Texnologiyalar rivojlanmoqda, odamlar ishsiz qolmoqda

2016–2017-yillar Toshkentda yashagan kezlarimda metroga jeton orqali to‘lab kirilar edi. Ammo 2024-yil oxiriga kelib, kassalar ramziy darajada ishlay boshladi. 2025-yil iyuniga borib esa, metro kassalari soni hamda kassirlar shtati qisqartirilishi haqida rasman e’lon qilindi. Sabab — ATTO.

Xuddi shunday holat avtobusda ham yuz berdi. Konduktorlar o‘z ish o‘rinlarini asta-sekinlik bilan ATTO terminallariga bo‘shatib berishdi. Avtomatlashtirilgan to‘lov tizimlari jamoat transportidagi inson ish oʻrnini olib qoʻydi.

Yana bir qiziq keys, fintexda kuzatilgan katta rivojlanish sabab kichik tadbirkorlik subyektlarida hisobchi xizmatidan foydalanish keskin kamaydi. Mobil banking sabab endi YaTT yoki kichik MChJ rahbari oʻz moliyaviy kirdi/chiqdilarini oʻzi hal qilyapti. Oʻz oʻrnida bu hisobchilar mehnat bozorida talab tushishiga olib kelyapti.

Oxirgi vaqtlar marketing agentliklarida kopirayterlar xizmatidan foydalanish keskin kamaydi. Hozir Gemini va ChatGPTʼga toʻgʻri prompt bera olish bilan marketologlar oʻzi sotuv matnlarini tayyorlayapti. Dizaynerlarda ham ishlar chappasiga ketgan. Oddiy posterlarni Midjourney, ChatGPT maromiga yetkazib qilib beryapti.

Ishqilib rivojlanish shu ketishda ketsa yaqin 2-3 yilda mehnat bozorida katta ishsizlik yarasi paydo boʻlib qoladi, bu yaraga tegishli boʻlib qolmaslik uchun kreativ va hissiyotli tahlilni talab qiladigan sohalarni oʻrganishni boshlash kerak menimcha. Chunki sunʼiy intellekt bu kabi insoniy qobiliyatlarga erisha olmaydi baribir.

@hisperspective

Vokzal esa boʻm-boʻsh

Osmondagi bolalar filmidagi jurnalist va Alisher aka obrazi oʻrtasida boʻladigan shu suhbat eng qadrli sahna hisoblanadi men uchun.

Hayolimda bu sahna insonning oʻzi bilan boʻladigan hayotiy kurashi haqida gapiradi va hayot suetasini tushuntirishga urinadigandek koʻrinadi menga. Filmni takror-takror koʻrishimga ham shu sahna sababchi.

Qizigʻi aynan shu sahnadagi monologni ishlatib trek chiqarishibdi. Bugun kun davomida tinglab yurdim. Trek va monolog mos tushgan, xuddiki zamonaviy dunyodagi oʻzlikni izlash haqida gapirgandek goʻyo.

@hisperspective

Oʻzbek mediasiga kuchli, erkin menejerlar kerak

Mehnat faoliyatimning koʻp qismi media bilan bogʻliq boʻldi. Hozirgacha oʻzbek mediasida har xil menejerlarni koʻrdim. Koʻplariga umuman havas qilib boʻlmaydi. Ammo, koʻrganlarim ichida bittasidan kam muddat ichida koʻp narsa oʻrgandim.

Ushbu mutaxassis Ernis. Kelib chiqishi qirgʻiz millatiga mansub bu media menejer bilan rus mediasida 3 oy birga ishlaganmiz. Meni ham aynan u ishga olgandi.

Yaqinda telegram kanaliga koʻzim tushib shu videoni koʻrib qoldim. Ish vaqtida oʻta erkinligi bilan ajralib turardi, qoʻyinki propaganda kesimida taqiqlar, cheklovlar, qizil chiziqlar koʻp boʻlsa-da. Bir kunlik ish jarayonini reja (scheduling) qilish, trendlarni filtr bilan kuzatishni shu odam oʻrgatgan menga.

Ishqilib, qiziq mutaxassis. Choʻkib borayotgan oʻzbek mediasiga aynan shunaqa odamlar kerak hozir. Masalan biror xususiy oʻzbek mediasida boʻlganida har qancha cheklov boʻlsa-da hammayoqni ostun-ustun qilardi (*imho).

@hisperspective

Bozor tahlili haqida

Marketingda bozorni chuqur tahlil qilish har qanday qarorning asosi bo‘lishi kerak. Masalan, dunyo miqyosida erkak va ayollar tomonidan investitsiya mahsuloti sifatida xarid qilinadigan Richemont Group’ga tegishli Cartier brendi distribyutorligini olish uchun yillik badal majburiyati kamida $1,5 mlnni tashkil etadi. Bunga qo‘shimcha ravishda, dastlabki $1 mln qiymatidagi mahsulot zaxirasi xarid qilinishi kerak.

Brend standartlariga mos butik interyeri va dizayni uchun o‘rtacha $450,000 – $600,000 atrofida mablag‘ sarflanadi. Kassa tizimi, xodimlar, xizmat ko‘rsatish protokollari, ijara va boshqa tashkiliy xarajatlarni hisobga olgan holda, butun loyiha uchun boshlang‘ich investitsiya hajmi $4 mln atrofida bo‘lishi mumkin.

Endi marketing ishlaydigan qismga oʻtamiz. Cartier mahsulotlarini xarid qila oladigan o‘zbekistonliklar ulushi 0.15% ga ham yetmasligi haqida ma’lumot bor. Bu taxminan atigi 55 ming nafar potentsial mijoz degani. Asosiy muammo aynan shu yerda boshlanadi, brend ulkan sarmoyani talab qiladi, biroq bozor juda tor. Narx yuqori, iste’molchi kam, mijozlar segmenti esa g‘oyat murakkab.

Bunday vaziyatda biznes yashab qolishi kuchli marketing tahlili asosida imkon qadar aniq ishlab chiqilgan strategiyaga bog‘liq bo‘lib qoladi. Marketing tahlillari esa koʻp vaqt, mablagʻ, asab talab qiladi.

@hisperspective

Biror qator kod yozmasdan sunʼiy intelektli bot tayyorladim

Anchadan buyon oʻrganaman deb yurganim make.comʼni oʻtgan dam olish kunlarida obdon oʻrganib chiqdim.

Oʻrganishlar natijasida esa @asljonscombot ni tayyorladim.

Botning ishlash prinspi quyidagicha:

Telegram bot > Gemini > Telegram bot

Yaʼni foydalanuvchi botga soʻrov yuborsa u Gemini orqali qayta ishlanib javob tariqasida qaytadi.

Hozircha kamchiliklari bisyor lekin, boshlanishiga yomon emas. Ishlatib koʻring.

@hisperspective

If you ever stop loving my daughter, just bring her back

Subyektivning Koreya haqida tayyorlagan koʻrsatuvini koʻrdim, Roza ismli qizga achindim. Uning hayotda koʻrganlaridan keyin, ham barchasiga “oʻzim aybdorman, soddaman-da” deya olishi meni hayron qoldirdi.

Uning tarixini eshitib shu video esimga tushdi. Har bir ota bu dunyoda qizini shu qadar qadrlasa, ardoqlasa edi. Dunyo misoli jannat boʻlardi. Bir ahmoq otani deb bir qiz hayotda shuncha qiynalgan.

Koʻrsatuv yaxshi, muammolar dolzarb.

@hisperspective