#سخنرانی #سخنرانی_آنلاین #ویدئو

✅ نخستین مواجهه‌ها با کپرنیک و داروین در ایران
👤 دکتر امیرمحمد گمینی(عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران)

❇️ جهت تماشای سخنرانی به لینک زیر مراجعه بفرمایید:
📎 https://www.aparat.com/v/Co6kw

———————
🆔: @philsharif

#سخنرانی #سخنرانی_آنلاین #ویدئو

✅ از بطلمیوس تا کپرنیک
🔰 نظریهٔ خورشیدمرکزی چگونه از نظریهٔ زمین‌مرکزی زاده شد؟
👤 دکتر امیرمحمد گمینی(عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران)

❇️ جهت تماشای سخنرانی به لینک زیر مراجعه بفرمایید:
📎 https://www.aparat.com/v/LjAul

———————
🆔: @philsharif

رونمایی و معرفی کتاب
التشریح

📔سلسله نشستهای وضعیت تفکر در ایران معاصر با سخنرانی دکتر موسی اکرمی

🔹موضوع گفتگو: ما و فلسفه علم

🗓 سه شنبه 22 تیر 1400، ساعت 18

پخش از صفحه اینستاگرام خانه اندیشمندان علوم انسانی

▫️https://www.instagram.com/iranianhht.ir

🔹با سخنرانی های زنده خانه اندیشمندان علوم انسانی همراه باشید.

🆔 @iranianhht

لینک شرکت در جلسه رونمایی کتاب التشریح
https://sbu.ac.ir/web/webinar

کتاب «التشریح»، عماد‌الدّین محمود شیرازی

رسالۀ عربی «التشریح» تألیف عمادالدّین شیرازی در هفت بخش به تشریح کالبد انسان پرداخته است. این رساله را دکتر محمدابراهیم ذاکر دندانپزشک و مصحح و مترجم آثار عربی مربوط به تاریخ پزشکی با نظارت دکتر رضا ماستری‌فراهانی استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تصحیح و از زبان عربی به فارسی ترجمه کرده است.

«چشم» عنوان بخش اول از این رساله است که عمادالدین شیرازی این عضو بدن انسان را بررسی و تمام اجزای آن را تشریح کرده است. در ادامۀ همین بخش«سر»،«بینی»،«لب»، «گوش و ماهیچه‌های رخساره» به نوبت بررسی شده است.

بخش دوم به ستون فقرات و اعضای پیوسته و همبسته به آن اشاره دارد. ستون فقرات، حلق و حنجره،مِری و عضلات سرو گردن و همچنین ریه و نخاع و شریان گردن و تشریح رگ‌ها اندام‌های تشریح شده از سوی عمادالدّین شیرازی در این بخش است.

در بخش سوم و آخر جلد یکم، تشریح سینه، ظَهر و دل است. تشریح ترقوه، ریه، قلب،استخوان‌های دل، قوت قلب، و ضعف آن و تشریح قلب از جمله مطالبی است که به آناتومی این بخش از اندام انسان می‌پردازد.

از بخش چهارم تا هفتم رسالۀ «التشریح» در جلد دوم این اثر آمده است. بطن، تشریح معده، تشریح کبد، تشریح کلیه و مثانه، تشریح رحم و جنین در فصل چهارم است.

تشریح دست و اعضای در ارتباط با دست، در فصل پنجم رسالۀ«التشریح» است. «فی منافع رِجل» (در منافع پا) عنوان فصل ششم است. شیرازی در این بخش از رساله به استخوان‌های پا و عصب‌های مربوط به آن پرداخته و آنها را تشریح کرده است.

اجزای متفرقۀ بدن عنوان بخش آخر است. غضروف، غدد،مفاصل، چربی‌ها، پوست،مو از جمله اعضایی است که عمادالدین آنها را جزو اعضای متفرقۀ بدن دانسته و در بخش آخر رسالۀ خود بررسی کرده است.

برای دریافت اطلاعات بیشتر و خرید فایل پی‌دی‌اف دو جلد کتاب «التشریح» روی لینک های زیر کلیک کنید:

کتاب التشریح- جلد 1:
http://www.mirasmaktoob.com/product/1636/التشریح-جلد-اول

کتاب التشریح- جلد 2:
http://www.mirasmaktoob.com/product/1637/التشریح-جلد-دوم

سخنرانی دکتر محمد صدر

http://www.sbu.ac.ir/web/webinar
.

سخنرانی دکتر یونس کرامتی

http://www.sbu.ac.ir/web/webinar
.

«زیج یمینی» منتشر شد

http://www.mirasmaktoob.ir/fa/news/11153

@mirasmaktoob
.

