⭕️ پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران برگزار می‌کند

❇️ آشنایی با دوره کارشناسی ارشد تاریخ علم

⭕️ ویژه انتخاب رشته کنکور کارشناسی ارشد

🔹 دکتر امیرمحمد گمینی
🔹 دکتر حنیف قلندری

🔶️ پنجشنبه ۱۱ شهریور ساعت ۱۸ الی ۱۹

🟧 برگزاری در اینستاگرام پژوهشکده تاریخ علم

https://instagram.com/tarikheelm.ut


🔹راه های ارتباطی با پژوهشکده:
https://utihs.ut.ac.ir/
۰۲۱ ۸۸۹۹۳۰۱۶

❇️ آشنایی با دوره کارشناسی ارشد تاریخ علم

⭕️ ویژه انتخاب رشته کنکور کارشناسی ارشد

🔹 دکتر امیرمحمد گمینی
🔹 دکتر حنیف قلندری
باتشکر از خانم مائده حسین‌زاده
🔶️ پنجشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۰

صد و پنجاه و ششمین نشست مؤسسهٔ پژوهشی میراث مکتوب

رونمایی و معرفی کتاب حیات ‌الانسان (ترجمۀ حیاة ‌الحیوان)

سخنرانان:
محمد روشن، پژوهشگر و مصحح اثر
مرضیه کاظمی، عضو هیئت علمی بنیاد دائرةالمعارف اسلامی
یونس کرامتی، استادیار پژوهشکدهٔ تاریخ علم دانشگاه تهران
فاطمه مهری، استادیار دانشگاه شهید بهشتی

مدیر جلسه: یونس کرامتی

چهارشنبه 17 شهریور 1400 – ساعت 16 تا 18

لینک ورود به وبینار:
https://www.sbu.ac.ir/web/webinar

زندگی‌نامۀ علمی #ابوریحان #بیرونی
به مناسبت روز بزرگداشت ابوریحان، شهریور ۱۳۹۹
به درخواست شهر کتاب

#تاریخ‌نگاری #ابوریحان #بیرونی
به درخواست انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
۱۳ شهریور ۱۴۰۰
نسخه با حجم کاهش‌یافته

کاش یک فیزیکدان باتجربه که دنبال علل عقب ماندگی علمی ماست، یادش باشد، یکی از علل این عقب ماندگی همین اظهار نظرهای غیرمتخصصانی چون او در چیزی است که بلد نیستند.
علم پس از ابوریحان بیرونی افول نکرد و ما ۹۰۰ سال خواب نبودیم...
برای نقد و بررسی بیشتر بنگرید به:
https://t.me/hisofsci/698

تأملی در واژه‌سازی‌های علمی: مطالعه‌ی موردی «اوولوشن»

چکیده‌ی مقاله:

در واژه‌سازی‌های علمی علاوه بر توجه به ظرافت‌های ریشه‌شناختی باید به دو نکته توجه کرد. نخست آنکه برخی واژگانِ نظری به نحوی مستقیم یا غیرمستقیم بار استعاری واژگانی را از جامعه‌ای که نظریه در آن شکل گرفته حمل می‌کنند. دوم آنکه برخی از واژگان کلیدی موجود در برخی نظریه‌های علمی شبکۀ معنایی درهم‌تنیده‌ای را شکل می‌دهند. بنا بر این برای هر واژۀ این شبکه باید به سایر واژگان شبکه نیز توجه داشت. این باعث می‌شود که در چنین واژه‌گزینی‌هایی فلسفۀ علم نیز نقش مهمی بازی کند. در این مقاله به سراغ نظریۀ اوولوشن می‌رویم و برای روشن شدن اینکه واژگان علمی در بستر تاریخی خود معنا می‌یابند اشاره‌هایی به فضای اجتماعی و سیاسی ظهور این نظریه در غرب خواهیم داشت. به نحوی مفصل‌تر به برخی اندیشه‌های سیاسی، دینی و اجتماعی ظهور نظریه در میان اعراب، ترکان عثمانی و ایرانیان اشاره می‌کنیم که احتمالاً بر یافتن معادل مناسب برای اوولوشن تأثیر داشته است. ساختار مقاله چنین است که ابتدا اشاره‌ای بسیار کوتاه خواهیم داشت به اهمیت شناختی واژگان. سپس، تلاشی خواهیم داشت در معرفی تاریخچه‌ای از معادل‌های پیشنهادی در میان اعراب، ترکان عثمانی، و بالاخره در میان فارسی‌زبانان برای واژۀ «اوولوشن». در قسمت بعد به رایج‌ترین دلایلی که طرفداران برابرنهادْهای مشهور برای انتخاب خود می‌آورند اشاره می‌شود. آنگاه بحثی فلسفی را در خصوص واژۀ اوولوشن در متون کنونی زیست‌شناسی و فلسفۀ زیست‌شناسی پی‌ می‌گیریم که البته در دسترس نخستین پیشنهاددهندگان نبوده است. خواهیم دید در میان خود زیست‌شناسان صاحب‌نام قرن بیستم نیز بر سر جهت‌داری فرایند تکامل اختلاف نظر بوده است. بخشی از این اختلاف می‌تواند به ابهام در گفته‌های خود داروین بازگردد؛ اما جدای از اینکه داروین در این باب چگونه می‌اندیشیده است بحث جهت‌داری فرایند اوولوشن تا به امروز در میان زیست‌شناسان برقرار است. در بخش پیشاپایانی به چند مفهوم دیگر در نظریه اشاره می‌کنیم و نشان می‌دهیم نوع تفسیر ما از این مفاهیم می‌تواند در جهت‌دار دیدن یا ندیدن فرایند اوولوشن، و در نتیجه بر گرایش به گزینش یکی از برابرنهادها اثر گذارد. در بخش نهایی پیشنهادی برای این سنخ پژوهش‌ها عرضه می‌شود.
@evophilosophy
@AboutDarwin
@Darwinday

