HATEF هاتف
243 subscribers
101 photos
20 videos
18 files
619 links
هاتف(هنر،ادب،تاریخ،فرهنگ)
پژوهش های: لسان الحق طباطبایی. از شهرستان خوروبیابانک؛ و پیوستارهایی از ایران فرهنگی.
#ناگفته_ها_نانوشته_ها
" #ویژه_نامه_هفتگی_مناسبت_ها "
@Tabaa24
Download Telegram
حشمت لرنژاد - شیرین شمامه
@ey_elahe_naz
نوحه « شیرین شمامه »
به زبان کُردی کرمانشاهی ،

خوانندگان جاویدنامان :
  حشمت لُرنژاد ، سید اسماعیل پیرخدری ، سعید قندی ؛
سازنده:علی علئیی
صدابردار:بهمن طهموری
رادیو کرمانشاه ۱۳۵۵ هجری شمسی

https://t.me/hatefTa
🔰قیام امام حسین (ع) به روایت بلعمی- بخش نهم؛
ما را همی کشید و باز بر ما نوحه می کنید

🔸عبیدالله سر حسین، پیش عمر باز فرستاد. و دیگر روز، سپاه تعبیه کرد و آن سر بر نیزه کرد و در پیش لشکر همی آورد و مردمان کوفه همه به نظاره ایستاده بودند- از راست و چپ- و همی گریستند. ام کلثوم گفت- خواهر حسین، رضی الله عنهما- ایشان را که ای مردمان، چرا همی گریید؟ ما را همی کشید و باز بر ما نوحه می کنید.


🔸و حسین- رضی الله عنه- با آن کشتگان، سه روز آنجا فکنده بود. و آنجا دهی است- بر لب آب فرات- حاضریه خوانند. در آن ده مردمان بودند- از بنی اسد- روز سیم بیرون آمدند و حسین را – رضی الله عنه- بگور کردند و آن کشتگان را همه به گور کردند- بیک جای- و هفتاد تن بودند که از ایشان نرینه نمانده بود مگر علی الاوسط- رضی الله عنهم اجمعین-

🔸و خولی بن یزید- لعنه الله- پیش از لشکر بشد با سر حسین بن علی. چون به کوفه رسید، شب بود. نیارست به در کوشک عبیدالله شدن. سر، به خانه‌ی خویش برد. زن او را گفت این چیست؟ گفت سر حسین بن علی. زنش گفت ای بدبخت میشوم، مردمان چون به حرب شوند خواسته آرند و زر و سیم، تو سر نوه‌ی پیغامبر آوردی، لعنت بر تو باد. و وی آن سر به سرای‌اندر برد و بر زمین نهاد و طغاری- سفالین- بروی نگوسار کرد و به خانه اندر شد و بخفت. آن زن گفت من تا روز روشنایی دیدم که از طغار همی تافت و به آسمان بر همی رفت چنانکه مهتاب به شب تاریک که روزن خانه اندر فتد.

@ibna_official
🔸برای آگاهی از آیین های سوگواری و کتاب‌شناسی محرم در فرهنگ مردم شهرستان خوروبیابانک واژه محرم را جستجو کنید
🔸https://t.me/hatefTa
🔰قیام امام حسین (ع) به روایت بلعمی- بخش دهم؛
اکنون شهید بدان گیتی رفتند و به بهشت جاودانه رسیدند

🔸زینب گفت: خدای- عزوجل- کشتن برایشان قضا کرده بود، به سر گور خویش آمدند تا آنجا کشته شدند. و خدای- عزوجل- ایشان را با شما، پیش خود بدارد و داد ما از شما بستاند. ای عبیدالله، مرگ نعمت بود ایشان‌را که دایم از شما برنج بودند و اکنون- شهید- بدان گیتی رفتند و به بهشت جاودانه، رسیدند.

🔸عبیدالله- لعنه الله- از سخنان او در خشم گفت و گفت: ترا هنوز زفانست که چنین سخن توانی گفتن؟ و خواست زینب را عقوبت کند. عمر بن سعد گفت: ایهالامیر، المراه لاتوخذ بالکلام. زنانرا به گفتار نگیرند. پس عبیدالله، به علی‌الاصغر نگریست و گفت: این غلام کیست؟ عمر گفت: پسر حسین است. عبیدالله گفتا: یا غلام چه نامی؟ گفت: علی. عبیدالله عمر بن سعد را گفت نه بنامه‌اندر گفته بودی که علی- پسر حسین- را کشتیم؟ عمر گفت: حسین را دو پسر بود علی نام. آن یکی حرب کرد و کشته شد و این حرب نکرد.

