#کارگاه جستجو و طبقه ‌بندی منابع مجازی: چگونه در الهیات و فلسفه خودآموز باشیم؟

👨‍🎓مدرس دوره: آقای محسن فیض بخش (دکترای فلسفه دین دانشگاه تهران)

در مواجهه با منابع مجازی، دو مهارت اهمیت ویژه دارد. اولاً، باید بدانیم منابع مناسب کارمان را از کجا می‌توانیم شناسایی کنیم و به آن دسترسی پیدا کنیم. ثانیاً، به جهت افزایش چشمگیر منابع در هر رشته، ما باید بتوانیم منابع مان را ارزیابی/طبقه بندی کنیم و در انبوه منابعی که در موضوع مورد نظرمان می‌یابیم، سرگشته نشویم.
در این کارگاه، تلاش خواهد شد با نیم‌نگاهی به منابع مربوط به رشته های الهیات و فلسفه، این دو مرحله، یعنی مقدماتی از «یافتن منابع» و «ارزیابی آنها» را تمرین کنیم.

💢💢💢 آقای دکتر فیض بخش از معدود افرادی هستند که در این حوزه اطلاعات ذیقیمتی دارند و با نشریات مهم و معتبر بین المللی همکاری هایی نیز داشته اند؛ برای آشنایی با بخشی از فعالیت‌های ایشان به این کانال تلگرامی مراجعه کنید.

✅ برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام کارگاه به این لینک مراجعه کنید.

پایگاه خبری طومار اندیشه: @toomareandisheh

تجربه‌گرایی ابن سینا: نگرشی جدید
دکتر محمد آزادپور

اهمیت تاریخ‌نگری در تاریخ علم-001: ابوریحان بیرونی و ابن سینا-1
پژوهشگر تاریخ علم پس از جست‌وجوی بسیار در متون تاریخ علم، به شرط آن که اهل یافتن ارتباط‌ها و مقایسۀ میان یافته‌ها باشد، به این نکتۀ شایان توجه پی خواهد برد که میزان توجه دانشوران دورۀ اسلامی به آثار ابوریحان در مقایسه با توجه آنان به آثار ابن سینا ناچیز است. این تفاوت حتی با کنار گذاشتن آثار فلسفی ابن سینا باز هم شگفت‌انگیز است.
توجه به این نکات می‌تواند این تفاوت را شگفت‌انگیزتر کند
1. این دو هم‌روزگار بوده‌اند.
2. هر دو کمابیش از یک منطقه از جهان اسلام برخاسته‌اند.
3. حتی بخش مهمی از سال‌های فعالیت علمی خود را در یک دربار (دربار خوارزمشاهان آل مأمون) گذرانده‌اند.

پژوهشگر تاریخ علم در بستر تاریخ علمی ممکن است به این پاسخ‌ها برسد:
1. ارزش ذاتی آثار ابن سینا بیشتر بوده است.
نظر شخصی من (بر اساس پژوهش‌هایی که انجام داده‌ام) البته عکس این است و البته بی‌گمان بسیاری با این نظر مخالف‌اند. اما گمان دارم همان مخالفان نیز بعید است معتقد باشند که مثلا ارزش ذاتی آثار ابن سینا صدها برابر ارزش ذاتی آثار ابوریحان باشد. پس به نظر می‌رسد که این مسأله اگر هم در این ماجرا دخیل باشد تأثیرش نمی‌تواند به این شدّت باشد.
2. تنوع بیشتر آثار: در این مورد اتفاقاً ابوریحان بر ابن سینا برتری چشم‌گیر دارد و مقایسۀ موضوعات طرح شده در آثار این دو کار دشواری نیست. مثلا اگر چه ابن سینا در پزشکی اثری سترگ از خود به جای گذاشته است که اهمیت ذاتی آن در پزشکی قطعاً از الصیدنۀ ابوریحان بیشتر است اما در نقطۀ مقابل آثار نجومی ابوریحان به مراتب مهم‌تر از آثار ابن سینا در نجوم است. همچنین ابوریحان آثار بسیاری در حوزۀ تاریخ و مردم‌شناسی دارد و ابن سینا نه.
#تاریخ‌نگری
#تاریخ_علم
#ابوریحان #بیرونی
#ابن‌سینا

منطق ریاضیات، و فلسفه‌های آنها: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر

محمدصالح زارع‌پور/دانشگاه بیرمنگام

 

Mathematics, Logic and their Philosophies: Essays in Honour of Mohammad Ardeshir

Edited by Mojtaba Mojtahedi, Shahid Rahman, and Mohammad Saleh Zarepour

Springer, 2021.

