کارگاه
جغرافیای ریاضی و ارتباط آن با دانش طب

دکتر حنیف قلندری
فرانک عالم بی‌زر

tim.sums.ac.ir

آرامگاه ابوریحان بیرونی در شهر غزنی

آقای امیر سادات‌موسوی
@AmirTravels
https://instagram.com/seyedam.ir
نویسنده و جهانگرد
و از فارغ‌التحصیلان پژوهشکده تاریخ علم

مهرماه ۱۴۰۰

(لازم به ذکر است که درباره صحت این آرامگاه اطمینان وجود ندارد.)
@hisofsci

تقویم نگاری پزشکی

هدی اویارحسین
دکتر یونس کرامتی

instagram.com/iranpopscience

➖انفجار شهاب‌سنگ عامل ویرانی شهر قوم لوط؟


پارسا زمانی، انصاف نیوز: در هفته‌های پیش، خبری از کشف دانشمندان منتشر شد مبنی بر اینکه عامل ویرانی شهر قوم لوط، انفجار شهاب‌سنگ بوده است. این خبر مورد توجه گروه‌های مختلفی قرار گرفت؛ از جمله متدینین. برخی از آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی با اشاره به این پژوهش، بر حقانیت دین تاکید کردند و در واقع مطابقت‌دادن پژوهش‌های علمی با گزاره‌های دینی در نمونه ای جدید پدیدار شد. لازم به ذکر است که در متون مقدس، عامل ویرانی شهر قوم لوط یعنی شهر «سدوم» را به عذابی نسبت می‌دهند که خداوند به علت «گناه همجنس‌بازی» بر آن‌ها نازل کرده است.
به همین علت به سراغ دو تن از کارشناسان این حوزه یعنی دکتر «امیرمحمد گمینی» استاد تاریخ علم دانشگاه تهران و دکتر «محمدعلی طباطبایی» قرآن‌پژوه و استاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی رفتیم تا سویه‌های مختلف ماجرا را بررسی کنیم.
دکتر گمینی بر وجه تاریخ‌نگارانه‌ی این مساله دست می‌گذارد و با نگاهی آکادمیک سعی می‌کند تا شیوه‌های ورود داستان قوم لوط به متون مقدس را واکاوی کند. او در بخشی از گفتگو درباره‌ی ارتباط بین متن تورات و نتایج پژوهش منتشر شده می‌گوید:«قطعا نمی‌توان با اطمینان گفت؛ عهد عتیق، داستان لوط را مربوط به حدود ۲۰۰۰ پیش از میلاد می‌داند ولی شواهد باستان‌شناسی آن را ۱۶۰۰ پیش از میلاد نشان می‌دهد و چند قرن فاصله بین این‌ها می‌افتد. یعنی داستان کاملا منطبق نیست و خیلی تفاوت‌ها دارد، اما به هرحال وقتی ما سندی از آن روزگاران داریم و مطالبی شبیه این‌ها در آن وجود دارد، ارتباط دادن این دو قضیه با هم خیلی نامعقول نیست و از آن طرف هم نمی‌شود با اطمینان گفت».
از سوی دیگر با دکتر طباطبایی جنبه‌های رویارویی متدینین در برخورد با این گزارش‌های علمی را پیگیری کردیم و به بررسی اصل خبر و تعارض‌های آن با روایت قرآن پرداختیم. طباطبایی البته در گفته‌های خود با نگاه به مساله‌ی علم و دین سعی می‌کند بهینه‌ترین نوع مواجه‌ی دین با علم را بیان کند. البته او اعتقاد دارد علم و دین با دو زبان کاملا متفاوت، و اصلا درباره‌ی دو جهان کاملا متفاوت سخن می‌گویند و بنابراین تلاش‌ها برای ایجاد ارتباط میان این دو دنیای کاملا متفاوت غالبا محکوم به شکست است.
طباطبایی در قسمتی از گفتگوی خود درباره‌ی پژوهش منتشر شده‌ی اخیر می‌گوید:«پژوهشگران درگیر در این پروژه دارای تعلقات دینی و مظنون به تلاش برای همخوان جلوه دادن روایات توراتی با یافته‌های علمی هستند. علاوه بر این، نقدهای دیگری مانند دستکاری تصاویر مورد استفاده، عدم حضور محققانی از رشته‌های فسیل‌شناسی و اسکلت‌شناسی در تیم تحقیقاتی، بزرگنمایی درباره‌ی منحصربه‌فرد بودن این واقعه، و نهایتا دستچین کردن شواهد برای رسیدن به یک نظریه‌ی خاص مطرح شده است؛ گذشته از اینکه درباره‌ی وثاقت علمی خود مجله هم حرف و حدیث‌های فراوانی هست و در موارد زیادی بی‎‌دقتی‌های مجله در ارزیابی مقالات باعث شده پس از مدتی مجبور به بازنگری و حذف برخی مقالات شوند. بنابراین، بعید نیست که این مقاله نیز در آینده دچار چنین سرنوشتی شود».