🔸عبیدالله گفت: ای غلام، آن برادرت که خدای او را بکشت، او مهتر بود یا تو؟ گفت: آن برادر که شما او را بکشتید از من مهتر بود.

@ibna_official

🔹برای آگاهی از آیین های سوگواری و کتاب‌شناسی محرم در فرهنگ مردم شهرستان خوروبیابانک، واژه محرم را جستجو کنید
🔹https://t.me/hatefTa


‍ هژدهم تیر ماه - سالمرگ #مهدی_آذریزدی
روز ملی ادبیات کودک و نوجوان

مهدی آذریزدی، معروف به "پدر ادبیات کودک و نوجوان ایران"، در ۲۷ اسفند سال ۱۳۰۰ در خرمشاه یزد به دنیا آمد. او هرگز ازدواج نکرد و هیچگاه به کار دولتی مشغول نشد و تمام زندگی‌اش وقف کتاب و نوشتن برای کودکان و نوجوانان بود.

آذریزدی تحصیلات رسمی زیادی نداشت و تا سن ۱۲ سالگی در مکتب‌خانه درس خواند. پس از آن به کارهای مختلفی از جمله کشاورزی، بنایی و جوراب‌بافی مشغول شد. اما عشق او به کتاب و مطالعه، او را به سمت کار در کتابفروشی کشاند.

در سال ۱۳۳۵، با نوشتن "قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب" گام در عرصه نویسندگی برای کودکان گذاشت. این مجموعه که از بازنویسی داستان‌های کهن ایرانی تشکیل شده، به سرعت مورد استقبال کودکان و نوجوانان قرار گرفت و به یکی از محبوب‌ترین کتاب‌های ادبیات کودک ایران تبدیل شد.

آذریزدی در طول زندگی پربار خود، بیش از ۱۰۰ کتاب برای کودکان و نوجوانان نوشت و ترجمه کرد. از جمله آثار مشهور او می‌توان به "قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن"، "گربه ناقلا"، "گربه تنبل"، "مثنوی برای بچه‌ها"، "مجموعه قصه‌های ساده" و "تصحیح مثنوی معنوی مولوی" برای بزرگسالان اشاره کرد.

او در سال ۱۳۴۵ برای نگارش جلد سوم "قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب" لوح تقدیری از یونسکو دریافت کرد و جلدهای چهارم و پنجم این مجموعه نیز در سال‌های ۱۳۴۵ و ۱۳۴۶ از سوی شورای کتاب کودک به عنوان کتاب ویژه سال شناخته شدند.

مهدی آذریزدی در نهایت در ۱۸ تیرماه سال ۱۳۸۸ در سن ۸۷ سالگی در تهران درگذشت و در زادگاهش یزد به خاک سپرده شد.

#کاظم_کشمیرشکن سراینده خوب یزد، در سوگ او سرود:

شمعِ   جانِ   آذرِ   یزدی   فِسُرد
قصه گویِ بچه‌هایِ خوب، مُرد

قصه  گوی  کودکی‌های   همه
پارسی  و  گیلکی و  تُرک و کُرد

کالبَد   در   عالمِ    خاکی    نهاد
جانِ پاک از خاک ، بر افلاک بُرد

پیرِ   صرّافانِ   نقدِ  عشق   بود
داغِ  دل  را  گوهرِ  معنی شِمُرد

غیرِ  کارِ  نیک   ،   در دنیا  نکرد
غیرِ  نامِ  نیک  ،  از  گیتی  نبُرد

تیغِ  طبعِ  پاک‌بینَش از  قِصَص
هرچه‌ زاید بود و بی‌معنی، سِتُرد

عاقبت‌ بر گنجِ‌ هستی دست یافت
بس که در راه حقیقت ، پا  فِشُرد

خرمنی از   معنویّت  ،  گِرد کَرد
رفت‌ و حاصل‌ را به‌ دستِ ما سِپُرد

نیست‌ الفت‌ روحِ پاکش را به‌خاک
هرکه‌آب‌ از چشمه‌ی‌ خورشید‌ خورد


نوشته‌های آذریزدی به دلیل سادگی، روان بودن و استفاده از زبان طنز و لطیفه، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات کودک و نوجوان ایران دارد. او با خلق داستان‌های سرگرم‌کننده و آموزنده، نسل‌های زیادی از کودکان و نوجوانان را با کتاب و مطالعه آشنا کرد و نقش مهمی در ترویج فرهنگ مطالعه در ایران ایفا کرد.

