🗓 ماه پیش رو: جمادی‌الاول ۱۴۴۸

از ۲۰ مهر تا ۱۸ یا ۱۹ آبان ۱۴۰۵ · هر شب ساعت ۱۹:۰۸ تهران

تربیع اول: یکشنبه ۲۶ مهر، ساعت ۱۹:۴۳
ماه کامل: دوشنبه ۴ آبان، ساعت ۰۷:۴۲
تربیع دوم: یکشنبه ۱۰ آبان، ساعت ۲۳:۵۹
ماه نو: دوشنبه ۱۸ آبان، ساعت ۱۰:۳۳

🤖 با اضافه کردن بات @moon_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، تصویر و وضعیت هر شب ماه را به‌شکل خودکار در گروه یا کانال خود منتشر کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🎬 یک ماه قمری در چند ثانیه: ربیع‌الثانی ۱۴۴۸

از ۲۲ شهریور تا ۱۹ مهر ۱۴۰۵ · هر شب ساعت ۱۹:۰۸ تهران

تربیع اول: شنبه ۲۸ شهریور، ساعت ۰۰:۱۴
ماه کامل: شنبه ۴ مهر، ساعت ۲۰:۲۰
تربیع دوم: شنبه ۱۱ مهر، ساعت ۱۶:۵۶
ماه نو: شنبه ۱۸ مهر، ساعت ۱۹:۲۱

🤖 با اضافه کردن بات @moon_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، تصویر و وضعیت هر شب ماه را به‌شکل خودکار در گروه یا کانال خود منتشر کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🔭 امشب در وب علمی فارسی - سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵

🪐 نجوم و فضا

▫️ پایان نقشه‌برداری پنج‌ساله تلسکوپ دسی و تهیه نقشه سه‌بعدی کیهان (تازه‌های علمی)

▫️ پلکانی در دل کویر، رو به آسمان بی‌انتها (کیهان‌شناسی و کوانتوم)

▫️ بیست‌وهفتمین گروه ماهواره‌های ارتباطی چین به مدار زمین پرتاب شد (اسپاش)

▫️ ماه؛ پناهگاهی پنهان در دل تاریکی (آکادمی اخترزیست‌شناسی ایران)

▫️ کربال اسپیس پروگرم؛ بازی که شما را با مکانیک مداری و مهندسی فضایی آشنا می‌کند (اسپاش)

⚛️ فیزیک، شیمی و ریاضی

▫️ پتریکور چیست؟ راز بویی که با نخستین قطره‌های باران از زمین بلند می‌شود (زومیت)

▫️ در بعد چهارم اتفاقات عجیبی رخ می‌دهند (علم روز)

🌍 زمین و اقلیم

▫️ شناخت زمین: از هستهٔ داغ تا آسمان آبی (فلک‌بین)

▫️ خطر سیل در بام جهان؛ ساخت‌وساز در دره‌های هیمالیا به فاجعه بعدی منجر می‌شود (زومیت)

🧬 زیست و پزشکی

▫️ فسیل، ادعای علمی و ضرورت حفاظت از میراث دیرینه‌شناختی ایران (فسیل‌شناسان ایران)

▫️ آیا میکروبیوم روده بر بروز تب پس از واکسیناسیون اثر دارد؟ (مجلهٔ میکروبیوم)

▫️ گیاهان چگونه جهت نور را تشخیص می‌دهند (مجلهٔ علم)

🤖 با اضافه کردن بات @science_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، به شکل روزانه از مطالب جدید وب‌سایت‌های علمی فارسی‌زبان خبردار شوید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🌧 بارش سه روز آینده
از صبح چهارشنبه ۲۲ مهر تا صبح شنبه ۲۵ مهر

🌤 در سه روز آینده بارش قابل توجهی در ایران پیش‌بینی نمی‌شود.

🗓 هوای فردا · پنجشنبه ۲۳ مهر
تهران: ⛅️ نیمه‌ابری، ‎۳۰°‎ / ‎۱۵°‎
تبریز: ☁️ ابری، ‎۲۶°‎ / ‎۱۴°‎
مشهد: ☀️ صاف، ‎۲۶°‎ / ‎۹°‎
اصفهان: ⛅️ نیمه‌ابری، ‎۲۹°‎ / ‎۱۶°‎
شیراز: ⛅️ نیمه‌ابری، ‎۳۱°‎ / ‎۱۶°‎
اهواز: ☁️ ابری، ‎۴۰°‎ / ‎۲۳°‎
رشت: 🌫 مه، ‎۲۷°‎ / ‎۱۸°‎
کرمانشاه: ☁️ ابری، ‎۳۰°‎ / ‎۱۴°‎
کرمان: ☁️ ابری، ‎۲۸°‎ / ‎۱۳°‎
زاهدان: ☁️ ابری، ‎۲۴°‎ / ‎۱۲°‎

پیش‌بینی ترکیبی فلک‌بین، نه هشدار رسمی.

- با اضافه کردن بات @weather_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، هر صبح هوای ایران و هشدارهای آن را به شکل خودکار در گروه یا کانال خود منتشر کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

📢 تصویر روز ناسا

🗓 چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵

🔭 مریخ و خوشهٔ کندوی عسل زیر شفق قطبی

چه هم‌زمانی کیهانی جالبی! در تصویر امروز، مریخ کنار خوشهٔ کندوی عسل (M44 یا Praesepe)، زیر پرده‌ای از شفق قطبی و بالای افق درختان کوچک و سرسبز، نزدیک لانس‌یارو (Lansjärv) در سوئد دیده می‌شود. فورانی از خورشید در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶ به زمین رسید و آشفتگی شدیدی در میدان مغناطیسی زمین ایجاد کرد. ذرات پرانرژیِ فوران با مولکول‌های جو زمین برخورد کردند و آن‌ها را برانگیختند؛ مولکول‌ها هم انرژی اضافی‌شان را به شکل شفق رنگارنگی آزاد کردند که در این تصویر ثبت شده است.

