با موافقت مدیریت محترم پژوهشکده تاریخ علم از این پس بخشی با عنوان «یادداشتهای تاریخ علمی پژوهشگران تاریخ علم» در این کانال راهاندازی میشود. هدف از این بخش تولید محتوای متنی یا صوتی (در قالب پادکست) برای ارتباط و آشنایی بیشتر علاقمندان با دیدگاههای پژوهشگران تاریخ علم است.
«#یادداشتهای تاریخ علمی پژوهشگران تاریخ علم»
#فایدۀتاریخعلمچیست؟ (1)
امیرمحمد #گمینی
عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ تاریخ علم دانشگاه تهران
روزی یکی از دوستان مهندسم به من گفت به اطرافت نگاه کن. شهر پر است از ماشین و پل و ساختمان. اینها را ما مهندسان ساختهایم. شما مورخها و فیلسوفها چه کردهاید.
نگاهی به او کردم و گفتم. در این ماشینها و پلها و ساختمانها چه کسانی زندگی میکنند؟ اندیشۀ آنها را چه کسی میسازد؟ تاریخ مملکتی را که در آن زندگی میکنند چه کسی به آنها میگوید؟ انقلابها و شورشها و سیاستگذاریها بر اساس چه درکی از تاریخ و فلسفه و ... در ذهن این افراد شکل میگیرد؟
شما مهندسها در نهایت تحت امر نظامهای سیاسی و اندیشههای کلان جوامع بشری هستید. درکی که جوامع از تاریخ و فلسفه و انسانشناسی و جهانشناسی دارند سبک زندگی در یک جامعه را تعیین میکند.
@hisofsci
#فایدۀتاریخعلمچیست؟ (1)
امیرمحمد #گمینی
عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ تاریخ علم دانشگاه تهران
روزی یکی از دوستان مهندسم به من گفت به اطرافت نگاه کن. شهر پر است از ماشین و پل و ساختمان. اینها را ما مهندسان ساختهایم. شما مورخها و فیلسوفها چه کردهاید.
نگاهی به او کردم و گفتم. در این ماشینها و پلها و ساختمانها چه کسانی زندگی میکنند؟ اندیشۀ آنها را چه کسی میسازد؟ تاریخ مملکتی را که در آن زندگی میکنند چه کسی به آنها میگوید؟ انقلابها و شورشها و سیاستگذاریها بر اساس چه درکی از تاریخ و فلسفه و ... در ذهن این افراد شکل میگیرد؟
شما مهندسها در نهایت تحت امر نظامهای سیاسی و اندیشههای کلان جوامع بشری هستید. درکی که جوامع از تاریخ و فلسفه و انسانشناسی و جهانشناسی دارند سبک زندگی در یک جامعه را تعیین میکند.
@hisofsci
No 22.pdf
6.3 MB
انتشار دوره پانزدهم مجلهٔ تاریخ علم
آموزش فیزیک در نخستین کتابهای درسی فیزیک در ایران: اصول علم فیزیکِ ناظم العلوم و جرالثقیلِ کریشیش
فاطمه اربابی فر
پایان سنت حدنامهنویسی توصیفی و سهم مهندس بُغایری در نقشهبرداری مدرن ایران
امید رَضائی
نجمالدوله و اولین کتاب درسی فلسفۀ جدید در ایران
رضا رنجبر
حل چند قضیه از کتاب اصول اوائل هندسه و عملیات آن نوشتۀ نجم الدوله در ترسیم چند ضلعیهای منتظم و کاربرد آنها در کاشیکاری و معماری
اکبر زمانی
تأملی در باب ورود فلسفۀ غرب به ایرانِ دورۀ قاجار
امین شاهوردی
بررسی سند پیشگویی تاریخ پایان جنگ جهانی اول نوشتۀ عبدالعلی نجمالدوله تبریزی و معرفی او
مهرداد فردیار
عبدالغفار نجمالدوله؛ گذر از جغرافیای سنتی به نوین در دورۀ قاجاریه
فرشاد کرم زاده
آموزش فیزیک در نخستین کتابهای درسی فیزیک در ایران: اصول علم فیزیکِ ناظم العلوم و جرالثقیلِ کریشیش
فاطمه اربابی فر
پایان سنت حدنامهنویسی توصیفی و سهم مهندس بُغایری در نقشهبرداری مدرن ایران
امید رَضائی
نجمالدوله و اولین کتاب درسی فلسفۀ جدید در ایران
رضا رنجبر
حل چند قضیه از کتاب اصول اوائل هندسه و عملیات آن نوشتۀ نجم الدوله در ترسیم چند ضلعیهای منتظم و کاربرد آنها در کاشیکاری و معماری
اکبر زمانی
تأملی در باب ورود فلسفۀ غرب به ایرانِ دورۀ قاجار
امین شاهوردی
بررسی سند پیشگویی تاریخ پایان جنگ جهانی اول نوشتۀ عبدالعلی نجمالدوله تبریزی و معرفی او
مهرداد فردیار
عبدالغفار نجمالدوله؛ گذر از جغرافیای سنتی به نوین در دورۀ قاجاریه
فرشاد کرم زاده
شماره جدید مجله تاریخ علم منتشر شد.