به پاس خدمات ارزشمند او، روز ۱۸ تیرماه هر سال به عنوان "روز ملی ادبیات کودک و نوجوان" در ایران نامگذاری شده و گرامی داشته می‌شود.


🆔 @XeradsarayeFerdosiYazd

🔸https://t.me/hatefTa
🔸حکایت کرده اند:

گزارشگر هارون‌الرشید در غور به وی نامه نوشت که: یکی از بزرگان شهر در ولایت خبر افکنده است که تو درگذشته‌ای.
هارون آزرده خاطر شد و فرمود آن کس را به حضورش بردند.
هارون او را گفت: از چه سبب این خبر دروغ درافکندی؟
گفت: ای خلیفه! گماشتگان تو بر مردم ظلم بسیار می‌کنند و مال را به ستم می‌ستانند و بی‌حرمتی روا می‌دارند، پنداشتم تو مرده‌ای و گرنه آنان را کی جرآت چنین بی‌باکی‌ها و ستمگری باشد؟!

📚"طرفه‌ها-,,اقبال یغمایی"
https://t.me/hatefTa
❇️ سروده‌‌ای بسیار زیبا، در قالب شعری مخمس، از علامه طباطبایی درباره امام حسین علیه السلام.

▫️این شعر تضمین غزلی از «حافظ شیرازی» است که در سال ۱۳۲۷_۱۳۲۸ شمسی سروده شد.
https://t.me/hatefTa

🔸گفت آن شاه شهیدان كه بلا شد سویم
با همین قافله‌ام راه فنا می‌پویم

دست همت ز سراب دو جهان می‌شویَم
شور یعقوب‌كنان یوسف خود می‌جویم

🔹كه كمان شد ز غمش قامت چون شمشادم


🔸گفت هرچند عطش كَنده بُن و بنیادم
زیر شمشیرم و در دام بلا افتادم

هدف تیرم و چون فاخته پر بگشادم
فاش می‌گویم و از گفته‌ی خود دلشادم:

🔹بنده عشقم و از هر دو جهان آزادم


🔸من به میدان بلا روز ازل بودم طاق
كشته یارم و با هستی او بسته وثاق

من دل‌ رفته كجایم و كجا دشت عراق!
طایر گلشن قدسم، چه دهم شرح فراق

🔹كه در این دامگه حادثه چون افتادم


🔸لوحه سینه من گر شكند سُمّ ستور
ور سرم سیر كند شهر به شهر از ره دور

باک نَـبْود كه مرا نیست به جز شوق حضور
سایه طوبی و غلمان و قصور و قد حور

🔹به هوای سر كوی تو برفت از یادم


🔸تا در این بزم بتابید مه طلعت یار
من خورم خون دل و یار كند تیر نثار

پرده بدریده و سرگرم به دیدار نگار
نیست بر لوح دلم جز الف قامت یار

🔹چه كنم حرف دگر یاد نداد استادم


🔸تشنه وصل وی‌ام آتش دل كارم ساخت
شربت مرگ همی‌خواهم و جانم بگداخت

از چه از كوی توام دست قضا دور انداخت
كوكب بخت مرا هیچ منجّم نشناخت

🔹یارب از مادر گیتی به چه طالع زادم؟

#حافظ
#علامه
https://t.me/hatefTa
🔸🔹🔸ادبیات، شعر. غرل
سروده: احمد یغمایی (امید)