مردم سامی که بومی سوئد و دیگر مناطق قطبی‌اند، از دیرباز با احترام به شفق‌های قطبی می‌نگریسته‌اند؛ آن‌ها در زبان سامی شمالی «گووسّاهَسات» (guovssahasat) نام دارند. هم‌زمان، مریخ در آن هنگام در آسمان به نزدیک‌ترین نقطه به مرکز خوشهٔ کندوی عسل رسیده بود.

👇 ادامه در پست بعد

‏📷 Petr Horálek، Josef Kujal، Vojan Höfer · 🔗 منبع

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

↩️ ادامه از پست قبل

هرچند زنبورها به فضا سفر کرده‌اند، خوشهٔ کندوی عسل در واقع انبوهی از ستارگان جوان است. دورهٔ چرخش این ستاره‌ها به بشر کمک کرده تا بفهمد ستاره‌ها با گذشت زمان و از دست دادن جرم بر اثر بادهای ستاره‌ای‌شان، آهسته‌تر می‌چرخند.

📜 زمینه: داروین در مقدمهٔ تبار انسان، اطمینانِ بی‌پشتوانه دربارهٔ مرزهای شناخت را نقد می‌کند.

💭 برداشت ما: لحن محکم، اندازهٔ دانش را نشان نمی‌دهد. کسی که محدودیت شواهد را می‌شناسد ممکن است محتاط‌تر سخن بگوید.

🌱 تلنگر امروز: وقتی کسی با قطعیت حرف می‌زند، به جای میزان اطمینانش، از شواهدش بپرس.

- اندیشه را به گروه یا کانال خود اضافه کنید؛ هر روز یک تلنگر برای علمی‌تر اندیشیدن و سنجیده‌تر زندگی کردن. @wisdom_arefi_bot

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

📅 مناسبت‌های روز · چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵

روز آوردن خرس عروسکی به محل کار و مدرسه

این روز فرصتی است تا کودکان و بزرگسالان خرس عروسکی محبوبشان را به مدرسه یا محل کار ببرند. یادآوری می‌کند که یک همدم نرم و آشنا می‌تواند خاطره‌ساز و دلگرم‌کننده باشد. (استرالیا، کانادا، بریتانیا، ایالات متحده)

روز جهانی زباله‌های الکترونیکی

این روز توجه‌ها را به سرنوشت وسایل الکترونیکیِ فرسوده یا بلااستفاده جلب می‌کند و بر اهمیت کاهش پسماند و بازیافت درست آن‌ها برای حفاظت از محیط‌زیست تأکید دارد. (جهانی)

روز ملی دعوت از والدین به ناهار

این روز فرصتی است تا بچه‌ها والدینشان را به ناهار دعوت کنند، گاهی در مدرسه و کنار همکلاسی‌ها. دورهمی‌ای ساده که به والدین امکان می‌دهد با فضای غذاخوری مدرسه و خوراکی‌هایی که فرزندانشان می‌خورند آشنا شوند. (استرالیا، کانادا، بریتانیا، ایالات متحده)

روزِ بی‌مو و آزاد

این روز از کسانی تجلیل می‌کند که با افتخار سرِ بی‌مو یا تراشیده‌شان را نشان می‌دهند. فرصتی است برای پذیرفتن ظاهر خود و رها شدن از فشارِ پنهان‌کردن طاسی. (کانادا، بریتانیا، ایالات متحده)

روز جهانی استاندارد

این روز از تلاش افرادی قدردانی می‌کند که برای تدوین استانداردهای مشترک همکاری می‌کنند. همین قواعد کمک می‌کنند قطعات، دستگاه‌ها و فناوری‌های گوناگون با هم سازگار باشند و زندگی روزمره آسان‌تر شود. (جهانی)

روز ملی مقابله با قلدری

این روز به آگاهی‌رسانی درباره آزار و قلدری، از جمله در فضای مجازی، و تشویق همگان به حمایت از آسیب‌دیدگان می‌پردازد. یادآوری می‌کند که همدلی و ایستادگی جمعی می‌تواند به ساختن محیط‌هایی امن‌تر و محترمانه‌تر کمک کند. (کانادا، بریتانیا، ایالات متحده)

روز ملی پرستاران اورژانس

این روز از تلاش و فداکاری پرستارانی قدردانی می‌کند که در بخش‌های اورژانس به بیماران نیازمند رسیدگی می‌کنند. کار آنان به حضور ذهن، همدلی و همکاری در شرایط پرفشار نیاز دارد. (استرالیا، کانادا، بریتانیا، ایالات متحده)

روز ملی آگاهی‌بخشی درباره چاقی حیوانات خانگی

این روز توجه را به چاقی حیوانات خانگی و اثر آن بر سلامت و کیفیت زندگی‌شان جلب می‌کند. فرصتی است برای یادآوری اینکه همراهان پشمالوی ما هم به مراقبت و توجه نیاز دارند. (استرالیا، کانادا، بریتانیا، ایالات متحده)

روز ملی دسر

این روز فرصتی برای لذت‌بردن از دسرهای محبوب و آشنایی با شیرینی‌ها و خوراکی‌های گوناگون است؛ از کیک و پای گرفته تا شکلات و پودینگ. (کانادا، فرانسه، بریتانیا، ایالات متحده)

روز ملی شکر واقعی

این روز توجه را به شکرِ به‌دست‌آمده از نیشکر یا چغندر قند و کسانی که آن را از مزرعه به سفره می‌رسانند جلب می‌کند. فرصتی برای شناخت منشأ این شیرین‌کننده و لذت بردن از کاربردش در آشپزی و شیرینی‌پزی است. (استرالیا، کانادا، بریتانیا، ایالات متحده)

