اتکا ندارد!
هیچ کار موثری از سوی کارکنانش او را راضی نمی کند و یا حداقل رضایتش کوتاه مدت است! دائما باید راضی نگهش داری!
هیچ پیش بینی پذیری حتی در رفتارهای معمول روزانه اش نیست و هر روز همه منتظرند بدانند مود آن روزش چطور است؟
همه در رقابتند که کدامشان موفق می شوند او را راضی به گرفتن تصمیم نهایی کند؟
بلاتکلیفیش در نتیجه عدم شناختش از فرایندهای زیردستش است، اما همین امر را به زیردستانش نسبت می دهد...
ترس، رقابت و زیر آب زنی، بی اعتمادی، تملق و دو رویی، مسیولیت ناپذیری و فرافکنی، نقابهای قوی بر رفتار و چهره ؛ و افتادن در سراشیب افت عملکردی که هیچ کس جرات ندارد با صراحت به مدیر بگوید، مهمان این سازمان این مدیر است و کارش را دیر یا زود تمام می کند.

کانال سازمان انسان مدار ( کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

https://t.me/Hrbasedorg
دانلود متن کتاب
📌خودشناسی با روش یونگ

بویژه مطالعه و انجام فصل هفتم را توصیه میکنم
.

👇👇👇👇

سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
خودشناسی با روش یونگ.pdf
3.3 MB
دانلود متن کتاب
📌خودشناسی با روش یونگ

بویژه مطالعه و انجام فصل هفتم را توصیه میکنم.


سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedorg
🙏1
💢💢*نکات تحلیل بیزینسی ۲۰۲۶ برای شرکت‌ها و کسب‌وکارهای ایرانی در نشریات معتبر دنیا پس از جنگ ایران و آمریکا (فوریه ۲۰۲۶)

✍️✍️دکتر فاطمه قیطرانی

* هسته اصلی تحلیل بیزینسی نکات تحلیل بیزینسی ۲۰۲۶ برای شرکت‌ها و کسب‌وکارهای ایرانی در نشریات معتبر دنیا پس از جنگ ایران و آمریکا (فوریه ۲۰۲۶) مدل‌سازی سناریو محور است.

♦️تحلیلگران در شرایط عدم قطعیت عمیق ناشی از جنگ بر لزوم کنار گذاشتن پیش‌بینی‌های خطی و استفاده از مدل‌سازی مبتنی بر سناریو (Scenario-Based Modeling) تأکید می‌کنند. این روش، همان رویکرد بیزینسی برای مدیریت ریسک است (تحلیل ژئوپلیتیک موسسه Morgan Stanley، منتشر شده در فوریه ۲۰۲۶).

♦️گزارش «BW CFO World» نشان می‌دهد که مدیران مالی ایرانی باید از حالت سنتی کنترل هزینه به «اتاق جنگ ژئوپلیتیک» رفته و سناریوهای مختلف را بر روی ترازنامه و نقدینگی شرکت خود اعمال می‌کنند (BW CFO World، شماره مارس ۲۰۲۶).

♦️*بر اساس مدل‌های اکونومیست‌ها، هر ۱۰ دلار افزایش قیمت نفت، رشد اقتصادی جهانی را ۰.۵ تا ۱ درصد کاهش می‌دهد. اقتصادهای حساس به تورم مانند هند و چین آسیب بیشتری می بینند (The Economist، تحلیل «Oil Shock and Global Growth»، ۲۵ فوریه ۲۰۲۶).
* صندوق بین‌المللی پول (IMF) رشد اقتصادی ایران در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ را منفی ۳ درصد پیش‌بینی کرده است (IMF، گزارش «Regional Economic Outlook: Middle East and Central Asia»، آوریل ۲۰۲۶).