https://jihs.ut.ac.ir/issue_8911_8913_.html
https://jihs.ut.ac.ir/issue_8911_8913_.html
jihs.ut.ac.ir
مجله تاریخ علم - فهرست مقالات
مجله تاریخ علم (JIHS)
#یادداشتهای تاریخ علمی پژوهشگران تاریخ علم
✅ پرداختن به موضوعات متنوع به جای تمرکز در موضوعی محدودتر، فی المثل پژوهش در ادوار مختلف تاریخ ایران، به جای پژوهش دربارۀ دورۀ قاجار (یا حتی محدودتر همچون دورۀ احمد شاه) تا چه اندازه میتواند بر کیفیت (ژرفا یا عمق) پژوهش تأثیر گذارد؟
یونس #کرامتی
عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ تاریخ علم دانشگاه تهران
⬅ اجازه دهید مسأله مد نظر شما را به شیوهای کاملاً علمی و منطقی بررسی کنیم!
طبعاً برای آنکه بتوان دو حالت «پرداختن به یک دورۀ خاص» (به طور کلی محدود کردن حوزۀ پژوهش) و «پرداختن به چند/همۀ ادوار تاریخی ایران/جهان» (به طور کلی: گستردن حوزه/حوزههای پژوهش) را مقایسه کنیم باید «حجم پژوهش فرد در طول عمر مفید» را ثابت بگیریم.
در این حالت مسأله سادهتر از آن است که بخواهیم دربارۀ آن به بحث بنشینیم.
حجم پژوهش= گستره٭ ژرفا (عمق)
پس اگر فرد بخواهد پژوهش خود را ژرفتر کند باید از گسترش حوزۀ پژوهش خودداری کند. به یاد داشته باشید که اگر «فرد وقت بیشتری بگذارد یا بیشتر تلاش کند» عملاً «حجم پژوهش» خود را افزایش داده است که ربطی به پرسش شما ندارد.
اما در مورد تفاوت تواناییها
ممکن است شما در چندین حوزه و من فقط در یک حوزه کار کرده باشم و با این حال یکایک پژوهشهای شما در این حوزهها از پژوهش من در آن یک حوزه ژرفتر باشد. این بدین معنی است که «حجم پژوهش» شما بسیار بیش از «حجم پژوهش» من است.
عوامل مؤثر در حجم پژوهش نیز در یک دستهبندی بسیار کلی عبارتاند از:
1- تواناییها و ابزارمندیها (مثلاً آشنایی با منابع، امکان بهکارگیری ابزارهای پژوهش، زباندانی، تسلط بر زبان مادری! و ...)
2- وقتی که صرف پژوهش میشود. این موضوع بسیار مبهم و پیچیده است. چون باید «وقت مفید» را در نظر گرفت که در «مفید بودن» وقت نیز عوامل دخیل بسیارند. به طور مثال «نداشتن دغدغۀ مالی» یا توانایی ذهنی فرد برای کنار گذاشتن «دغدغههای موجود» یا «دستیابی به گنج قناعت!» همگی «ضریب مفید بودن وقت» را افزایش میدهند. اما همۀ اینها در واقع در شمار «تواناییها و ابزارمندیها»ی فرد به شمار میروند.