با اضافه کردن بات @occasion_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، گزیدهٔ مناسبت‌های غیرمذهبی را هر صبح دریافت کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🔭 امروز در وب علمی فارسی - چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵

🪐 نجوم و فضا

▫️ رصد ایمن خورشید: عینک خورشیدگرفتگی، فیلتر تلسکوپ و تاباندن تصویر (فلک‌بین)

▫️ آیا تمام جهان را می‌توانیم ببینیم؟ (کیهان‌شناسی و کوانتوم)

▫️ یک ماهواره قدیمی شوروی برای دومین‌بار در مدار زمین متلاشی شده است (زومیت)

▫️ ۴۵.۲ کیلومتر روی مریخ؛ کاوشگر استقامت ناسا رکورد پیمایش در سیاره سرخ را شکست (دیجیاتو)

▫️ نقطه عطف تاریخی پرسویرنس؛ مریخ‌نورد ناسا اکنون رکورددار رانندگی در منظومه شمسی است (زومیت)

⚛️ فیزیک، شیمی و ریاضی

▫️ هوش مصنوعی در فیزیک نظری: محاسبه یک دامنه کوانتومی تا مرتبه نهم (تازه‌های علمی)

▫️ اثبات بهینه‌بودن چینش هفده مربع با کمک Lean (Mathematical Musings)

🧬 زیست و پزشکی

▫️ اختاپوس‌ها بازوهای خود را مستقل‌تر از تصور کنترل می‌کنند (مجلهٔ علم)

🧠 ذهن، فلسفه و تاریخ علم

▫️ چرا از بعضی موسیقی‌ها بیزاریم و این سلیقه چه چیزی می‌گوید (افق رویداد)

▫️ تکنیک نمای از بالا یا چشم‌انداز کیهانی؛ درس بزرگ مارکوس اورلیوس برای رهایی از اضطراب روزمره (یک پزشک)

▫️ تجسم منفی یا پیش‌بینی مصائب پیش از وقوع چیست و چگونه اضطراب را مهار می‌کند؟ (یک پزشک)

▫️ ما، شما و ربات‌ها؛ پیش از آن‌که ربات‌ها واقعی شوند (ژورنال ۴۲)

🤖 با اضافه کردن بات @science_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، به شکل روزانه از مطالب جدید وب‌سایت‌های علمی فارسی‌زبان خبردار شوید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

📢 وضعیت فعلی خورشید در آسمان

🗓 چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵

💬 پشت شلوغی لکه‌های امروز، ناحیه‌ای با میدان مغناطیسی پیچیده هست؛ چنین میدان‌هایی می‌توانند خاستگاه شراره‌های بزرگ باشند.

🔆 امروز هفت ناحیهٔ فعال روی خورشید دیده می‌شود و عدد لکه‌ها ۱۰۲ است، بالاتر از میانگین یک ماه گذشته که ۶۸ بود. بزرگ‌ترین شرارهٔ شبانه‌روز گذشته از کلاس C6.9 بود، یعنی شراره‌ای کوچک؛ احتمال یک شرارهٔ متوسط یا بزرگ‌تر در امروز ۱۰ درصد است. میدان مغناطیسی زمین ناآرام است و تا سه روز آینده طوفانی در راه نیست.

🌍 خورشید امروز ۱۴۹٫۲۳ میلیون کیلومتر از ما فاصله دارد، ۰٫۲۴٪ نزدیک‌تر از میانگین، و نورش ۸ دقیقه و ۱۸ ثانیه طول می‌کشد تا به ما برسد. ۸۱ روز دیگر، ۱۳ دی، زمین به نزدیک‌ترین نقطهٔ مدارش به خورشید (حضیض) می‌رسد.

🌅 در تهران آفتاب ساعت ۰۶:۱۰ طلوع می‌کند، ساعت ۱۱:۵۰ به بالاترین جای آسمان می‌رسد و ساعت ۱۷:۳۱ غروب می‌کند. طول روز ۱۱ ساعت و ۲۱ دقیقه است، ۲ دقیقه و ۱۰ ثانیه کوتاه‌تر از دیروز. ۶۹ روز تا انقلاب زمستانی و کوتاه‌ترین روز سال (۱ دی) مانده است.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

📢 گذرهای دیدنی ایستگاه‌های فضایی در آسمان ایران 🇮🇷

🗓 چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵

💫 سحرگاه پنجشنبه، گذر استثنایی ایستگاه فضایی بین‌المللی را در بوشهر یا مشهد از دست ندهید؛ از بالای سر می‌گذرد و از هر ستاره‌ای درخشان‌تر است.

🛰 تلسکوپ فضایی هابل 🔭 ⭐⭐
سحرگاه پنجشنبه، ۰۳:۴۴ تا ۰۳:۴۷
▫️ اوج ۰۳:۴۴ · زاهدان ‎+۱٫۳‎

🛰 ایستگاه فضایی بین‌المللی ⭐⭐⭐
سحرگاه پنجشنبه، ۰۴:۴۸ تا ۰۴:۵۴
✨ اوج ۰۴:۴۸ · بوشهر ‎-۳٫۸‎، اهواز ‎-۳٫۲‎ 🪐
✨ اوج ۰۴:۴۹ · یزد ‎-۳٫۸‎، اصفهان ‎-۳٫۵‎، شیراز ‎-۳٫۷‎، اراک ‎-۲٫۸‎ 🪐
✨ اوج ۰۴:۵۱ · مشهد ‎-۳٫۷‎
▫️ اوج ۰۴:۴۹ · قم ‎-۲٫۹‎ 🪐، کرمان ‎-۳٫۳‎
▫️ اوج ۰۴:۵۰ · گرگان ‎-۳٫۰‎ 🪐، ساری ‎-۲٫۸‎ 🪐، تهران ‎-۲٫۷‎ 🪐

🛰 ایستگاه فضایی چین 🇨🇳 ⭐⭐
سحرگاه پنجشنبه، ۰۵:۱۸ تا ۰۵:۲۳
▫️ اوج ۰۵:۲۰ · بوشهر ‎-۱٫۸‎

قدر منفی‌تر یعنی پرنورتر (شباهنگ ‎-۱٫۵‎).

