علم ترازوی حکمت
ابوذر فرض‌پور

برنامهٔ چرخ، شبکه ۴
شهریور ۱۴۰۰

https://www.telewebion.com/episode/2649148

جایزه کویت سال ۲۰۲۰ در حوزه میراث علمی عربی و اسلامی به پروفسور احسان‌اوغلو تعلق گرفت.
قبلا این جایزه به پژوهشگرانی چون صبره و راشد نیز داده شده بود.
https://al-furqan.com/his-excellency-prof-ekmeleddin-ihsanoglu-wins-the-kuwait-prize-2020

#ویدئو سخنرانی علمی

Early-modern European astronomy and Iranian religious elites
Amir-Mohammad Gamini

26th International Congress of History of Science and Technology
July 2021

https://guarant-cz.zoom.us/rec/share/W9gQaMoNiMVG948IZvbMk3oTbdQn7tYUmJ0JClEs1INp4N0S8ZHjxh68mGDEz4qk.mYvom2bxLMu1cCrf

#ویدئو سخنرانی علمی

A Phylogenetic Appraisal of the Concept of Celestial SPHERE
Mohammad Sadr-Forati

26th International Congress of History of Science and Technology
July 2021

https://guarant-cz.zoom.us/rec/share/vW_uCLMjyGoEWP8Wp8Mex_CEKwV60sk8qJf8HQv5BfaM0T4H9HgFsM-Ux5VjOy9J.P1RU58q_jo87eYwm

#ویدئو سخنرانی علمی

A Hitheto Unknown Iranian Calendar Named Yamīnī
Maedeh Hosseinzadeh

26th International Congress of History of Science and Technology
July 2021

https://guarant-cz.zoom.us/rec/share/QIVzkiGKMulq2vtrJ2itvYy0cAGZcNqN_gC439Phcg5AuThayQ8gt9RODAqMWng.-5NBL5DNiGRLuKyf

#ویدئو سخنرانی علمی

Tracing Arabic translations of the Almagest in al‐Farghani’s Elements of Astronomy
Razieh-Sadat Mousavi

(Dis)continuity of Ptolemaic planetary distances and sizes in Arabic astronomy
Hamid Bohloul

26th International Congress of History of Science and Technology
July 2021

https://guarant-cz.zoom.us/rec/share/9cmtApDwN_JQF-iCZsPORxCZ3nIGJisO0NvK3F4jSvDzR90eQxXsKl0MwWvGbooi.Y8OAH55f3wO0eDTc

خوارزمی و داستان الگوریتم
دکتر حنیف قلندری
برنامه چرخ
شبکه چهار سیما

https://www.telewebion.com/episode/2653476

📢📢📣
🔴 آغاز دورهٔ دکتری رشته تاریخ علم در دوره اسلامی
در پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران

از همه علاقمندان و فارغ‌التحصیلان تاریخ علم دعوت می‌شود در کنکور سراسری دکتری «تاریخ علم در دوره اسلامی» در گروه فلسفه علم شرکت کنند.