یورونیوز در قسمتی از گزارش خود که در توضیح چیزی که از آن تحت عنوان «کشف دانشمندان» نام برده است، نوشته:«حفاری‌های جدید باستان‌شناسی در شهر تل‌الحمام واقع در غرب اردن کنونی نشان می‌دهد یک حادثه کیهانی باعث شده است تا حدود ۳۶۵۰ سال پیش این شهر ساحلی در نزدیکی دریای مرده به طور کامل نابود شود. محققان تخمین می‌زنند انفجار این شهاب‌سنگ قدرت تخریبی معادل ۱۰۰۰ برابر قوی‌تر از بمب اتمی هیروشیما ایجاد کرده است».

گفتگوی کامل انصاف‌نیوز با این دو پژوهشگر در ادامه می‌آید:


انصاف‌نیوز: بعضا شاهدیم که گزارش‌هایی علمی و تاریخی منتشر می‌شوند که از طرف دینداران با روایت‌های متون مقدس مطابقت داده می‌شوند. آخرین نمونه‌‌ی آن هم مربوط کشفی از چگونگی نابودی قوم لوط به‌وسیله‌ی شهاب‌سنگ است. در این مسایل چگونه باید با آن‌ها و همچنین متن مقدس روبرو شویم؟


امیرمحمد گمینی: هر متن مقدسی که از گذشته‌های دور بدست ما رسیده باشد، پیش از هر چیز یک سند تاریخی است و مورخان امروزی با مراجعه به این اسناد با روش‌شناسیِ انتقادیِ تاریخ‌نگاری از این اسناد استفاده می‌کنند. مطمئنا یک مورخ وقتی با یک سند روبرو می‌شود لزوماً عین محتوای آن را قبول نمی‌کند اما آن را به طور کلی هم کنار نمی‌گذارد. هر سندی با هر محتوایی برای مورخان قابل استفاده است. به همین خاطر شما وقتی از گذشته‌های دور هیچ سند مکتوبی جز متون مقدس یا اسطوره‌ای نداشته باشید مطمئنا می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. و حتی ممکن است آن سند در آن روزگاری که شما درباره‌اش تحقیق می‌کنید نوشته نشده باشد و قرن‌ها بعد نوشته شده باشد.

ادامه‌ی مطلب👇

http://www.ensafnews.com/314156/

@ensafnews

نگاهی به تاریخ فیزیک هسته‌ای در پاکستان
پرویز هودبوی

روزنامه شرق ۲۰ آبان ۱۴۰۰

چکیدۀ سخنرانی

ـــ نگاهی به ویژگی نظری «سادگی» در تاریخ نجوم
امیرمحمد گمینی (سخنران)، پژوهشکدۀ تاریخ علم، دانشگاه تهران
محمدمهدی صدرفراتی، پژوهشکدۀ تاریخ علم، دانشگاه تهران

یکشنبه ۳۰ آبان‌ماه ۱۴۰۰، ساعت ۱۷ الی ۱۹
(افزودن در تقویم گوگل)

لینک ورود به جلسه:
http://irip.ac.ir/u/136

حضور در سخنرانی برای همه آزاد است.

@sciencestudies_IRIP

#ویدیو

ـــ نگاهی به ویژگی نظری «سادگی» در تاریخ نجوم
امیرمحمد گمینی (سخنران)، پژوهشکدۀ تاریخ علم، دانشگاه تهران
محمدمهدی صدرفراتی، پژوهشکدۀ تاریخ علم، دانشگاه تهران

۳۰ آبان‌ماه ۱۴۰۰

https://www.aparat.com/v/EU6AQ/

#ویدیو
اتم‌باوری در تمدن اسلامی
دکتر بنفشه افتخاری

برنامه چرخ
1.
https://www.instagram.com/tv/CUr52jkDPSm/?utm_medium=copy_link

2. https://www.instagram.com/tv/CUr_4LEj-Mw/?utm_medium=copy_link

توجه #ابوریحان #بیرونی به جنبه‌های #آموزشی #علوم در #الآثارالباقیة

جنبۀ آموزشی علوم برای ابوریحان از اهمیتی بسزا برخوردار بود. دو کتاب #استخراج‌الاوتار و #التفهیم او نمونه‌های درخشانی از آثار آموزشی به شمار می‌روند. در فرصتی دیگر به ویژگی‌های مهم این دو کتاب خواهم پرداخت اما در این‌جا می‌خواهم شیوه‌ای جالب در نگارش را از ابوریحان بیرونی معرفی کنم. ابوریحان در بارۀ علت گردآمدن مطالب رنگارنگ در #الآثارالباقیة چنین آورده است:
«و نحن وإنْ صِرْنا في بعضِ المواضِعِ نَتَرَدَّدُ في فُنونٍ ونَخُوضُ فیما اتّصاله بالنّظْمِ اتّصالٌ بَعِیدٌ فلیس ذلک منّا طَلَبَ تَطْویلٍ ولا إکْثارٍ بل ارادةَ تبعید الناظر فیه عن الملال فإنَّ النَّظَرَ اذا دام في فنٍّ واحدٍ دعا الی الإمْلال وقِلّة الصَّبرِ واذا خرج من فَنٍّ الی فنّ فکانّه مُتَرَدِّدٌ في حَدائِق لا یأتي علی احْدٰیها الّا ویَتَعَرَّضُ له أُخرَی فَیَحْرِص علیها ویَشْتَهِی النَّظَرَ الیها کما قیل لِکُلّ جَدِیدٍ لذةٌ» (بیرونی، الآثار الباقیة، به کوشش #زاخاو، لایپزیک، 1878، ص 72)