🔹الاغ،در گل چسبنده ی هوس ماند
سر  تپاله ی  دنیا رد مگس  ماند

🔸پرندگان به پر و بال خویش، آزادند
به  دام  دانه  گرفتار، در قفس ماند

🔹چه پرشتاب،نفس می رود دقایق را!
درنگ کو  نفس تازه،یک نفس ماند؟

🔸مرام همسفران، اتفاق مقصد نیست
یکی روانه ی مشهد،یکی طبس  ماند

🔹مرا  به مذهب خود واگذار،ای همراه!
ندیده ام اثر انگشت کس به کس ماند

🔸وطن پرستی اگر  شوق  ماندگاری داشت
به پارسی حرمش  آن  سوی  ارس  ماند

🔹به راه  خویش رود کاروان هر خوبی
امید و بدرقه و  سخره ی جرس ماند

بیست و پنجم تیر۱۴۰۴

#احمدیغمایی(امید)
T.me/khourzad

🔸برگرفته از کانال تلگرامی می شود گفت که من هم هستم

#خوربیابانک_ادبیات
https://t.me/hatefTa
Forwarded from اتچ بات
🔸خور و بیابانک
🔸زبان🔸گویش🔸فرهنگ🔸ادبیات

https://t.me/hatefTa
#واژه_شناسی

🔹ناچُنگ/ناچِنگ/ ناچَنگ/نوچُنگ/نَوچِنگ: در زبان مردم شهرها و روستاهای شهرستان خوروبیابانک، اسم، مرکب از: نا، کوتاه شده ناو؛ چِنگ: جوی آب کوچک/باریک؛ سازه ای از چند سنگ برای کاهش شیب فراز_فرود جویباران آب رسان در کشتخوان، و پیشگیری از فرسایش خاک/شیب شکن.(نک:فیلم 🔻) نیز نشانه ای برای نامیدن کشتگاه های پیرامون هریک از این سازه ها، با افزودن جای وقوع.
🔸در برخی از روستاها به جای سنگ، تنبوشه به کار می‌برند:بیاضه.

https://t.me/hatefTa

🔹در منابع پسین نوشته، آبشاری خُرد، آبشاری کوچک در جویباران معنا شده است،
این کلمه در شعر شاعران بومی هم آمده است

🔹بخش نخست این واژه به لفظ: نو now/nav، و همخوان نخست بخش دوم، با یکی از سه حرکت: چِ/چَ/چُ در زبان مردم خور، بیاضه، گرمه، اردیب، و... بیان می‌شود.
🔸 در گویش فرویگی: نَوچِنگ. navchang
🔹در گویش خوری: نُوچُنگ/ناچُنگ.
🔸گرمه ای و گرگی: نوچَنگ/نوچِنگ.
🔹بیاضه ای: نوچَنگ.

https://t.me/hatefTa
📕منابع:
۱-کیا، ص۸
۲-فره وشی،ص ۵۷،۱۱۳
۳-شایگان، ص ۲۰۵
۴-صالح، ص ۴۳۷
🔸تحقیقات میدانی

🔹برگی از فرهنگ گویش های شهرستان خوروبیابانک، در دست تدوین
#خوربیابانک_تاریخ_فرهنگ_زبان
#خوری_فرویگی_گرگی_ایراجی
#خوروبیابانک_خور_فرخی_گرمه_بیاضه_اردیب_ایراج.
#نگاهبان_سنگ_و_خشت_بازمانده_از_نیاکان_مان_باشیم.
https://t.me/hatefTa
📚رونمایی کتاب

هفتمین آیین رونمایی کتاب در شهرستان خوروبیابانک

📕 قرار مهتاب، پژوهشی در خواب ترانه های کویر و دوبیتی های مردمی خوروبیابانک، تألیف ادیب و پژوهنده گرانمایه: محمود میرزادی، رونمایی می‌شود.
🔸زمان: سه شنبه ۱۴ امرداد ۱۴۰۴ خورشیدی
🔸مکان: خوربیابانک، تالار اجتماعات فرمانداری شهرستان خوروبیابانک.

https://t.me/eshtadan
https://t.me/hatefTa
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📚گزارش رونمایی کتاب قرار مهتاب در خبر شبکه سیمای اصفهان، مرداد ماه ۱۴۰۴
https://t.me/hatefTa
Forwarded from اتچ بات
🔹🔸خوروبیابانک، ادبیات منظوم