♦️*واحدهای زیاد مسکونی و تجاری آسیب دیده و بازسازی بخش‌های کلیدی مانند انرژی و پتروشیمی ماه‌ها تا سال‌ها طول خواهد کشید (سازمان ملل متحد، گزارش اولیه ارزیابی خسارت برای ایران، مارس ۲۰۲۶). این جنگ یک فاجعه انسانی-اقتصادی برای نیروی کار ایران رقم زده است. بر اساس گزارش‌ها، ۱۱ میلیون نفر در کسب‌وکارهای آنلاین مشغول به کار بوده‌اند که شمار دقیق بیکاران آنها مشخص نیست، اما ده‌ها هزار شغل به طور کامل نابود شده است. یک مدیرعامل شرکت تاکسی‌اینترنتی می‌گوید اقتصاد آنلاین ایران «سه ضربه بزرگ» را در یک سال تجربه کرده است (گزارش میدانی Bloomberg از تهران، ۱۰ مارس ۲۰۲۶).
*
♦️قطعی اینترنت، که به طور میانگین روزانه ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار به اقتصاد ایران ضرر می‌زند، بسیاری از کسب‌وکارهای مبتنی بر پلتفرم را از کار انداخته است (تحلیل موسسه OpenNet Initiative، فوریه ۲۰۲۶).
♦️در دل این بحران، فرصت‌هایی نیز برای برخی بخش‌ها ایجاد شده است. شرکت‌های بزرگی که حامیان مالی قدرتمندی دارند، شاید بتوانند دوام بیاورند و با حذف رقبا، بازار را در دست بگیرند. افزایش اختلاف قیمت حامل‌های انرژی در داخل و خارج، انگیزه‌ای عظیم برای قاچاق سوخت و خروج ارز از کشور ایجاد کرده است (گزارش مرکز مطالعات انرژی آکسفورد، مارس ۲۰۲۶).*

♦️*توصیه‌های کلیدی تحلیلگران بین‌المللی به سرمایه‌گذاران
* گزارش «مگنیت (Magnitt)» هشدار می‌دهد تأثیر واقعی یک شوک ژئوپلیتیک نه در لحظه وقوع، بلکه ۶ تا ۹ ماه بعد خود را نشان می‌دهد. بنابراین شاخص‌های اولیه Q1 2026 گمراه‌کننده هستند(Magnitt، گزارش «VC & Geopolitical Shocks in MENA»، فوریه ۲۰۲۶). بر اساس تحلیل «Kognise»، سرمایه در حال حرکت به سمت بخش‌های «تاب‌آور» است. بخش‌های برتر که بیشترین جذب سرمایه را خواهند داشت عبارتند از: فناوری دفاعی، امنیت سایبری، امنیت انرژی (زیرساخت داخلی و ذخیره‌سازی) و جایگزینی واردات (Import Substitution) Kognise، گزارش سرمایه‌گذاری در بحران ژئوپلیتیک، ۲۰ فوریه ۲۰۲۶).

♦️*بخش‌های لجستیک، تولید کالاهای فیزیکی و تجارت الکترونیک به دلیل نوسانات شدید هزینه حمل‌ونقل و اختلال در زنجیره تأمین، بیشترین فشار را تحمل می‌کنند (تحلیل S&P Global، مارس ۲۰۲۶).
یک تحلیل از «Risk.net» با استفاده از مدل‌سازی علیتی (Causal Modeling) نشان می‌دهد حتی با آتش‌بس، به دلیل آسیب‌های *زیرساختی طولانی‌مدت، قیمت نفت و بی‌ثباتی منطقه برای مدت زیادی بالا باقی می‌ماند(Risk.net، گزارش «Beyond the Ceasefire: Long-Term Energy Volatility»، ۲۲ فوریه ۲۰۲۶).

♦️سرمایه‌گذاران دیگر به دنبال «رشد به هر قیمتی» نیستند. معیارهای جدید شامل سودآوری، حاشیه سود قوی، باند فرود طولانی (Runway) ۲۴ تا ۳۰ ماهه و یک مزیت رقابتی دفاع‌پذیر است (PwC، نظرسنجی سرمایه‌گذاران جهانی در شرایط بحران، مارس ۲۰۲۶).*

«راهیرا (سازمان معناگرا)»
دکتر فاطمه قیطرانی

🆔 شناسه:
https://ble.ir/rahira_hrfoundation
👍1
*جنگ شناختی: وقتی ذهن ها و ادراکات ما در نبرد و خطر است!
دیدگاهی کاملا مدیریتی و رفتار شناسی