«زیج یمینی» منتشر شد

میراث مکتوب- مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب سیصد و شصت و چهارمین اثر خود را به انتشار «زیج یمینی» نوشتۀ محمد بن علی‌ بن مالک‌ بن ابی‌نصر الحقایقی با تصحیح دکتر محمد باقری و مائده حسین‌زاده اختصاص داد.
«زیج یمینی» نگاشتۀ محمد بن علی بن مالک بن ابی‌نصر الحقایقی در سال 511 ق به بهرام شاه، نوۀ سلطان محمود غزنوی، تقدیم شده است. این اثر پس از زیج مفرد (سدۀ 5 هجری) دومین زیج شناخته شدۀ فارسی است که متن کامل و ویراستۀ آن منتشر می‌شود.
مؤلف زیج خود را بر پایۀ زیج بتّانی نگاشته و در تألیف آن از آثار مهمی چون مجسطی بطلمیوس و قانون مسعودی ابوریحان بیرونی بهره گرفته است. هدف وی تهیۀ رساله‌ای جامع و قابل استفادۀ همگان بوده است. این زیج علاوه بر مطالب مرتبط با نجوم و گاهشماری، شامل اطلاعات ارزشمندی دربارۀ تاریخ غزنویان نیز هست.
مصححان این اثر در مقدمۀ خود زیج‎ها را دستۀ مهمی از آثار ریاضی دورۀ اسلامی توصیف کرده و واژۀ زیج را معرب «زیگ» فارسی میانه دانسته‌اند که در فارسی امروزی به صورت «زه»، به معنی تار نخی یا فلزی کشیده شده، معنا شده است. در چرایی نام زیج این‌گونه نوشته‌اند که: «چون جدول‌های حاوی داده‌های عددی در رساله‌‌های نجومی شبیه تارهای موازی منسوجات بود، به این جدول‌ها زیج گفته شد و رفته‌رفته کتابچه‌های نجومی شامل این جدول‌ها که حاوی توضیحاتی دربارۀ کاربرد آن‌ها هم بود زیج خوانده شد».
به گفتۀ دکتر باقری و خانم حسین‌زاده در تمدن اسلامی بازۀ زمانی سده‌های سوم تا یازدهم هجری و پهنۀ جغرافیایی جنوب اسپانیا تا شمال افریقا، سرزمین‌های عربی، آسیای صغیر، ایران، هند، آسیای میانه و غرب چین حدود 200 زیج عربی و فارسی تدوین شد که نیمی از آنها به جا مانده است.
مصححان در ادامۀ مقدمۀ خود به بیان گزارشی مختصر از زیج‌های به جا مانده پرداخته و گزارشی از زیج یمینی را نیز در اختیار خوانندگان قرار داده‌اند. زیج یمینی از هفت نوع و هر نوع از هفت باب و هر باب از یک یا چند فصل تشکیل شده است.
نوع اول، «اندر تواریخ» نام دارد. همان‌طور که گفته شد این نوع شامل هفت باب است. اندر دانستن امّهات تواریخ و شناختن مدت میان دو تاریخ، اندر دانستن تاریخ هجرت معروف به عرب که شامل پنج فصل است. باب سوم اندر دانستن تاریخ ذوالقرنین معروف به روم که در پنج فصل آمده است. اندر دانستن تاریخ یزدگرد معروف به فرس عنوان باب چهارم است که مشتمل بر پنج فصل است. اندر دانستن تاریخ یمینی در چهار فصل، اندر دانستن تاریخ عالم در چهار فصل، و اندر دانستن تاریخ جهودان و هندوان در پنج فصل عناوین باب‌های پنجم تا هفتم نوع اول است.
نوع دوم «اندر حرکت ستارگان» نام دارد. دانستن طول شمسی و شناخت مسیر اوساط یک روزۀ ستارگان، اطلاع یافتن از موضع بعدابعد آفتاب از مرکز زمین و از آن دیگر ستارگان و جوزهرات ایشان و حرکت آن و نیز دانستن حرکات اوساط ستارگان در سه فصل، باب‌های اول تا سوم نوع دوم است.
تقویم کردن آفتاب و ماه و عقدۀ شمالی و ستارگان سیّاره و فضل مابین جدول‌ها در کنار اختلاف حرکت اوساط نیرین و تقطیع کردن نصف قطر فلک تدویر ایشان و اطلاع از رجعت و استقامت ستارگان متحیره و در آخر اندر دانستن حالات ستارگان و بعضی از القاب در دو فصل، باب‌های نوع دوم را تشکیل می‌دهد.
«اندر دوایر عظام» باب سوم است. این باب نیز شامل هفت نوع دربارۀ قسی و اوتار، میل درجات فلک بروج از معدل‌النهار، طلوع از زمان معدل‌النهار با درجات فلک بروج و همچنین دانستن طول و عرض شهرها و طلوع از زمان معدل‌النهار با درجات فلک بروج و درجات فلک بروج از زمان معدل‌النهار شهرها در کنار دانستن قوس نهار و قوس لیل و ساعات نهار و ساعات لیل و اجزاء ساعات و ارتفاع نیم‌روزان هر درجه از فلک بروج و اندر راست کردن مرکز دروازۀ خانۀ فلک، است.
نوع چهار «اندر دانستن اوقات روز» نام دارد. خوانندگان در این نوع با اطلاعاتی دربارۀ ارتفاع آفتاب، سمت ارتفاع و ظل از آفتاب، ساعات از ارتفاع آفتاب و ارتفاع از ساعات و دانستن طالع وقت و اطلاع از نصف‌النهار و قبله و زوال و بیرون آمدن آفتاب آشنا می‌شوند.
«اندر دانستن اوقات شب» عنوان نوع پنجم است. شناخت عرض قمر و حدود کسوفات، عرض پنج کواکب سیاره اندر شمال و جنوب، موضع ستارگان ثابته اندر طول و عرض و مزاجات آنها در کنار ابعاد ستارگان از فلک معدل‌النهار و همچنین دانستن نصف قوس نهار ستارگان و دانستن آنچه از شب گذشته و یا باقی مانده در کنار تشریق و تغریب ستارگان متحیره و اطلاعات تکمیلی‌تر دیگر در این هفت باب آمده است.