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🌍 نمای کروی زمین · حوالی ۱۱:۳۰ تهران · Meteosat-12
🛰 ایران · حوالی ساعت ۱۱:۳۰ تهران · Meteosat-12

رویدادهای طبیعی

🌋 تازه در فهرست ناسا: توفان شدید «Typhoon Koguma»؛ ثبت ۲۱ مهر، ‎۳۸.۳°‎ شمالی / ‎۱۵۷.۲°‎ شرقی.

شفق و میدان مغناطیسی

🧲 آخرین برآورد سه‌ساعتهٔ Kp: ۳.۳۳ از ۹؛ زیر آستانهٔ توفان ژئومغناطیسی (NOAA).

زمین‌لرزه‌ها

🌐 در ۲۴ ساعت اخیر، ۱۸ زمین‌لرزهٔ ۴٫۵ و بالاتر ثبت شده؛ بزرگ‌ترین ۶.۸ (USGS).

خورشید و روشنایی

🌍 سرعت مداری تقریبی زمین: ۲۹.۸۶ کیلومتر بر ثانیه؛ حدود ۲۵۸۰ هزار کیلومتر سفر در یک شبانه‌روز.

با اضافه کردن بات @earthnow_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، تصویر زمین و ایران را هر روز دریافت کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🔭 رصد سیارات · امشب تا سحر فردا

🗓 چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵ · افق تهران

🌠 زحل نزدیک مقابله است و تقریباً تمام شب فرصت دارید نور زرد کهربایی‌اش را با چشم پیدا کنید؛ امشب ارزش دارد برای دیدنش سر بلند کنید.

♃ مشتری · ⭐⭐⭐⭐⭐ عالی
↕️ بالای افق: طلوع ۰۱:۲۲ · اوج فردا ۰۸:۰۸ · غروب فردا ۱۴:۵۳
👀 قابل رصد: ۰۱:۴۶ تا ۰۵:۵۹ (سحرگاه، پیش از طلوع خورشید)
🎯 بهترین زمان: ۰۵:۳۰ · شرق · ارتفاع ‎۴۹°‎
👁 با چشم غیرمسلح · قدر ‎−۱٫۹‎ · صورت فلکی اسد
💡 دوچشمی‌تان را ثابت نگه دارید تا قمرهای مشتری را ببینید؛ جای آن‌ها هر شب عوض می‌شود.

♄ زحل · ⭐⭐⭐⭐⭐ عالی
↕️ بالای افق: طلوع ۱۷:۰۷ · اوج ۲۳:۱۴ · غروب ۰۵:۲۰
👀 قابل رصد: ۱۸:۰۹ تا ۰۴:۵۳ (تقریباً تمام شب)
🎯 بهترین زمان: ۲۳:۱۰ · جنوب · ارتفاع ‎۵۶°‎
👁 با چشم غیرمسلح · قدر ۰٫۴ · صورت فلکی قیطس
💡 اگر تلسکوپ کوچکی دارید، حلقه‌های زحل را هم ببینید.

♂ مریخ · ⭐⭐⭐⭐⭐ عالی
↕️ بالای افق: طلوع ۰۰:۲۰ · اوج فردا ۰۷:۲۰ · غروب فردا ۱۴:۲۰
👀 قابل رصد: ۰۰:۵۴ تا ۰۵:۳۸ (سحرگاه، پیش از طلوع خورشید)
🎯 بهترین زمان: ۰۴:۵۰ · شرق · ارتفاع ‎۵۳°‎
👁 با چشم غیرمسلح · قدر ۱٫۰ · صورت فلکی سرطان
💡 مریخ را از رنگ نارنجی‌اش بشناسید و به قرص کوچک آن در تلسکوپ نگاه کنید.

⛢ اورانوس · ⭐⭐ ویژهٔ دوچشمی
↕️ بالای افق: طلوع ۱۹:۳۸ · اوج ۰۲:۴۴ · غروب فردا ۰۹:۵۰
👀 قابل رصد: ۲۰:۵۰ تا ۰۵:۲۰ (بیشتر ساعات شب)
🎯 بهترین زمان: ۰۲:۴۰ · جنوب · ارتفاع ‎۷۵°‎
👁 با دوربین دوچشمی · قدر ۵٫۶ · صورت فلکی ثور
💡 برای رصد اورانوس از روشنایی شهر دور شوید؛ در آسمان تاریک، در مرز دید چشم قرار می‌گیرد.

☿ عطارد · ⭐ بسیار سخت
↕️ بالای افق: طلوع ۰۸:۱۹ · اوج ۱۳:۲۳ · غروب ۱۸:۲۷
👀 قابل رصد: ۱۷:۳۱ تا ۱۸:۰۱ (سرشب، پس از غروب خورشید)
🎯 بهترین زمان: ۱۸:۰۰ · جنوب غربی · ارتفاع ‎۴°‎
👁 فقط با تلسکوپ · قدر ۰٫۱ · صورت فلکی میزان
🔭 در تلسکوپ نیمه‌روشن دیده می‌شود.
💡 برای پیدا کردن عطاردِ گریزان، جایی با افق باز انتخاب کنید.
⚠️ دوربین را فقط وقتی به سمت افق بچرخانید که خورشید کاملاً غروب کرده باشد.