https://jihs.ut.ac.ir/article_82791.html

علم ترازوی حکمت
ابوذر فرض‌پور

برنامهٔ چرخ، شبکه ۴
شهریور ۱۴۰۰

https://www.telewebion.com/episode/2649148

جایزه کویت سال ۲۰۲۰ در حوزه میراث علمی عربی و اسلامی به پروفسور احسان‌اوغلو تعلق گرفت.
قبلا این جایزه به پژوهشگرانی چون صبره و راشد نیز داده شده بود.
https://al-furqan.com/his-excellency-prof-ekmeleddin-ihsanoglu-wins-the-kuwait-prize-2020

#ویدئو سخنرانی علمی

Early-modern European astronomy and Iranian religious elites
Amir-Mohammad Gamini

26th International Congress of History of Science and Technology
July 2021

https://guarant-cz.zoom.us/rec/share/W9gQaMoNiMVG948IZvbMk3oTbdQn7tYUmJ0JClEs1INp4N0S8ZHjxh68mGDEz4qk.mYvom2bxLMu1cCrf

#ویدئو سخنرانی علمی

A Phylogenetic Appraisal of the Concept of Celestial SPHERE
Mohammad Sadr-Forati

26th International Congress of History of Science and Technology
July 2021

https://guarant-cz.zoom.us/rec/share/vW_uCLMjyGoEWP8Wp8Mex_CEKwV60sk8qJf8HQv5BfaM0T4H9HgFsM-Ux5VjOy9J.P1RU58q_jo87eYwm

#ویدئو سخنرانی علمی

A Hitheto Unknown Iranian Calendar Named Yamīnī
Maedeh Hosseinzadeh

26th International Congress of History of Science and Technology
July 2021

https://guarant-cz.zoom.us/rec/share/QIVzkiGKMulq2vtrJ2itvYy0cAGZcNqN_gC439Phcg5AuThayQ8gt9RODAqMWng.-5NBL5DNiGRLuKyf

#ویدئو سخنرانی علمی

Tracing Arabic translations of the Almagest in al‐Farghani’s Elements of Astronomy
Razieh-Sadat Mousavi

(Dis)continuity of Ptolemaic planetary distances and sizes in Arabic astronomy
Hamid Bohloul

26th International Congress of History of Science and Technology
July 2021

https://guarant-cz.zoom.us/rec/share/9cmtApDwN_JQF-iCZsPORxCZ3nIGJisO0NvK3F4jSvDzR90eQxXsKl0MwWvGbooi.Y8OAH55f3wO0eDTc

خوارزمی و داستان الگوریتم
دکتر حنیف قلندری
برنامه چرخ
شبکه چهار سیما

https://www.telewebion.com/episode/2653476

📢📢📣
🔴 آغاز دورهٔ دکتری رشته تاریخ علم در دوره اسلامی
در پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران

از همه علاقمندان و فارغ‌التحصیلان تاریخ علم دعوت می‌شود در کنکور سراسری دکتری «تاریخ علم در دوره اسلامی» در گروه فلسفه علم شرکت کنند.

