سخنرانی دکتر محمد باقری با عنوان
ʿUlugh Bey's Scientific School in Samarqand
در
The Sixteenth Marcel Grossmann Meeting on Recent Developments in Theoretical and Experimental General Relativity, Astrophysics and Relativistic Field Theories
July 5, 2021

https://youtu.be/QFe1lsSid-o?t=19812

📚
🔴شیخ محمدرضا اصفهانی و نقد نظریه داروین

🔸یکی از نخستین مواجهه‌های جدی عالمان شیعه با نظریه تکامل داروین، کتاب مرحوم آیت الله شیخ محمدرضا نجفی اصفهانی به زبان عربی و با عنوان «نقد فلسفة دارون» بود که در دوره خود شهرتی بسیار پیدا کرد و عالمانی همچون شیخ محمدباقر کمره‌ای و امام خمینی آن کتاب را نزد مؤلفش درس گرفتند.

🔸مرحوم علامه اصفهانی در کتاب خود هم با رویکردی فلسفی-الهیاتی و هم با رویکردی علمی به نقد نظریه داروین پرداخته است. پیش از این مقالات و آثار متعددی درباره این کتاب و خصوصا با تمرکز بر نگاه فلسفی-الهیاتی آن نگاشته شده، از جمله مقاله دکتر حامد ناجی اصفهانی در مجله آینه پژوهش.

🔸دکتر امیرمحمد گمینی، عضو هیات علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، توجه ویژه‌ای به تاریخ مواجهه عالمان مسلمان و به‌ویژه شیعه با نظریه تکامل داروین دارد و پیش از این ترجمه و تکمیل کتاب عادل زیادات «مواجهه با داروین» را نیز در کارنامه خود ثبت کرده است. او پیش از این درباره علامه اصفهانی و کتابش یادداشت‌ها و مقالاتی نوشته بود (برای نمونه +).

🔸اخیرا مقاله‌ای جدید به قلم دکتر گمینی درباره کتاب علامه اصفهانی در ژورنال تاریخ زیست‌شناسی انتشارات اشپرینگر منتشر شده است. گمینی در این مقاله بر جنبه علمی کتاب علامه اصفهانی تمرکز کرده است و انتقادات علمی او بر نظریه داروین را بررسی کرده است.

🔸همانگونه که گمینی‌ و دیگران در این مقاله و مقالات و آثار دیگر اشاره کرده‌اند، تاریخ مواجهه عالمان شیعه با نتایج و نظریات دانش تجربی مدرن شایان مطالعه و توجه بیشتری است و تصویر غالب و رایج از مواجهه عالمان مسلمان با دستاوردهای علوم تجربه، عمدتا بر اساس مواجهه عالمان اهل سنت عرب ساخته و پرداخته شده است.

🔸مواجهه بسیاری از علمای شیعه، از جمله علامه اصفهانی با دانش تجربی مدرن، مواجهه‌ای کاملا مثبت، با ذهنی باز و آماده پذیرش بوده است. اگرچه اصفهانی در نهایت شمول تکامل بر گونه «انسان» را نپذیرفته است، اما این عدم پذیرش برآمده از نقد او به کلیت دانش مدرن نیست، بلکه او ضمن پذیرش اعتبار و ارزش دانش مدرن تلاش کرده است میان دستاوردهای دانش مدرن و فهم از متون مقدس وفاق ایجاد کند.

🔶بعد التحریر:
جناب آقای دکتر گمینی لطف کردند و این نکته را تذکر دادند که «بنده جایی نگفته ام که علمای اهل سنت با علوم جدید مخالفت کرده‌اند. آنها هم مثل محمد عبده نه تنها با علم جدید بلکه با نظریه تکامل همدل بوده‌اند.
مسأله این است که بسیاری گمان می‌کنند علمای دین همه مخالف علم جدید بودند، در حالی که نه تنها مخالف نبودند بلکه خیلی زود متوجه شدند می‌توانند از آن برای تبلیغ دین‌شان چه سنی و چه شیعه و چه حتی مسیحی استفاده کنند. البته مسیحیان در برابر تکامل مقاومت بیشتری به خرج دادند.»

#معرفی_مقاله
#اسلام_و_تکامل

#البساتین
@AlBasatin

لینک جلسۀ سخنرانی بعد از ظهر با سخنرانی دکتر حمید بهلول و خانم راضیه‌سادات موسوی درباره تاریخ نجوم و ریاضیات در جهان اسلام.
ساعت ۱۵:۳۰ به وقت ایران.

https://guarant-cz.zoom.us/j/83858137467?pwd=d1BzV0FwVkVtOEZNRWM3MEtvL2VQUT09

بعد از نصب نرم افزار زوم، با این لینک وارد شوید. (در صورت لزوم فیلتر شکن را روشن کنید و بعد از ورود به جلسه خاموش کنید.)