♆ نپتون · ⭐ ویژهٔ تلسکوپ
↕️ بالای افق: طلوع ۱۶:۴۲ · اوج ۲۲:۴۲ · غروب ۰۴:۴۳
👀 قابل رصد: ۱۸:۱۷ تا ۰۴:۰۲ (بیشتر ساعات شب)
🎯 بهترین زمان: ۲۲:۴۰ · جنوب · ارتفاع ‎۵۴°‎
👁 فقط با تلسکوپ · قدر ۷٫۷ · صورت فلکی حوت
💡 برای پیدا کردن نپتون از نقشهٔ آسمان کمک بگیرید؛ در تلسکوپ نقطه‌ای آبی و شبیه ستاره می‌بینید.

🚫 امشب دیده نمی‌شوند
♀ ناهید: ‎۱۶°‎ از خورشید؛ در نور خورشید گم است، ولی در روز روشن رصدپذیر است.

☀️ رصد در روز روشن · ویژهٔ رصدگران باتجربه
♀ ناهید: فردا ۱۲:۳۰ · جنوب · ارتفاع ‎۳۴°‎ · ‎۱۶°‎ شرق خورشید
♃ مشتری: فردا ۰۸:۱۰ · جنوب · ارتفاع ‎۶۹°‎ · ‎۶۰°‎ غرب خورشید
☿ عطارد: امروز ۱۳:۲۰ · جنوب · ارتفاع ‎۳۵°‎ · ‎۲۵°‎ شرق خورشید
⚠️ هرگز دوربین یا تلسکوپ را به سمت خورشید نچرخانید؛ در سایهٔ دیوار یا ساختمانی بایستید که خورشید را بپوشاند و سیاره را با مختصات دقیق پیدا کنید.

🌗 ماه و خورشید
🌇 غروب خورشید ۱۷:۳۱ · 🌅 طلوع فردا ۰۶:۱۱
🌌 شب کاملاً تاریک: ۱۸:۵۵ تا ۰۴:۴۶
🌒 ماه ۱۷٪ روشن، هلال رو به افزایش · صورت فلکی عقرب
↕️ غروب ۱۹:۲۷ · طلوع فردا ۱۰:۵۱
🌚 تاریکی بی‌ماه: ۱۹:۲۷ تا ۰۴:۴۶

⏱ ساعت‌ها برای افق تهران است؛ در شهرهای شرقی تا حدود نیم ساعت زودتر و در شهرهای غربی دیرتر.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🚀 سپر وب چرا چند لایه است؟

فکت علمی روز · چهارشنبه ۲۲ مهر

سپر خورشیدی جیمز وب یک صفحهٔ ضخیم نیست؛ از پنج لایهٔ جدا از هم ساخته شده است. گرما از فضای میان لایه‌ها به بیرون تابیده می‌شود و خلأ میان آن‌ها عایق خوبی است. هر لایه از لایهٔ زیرش سردتر می‌ماند.

یک سپر ضخیمِ یکپارچه، گرما را بیشتر از این لایه‌های جداشده از پایین به بالا منتقل می‌کرد. این طراحی برای تلسکوپی مهم است که نور فروسرخ می‌بیند: آینه‌ها و حسگرهای وب باید بسیار سرد باشند تا سیگنال‌های گرمایی ضعیفِ اجرام دوردست را آشکار کنند.

🤖 هوش مصنوعی عاشق نجوم و فضا

- با اضافه کردن بات @astrofact_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، هر روز یک فکت علمی جالب را به شکل خودکار در گروه یا کانال خود منتشر کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🔭 جدیدترین اخبار نجوم از زبان هوش‌مصنوعی

🗓 چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵

🤖 اخبار امروز از ردِ انفجاری آغاز می‌شود که شاید تلسکوپ وب خیلی زود به آن رسیده باشد.

🌌 خوشه‌ای که زودتر از انتظار متراکم شده است

رصدهای تلسکوپ فضایی جیمز وب از خوشهٔ کهکشانی XLSSC 122 نشان می‌دهد جرم بسیار زیادی در مرکز آن متمرکز است؛ تمرکزی که با پیش‌بینی مدل‌های کیهان‌شناسی برای آن دوران سازگار نیست. این خوشه، در فاصلهٔ تقریبی ۱۰٫۴ میلیارد سال نوری، دورترین خوشهٔ شناخته‌شده با همگرایی گرانشی قوی است. وب کمان‌های خمیدهٔ نور کهکشان‌های دورتر را پیرامون مرکز آن ثبت کرده؛ خمیدگی‌هایی که امکان بررسی دقیق‌تر پراکندگی جرم، به‌ویژه مادهٔ تاریک، را فراهم می‌کنند. پرسش این است که چنین ساختار منظمی چگونه این‌قدر زود شکل گرفته است. 🔗

🌏 سیاره‌ای داغ، سرنخی از ترکیب ستاره‌اش به دست داد

اخترشناسان با طیف‌سنج IGRINS روی تلسکوپ جمینی جنوبی، برای نخستین بار منیزیم و سیلیسیم گازی را هم‌زمان در جو یک سیارهٔ فراخورشیدی اندازه گرفتند. این سیاره، WASP-189b، نزدیک به ۳۲۰ سال نوری از زمین فاصله دارد و آن‌قدر داغ است که موادی معمولاً سنگی در جوش به گاز تبدیل می‌شوند. نسبت منیزیم به سیلیسیم آن به نسبت همین عناصر در ستارهٔ میزبانش نزدیک است؛ شاهدی مستقیم برای این فرض دیرینه که ترکیب ستاره می‌تواند از مواد سازندهٔ سیاره‌های پیرامونش خبر بدهد. 🔗