اهتمام به تاریخ علم و اهمیت علم در تمدن اسلامی: آقای رسول جعفریان لطفاً بخوانند

دوست قدیم ما جناب آقای رسول جعفریان دو سه سالی است تلاش پیگیری دارد برای تأکید بر اهمیت علم و ضرورت توجه به علمی اندیشی که قابل تحسین است به ویژه در این زمان که متأسفانه قشری گری و اخباری گری و خلوص باوری موج تازه خود را در اوساط شیعی تجربه می کند. با این وصف من یک انتقاد اساسی به برخی نوشته های ایشان دارم که لازم دیدم اینجا مختصراً توضیح دهم: درست است که در تمدن اسلامی متکلمان و فقیهان و محدثان اعتنایی به دستاوردهای علمی عالمان علوم دقیقه نداشته اند یا کمتر دلمشغولی نسبت به تفکر علمی از خود بروز داده اند اما این به معنای این نیست که تفکر علمی رشد قابل توجهی در بیشتر ادوار تاریخی تمدن اسلامی نداشته است. باری متکلمان از دانش نجوم و البته به طور خاص احکام نجوم انتقاد می کرده اند یا آن را قبول نداشته اند اما اولا باید به خاطر داشت که فلاسفه هم از احکام نجوم عموما انتقاد می کرده اند. دانش هیئت بی توجه به انتقاد متکلمان و یا بی اعتنایی آنان رشد خود را در طول تاریخ تمدن اسلامی داشته (تازه شریف مرتضی از دانش هیئت استقبال می کند و تنها انتقادش به احکام نجومی است). باری متکلمان نظام فلسفه طبیعی خود را داشته اند و فلاسفه نیز، اما از یاد یاد نبریم که متکلمان از فلسفه طبیعی خود به عنوان مقدمه ای برای توضیح نظام حدوث بهره می برده اند و این همه مانعی نبود تا علمای علوم دقیقه و فلاسفه تأملات علمی و نظری خود را در زمینه طبیعیات و فیزیک داشته باشند. تاریخ علم که البته تخصص ویژه ای است به خوبی نشان می دهد که در تمدن اسلامی رشد فزاینده ای برای تحقیقات در حوزه های فیزیک، ریاضیات، مکانیک، هیئت، طب و داروسازی و بسیاری علوم و شاخه های علمی دیگر وجود داشته است. مؤرخان علوم مانند استاد ما آقای رشدی راشد که من خوشبختانه سالها از محضر سخنرانی های علمی او و شماری از همکارانش در پاریس بهره مند بودم و در ایران صدیق گرامی دکتر حسین معصومی همدانی و ده ها استاد و محقق دیگر در دنیا تاکنون به اشکال مختلف اهمیت علم و مساهمت مسلمانان را در علوم دقیقه در طول تاریخ تمدن اسلامی نشان داده اند. این مخصوص عصر طلایی تمدن اسلامی هم نیست. آقای صلیبا به طور نمونه در تحقیقات خود نشان داده است که تا چه اندازه حتی عصور صفوی و عثمانی در زمینه پیشرفت علوم اهمیت داشته اند.

نکته دیگری که آقای جعفریان ظاهراَ بدان توجه نمی کند این است : ایشان وجود علوم غریبه و شاخه های خرافی و رشد خرافی اندیشی را نشانه ای از بی توجهی به فکر علمی در تمدن اسلامی می دانند. این دیدگاه کاملاً نادرست است. اولاً این نوع باورها و گرایشات به علوم غریبه و خرافی اندیشی مخصوص تمدن اسلامی نیست و در همه تمدن ها و ادیان دیگر نمونه های بسیار بیشتر و گاهی عمیقتری دارد. وانگهی اصلاً خود این نوع گرایشات و دانش های خرافی و رشد اهتمام به کیمیا و احکام نجوم و سعد و نحس ایام و امثال این قبیل امور در هر تمدن خود بروز اشتیاق به دانش های علمی واقعی را در میان طبقات مختلف و به ویژه شاهان و صاحب منصبان که حامیان اصلی علوم دقیقه در طول تاریخ بوده اند موجب می شده است. به طور نمونه شاهان با توجه به اشتیاقشان به احکام نجوم عملاً زمینه حمایت از دانش هیئت را فراهم می کردند. از دیگر سو فراموش نکنیم که در هر تمدنی وجود این قبیل باورها و عادات خرافی و عوام اندیشانه همانند پوسته ای قوی و محکم بوده است برای حفظ هسته اصلی علم و دانش های نظری که مخصوص خواص بوده. در واقع به شکل متناقض نمایی وجود این قبیل افکار و باورها و عادات خرافی و خرافی اندیشی در میان عوام هسته های اصلی را از دستبرد دخالت های غیر مسئولانه و مخرب عامیانه در مقام تئوری و عمل دور می داشته. بنابراین چه فایده دارد دائما بگوییم ما چیزی نداشته ایم و یا بیشتر ادبیات مکتوب ما در این حوزه های خرافی بوده است؟...

https://t.me/azbarresihayetarikhi

شمارۀ 17 دوفصلنامه «میراث علمی ایران و اسلام» منتشر شد

http://mirasmaktoob.ir/fa/news/11436

@mirasmaktoob
.