کرسی علمی ــ ترویجی

دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی/پژوهشکدۀ تاریخ علم/ دانشگاه تهران

تاریخ ریاضیات در نسخه‌های خطی فارسی: مجموعۀ خطی شمارۀ 772 کتابخانۀ ملی پاریس

ارائه دهنده: دکتر حسن امینی hasanaamini@ut.ac.ir
ناقدان: دکتر حنیف قلندری، دکتر امیرمحمد گمینی
مدیر جلسه: دکتر مسعود صادقی

زمان: چهارشنبه 6 مرداد 1400
ساعت 17 تا 18

لینک جلسه: https://join.skype.com/KEY5TfOd5cdt

تصوير نامه مورخ 05/‏05/‏۱۴۰۰ معاون محترم آموزشي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در خصوص موافقت قطعي با اجراي دوره دكتري رشته تاريخ علم در دوره اسلامي (مصوب جلسه شماره 932 شوراي گسترش و برنامه ريزي آموزش عالي).👇

نشستهای پژوهشی تاریخ پزشکی

#کارگاه جستجو و طبقه ‌بندی منابع مجازی: چگونه در الهیات و فلسفه خودآموز باشیم؟

👨‍🎓مدرس دوره: آقای محسن فیض بخش (دکترای فلسفه دین دانشگاه تهران)

در مواجهه با منابع مجازی، دو مهارت اهمیت ویژه دارد. اولاً، باید بدانیم منابع مناسب کارمان را از کجا می‌توانیم شناسایی کنیم و به آن دسترسی پیدا کنیم. ثانیاً، به جهت افزایش چشمگیر منابع در هر رشته، ما باید بتوانیم منابع مان را ارزیابی/طبقه بندی کنیم و در انبوه منابعی که در موضوع مورد نظرمان می‌یابیم، سرگشته نشویم.
در این کارگاه، تلاش خواهد شد با نیم‌نگاهی به منابع مربوط به رشته های الهیات و فلسفه، این دو مرحله، یعنی مقدماتی از «یافتن منابع» و «ارزیابی آنها» را تمرین کنیم.

💢💢💢 آقای دکتر فیض بخش از معدود افرادی هستند که در این حوزه اطلاعات ذیقیمتی دارند و با نشریات مهم و معتبر بین المللی همکاری هایی نیز داشته اند؛ برای آشنایی با بخشی از فعالیت‌های ایشان به این کانال تلگرامی مراجعه کنید.

✅ برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام کارگاه به این لینک مراجعه کنید.

پایگاه خبری طومار اندیشه: @toomareandisheh

تجربه‌گرایی ابن سینا: نگرشی جدید
دکتر محمد آزادپور

اهمیت تاریخ‌نگری در تاریخ علم-001: ابوریحان بیرونی و ابن سینا-1
پژوهشگر تاریخ علم پس از جست‌وجوی بسیار در متون تاریخ علم، به شرط آن که اهل یافتن ارتباط‌ها و مقایسۀ میان یافته‌ها باشد، به این نکتۀ شایان توجه پی خواهد برد که میزان توجه دانشوران دورۀ اسلامی به آثار ابوریحان در مقایسه با توجه آنان به آثار ابن سینا ناچیز است. این تفاوت حتی با کنار گذاشتن آثار فلسفی ابن سینا باز هم شگفت‌انگیز است.
توجه به این نکات می‌تواند این تفاوت را شگفت‌انگیزتر کند
1. این دو هم‌روزگار بوده‌اند.
2. هر دو کمابیش از یک منطقه از جهان اسلام برخاسته‌اند.
3. حتی بخش مهمی از سال‌های فعالیت علمی خود را در یک دربار (دربار خوارزمشاهان آل مأمون) گذرانده‌اند.

پژوهشگر تاریخ علم در بستر تاریخ علمی ممکن است به این پاسخ‌ها برسد:
1. ارزش ذاتی آثار ابن سینا بیشتر بوده است.
نظر شخصی من (بر اساس پژوهش‌هایی که انجام داده‌ام) البته عکس این است و البته بی‌گمان بسیاری با این نظر مخالف‌اند. اما گمان دارم همان مخالفان نیز بعید است معتقد باشند که مثلا ارزش ذاتی آثار ابن سینا صدها برابر ارزش ذاتی آثار ابوریحان باشد. پس به نظر می‌رسد که این مسأله اگر هم در این ماجرا دخیل باشد تأثیرش نمی‌تواند به این شدّت باشد.
2. تنوع بیشتر آثار: در این مورد اتفاقاً ابوریحان بر ابن سینا برتری چشم‌گیر دارد و مقایسۀ موضوعات طرح شده در آثار این دو کار دشواری نیست. مثلا اگر چه ابن سینا در پزشکی اثری سترگ از خود به جای گذاشته است که اهمیت ذاتی آن در پزشکی قطعاً از الصیدنۀ ابوریحان بیشتر است اما در نقطۀ مقابل آثار نجومی ابوریحان به مراتب مهم‌تر از آثار ابن سینا در نجوم است. همچنین ابوریحان آثار بسیاری در حوزۀ تاریخ و مردم‌شناسی دارد و ابن سینا نه.
#تاریخ‌نگری
#تاریخ_علم
#ابوریحان #بیرونی
#ابن‌سینا