«اندر دانستن حالات نیرین» و «اندر دانستن اعمال تحاویل موالید و سال‌های عالم» به ترتیب انواع ششم و هفتم از زیج یمینی است. اطلاع از مسیر یک ساعتۀ آفتاب و ماه و بیرون آمدن قطرهای ایشان، اوقات اجتماعات آفتاب و ماه و استقبالات ایشان و نیز درست کردن موضع ماه به اختلاف منظر در طول و عرض و اندر دیدن ماه به هر شهر و دانستن سمت موضع دیدار در کنار دانستن خسوف ماه و اوقات آن و نیز دانستن دربارۀ کسوف و اوقات کسوف و همچنین دانستن تعدیل اصابع قطر کسوف به اصابع سطح هفت باب نوع ششم است.
علاقه‌مندان در نوع هفتم با طالع تحویل آفتاب به هر نقطه از فلک بروج و تحویل کردن طالع تحویل به دیگر شهرها، قرانات علویان و شناختن طالع قرانات و همچنین دانستن تسییرات و انتهاآت و فردارات سال عالم آشنا می‌شوند و در ادامه نیز با شعاعات و تقویم ممر ستارگان و تسییرات هیالج و انتهاآت موالید آشنا شده در گام آخر با درست کردن درجۀ طالع مولود با نمودار و خواص آشنا می‌شوند و باب آخر با اندر ختم کتاب به پایان می‌رسد.
مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب زیج یمینی اثر محمد بن علی بن مالک بن ابی‌نصر الحقایقی را با تصحیح دکترمحمد باقری و مائده حسین‌زاده و با همکاری کتابخانۀ آکادمی علوم مجارستان به چاپ رسانده است.
کتاب زیج یمینی با جلد شومیز به بهای 72 هزار تومان و با جلد سخت به قیمت 97 هزار تومان به فروش می‌رسد. علاقه‌مندان برای دریافت این کتاب می‌‌توانند با شماره تلفن 02166490612 داخلی 105 تماس حاصل کنند.

http://www.mirasmaktoob.ir/fa/news/11153

@mirasmaktoob
.

آشنایی با پژوهشهای تاریخ علم

ابزارهای نجومی در عهد صفوی: مطلع الانوار ملامحمدباقر یزدی

برات بشارتی‌منش
دکتر حنیف قلندری

در صفحه اینستاگرام انجمن ترویج علم ایران
Instagram.com/iranpopscience

#انتشار مقاله‌ای از دکتر امیرمحمد گمینی، عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم، در مجلهٔ
Journal of the History of Biology

Gamini-2021-Journal_of_the_History_of_Biology.pdf

سخنرانی دکتر محمد باقری با عنوان
ʿUlugh Bey's Scientific School in Samarqand
در
The Sixteenth Marcel Grossmann Meeting on Recent Developments in Theoretical and Experimental General Relativity, Astrophysics and Relativistic Field Theories
July 5, 2021

https://youtu.be/QFe1lsSid-o?t=19812

📚
🔴شیخ محمدرضا اصفهانی و نقد نظریه داروین

🔸یکی از نخستین مواجهه‌های جدی عالمان شیعه با نظریه تکامل داروین، کتاب مرحوم آیت الله شیخ محمدرضا نجفی اصفهانی به زبان عربی و با عنوان «نقد فلسفة دارون» بود که در دوره خود شهرتی بسیار پیدا کرد و عالمانی همچون شیخ محمدباقر کمره‌ای و امام خمینی آن کتاب را نزد مؤلفش درس گرفتند.