🌏 جو سیاره‌های بسیار داغ، کاملاً گرد نیست

پژوهشی تازه دربارهٔ سیاره‌های فراخورشیدی بسیار داغ نشان می‌دهد جو آن‌ها، برخلاف تصویر سادهٔ دایره‌ای، شکلی شبیه کره‌ای تغییرشکل‌یافته دارد. این نتیجه یادآوری می‌کند که برای توصیف جو این جهان‌های سوزان، یک دایرهٔ بی‌نقص همیشه تصویر دقیقی نیست. 🔗

🛰 مأموریت نمونه‌برداری از فوبوس آمادهٔ پرتاب است

آژانس فضایی ژاپن قصد دارد مأموریت کاوش قمرهای مریخ (MMX) را ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۴:۴۱ به وقت ژاپن، با موشک H3 پرتاب کند. هدف، آوردن نخستین نمونه از فوبوس به زمین است. فضاپیما ابتدا این قمر را بررسی می‌کند، سپس کاوشگر سطحی ایدفیکس (Idefix) را می‌فرستد و سرانجام خودش برای نمونه‌برداری فرود می‌آید. نمونه‌ها شاید کمک کنند روشن شود فوبوس سیارکی به‌دام‌افتاده است یا از بقایای برخوردی بزرگ کنار مریخ شکل گرفته؛ پرسشی که هنوز پاسخ قطعی ندارد. 🔗

💡 واژهٔ امروز: همگرایی گرانشی (gravitational lensing)

گرانش جرم‌های بزرگ مسیر نور اجرام پشت سرشان را خم می‌کند؛ در نتیجه تصویر آن اجرام ممکن است کشیده، کمان‌مانند یا چندگانه دیده شود.

تا فردا، نگاهتان به آسمان باشد.

پیروز باشید (🤖 هوش مصنوعی عاشق نجوم و فضا)

- با اضافه کردن بات @astronews_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، جدیدترین اخبار نجومی را هر روز به شکل خودکار در گروه یا کانال خود اطلاع‌رسانی کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

📢 گذر قطار ماهواره‌های استارلینک از آسمان ایران

🗓 چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵

‏🚀 Starlink Group 31-1 · استارشیپ از استاربیس تگزاس، ۶ مهر (۱۶ روز پیش)
▫️ ۲۶ ماهواره در ارتفاع حدود ۳۲۰ کیلومتر
▫️ این پرواز برای نخستین‌بار ماهواره‌های استارلینک نسل سوم را به مدار پایدار فرستاد و گامی برای افزایش ظرفیت شبکه برداشت.

🗺 نقشه: قطار در آسمان اهواز، شامگاه چهارشنبه ۲۲ مهر؛ جایی که بهتر از همه دیده می‌شود. زمان و جهت شهرهای دیگر در ادامه 👇

🌆 شامگاه چهارشنبه ۲۲ مهر

🛰 شیراز · صف ۱۰ ماهواره‌ای با فاصله 🌟
▫️ ساعت ۱۸:۵۰ تا ۱۹:۰۵، هر ۸۰ ثانیه یک ماهواره
▫️ از افق غرب بالا می‌آید و در ارتفاع ‎۴۶°‎ در غرب در سایهٔ زمین ناپدید می‌شود
▫️ قدر حدود ۳٫۸؛ فقط در آسمان تاریکِ دور از شهر دیده می‌شود

🛰 اصفهان · صف ۱۰ ماهواره‌ای با فاصله 🌟
▫️ ساعت ۱۸:۴۹ تا ۱۹:۰۵، هر ۸۰ ثانیه یک ماهواره
▫️ از افق غرب بالا می‌آید و در ارتفاع ‎۴۴°‎ در جنوب غربی در سایهٔ زمین ناپدید می‌شود
▫️ قدر حدود ۳٫۶؛ فقط در آسمان تاریکِ دور از شهر دیده می‌شود

🛰 اهواز · صف ۱۰ ماهواره‌ای با فاصله 🌟🌟🌟
▫️ ساعت ۱۸:۴۹ تا ۱۹:۰۵، هر ۸۳ ثانیه یک ماهواره
▫️ از افق غرب بالا می‌آید و در ارتفاع ‎۶۵°‎ در جنوب شرقی در سایهٔ زمین ناپدید می‌شود
▫️ قدر حدود ۲٫۳؛ در آسمان شهر هم دیده می‌شود

🛰 کرمانشاه · صف ۹ ماهواره‌ای با فاصله 🌟
▫️ ساعت ۱۸:۴۹ تا ۱۹:۰۳، هر ۸۱ ثانیه یک ماهواره
▫️ از افق جنوب غربی بالا می‌آید، در جنوب به ارتفاع ‎۳۲°‎ می‌رسد و در ارتفاع ‎۲۷°‎ در جنوب شرقی در سایهٔ زمین ناپدید می‌شود
▫️ قدر حدود ۳٫۴؛ فقط در آسمان تاریکِ دور از شهر دیده می‌شود

🛰 همدان · صف ۱۰ ماهواره‌ای با فاصله 🌟
▫️ ساعت ۱۸:۴۹ تا ۱۹:۰۵، هر ۸۳ ثانیه یک ماهواره
▫️ از افق جنوب غربی بالا می‌آید و در ارتفاع ‎۲۹°‎ در جنوب در سایهٔ زمین ناپدید می‌شود
▫️ قدر حدود ۳٫۷؛ فقط در آسمان تاریکِ دور از شهر دیده می‌شود

💡 راهنمای رصد
▫️ ده دقیقه زودتر جایی بروید که نور مستقیم به چشمتان نمی‌خورد و به جهت گفته‌شده نگاه کنید؛ چشم غیرمسلح کافی است و دوربین دوچشمی بهتر.
▫️ قطار ردیفی از نقطه‌های نورانی است که بی‌صدا پشت سر هم می‌روند و گاهی وسط آسمان، با رفتن به سایهٔ زمین، یکی‌یکی خاموش می‌شوند.
▫️ «قدر» یعنی روشنایی: هرچه کمتر، پرنورتر. ستاره‌های پرنور آسمان شهر قدر ۰ تا ۲ دارند.
▫️ زمان‌ها از مدار اعلام‌شدهٔ خود اسپیس‌ایکس حساب شده و ممکن است یکی دو دقیقه جابه‌جا شود.