منطق ریاضیات، و فلسفه‌های آنها: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر

محمدصالح زارع‌پور/دانشگاه بیرمنگام

 

Mathematics, Logic and their Philosophies: Essays in Honour of Mohammad Ardeshir

Edited by Mojtaba Mojtahedi, Shahid Rahman, and Mohammad Saleh Zarepour

Springer, 2021.

منطق ریاضیات، و فلسفه‌های آنها: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر

از من خواسته شده است که درباره‌ی کتاب ریاضیات، منطق، و فلسفه‌های آنها بنویسم. با این‌که خودم از پدیدآورندگان این کتاب بوده‌ام، نوشتنْ برای معرفی و تبلیغ آن را دور از تواضع نمی‌دانم. شاید به این دلیل که این کار را در جهت هدف اصلی کتاب می‌بینم. چنان‌که از عنوان فرعی کتاب (یعنی: جستارهایی به افتخار محمد اردشیر) برمی‌آید، این کتاب دربردارنده‌ی مجموعه‌ای از مقالات است که به افتخار محمد اردشیر و برای گرامی‌داشت میراث علمی او نوشته شده‌اند. دکتر محمد اردشیر استاد دانشکده‌ی علوم ریاضی دانشگاه صنعتی شریف است و به‌واسطه‌ی آثار علمی مهم و متعددْ شهرت و اعتبار جهانی دارد.

ادامه مطلب رادرسایت بخوانید:


http://www.bookcity.org/detail/25310/root/books

ابن سینا و گذر زهره از مقابل خورشید

بیست‌وپنجمین نشست از مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی بوعلی سینا در روز چهارشنبه دهم شهریور با عنوان «ابن سینا و گذر زهره از مقابل خورشید» با سخنرانی دکتر امیرمحمد گمینی درمرکزفرهنگی شهرکتاب برگزارشدکه فیلم این درس گفتاردراختیارشماست.

@Bookcitycc

این برنامه به صورت زنده از صفحه اینستاگرام انجمن به نشانی:
https://www.instagram.com/anjomanasarmafakher2
پخش می شود.

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت 13 شهریور ماه؛ روز بزرگداشت ابوریحان بیرونی برگزار می کند؛
نشست تخصصی واکاوی اندیشه های« ابوریحان بیرونی» در فضای مجازی

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت ۱۳ شهریورماه روز بزرگداشت حکیم ابوریحان بیرونی، نشست علمی واکاوی اندیشه‌های این اندیشمند برجسته ایرانی- اسلامی را برگزار می نماید.
در این برنامه که شنبه 13 شهریور ماه از ساعت 14:00 تا 16:00 برگزار خواهد شد، حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، علیم اشرف خان استاد ادبیات دانشگاه دهلی، احمد تمیم داری عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، حنیف قلندری عضو هیأت علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران و یونس کرامتی عضو هیأت علمی پژوهشکده تاریخ دانشگاه تهران سخنرانی خواهند کرد.
ابوریحان محمد بن احمد بیرونی معروف به ابوریحان بیرونی، ریاضیدان، منجم، فیلسوف و تاریخ نگار سده چهارم و پنجم هجری است که به گفته مرحوم استاد جلال الدین همایی فهرستی برای مؤلفات خود نوشته که مشتمل بر اسامی ۱۳۸ کتاب و رساله است.
آثار الباقیه، التفهیم، تحقیق ماللهند، رساله پاتانجلی و ... از جمله مهمترین آثار این دانشمند برجسته ایرانی است.
این برنامه به صورت زنده از صفحه اینستاگرام انجمن به نشانی:
https://www.instagram.com/anjomanasarmafakher2
پخش می شود.

همچنین این برنامه در صفحات انجمن در نشانی‌های زیر نیز پخش خواهد شد:

https://t.me/anjomanasarmafakher
https://www.aparat.com/mafakherefarhangi

گفتنی است به بهانه برگزاری این نشست علمی، کلیه مقالات فصلنامه تخصصی «حکمت نامه مفاخر» ویژه ابوریحان بیرونی نیز به صورت رایگان در پایگاه اطلاع رسانی انجمن در اختیار مخاطبین قرار گرفته است.