اهتمام به تاریخ علم و اهمیت علم در تمدن اسلامی: آقای رسول جعفریان لطفاً بخوانند

دوست قدیم ما جناب آقای رسول جعفریان دو سه سالی است تلاش پیگیری دارد برای تأکید بر اهمیت علم و ضرورت توجه به علمی اندیشی که قابل تحسین است به ویژه در این زمان که متأسفانه قشری گری و اخباری گری و خلوص باوری موج تازه خود را در اوساط شیعی تجربه می کند. با این وصف من یک انتقاد اساسی به برخی نوشته های ایشان دارم که لازم دیدم اینجا مختصراً توضیح دهم: درست است که در تمدن اسلامی متکلمان و فقیهان و محدثان اعتنایی به دستاوردهای علمی عالمان علوم دقیقه نداشته اند یا کمتر دلمشغولی نسبت به تفکر علمی از خود بروز داده اند اما این به معنای این نیست که تفکر علمی رشد قابل توجهی در بیشتر ادوار تاریخی تمدن اسلامی نداشته است. باری متکلمان از دانش نجوم و البته به طور خاص احکام نجوم انتقاد می کرده اند یا آن را قبول نداشته اند اما اولا باید به خاطر داشت که فلاسفه هم از احکام نجوم عموما انتقاد می کرده اند. دانش هیئت بی توجه به انتقاد متکلمان و یا بی اعتنایی آنان رشد خود را در طول تاریخ تمدن اسلامی داشته (تازه شریف مرتضی از دانش هیئت استقبال می کند و تنها انتقادش به احکام نجومی است). باری متکلمان نظام فلسفه طبیعی خود را داشته اند و فلاسفه نیز، اما از یاد یاد نبریم که متکلمان از فلسفه طبیعی خود به عنوان مقدمه ای برای توضیح نظام حدوث بهره می برده اند و این همه مانعی نبود تا علمای علوم دقیقه و فلاسفه تأملات علمی و نظری خود را در زمینه طبیعیات و فیزیک داشته باشند. تاریخ علم که البته تخصص ویژه ای است به خوبی نشان می دهد که در تمدن اسلامی رشد فزاینده ای برای تحقیقات در حوزه های فیزیک، ریاضیات، مکانیک، هیئت، طب و داروسازی و بسیاری علوم و شاخه های علمی دیگر وجود داشته است. مؤرخان علوم مانند استاد ما آقای رشدی راشد که من خوشبختانه سالها از محضر سخنرانی های علمی او و شماری از همکارانش در پاریس بهره مند بودم و در ایران صدیق گرامی دکتر حسین معصومی همدانی و ده ها استاد و محقق دیگر در دنیا تاکنون به اشکال مختلف اهمیت علم و مساهمت مسلمانان را در علوم دقیقه در طول تاریخ تمدن اسلامی نشان داده اند. این مخصوص عصر طلایی تمدن اسلامی هم نیست. آقای صلیبا به طور نمونه در تحقیقات خود نشان داده است که تا چه اندازه حتی عصور صفوی و عثمانی در زمینه پیشرفت علوم اهمیت داشته اند.

نکته دیگری که آقای جعفریان ظاهراَ بدان توجه نمی کند این است : ایشان وجود علوم غریبه و شاخه های خرافی و رشد خرافی اندیشی را نشانه ای از بی توجهی به فکر علمی در تمدن اسلامی می دانند. این دیدگاه کاملاً نادرست است. اولاً این نوع باورها و گرایشات به علوم غریبه و خرافی اندیشی مخصوص تمدن اسلامی نیست و در همه تمدن ها و ادیان دیگر نمونه های بسیار بیشتر و گاهی عمیقتری دارد. وانگهی اصلاً خود این نوع گرایشات و دانش های خرافی و رشد اهتمام به کیمیا و احکام نجوم و سعد و نحس ایام و امثال این قبیل امور در هر تمدن خود بروز اشتیاق به دانش های علمی واقعی را در میان طبقات مختلف و به ویژه شاهان و صاحب منصبان که حامیان اصلی علوم دقیقه در طول تاریخ بوده اند موجب می شده است. به طور نمونه شاهان با توجه به اشتیاقشان به احکام نجوم عملاً زمینه حمایت از دانش هیئت را فراهم می کردند. از دیگر سو فراموش نکنیم که در هر تمدنی وجود این قبیل باورها و عادات خرافی و عوام اندیشانه همانند پوسته ای قوی و محکم بوده است برای حفظ هسته اصلی علم و دانش های نظری که مخصوص خواص بوده. در واقع به شکل متناقض نمایی وجود این قبیل افکار و باورها و عادات خرافی و خرافی اندیشی در میان عوام هسته های اصلی را از دستبرد دخالت های غیر مسئولانه و مخرب عامیانه در مقام تئوری و عمل دور می داشته. بنابراین چه فایده دارد دائما بگوییم ما چیزی نداشته ایم و یا بیشتر ادبیات مکتوب ما در این حوزه های خرافی بوده است؟...

https://t.me/azbarresihayetarikhi

شمارۀ 17 دوفصلنامه «میراث علمی ایران و اسلام» منتشر شد

http://mirasmaktoob.ir/fa/news/11436

@mirasmaktoob
.