اما نکتۀ بسیار مهم این که «بازده علمی» (خروجی پژوهش)، البته با فرض حفظ ژرفای استاندارد، با افزایش حوزههای پژوهش کاهش مییابد.
برای مثال فرض کنیم که شما با تواناییها، ابزارمندیها و وقتی که میتوانید بگذارید، برای این که «بدانید اساساً چه خبر است؟»، نیاز به یک سال کار دارید. یعنی در این یک سال وقت شما صرف خواندن و آشنایی با مقدمات میشود و تازه از آن پس است که میتوانید اندک اندک دست به قلم ببرید و پژوهشی شایستۀ انتشار منتشر کنید. طبعاً اگر شما بخواهید به موضوعاتی متنوع بپردازید باید بابت هر موضوع مبلغی قابل توجه «وقت» هزینه کنید بیآنکه از آن خروجی به دست آورید. در حالی که اگر همین وقت را در یک موضوع صرف میکردید میتوانستید چند کار پژوهشی ژرف بیرون دهید.
و اما مهمترین نکته. همۀ این داستانها زمانی معتبرند که شما بخواهید «استانداردهای پژوهش» (یعنی حداقل کیفیت و ژرفای لازم) را رعایت کنید. اگر بخواهید به هرجا سری بزنید و «چیزی» بنویسید، یا از این هم آسانتر، در این سو و آن سو، دربارۀ «هر چیز» سخنرانی کنید. میتوانید هر چند وقت یک بار در یک حوزۀ جدید پای بگذارید و اگر بخواهید «اخلاق علمی» را نیز زیر پا بگذارید که دیگر هیچ! میتوانید یک ماهه متخصص تاریخ غزنویان یا ساسانیان، یا حتی تاریخ جهان از «آدم تا خاتم» و حتی «از آدم تا ختم جهان» شوید.
@hisofsci
✅ پرداختن به موضوعات متنوع به جای تمرکز در موضوعی محدودتر، فی المثل پژوهش در ادوار مختلف تاریخ ایران، به جای پژوهش دربارۀ دورۀ قاجار (یا حتی محدودتر همچون دورۀ احمد شاه) تا چه اندازه میتواند بر کیفیت (ژرفا یا عمق) پژوهش تأثیر گذارد؟
یونس #کرامتی
عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ تاریخ علم دانشگاه تهران
⬅ اجازه دهید مسأله مد نظر شما را به شیوهای کاملاً علمی و منطقی بررسی کنیم!
طبعاً برای آنکه بتوان دو حالت «پرداختن به یک دورۀ خاص» (به طور کلی محدود کردن حوزۀ پژوهش) و «پرداختن به چند/همۀ ادوار تاریخی ایران/جهان» (به طور کلی: گستردن حوزه/حوزههای پژوهش) را مقایسه کنیم باید «حجم پژوهش فرد در طول عمر مفید» را ثابت بگیریم.
در این حالت مسأله سادهتر از آن است که بخواهیم دربارۀ آن به بحث بنشینیم.
حجم پژوهش= گستره٭ ژرفا (عمق)
پس اگر فرد بخواهد پژوهش خود را ژرفتر کند باید از گسترش حوزۀ پژوهش خودداری کند. به یاد داشته باشید که اگر «فرد وقت بیشتری بگذارد یا بیشتر تلاش کند» عملاً «حجم پژوهش» خود را افزایش داده است که ربطی به پرسش شما ندارد.
اما در مورد تفاوت تواناییها
ممکن است شما در چندین حوزه و من فقط در یک حوزه کار کرده باشم و با این حال یکایک پژوهشهای شما در این حوزهها از پژوهش من در آن یک حوزه ژرفتر باشد. این بدین معنی است که «حجم پژوهش» شما بسیار بیش از «حجم پژوهش» من است.