ما گرچه در برخی جای‌های این کتاب به دیگر فنون نیز گریزی زده‌ایم، و در مباحثی وارد شده‌ایم که ربط چندانی به موضوع اصلی کتاب ندارد، اما انگیزۀ ما از این کار به درازا کشاندن سخن و پرگویی نبوده است. بلکه می‌خواستیم خستگی را از تن خواننده کتاب بیرون کنیم. زیرا پرداختنِ پیوسته به یک فنّ، به خستگی و بی‌صبری می‌انجامد اما اگر [خواننده] از فنی به فن دیگر پردازد، چنان است که گویی از باغ‌هایی گذر کند و هنوز از باغی در نیامده، باغی دیگر در پیش چشمش آید، پس بر این آزمند شود و به نگاه افکندن در آن علاقه‌مند گردد همان گونه که گفته‌اند: برای هر چیز نو، لذتی است.

☑️ مجموعه سخنرانی‌های گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی امیرکبیر

با افتخار برنامه سخنرانی‌های سال تحصیلی 1400-1401 تقدیم حضور می‌گردد. سپاس از عزیزانی که پذیرای دعوت ما بودند.

🌐 لینک شرکت در سخنرانی‌ها:

http://meetings.aut.ac.ir/Phil-Sci-AUT

🔵 اطلاعات بیشتر در کانال فلسفه علم امیرکبیر

@philsciaut

⭕️ منظرگرایی و نسبیت خاص

👤 سخنران: مهدی خلیلی، دانشجوی دکتری فلسفه دانشگاه آزاد آمستردام

🕕 زمان: شنبه ۶ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۶ تا ۱۷:۳۰

🌐 لینک ورود به جلسه:

http://meetings.aut.ac.ir/Phil-Sci-AUT

شرکت برای عموم آزاد است.

#سخنرانی_آنلاین
@PhilSciAUT

#سخنرانی #هفته_پژوهش

✅ سلسله سخنرانی‌های دانشجویان پسادکتری
🗓 سه‌شنبه 16 آذر؛ از ساعت 13:30 الی 19:30

سخنرانان:
👤 دکتر حسین مسیگل(دکتری دانشگاه گیلان - پسادکتری گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف)
👤 دکتر زینب کریمیان (دکتری سوربن پاریس - پسادکتری گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف)
👤 دکتر نرگس بهمن پور(دکتری امپریال کالج لندن - پسادکتری گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف)
👤 دکتر جواد درویش(دکتری گروه فلسفه علم - پسادکتری گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف)

محل برگزاری:
🌐 https://b2n.ir/philsci

————————
❇️: @philsharif

The Principle of Simplicity for Qutb al-Din Shirazi
#انتشار مقاله‌ای از دکتر امیرمحمد گمینی، عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم، و دکتر محمدمهدی صدرفراتی، همکار پسادکتری پژوهشکده، در مجلهٔ
Studies in History and Philosophy of Science

https://authors.elsevier.com/a/1eBem8yuQtYUy

دوره مجازی
در جست‌وجوی معنا
دکتر غزاله حجتی
ثبت نام از طریق صفحه اینستاگرام
https://instagram.com/ghazal.hojjati

مسئله ممکن بودن جهان از ابن سینا تا لایبنیتس
سخنران :
دکتر حسین معصومی همدانی

یکی از براهینی که امام الحرمین جوینی، متکلم اشعری، برای اثبات صانع می‌آورد بر اعتقاد به فضای لایتناهی و امکان آفریده شدن جهان در جای  دیگری از این فضا استوار است. ابن رشد این برهان را متاثر از نظر ابن  سینا در مورد تقسیم موجودات به واجب و ممکن می‌داند و رد می‌کند. در اوایل قرن هجدهم بحثی شبیه به این میان لایب‌نیتس و ساموئل کلارک، از هواداران نیوتن، در می‌گیرد. موضوع این درس گفتار توضیح این دو مجادله و بیان برخی از نتایج آنهاست.
سی‌‌ونهمین نشست از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی بوعلی سینا در روز چهارشنبه ۲۴ آذر ساعت ۱۰ صبح به  «مسئله‌ی ممکن بودن جهان: از ابن سینا تا لایب‌نیتس»  اختصاص دارد که با سخنرانی دکتر حسین معصومی‌همدانی به صورت مجازی پخش خواهد‌ شد.علاقه‌مندان می‌توانند این برنامه را از اینستاگرام مرکز فرهنگی شهرکتاب به نشانی ketabofarhang، تلگرام این مرکز به نشانی bookcitycc و صفحه‌ی این مرکز در سایت آپارات پیگیری کنند.

@Bookcitycc

https://instagram.com/ketabofarhang