🔸عمق نظر ار ملک جهان را بستاند
نوروز تواند تبر از خانه  تکاند

🔹با فال  مترسک نتوانیم، دگر شد
در  جای پدر،  بخت،پسر را بنشاند

🔸در جاده ی تقدیر  رود روز و  شب ما
بیرون ز شب و روز که دیدی که براند؟

🔹باید حرم عاطفه را محو افق ساخت
تا  راه حرم  را  کس  بیگانه  نداند

🔸ما  نامه  به  بطری  بنهادیم  و رها شد
کس را که سرا ساحل دریاست بخواند

🔹بر  نرگس  اگر  ژاله به گلبرگ  نشسته
تجویز طبیب است  که در دیده چکاند

🔸ماییم و امید و  همه  تکرار  گذشته
کس نیست به آینده کسی را برساند

بیست و چهارم مرداد ۱۴۰۴خورشیدی

#احمدیغمایی(امید)

T.me/khourzad

🔹https://t.me/hatefTa
Forwarded from عکس نگار
🔹🔸🔹سفرنوشت
۲۰-۲۲،امرداد ۱۴۰۴ خورشیدی-یزد
https://t.me/hatefTa
🔹پسینگاه امروز بیستم امرداد ماه به خرمشاه آمدم؛ سر خاک شادروان مهدی آذریزدی.
🔸آرامگاه او در صحن حسینیه خرمشاه است؛ و حسینیه نبش تقاطع خیابان های باهنر و آذریزدی. سردیس وی بر ستونی بیرون از آرامگاه استوار است.

🔹بر سنگ مزارش نوشته شده است: مهدی آذریزدی پدر ادبیات کودکان و نوجوانان، ۱۳۰۰-۱۳۸۸.
https://t.me/hatefTa

🔸در صحن حسینیه، دیگر خرمشاهیان نیز آرمیده اند،و نه غیر، و این برابر سفارش واقف است در وقفنامه حسینیه، و این از زبان متولی شنیدم.
🔹حسینیه نخل دارد،چون نخل امیرچقماق،کوچکتر، کارگران و استادکاران، حسینیه را آماده میکردند برای برگزاری مراسم اربعین سید الشهدا علیه السلام.
https://t.me/hatefTa
شهادت پیامبر اکرم (ص) و امام حسن مجتبی (ع) تسلیت باد.
https://t.me/hatefTa
🔹🔸🔹به فراخور ۲۲ اوت، روز جهانی فولکلور
https://t.me/hatefTa

🔹,آشنایی با سازمان های فرهنگی بین المللی:

🔸بزرگترین سازمان های بین المللی که در حوزه حمایت از مالکیت معنوی و جلوه های فولکلور و میراث فرهنگی ملل و اقوام فعالیت میکنند عبارتند از:
۱-سازمان جهانی مالکیت معنوی که به اختصار وایپوwipo نامیده میشود.
۲-سازمان تربیتی ,علمی و فرهنگی ملل متحد بانام اختصاری یونسکوunesco
مختصری از تاریخچه تأسیس،اهداف و فعالیت های این دو سازمان جهانی در ذیل بیان میشود .

۱-سازمان جهانی مالکیت معنوی ( World Intellectual Property Organization) یا (به اختصار WIPO) یکی از ۱۶ آزانس تخصصی سازمان ملل است. وایپو با امضای توافقنامه‌ای در استکهلم در سال ۱۹۶۷ «برای تشویق آثار خلاقانه در راستای حمایت از مالکیت معنوی در جهان» تأسیس شد. وایپو هم‌اکنون ۱۸۴ کشور عضو داردو ۲۴ معاهده بین‌المللی را مدیریت می‌کند و مقر آن در ژنو، سوئیس قرار دارد. ۱۸۳ عضو از کشورهای عضو سازمان ملل متحد و سریر مقدس عضو وایپو هستند. جزایر کوک، کیریباتی، جزایر مارشال، ایالات فدرال میکرونزی، نائورو، نیووی، پالائو، جزایر سلیمان، تیمور شرقی، تووالو، وانواتو و کشورهای به رسمیت شناخته‌نشده در وایپو عضو نیستند و فلسطین وضعیت ناظر دارد. یکی از مهمترین اعضای ناظرِ این سازمان که در زمینۀ اختراعات در سطح بین‌المللی فعالیت می‌کند فدراسیون بین‌المللی مخترعان است.
https://t.me/hatefTa