عوامل مؤثر در حجم پژوهش نیز در یک دستهبندی بسیار کلی عبارتاند از:
1- تواناییها و ابزارمندیها (مثلاً آشنایی با منابع، امکان بهکارگیری ابزارهای پژوهش، زباندانی، تسلط بر زبان مادری! و ...)
2- وقتی که صرف پژوهش میشود. این موضوع بسیار مبهم و پیچیده است. چون باید «وقت مفید» را در نظر گرفت که در «مفید بودن» وقت نیز عوامل دخیل بسیارند. به طور مثال «نداشتن دغدغۀ مالی» یا توانایی ذهنی فرد برای کنار گذاشتن «دغدغههای موجود» یا «دستیابی به گنج قناعت!» همگی «ضریب مفید بودن وقت» را افزایش میدهند. اما همۀ اینها در واقع در شمار «تواناییها و ابزارمندیها»ی فرد به شمار میروند.
اما نکتۀ بسیار مهم این که «بازده علمی» (خروجی پژوهش)، البته با فرض حفظ ژرفای استاندارد، با افزایش حوزههای پژوهش کاهش مییابد.
برای مثال فرض کنیم که شما با تواناییها، ابزارمندیها و وقتی که میتوانید بگذارید، برای این که «بدانید اساساً چه خبر است؟»، نیاز به یک سال کار دارید. یعنی در این یک سال وقت شما صرف خواندن و آشنایی با مقدمات میشود و تازه از آن پس است که میتوانید اندک اندک دست به قلم ببرید و پژوهشی شایستۀ انتشار منتشر کنید. طبعاً اگر شما بخواهید به موضوعاتی متنوع بپردازید باید بابت هر موضوع مبلغی قابل توجه «وقت» هزینه کنید بیآنکه از آن خروجی به دست آورید. در حالی که اگر همین وقت را در یک موضوع صرف میکردید میتوانستید چند کار پژوهشی ژرف بیرون دهید.
و اما مهمترین نکته. همۀ این داستانها زمانی معتبرند که شما بخواهید «استانداردهای پژوهش» (یعنی حداقل کیفیت و ژرفای لازم) را رعایت کنید. اگر بخواهید به هرجا سری بزنید و «چیزی» بنویسید، یا از این هم آسانتر، در این سو و آن سو، دربارۀ «هر چیز» سخنرانی کنید. میتوانید هر چند وقت یک بار در یک حوزۀ جدید پای بگذارید و اگر بخواهید «اخلاق علمی» را نیز زیر پا بگذارید که دیگر هیچ! میتوانید یک ماهه متخصص تاریخ غزنویان یا ساسانیان، یا حتی تاریخ جهان از «آدم تا خاتم» و حتی «از آدم تا ختم جهان» شوید.
@hisofsci
Forwarded from ✨️مدارس میان رشته ای
🔰🔰🔰
🔸مدارس میان رشتهای شریف با همکاری دانشکده علوم دانشگاه تهران و پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران برگزار میکند:
🔹 جدول تجمیعی ارائههای پاییز و زمستانی دو دوره «ژنتیک، اپی ژنتیک و تکامل» و دوره «تکامل چیست»
👤 با حضور اساتید ارجمند آقایان دکتر عطا کالیراد،دکتر جلال سلطانی و دکتر رضا ندرلو
📅 چهارشنبهها، به مدت ده هفته، از 24 مهرماه
⏳ از ساعت 🕠 16 الی 🕖 19
🏛 دانشکده علوم دانشگاه تهران و پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران
🔴 ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر:
🆔 @SharifSchools
🔸مدارس میان رشتهای شریف با همکاری دانشکده علوم دانشگاه تهران و پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران برگزار میکند:
🔹 جدول تجمیعی ارائههای پاییز و زمستانی دو دوره «ژنتیک، اپی ژنتیک و تکامل» و دوره «تکامل چیست»
👤 با حضور اساتید ارجمند آقایان دکتر عطا کالیراد،دکتر جلال سلطانی و دکتر رضا ندرلو
📅 چهارشنبهها، به مدت ده هفته، از 24 مهرماه
⏳ از ساعت 🕠 16 الی 🕖 19
🏛 دانشکده علوم دانشگاه تهران و پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران
🔴 ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر:
🆔 @SharifSchools
👆شرکت علاقمندان در کلاسهای مقطع کارشناسی ارشد پژوهشکده تاریخ علم، با موافقت استاد، بلامانع است.👆
انتشار شماره جدید مجله تاریخ علم.