✍️✍️دکتر فاطمه قیطرانی*

**حتما شما هم در این روزها عبارت "جنگ شناختی" را زیاد شنیدید و آن را معادل جنگ روانی یا جنگ سایبری یا جنگ رسانه ای بدانید. اما این مفهوم بسیار عمیقتر است.
در تعریف، جنگ شناختی یا نبرد شناختی(Cognitive Warfare) ، شکلی پیشرفته از منازعه است که در آن "ذهن انسان" به میدان نبرد تبدیل می‌شود. برخلاف جنگ‌های کلاسیک که هدفشان تخریب فیزیکی دشمن است، جنگ شناختی هدفش تغییر نحوه تفکر، ادراک، تصمیم‌گیری و رفتار جمعیت‌های هدف است .
ناتو این پدیده را چنین تعریف می‌کند: "تلاشی عمدی برای تأثیرگذاری، اختلال یا حفاظت از فرآیندهای شناختی افراد و جوامع" . این مفهوم فراتر از پروپاگاندا و عملیات روانی کلاسیک است، زیرا:
1. همه‌گیر است: تمام جمعیت را هدف می‌گیرد، نه فقط نخبگان و تصمیم‌گیران.
2. فناورانه است: از هوش مصنوعی، کلان‌داده و الگوریتم‌ها برای شخصی‌سازی پیام‌ها استفاده می‌کند.
3. زیرپوستی است: در سطح ناخودآگاه و از طریق سوگیری‌های شناختی عمل می‌کند .

مهندسی رسانه از ابزارهای مهم جنگ شناختی بوده و کارخانه تولید "واقعیت جایگزین" است. مجموعه تکنیک‌هایی که با ابزارهای رسانه‌ای، "ادراک عمومی" را شکل می‌دهد و در جنگ 21، این مهندسی به سطحی از پیچیدگی رسیده که می‌تواند "واقعیت‌های موازی" برای جمعیت‌های مختلف ایجاد کند.به موارد زیر که بر اساس پژوهش‌های میدانی از جنگ روسیه-اوکراین، درگیری اسرائیل-غزه و تنش‌های هند-پاکستان، شناسایی شده اند، دقت کنید:
• جعل‌های عمیق (Deepfakes) : تولید ویدئوها و تصاویر جعلی با هوش مصنوعی که رهبران را در حال گفتن یا انجام کارهایی نشان می‌دهند که هرگز رخ نداده است!
• جعل رسانه‌های معتبر: کپی‌برداری از وب‌سایت‌های خبری معتبر با آدرس‌های بسیار شبیه!
• ارتش‌های بات (Bot Farms):هزاران حساب خودکار کاربری که نظرات و هشتگ‌های خاصی را به‌صورت همزمان و انبوه، منتشر می‌کنند!
• اخبار جعلی هدفمند: تولید محتوای دروغ برای جمعیت‌های خاص با استفاده از داده‌های جمعیتی!
• بمباران اطلاعاتی: انتشار حجم عظیم اطلاعات متناقض برای ایجاد سردرگمی و بی‌اعتمادی!

در جنگهای شناختی، با استفاده از مهندسی رسانه، رهبران کشورها هم به عنوان "مهندسان ارشد شناختی" در نظر گرفته می شوند نه رهبران نه فقط تصمیم‌گیران نظامی! روایتهایی توسط آنان می تواند در ابعاد زیر تولید شود تا در رسانه های با مهندسی موثر منعکس گردد:
• برجسته‌سازی "تهدید وجودی یک کشور یا قومیت
• ایجاد دوگانگی "صلح‌طلب/تهدیدکننده"،
• آرمان سازی و وظیفه سازی فرهنگی/ قومی / قبیله ای در جنگها
• ایجاد مینت ها و خودشیفتگی های جمعی

اما مهم است بدانیم قلب تپنده جنگ شناختی، بهره گیری از یک مبحث بسیار علمی و کار شده در حوزه رفتار شناسی است: سوء استفاده از "سوگیری های شناختی انسان"! همان میانبرهای ذهنی که همه ما انسانها برای ساده سازی در شناخت پدیده ها و حوادث و وقایع استفاده می کنیم و تعبیر و تفسیر ما را از واقعیتها شکل می دهد. همان مبحثی که سالهاست در حوزه رفتار فردی، رفتار سازمانی، رفتار اجتماعی و روانشناسی اجتماعی تدریس می کنیم و تالیف می کنیم و نشر می دهیم!!
برای آشنایی بیشتر، به سوگیری های زیر که عمده استفاده جنگ شناختی از آنهاست، دقت کنید:

• سوگیری تأیید (Confirmation Bias): تمایل به جستجو، تفسیر، ترجیح دادن و به یاد آوردن اطلاعاتی که باورها و فرضیه‌های موجود ما را تأیید می‌کنند. در جنگ شناختی اطلاعاتی منتشر می شود که با باورهای قبلی مخاطب همسو است (حتی اگر نادرست باشند) تا این باورها را تقویت کرده و مقاومت در برابر اطلاعات متضاد را افزایش دهند. این امر باعث می‌شود افراد کمتر به منابع دیگر یا اطلاعاتی که دیدگاهشان را به چالش می‌کشد، اعتماد کنند.