- با اضافه کردن بات @starlink_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، عبور زیبای مجموعه ماهواره‌های استارلینک را به شکل خودکار در گروه یا کانال خود منتشر کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🗓 تقویم علمی تاریخ

▫️ امروز چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵ · ۱۴ اکتبر

🚀 سفر به پرسشی زیر یخ

۲ سال پیش در چنین روزی، در سال ۲۰۲۴، فضاپیمای اروپا کلیپر (Europa Clipper) راهی دنیایی شد که ظاهر یخ‌زده‌اش همهٔ داستان را نمی‌گوید. زیر پوستهٔ یخی اروپا، قمر مشتری، شواهدی از اقیانوسی شور وجود دارد. مأموریت قرار است با گردش به دور مشتری و گذرهای نزدیک از اروپا، شرایط این جهان را بررسی کند: آیا جایی زیر سطح آن می‌تواند برای زندگی مناسب باشد؟ این سفر وعدهٔ پیدا کردن موجودات فضایی نیست؛ تلاش برای سنجیدن امکان زیست‌پذیری است. گاهی پیشرفت علم از همین فرق ظریف آغاز می‌شود: پرسشی دقیق، به‌جای نتیجه‌ای از پیش آماده.

📌 رویدادهای دیگری در همین روز:

💡 ۱۹۴۷ — چاک ییگر (Chuck Yeager) با هواپیمای موشکی بل ایکس‌۱ از سرعت صوت گذشت؛ پروازی آزمایشی که راه پژوهش‌های بعدی پرواز فراصوت را باز کرد.

🚀 ۱۹۶۸ — فضانوردان آپولو ۷ نخستین پخش زندهٔ تلویزیونی آمریکایی‌ها از فضا را انجام دادند؛ تصویرهایی ابتدایی، اما پنجره‌ای تازه برای مخاطبان زمینی.

🤖 نوشته: هوش مصنوعی عاشق علم

- با اضافه کردن بات @onthisday_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، تقویم علمی تاریخ را هر روز به شکل خودکار در گروه یا کانال خود منتشر کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🔭 برنامهٔ رصد امشب · چهارشنبه ۲۲ مهر


بخشی از ساعت‌های تاریکی بی‌ماه است؛ آن بازه را برای هدف‌های کم‌نور نگه دارید. شکارهای این شب را هم در کنار هدف‌های ثابت کاتالوگ بررسی کنید.

🌌 آسمان امشب

🌑 آسمان تاریک از ۱۸:۵۰ تا ۰۴:۳۰

🌙 ماه ۱۷٪ روشن؛ آسمان بی‌ماه: ۱۹:۳۰ تا ۰۴:۳۰

☁️ رصدگاه‌ها: کویر مصر، کاروانسرای قصر بهرام، کویر طبس صاف · روستای گرمه (خور و بیابانک) صاف تا ۲۰:۵۰ · کاروانسرای مرنجاب صاف تا ۲۲:۵۰ · کلوت‌های شهداد صاف از ۲۲:۰۰ · کویر سه‌قلعه صاف تا ۰۳:۵۰ · کویر ورزنه صاف تا ۱۹:۵۰ · خرانق صاف تا ۱۸:۵۰

🏙 شهرها: تهران صاف · اصفهان ابری · مشهد صاف تا ۲۲:۵۰ · شیراز صاف از ۲۱:۰۰ · تبریز پوشیده · کرمان صاف تا ۲۱:۵۰

👁 با چشم

① ۰۰:۴۰ · خوشهٔ h برساوش (C14) در برساوش · شمال، بالای آسمان
از «غول»، جای NGC869 حدود ۱۷٫۹۹ درجه در جهت شمال آسمانی است…

② ۰۴:۰۰ · سحابی شکارچی (M42) در شکارچی · جنوب، میانهٔ آسمان
زیر کمربند شکارچی، در شمشیر آویخته؛ ستارهٔ میانیِ شمشیر همان سحابی است. ستارهٔ میانی شمشیر مه‌آلود است؛ ابر روشن اطرافش را در آسمان تاریک می‌بینید.

🔭 با دوربین دوچشمی

③ ۱۹:۳۰ · سحابی آمریکای شمالی (C20) در ماکیان · شمال، نزدیک سرسو
حدود ‎۳°‎ شرق ذنب (آلفای ماکیان). برای دیدنش میدان باز و آسمان بی‌ماه لازم است. لکهٔ مه‌گون بزرگ؛ فقط در آسمان تاریک و با میدان دید باز. فیلتر UHC کمک می‌کند.

④ ۰۴:۱۰ · خوشهٔ باز (M37) در ارابه‌ران · جنوب شرق، نزدیک سرسو
حدود ۳٫۷ درجه جنوب‌شرق M36؛ حدود ۵ درجه جنوب‌جنوب‌غرب تتای ارابه‌ران. لکه‌ای گرد و مه‌آلود که با چشمی میدان‌باز چند ستاره از آن جدا می‌شود.

🔭 با تلسکوپ

⑤ ۱۹:۳۰ · خوشهٔ باز (M29) در ماکیان · شمال غرب، نزدیک سرسو
حدود ۲ درجه جنوب صدر (گامای ماکیان، مرکز صلیب شمالی). حدود ده ستاره در گروهی کوچک که شبیه ظرفی کوچک است؛ بزرگ‌نمایی کم.