ویژهٔ علوم جدید در عصر قاجار
-تقابل علمای امامیه و شیخیه بر سر تفسیر دینیِ نجوم جدید: هبةالدین شهرستانی و زینالعابدین کرمانی
رضا آقایی؛ امیرمحمد گمینی
-روششناسی بومی و علوم جدید
کامران امیرارجمند
-بررسی عملکرد و نقش مستشاران اتریشی درآموزش قشون و انتقال دانش و فناوری نظامی به ایران در عصر ناصری
اکبر فلاحی
-اقدامات سیاسی و فرهنگی علیقلی خان مخبرالدوله و تأثیر آن در روند نوگرایی دورۀ قاجار
محمد کشاورز بیضایی
-علمای امامیه و نجوم جدید در ایران عصر قاجار
امیرمحمد گمینی
-گزارشی از نسخهای در رد نظریات مادیگرایانه داروین متعلق به دورۀ قاجاریه (1330ق)
محمد معصومی
-بررسی دلایل حرکت زمین در رسالۀ قانون ناصری از عبدالغفار نجمالدوله
مصطفی یاوری
مجله تاریخ علم - فهرست مقالات
https://jihs.ut.ac.ir/issue_8912_9591_.html
ویژهٔ علوم جدید در عصر قاجار
-تقابل علمای امامیه و شیخیه بر سر تفسیر دینیِ نجوم جدید: هبةالدین شهرستانی و زینالعابدین کرمانی
رضا آقایی؛ امیرمحمد گمینی
-روششناسی بومی و علوم جدید
کامران امیرارجمند
-بررسی عملکرد و نقش مستشاران اتریشی درآموزش قشون و انتقال دانش و فناوری نظامی به ایران در عصر ناصری
اکبر فلاحی
-اقدامات سیاسی و فرهنگی علیقلی خان مخبرالدوله و تأثیر آن در روند نوگرایی دورۀ قاجار
محمد کشاورز بیضایی
-علمای امامیه و نجوم جدید در ایران عصر قاجار
امیرمحمد گمینی
-گزارشی از نسخهای در رد نظریات مادیگرایانه داروین متعلق به دورۀ قاجاریه (1330ق)
محمد معصومی
-بررسی دلایل حرکت زمین در رسالۀ قانون ناصری از عبدالغفار نجمالدوله
مصطفی یاوری
مجله تاریخ علم - فهرست مقالات
https://jihs.ut.ac.ir/issue_8912_9591_.html
jihs.ut.ac.ir
مجله تاریخ علم - فهرست مقالات
مجله تاریخ علم (JIHS)
آقای پویان رضوانی روز چهارشنبه ۳ مهرماه ۱۳۹۸ از پایاننامهٔ دکتری خود با عنوان «دو رساله در اسطرلاب از محمد بن احمد بیرونی» با راهنمایی دکتر یان هوخندایک در دانشگاه اوترخت دفاع کرد.
دکتر رضوانی از فارغالتحصیلان مقطع ارشد از پژوهشکدهٔ تاریخ علم است.
به این وسیله از سوی همه دستاندرکاران پژوهشکده به ایشان تبریک میگوییم. امیدواریم امکان استفاده از تواناییهای علمی ایشان در پژوهشکده فراهم شود.
@hisofsci
دکتر رضوانی از فارغالتحصیلان مقطع ارشد از پژوهشکدهٔ تاریخ علم است.
به این وسیله از سوی همه دستاندرکاران پژوهشکده به ایشان تبریک میگوییم. امیدواریم امکان استفاده از تواناییهای علمی ایشان در پژوهشکده فراهم شود.
@hisofsci