منطق ریاضیات، و فلسفه‌های آنها: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر

از من خواسته شده است که درباره‌ی کتاب ریاضیات، منطق، و فلسفه‌های آنها بنویسم. با این‌که خودم از پدیدآورندگان این کتاب بوده‌ام، نوشتنْ برای معرفی و تبلیغ آن را دور از تواضع نمی‌دانم. شاید به این دلیل که این کار را در جهت هدف اصلی کتاب می‌بینم. چنان‌که از عنوان فرعی کتاب (یعنی: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر) برمی‌آید، این کتاب دربردارنده‌ی مجموعه‌ای از مقالات است که به افتخار محمد اردشیر و برای گرامی‌داشت میراث علمی او نوشته شده‌اند. دکتر محمد اردشیر استاد دانشکده‌ی علوم ریاضی دانشگاه صنعتی شریف است و به‌واسطه‌ی آثار علمی مهم و متعددْ شهرت و اعتبار جهانی دارد.

ادامه مطلب رادرسایت بخوانید:


http://www.bookcity.org/detail/25310/root/books

ابن سینا و گذر زهره از مقابل خورشید

بیست‌وپنجمین نشست از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی بوعلی سینا در روز چهارشنبه دهم شهریور با عنوان «ابن سینا و گذر زهره از مقابل خورشید» با سخنرانی دکتر امیرمحمد گمینی درمرکزفرهنگی شهرکتاب برگزارشدکه فیلم این درس گفتاردراختیارشماست.

@Bookcitycc

این برنامه به صورت زنده از صفحه اینستاگرام انجمن به نشانی:
https://www.instagram.com/anjomanasarmafakher2
پخش می شود.

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت 13 شهریور ماه؛ روز بزرگداشت ابوریحان بیرونی برگزار می کند؛
نشست تخصصی واکاوی اندیشه های« ابوریحان بیرونی» در فضای مجازی

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت ۱۳ شهریورماه روز بزرگداشت حکیم ابوریحان بیرونی، نشست علمی واکاوی اندیشه‌های این اندیشمند برجسته ایرانی- اسلامی را برگزار می نماید.
در این برنامه که شنبه 13 شهریور ماه از ساعت 14:00 تا 16:00 برگزار خواهد شد، حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، علیم اشرف خان استاد ادبیات دانشگاه دهلی، احمد تمیم داری عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، حنیف قلندری عضو هیأت علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران و یونس کرامتی عضو هیأت علمی پژوهشکده تاریخ دانشگاه تهران سخنرانی خواهند کرد.
ابوریحان محمد بن احمد بیرونی معروف به ابوریحان بیرونی، ریاضیدان، منجم، فیلسوف و تاریخ نگار سده چهارم و پنجم هجری است که به گفته مرحوم استاد جلال الدین همایی فهرستی برای مؤلفات خود نوشته که مشتمل بر اسامی ۱۳۸ کتاب و رساله است.
آثار الباقیه، التفهیم، تحقیق ماللهند، رساله پاتانجلی و ... از جمله مهمترین آثار این دانشمند برجسته ایرانی است.
این برنامه به صورت زنده از صفحه اینستاگرام انجمن به نشانی:
https://www.instagram.com/anjomanasarmafakher2
پخش می شود.

همچنین این برنامه در صفحات انجمن در نشانی‌های زیر نیز پخش خواهد شد:

https://t.me/anjomanasarmafakher
https://www.aparat.com/mafakherefarhangi

گفتنی است به بهانه برگزاری این نشست علمی، کلیه مقالات فصلنامه تخصصی «حکمت نامه مفاخر» ویژه ابوریحان بیرونی نیز به صورت رایگان در پایگاه اطلاع رسانی انجمن در اختیار مخاطبین قرار گرفته است.

⭕️ پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران برگزار می‌کند

❇️ آشنایی با دوره کارشناسی ارشد تاریخ علم

⭕️ ویژه انتخاب رشته کنکور کارشناسی ارشد

🔹 دکتر امیرمحمد گمینی
🔹 دکتر حنیف قلندری

🔶️ پنجشنبه ۱۱ شهریور ساعت ۱۸ الی ۱۹

🟧 برگزاری در اینستاگرام پژوهشکده تاریخ علم

https://instagram.com/tarikheelm.ut


🔹راه های ارتباطی با پژوهشکده:
https://utihs.ut.ac.ir/
۰۲۱ ۸۸۹۹۳۰۱۶

❇️ آشنایی با دوره کارشناسی ارشد تاریخ علم

⭕️ ویژه انتخاب رشته کنکور کارشناسی ارشد

🔹 دکتر امیرمحمد گمینی
🔹 دکتر حنیف قلندری
باتشکر از خانم مائده حسین‌زاده
🔶️ پنجشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۰

صد و پنجاه و ششمین نشست مؤسسهٔ پژوهشی میراث مکتوب

رونمایی و معرفی کتاب حیات ‌الانسان (ترجمۀ حیاة ‌الحیوان)