⑥ ۲۱:۵۰ · گلولهٔ برفی آبی (C22) در زن به زنجیر بسته · شمال، نزدیک سرسو
ایوتای زن به زنجیر بسته (قدر ۴٫۳) را بیابید؛ سحابی حدود ‎۲٫۴°‎ غرب آن است. ایوتا حدود ‎۱۵°‎ شمال‌شمال‌غرب آلفای زن به زنجیر بسته (سره‌الفرس) است…

⑦ ۰۰:۰۰ · سحابی دمبل کوچک (M76) در برساوش · شمال، بالای آسمان
حدود ۱ درجه شمال‌شمال‌غربِ ستارهٔ فی برساوش (قدر ۴). لکهٔ کوچک مستطیل‌شکل و کم‌نور؛ با فیلتر بسیار بهتر دیده می‌شود. فیلتر OIII کمک می‌کند.

🎯 چالش امشب

⑧ ۲۲:۳۰ · کهکشان (C43) در اسب بالدار · جنوب، بالای آسمان
حدود ‎۲٫۶°‎ غرب‌شمال‌غرب گامای اسب بالدار. برآمدگی روشن با بیضی باریک؛ خط تیرهٔ غبار فقط با دیافراگم‌های بزرگ‌تر و با دشواری دیده می‌شود.

🛰 گذر ایستگاه فضایی

گذر درخشان ساعت ۰۴:۴۸ از بیشتر ایران پیداست (از جمله بوشهر، یزد، شیراز، مشهد)؛ ساعت دقیق شهر شما

✨ شکارهای تازه و رویدادهای امشب

✨ وستا · قدر ۶٫۴ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۳:۵۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.

✨ پالاس · قدر ۸٫۳ (پیش‌بینی) · ساعت ۲۳:۵۰ · جنوب · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.

✨ سرس · قدر ۸٫۵ (پیش‌بینی) · ساعت ۰۳:۵۰ · شرق · با نقشهٔ دقیق و مقایسهٔ جای آن در دو شب؛ قدر پیش‌بینی‌شده است.

✨ خی ماکیان · ساعت ۱۸:۵۰ · غرب · نزدیک بیشینهٔ پیش‌بینی‌شده با دورهٔ کاتالوگ؛ تاریخ اوج و قدر فعلی قطعی نیست. با نقشهٔ ستاره‌های مقایسه روشنایی را بسنجید.

☄️ دنباله‌دار 10P · قدر ۱۰٫۸ · بهترین ساعت ۲۱:۵۰ · جنوب، پایین · با تلسکوپ

☄️ دنباله‌دار 161P · قدر ۱۱٫۴ · بهترین ساعت ۱۹:۵۰ · جنوب، بالای آسمان · با تلسکوپ

📅 برنامهٔ آخرهفته

پنجشنبه ۲۳ مهر · ماه ۲۵٪ روشن · C14 · ۰۰:۴۰، M36 · ۰۳:۵۰، M57 · ۱۹:۳۰

جمعه ۲۴ مهر · ماه ۳۳٪ روشن · M44 · ۰۴:۳۰، C33 · ۲۱:۱۰، M103 · ۲۳:۵۰

💡 ایستگاه فضایی چشمک نمی‌زند و رنگ عوض نمی‌کند؛ اگر نوری چشمک‌زن دیدید، هواپیماست.

- با اضافه کردن بات @skytonight_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، هر عصر راهنمای رصد آسمان امشب را به شکل خودکار در گروه یا کانال خود منتشر کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

🦎 جاندار شگفت امروز · چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵

الیسیای زمردی شرقی · Elysia chlorotica
حلزونی دریایی

📍 در دریا زندگی می‌کند
📏 کوچک تا متوسط

✨ این حلزون دریایی می‌تواند از کلروپلاست‌های جلبکی که می‌خورد استفاده کند. کلروپلاست‌ها به آن کمک می‌کنند فتوسنتز کند؛ برای همین به آن «حلزون دریایی خورشیدی» می‌گویند.

➕ ظاهرش شبیه عریان‌آبشش‌هاست، اما به آن گروه تعلق ندارد.

- با اضافه کردن بات @species_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، هر روز یک جاندار شگفت‌انگیز را به شکل خودکار در گروه یا کانال خود معرفی کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)

عکس با قاب‌بندی فلک‌بین: (c)
‏Karen N. Pelletreau et al., some rights reserved (CC BY) · iNaturalist

📢 وضعیت فعلی ماه در آسمان

🗓 چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵ · ساعت ۱۹:۰۸
🌙 ۳ جمادی‌الاول ۱۴۴۸

وضعیت: هلال در حال افزایش (۱۵ درصد روشن)
ارتفاع: ۲ درجه بالای افق تهران (جنوب غربی)
فاصله تا زمین: ۴۰۱٬۶۱۸ کیلومتر
در آسمان تهران: طلوع ۰۹:۵۳ · اوج ۱۴:۴۱ · غروب ۱۹:۲۶

سنّ ماه: ۳ روز و ۲۳ ساعت از ماه نو
فاز بعدی: تربیع اول، یکشنبه ۲۶ مهر ساعت ۱۹:۴۳ (۴ روز دیگر)
بهترین زمان دیدن: امشب در تاریکی به‌اندازهٔ کافی بالا نمی‌آید
صورت فلکی: عقرب (کژدم)

🤖 با اضافه کردن بات @moon_arefi_bot به گروه‌ها و کانال‌های تلگرام، تصویر و وضعیت هر شب ماه را به‌شکل خودکار در گروه یا کانال خود منتشر کنید.

🤖 بات‌های علمی دیگر | 🗄 آرشیو گزارش‌ها | 📨 تماس (اشکان عارفی)