🔸مرحوم علامه اصفهانی در کتاب خود هم با رویکردی فلسفی-الهیاتی و هم با رویکردی علمی به نقد نظریه داروین پرداخته است. پیش از این مقالات و آثار متعددی درباره این کتاب و خصوصا با تمرکز بر نگاه فلسفی-الهیاتی آن نگاشته شده، از جمله مقاله دکتر حامد ناجی اصفهانی در مجله آینه پژوهش.

🔸دکتر امیرمحمد گمینی، عضو هیات علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، توجه ویژه‌ای به تاریخ مواجهه عالمان مسلمان و به‌ویژه شیعه با نظریه تکامل داروین دارد و پیش از این ترجمه و تکمیل کتاب عادل زیادات «مواجهه با داروین» را نیز در کارنامه خود ثبت کرده است. او پیش از این درباره علامه اصفهانی و کتابش یادداشت‌ها و مقالاتی نوشته بود (برای نمونه +).

🔸اخیرا مقاله‌ای جدید به قلم دکتر گمینی درباره کتاب علامه اصفهانی در ژورنال تاریخ زیست‌شناسی انتشارات اشپرینگر منتشر شده است. گمینی در این مقاله بر جنبه علمی کتاب علامه اصفهانی تمرکز کرده است و انتقادات علمی او بر نظریه داروین را بررسی کرده است.

🔸همانگونه که گمینی‌ و دیگران در این مقاله و مقالات و آثار دیگر اشاره کرده‌اند، تاریخ مواجهه عالمان شیعه با نتایج و نظریات دانش تجربی مدرن شایان مطالعه و توجه بیشتری است و تصویر غالب و رایج از مواجهه عالمان مسلمان با دستاوردهای علوم تجربه، عمدتا بر اساس مواجهه عالمان اهل سنت عرب ساخته و پرداخته شده است.

🔸مواجهه بسیاری از علمای شیعه، از جمله علامه اصفهانی با دانش تجربی مدرن، مواجهه‌ای کاملا مثبت، با ذهنی باز و آماده پذیرش بوده است. اگرچه اصفهانی در نهایت شمول تکامل بر گونه «انسان» را نپذیرفته است، اما این عدم پذیرش برآمده از نقد او به کلیت دانش مدرن نیست، بلکه او ضمن پذیرش اعتبار و ارزش دانش مدرن تلاش کرده است میان دستاوردهای دانش مدرن و فهم از متون مقدس وفاق ایجاد کند.

🔶بعد التحریر:
جناب آقای دکتر گمینی لطف کردند و این نکته را تذکر دادند که «بنده جایی نگفته ام که علمای اهل سنت با علوم جدید مخالفت کرده‌اند. آنها هم مثل محمد عبده نه تنها با علم جدید بلکه با نظریه تکامل همدل بوده‌اند.
مسأله این است که بسیاری گمان می‌کنند علمای دین همه مخالف علم جدید بودند، در حالی که نه تنها مخالف نبودند بلکه خیلی زود متوجه شدند می‌توانند از آن برای تبلیغ دین‌شان چه سنی و چه شیعه و چه حتی مسیحی استفاده کنند. البته مسیحیان در برابر تکامل مقاومت بیشتری به خرج دادند.»

#معرفی_مقاله
#اسلام_و_تکامل

#البساتین
@AlBasatin

لینک جلسۀ سخنرانی بعد از ظهر با سخنرانی دکتر حمید بهلول و خانم راضیه‌سادات موسوی درباره تاریخ نجوم و ریاضیات در جهان اسلام.
ساعت ۱۵:۳۰ به وقت ایران.

https://guarant-cz.zoom.us/j/83858137467?pwd=d1BzV0FwVkVtOEZNRWM3MEtvL2VQUT09

بعد از نصب نرم افزار زوم، با این لینک وارد شوید. (در صورت لزوم فیلتر شکن را روشن کنید و بعد از ورود به جلسه خاموش کنید.)