زندگی، افکار و رباعیات خیام

با سخنرانی
دکتر حسین معصومی همدانی

instagram.com/ketabofarhang

نشست های آشنایی با پژوهش در تاریخ علم
موضوع:
سنجش چگالی به ترازوی حکمت از ارشمیدس تا خازنی

دکتر یونس کرامتی
ابوذر فرض پور ماچیانی

یکشنبه ۱۱ مهر

پخش زنده از طریق صفحه اینستاگرام انجمن ترویج علم ایران
Instagram.com/iranpopscience

نگاهی به کارنامۀ علمی پروفسور جمیل رجب
حسن اوموت
https://www.academia.edu/54640792/_New_Questions_Methods_and_Sources_in_Islamic_Astronomy_Some_Observations_on_F_Jamil_Ragep_s_Scholarship_T%C3%9CBA_Newsletter_no_9_2021_29_31

جلسه دفاع از پایان نامه
بررسی مطالب و اخبار علمی و صنعتی در مطبوعات علمی ایران دوره قاجار

منا شاکریان

دوشنبه ۱۲ مهر
ساعت ۱۴
لینک ورود به جلسه
vroom.ut.ac.ir/maaref4

ممکن است به نظر برسد رخدادهایی که در عرصۀ سیاست روز شاهدش هستیم ـ مانند اینکه جنگ در منطقه‌ای از جهان، در قیمت کالا در منطقه‌ای دیگر از جهان مؤثر است یا اینکه سیاست‌های یک سیاست‌مدار یا حزب در گوشه‌ای از دنیا، قیمت نفت را در گوشه‌ای دیگر از دنیا تغییر می‌دهد ـ برآمده از روش‌های حکومت‌داری مدرن در دنیایی است که با به‌کارگرفتن تکنولوژی گویی همه‌چیز در آن به یکدیگر مرتبط است، اما شواهد تاریخی بسیاری را می‌توان نشان داد که براساس آن‌ها، این تصور غلط از آب درمی‌آید. درواقع از روزگاران کهن همواره سیاست و روابط دیپلماتیک ملت‌ها یا حکومت‌های بزرگ در دیگر امور حکومت‌داری و ازجمله اقتصاد مؤثر بوده است. یکی از مشهورترین این نشانه‌ها در دنیای باستان، رقابت سیاسی دو حکومت بزرگ آن زمان، یعنی ایران و روم، بر سر تجارت ادویه و ابریشم است. در کتاب‌های تاریخ از یک راه تجارت زمینی و یک راه تجارت دریایی یاد شده است. بخشی از مسیر این هر دو راه از سرزمین‌های امپراتوری ایران می‌گذشته است و رومیان همیشه باید هزینه‌ای را در قبال این کالاها به ایرانیان می‌پرداختند. در اواخر عهد باستان، قدرت‌گرفتن اعراب در مناطق هم‌جوار این دو امپراتوری و نیز حضور قبایل عرب در شبه‌جزیرۀ عربستان، موجب شد که جزیرةالعرب برای هر دو امپراتوری مهم باشد. یکی از دلایل بیشترشدن این ارج آن بود که شبه‌جزیره به یکی از مسیرهای اصلی تجارت ادویه مبدل شد. راه دریایی تجارت ادویه از هند و شرق به بندر عدن می‌رسید و از آنجا اعراب ادویه را به مرزهای دو امپراتوری می‌آوردند. شاید در مقام داستان‌سرایی بتوان گفت این فرصتی بود که رومیان برای فرار از پرداخت هزینه‌های تجارت به ایرانیان، آن را غنیمت دانستند. بااین‌حال هیچ‌یک از دو امپراتوری تلاش نکردند که بر سراسر جزیرةالعرب مسلط شوند و فقط در دوره‌ای، در میانۀ قرن ششم میلادی، بخش جنوبی جزیرةالعرب میان دو قدرت دست‌به‌دست شد. در این میان، جدایی مذهبی دو امپراتوری نیز در برهه‌ای مؤثر واقع شد و مسیحی‌شدن ساکنان یمن موجب شد که امپراتور روم از آن‌ها حمایت کند. البته باید در نظر داشت که اختلاف مذهبی ریشه‌داری میان مسیحیان یمن و مذهب مقبول قسطنطنیه وجود داشت، اما در این مورد گویی آن اختلاف به‌کلی به فراموشی سپرده شد.
ساسانیان و اعراب کتابی کوچک دربارۀ همین موضوع است.

📚 از نوشته حنیف قلندری در رود ۶ درباره:
📚 ساسانیان و اعراب: دیپلماسی ايران و بیزانس در شبه‌جزیرۀ عربستان در قرن ششم میلادی/ مهناز بابایی/ نشر مروارید، چاپ دوم ۱۳۹۹
@roodbookreview97