سخنرانان:
محمد روشن، پژوهشگر و مصحح اثر
مرضیه کاظمی، عضو هیئت علمی بنیاد دائرةالمعارف اسلامی
یونس کرامتی، استادیار پژوهشکدهٔ تاریخ علم دانشگاه تهران
فاطمه مهری، استادیار دانشگاه شهید بهشتی

مدیر جلسه: یونس کرامتی

چهارشنبه 17 شهریور 1400 – ساعت 16 تا 18

لینک ورود به وبینار:
https://www.sbu.ac.ir/web/webinar

زندگی‌نامۀ علمی #ابوریحان #بیرونی
به مناسبت روز بزرگداشت ابوریحان، شهریور ۱۳۹۹
به درخواست شهر کتاب

#تاریخ‌نگاری #ابوریحان #بیرونی
به درخواست انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
۱۳ شهریور ۱۴۰۰
نسخه با حجم کاهش‌یافته

کاش یک فیزیکدان باتجربه که دنبال علل عقب ماندگی علمی ماست، یادش باشد، یکی از علل این عقب ماندگی همین اظهار نظرهای غیرمتخصصانی چون او در چیزی است که بلد نیستند.
علم پس از ابوریحان بیرونی افول نکرد و ما ۹۰۰ سال خواب نبودیم...
برای نقد و بررسی بیشتر بنگرید به:
https://t.me/hisofsci/698

تأملی در واژه‌سازی‌های علمی: مطالعه‌ی موردی «اوولوشن»

چکیده‌ی مقاله:

در واژه‌سازی‌های علمی علاوه بر توجه به ظرافت‌های ریشه‌شناختی باید به دو نکته توجه کرد. نخست آنکه برخی واژگانِ نظری به نحوی مستقیم یا غیرمستقیم بار استعاری واژگانی را از جامعه‌ای که نظریه در آن شکل گرفته حمل می‌کنند. دوم آنکه برخی از واژگان کلیدی موجود در برخی نظریه‌های علمی شبکۀ معنایی درهم‌تنیده‌ای را شکل می‌دهند. بنا بر این برای هر واژۀ این شبکه باید به سایر واژگان شبکه نیز توجه داشت. این باعث می‌شود که در چنین واژه‌گزینی‌هایی فلسفۀ علم نیز نقش مهمی بازی کند. در این مقاله به سراغ نظریۀ اوولوشن می‌رویم و برای روشن شدن اینکه واژگان علمی در بستر تاریخی خود معنا می‌یابند اشاره‌هایی به فضای اجتماعی و سیاسی ظهور این نظریه در غرب خواهیم داشت. به نحوی مفصل‌تر به برخی اندیشه‌های سیاسی، دینی و اجتماعی ظهور نظریه در میان اعراب، ترکان عثمانی و ایرانیان اشاره می‌کنیم که احتمالاً بر یافتن معادل مناسب برای اوولوشن تأثیر داشته است. ساختار مقاله چنین است که ابتدا اشاره‌ای بسیار کوتاه خواهیم داشت به اهمیت شناختی واژگان. سپس، تلاشی خواهیم داشت در معرفی تاریخچه‌ای از معادل‌های پیشنهادی در میان اعراب، ترکان عثمانی، و بالاخره در میان فارسی‌زبانان برای واژۀ «اوولوشن». در قسمت بعد به رایج‌ترین دلایلی که طرفداران برابرنهادْهای مشهور برای انتخاب خود می‌آورند اشاره می‌شود. آنگاه بحثی فلسفی را در خصوص واژۀ اوولوشن در متون کنونی زیست‌شناسی و فلسفۀ زیست‌شناسی پی‌ می‌گیریم که البته در دسترس نخستین پیشنهاددهندگان نبوده است. خواهیم دید در میان خود زیست‌شناسان صاحب‌نام قرن بیستم نیز بر سر جهت‌داری فرایند تکامل اختلاف نظر بوده است. بخشی از این اختلاف می‌تواند به ابهام در گفته‌های خود داروین بازگردد؛ اما جدای از اینکه داروین در این باب چگونه می‌اندیشیده است بحث جهت‌داری فرایند اوولوشن تا به امروز در میان زیست‌شناسان برقرار است. در بخش پیشاپایانی به چند مفهوم دیگر در نظریه اشاره می‌کنیم و نشان می‌دهیم نوع تفسیر ما از این مفاهیم می‌تواند در جهت‌دار دیدن یا ندیدن فرایند اوولوشن، و در نتیجه بر گرایش به گزینش یکی از برابرنهادها اثر گذارد. در بخش نهایی پیشنهادی برای این سنخ پژوهش‌ها عرضه می‌شود.
@evophilosophy
@AboutDarwin
@Darwinday

https://jihs.ut.ac.ir/article_82791.html

علم ترازوی حکمت
ابوذر فرض‌پور

برنامهٔ چرخ، شبکه ۴
شهریور ۱۴۰۰

https://www.telewebion.com/episode/2649148