• سوگیری لنگر انداختن (Anchoring Bias): تمایل به اتکای بیش از حد به اولین قطعه اطلاعاتی که دریافت می‌کنیم (لنگر) هنگام تصمیم‌گیری. در جنگ شناختی با ارائه یک قطعه اطلاعات اولیه (مثلاً یک عدد، یک آمار، یا یک ادعا) که اغلب اغراق‌آمیز یا گمراه‌کننده است، می‌توانند ذهن مخاطب را به سمت آن نقطه هدایت کنند. هر اطلاعات بعدی که ارائه می‌شود، در مقایسه با آن لنگر اولیه قضاوت می‌شود و احتمالاً به نظر کمتر شدید یا نامربوط می‌رسد.

• اثر قاب‌بندی (Framing Effect): نحوهٔ ارائه اطلاعات (قاب‌بندی) می‌تواند بر نحوهٔ قضاوت و تصمیم‌گیری افراد تأثیر بگذارد، حتی اگر خود اطلاعات تغییری نکرده باشد. در جنگ شناختی یک رویداد یا موضوع را می‌توان به گونه‌ای قاب‌بندی کرد که احساسات خاصی را برانگیزد. مثلاً «تلفات» را «تلفات جانبی» نامیدن، یا یک سیاست را به عنوان «اقدام قاطع برای امنیت» یا «تجاوز به آزادی» معرفی کردن. *
1👍1
*ادامه.....
*
• *خطای بنیادی اسناد (Fundamental Attribution Error): تمایل به توضیح رفتار دیگران بر اساس ویژگی‌های شخصیتی یا درونی آن‌ها (مانند «او ذاتاً بد است»)، در حالی که رفتار خودمان را بیشتر تحت تأثیر شرایط بیرونی می‌دانیم. در جنگ شناختی می‌توان از این سوگیری برای ایجاد نفرت و بی‌اعتمادی نسبت به گروه‌ها یا کشورهای دیگر استفاده کرد. مثلاً، اعمال خشونت‌آمیز دشمن را به «طبیعت شرورانه» آن‌ها نسبت دادن، در حالی که اقدامات مشابه خودی را به «شرایط اضطراری» یا «دفاع مشروع» توجیه کردن.
• اثر هاله (Halo Effect): تمایل به اینکه برداشت کلی مثبت یا منفی ما از یک شخص، برند یا سازمان، بر قضاوت ما در مورد ویژگی‌های خاص او تأثیر بگذارد. در جنگ شناختی اگر یک منبع اطلاعاتی (مثلاً یک رسانه یا یک شخصیت محبوب) بتواند تصویر مثبتی از خود ایجاد کند، مخاطبان تمایل دارند هر اطلاعاتی را که آن منبع منتشر می‌کند، حتی اگر نادرست باشد، باور کنند. برعکس، ایجاد تصویری منفی از یک منبع، باعث می‌شود مخاطبان اطلاعات صحیح آن را نیز نادیده بگیرند.

ابزار قدرتمند دیگر جنگ شناختی، شخصی‌سازی در مقیاس جمعی است که با فناوری‌های جدید، از جمله شبکه های اجتماعی و هوش مصنوعی، امکان آنها فراهم می شود. با استفاده از تاریخچه مکالمات افراد با هوش مصنوعی، نیمرخ های روانی افراد طراحی شده و تولید انبوه محتوای جعلی متناسب با نیمرخ روانی و سوگیری های شناختی شناسایی شده از آنها، با هزینه نزدیک به صفرپف تولید می شود. از آن بدتر آنکه شبیه‌سازی صدا و چهره رهبران با هوش مصنوعی انجام شده و خلق "حوادث ساختگی" کاملا ممکن است.
پیامدهای انسان‌شناختی جنگ شناختی، "انسانیت" را نابود می‌کند.
• نابودی نیاز عمیق "همدلی" از طریق "دیگری‌سازی": جنگ شناختی با ساختن تصویری هیولاوار از دیگران، توانایی همدلی با او را از بین می‌برد.
• فروپاشی حقیقت و بی‌اعتمادی نهادی: هدف نهایی جنگ شناختی، برنده شدن در یک مناقشه نیست، بلکه نابودی مفهوم "حقیقت" است. وقتی مردم به هیچ منبعی اعتماد نکنند، جامعه از درون فرو می‌پاشد . انگار که همیشه دچار "شک دائمی" هستیم.
• کالا شدن رنج: "محتوا" های جعلی از رنج و زخم و کشتار افراد، هم حجم واقعی فجایع را بزرگنمایی میکند، هم ترس را بالا میبرد و قدرت تفکر و اندیشه را فلج میکند. اما بدتر از آن ابزاری می شود برای "کلیک خوردن". در نتیجه الگوریتم‌های پلتفرم‌ها، خشونت را به دلیل "جذابیت" آن تقویت می‌کنند. در نتیجه رنج واقعی انسان‌ها، به کالایی برای کسب درآمد پلتفرم‌های فناوری بدل می‌شود.
چه می توان کرد؟ این مهمترین بخش یادداشت است. چهار راه اصلی پیشنهاد میدهم:
1. فراگیری مهارت عمیق تفکر انتقادی یعنی تفکر و تعمیق و مکث، قبل از واکنش و قضاوت و نشر اخبار
2. شناخت و مدیریت سوگیریهای شناختی مان
3. رهایی از اعتیاد به رسانه ها و شبکه های اجتماعی و وقت گذرانی بدون اختیار در آنها و گذران وقت ارزشمندمان با فعالیتهای موثر
4. فراگیری و کسب خبرگی در روش شناسی پژوهش و روشهای کیفی و تفسیری مانند تحلیل گفتمان، تحلیل محتوا؛ و تحلیل پدیدار شناسی تفسیری

در زمان حاضر:
• ما بیش از قبل نیازمند امنیت ادراکی هستیم تا امنیت جغرافیایی!
• ما بیش از پیش نیازمند آموزشهای با کیفیت علوم انسانی و شناختی هستیم تا علوم محاسباتی!
• ما بیش از قبل نیازمند گوش دادن هستیم تا حرف زدن!
• ما بیش از قبل نیازمند ارتباط موثر حضوری هستیم تا ارتباطات مجازی !
• ما بیش از قبل نیازمند آموزش رسانه هستیم تا دیدن صرف رسانه!
• ما بیش از قبل نیازمند پرسیدن هستیم تا پاسخ دادن!
• ما بیشتر از قبل نیازمند همدلی موثر هستیم تا بحث و مشاجره بی نتیجه!
• و از همه مهمتر؛ ما بیش از پیش نیازمند درک معناهای عمیق و اصیل زندگی هستیم تا زندگی مصرف گرایانه و شتابزده!

اینها راه هایی است که می تواند ما را از انسانهایی به عنوان ابزار، به انسانهایی به عنوان هدف و عامل تبدیل کنند.
به امید روزی که در سطح جهانی نهادهایی ایجاد شوند که "حق شناختی انسان"، یعنی حق هر انسان برای حفاظت از ذهن سالم و آزاد و ایمن از خظر دستکاریها را به رسمیت شناخته و برای آن تلاش کنند.*

*«راهیرا (سازمان معناگرا)»
دکتر فاطمه قیطرانی

🆔 شناسه:
https://ble.ir/rahira_hrfoundation****
👍2
هفته نامه اکونومیست
۱۸ آوریل ۲۰۲۶
۲۹ فروردین ۱۴۰۵

خلاصه نکات مقاله ای در این نسخه:
*How to end the war in Iran*

مرحله مذاکره: برنامه هسته‌ای (بسیار دشوار)*
چارچوب ساده است: ایران باید راه خود را به سمت بمب اتمی مسدود کند، در ازای آن تحریم‌های بیشتری لغو شود. اما همه جزئیات دشوارند:
- بی‌اعتمادی عمیق: هیچ طرفی جسارت گام برداشتن را ندارد.
- کمبود روحیه مصالحه: هر دو طرف می‌خواهند پیروزی کامل در میز مذاکره را جایگزین پیروزی نظامی نافرجام کنند.
- پیچیدگی فنی: همانطور که مذاکرات ۲۰۱۵ نشان داد، جزئیات برنامه هسته‌ای بسیار پیچیده است.

توافقی ناقص، اما بهتر از جنگ*
حتی اگر توافقی حاصل شود، جایی برای پیروزی‌خواهی نیست. ایران همچنان تهدیدی در خاورمیانه باقی خواهد ماند، اما اکنون کشف کرده که می‌تواند از تنگه هرمز و حملات منطقه‌ای به عنوان سلاح استفاده کند. آمریکا نیز کشف کرده که جنگ با ایران بسیار خطرناک است. قبل از شروع بمباران، احتمالاً یک توافق مناسب در دسترس بود. به سختی می‌توان انتظار داشت که حاصل این جنگ از آن توافق بهتر باشد.
3