🔹سازمان جهانی مالکیت معنوی با تمایل به ارتقای حمایت از مالکیت معنوی در سراسر دنیا
به منظور تشویق فعالیت های
خلاق وبا تمایل به روز کردن وتقویت کارایی بیشتر در مدیریت اتحادیه هایی که در زمینه حمایت از مالکیت صنعتی فعالیت دارند تأسیس شده است.
برطبق مقررات کنوانسیون تأسیس سازمان وایپو مالکیت معنوی شامل حقوق مرتبط با
موارد زیر است:
۱-آثار ادبی ,هنری ,علمی.
۲-نمایشهای هنرمندان بازیگر ,
صدای ضبظ شده برنامه های
رادیویی.
۳-اختراعات درکلیه زمینه های فعالیت انسان.
۴-کشفیات علمی.
۵-طراحیهای صنعتی.
۶-علایم تجاری و خدماتی ,
نامهای تجارتی و عناوین.
۷-حمایت در برابر رقابت نامطلوب.
۸-سایر حقوق ناشی از فعالیتهای معنوی در قلمرو صنعتی ,علمی ,ادبی وهنری.
🔶کشور ایران به موجب قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون تأسیس سازمان جهانی مالکیت معنوی در سال ۱۳۸۰
به وایپو پیوسته است
🔹🔸🔹به فراخور ۲۲ اوت، روز جهانی فولکلور
https://t.me/hatefTa

🔸آشنایی با سازمان های فرهنگی بین المللی؛

۲-یونسکو
🔸سازمان علمی ,فرهنگی و تربیتی ملل متحد که به اختصار unescoنامیده میشود پس از پایان جنگ جهانی دوم درسال ۱۹۴۶میلادی تأسیس شد.
یونسکو از مؤسسات تخصصی سازمان ملل متحد و مقر و مرکز آن در کشور فرانسه شهر پاریس است.
🔸یکصد و نود وپنج کشور در یونسکو عضویت دارند. یونسکو در بسیاری از کشور های عضو دارای دفتر است.
https://t.me/hatefTa
🔸هدف از تأسیس یونسکو کمک به صلح و امنیت و ارتقای همکاری میان ملت ها
در زمینه های تربیتی، علمی وفرهنگی به منظور افزایش احترام به عدالت وحقوق بشر
وتقویت قانون مداری برپایه منشور ملل متحد است.
🔸یکی از هفت نوع فعالیت های یونسکو توسعه مبادلات فرهنگی بین کشورهای عضو و ایجاد زمینه های مناسب و سهولت دسترسی به آثار ادبی، هنری و فلسفی ملل است.
🔸برگزاری نشست رویدادهای مهم علمی ,تدوین برنامه های مربوط به تنوع زبانی و زبان های در حال انقراض،‌شاهکارهای میراث فرهنگی غیرمکتوب و ناملموس بشری، ثبت مکان های جهانی واقع در‌کشورها به عنوان میراث بشر
و همچنین اهدای جوایز ومدال در زمینه های گوناگون علمی و فرهنگی از دیگر
فعالیت های یونسکو است.
https://t.me/hatefTa
▪️ سالروز شهادت هشتمین اختر تابناک آسمان عصمت و طهارت حضرت امام علی بن موسی الرضا علیه السلام بر رهروان راستین آن حضرت تسلیت باد.

https://t.me/hatefTa
Forwarded from اتچ بات
🔹سروده دوست فرهیخته ام استاد داوود اشرفی مهابادی شاعر و پژوهنده موسیقی و فرهنگ مردم مهاباد-اردستان.

شما ای بزرگانِ نیکو تبار
دلیرانِ نام آورِ روزگار

به شهنامه دل را فروزان کنید
فروزان دل از مهرِ ایران کنید

که شهنامه باشد کتابِ خرد
خوشا آنکه سود از خرد می برد

بخوانید شهنامه را با غرور
که هر بیتِ شهنامه باشد سرور

مبادا که این نامه ی خسروان
شود خار در چشم ایرانیان

رود نامِ فردوسی پاکزاد
در این خطه ی پهلوانان ز یاد

#داود_اشرفی_مهابادی
#شاهنامه
#خرد
#ایران

🔹برگرفته از کانال تلگرامی سروده های اشرفی مهابادی
https://t.me/hatefTa
Forwarded from عکس نگار
🔹🔸🔹سفرنوشت
۲۰-۲۲،امرداد ۱۴۰۴ خورشیدی-یزد
https://t.me/hatefTa
🔹پیش از نیمروز ۲۲ امرداد به تنگ چنار آمدم. روستایی است از شهرستان مهریز؛ راه به مروست و هرات دارد، از درخت چناری که در میدان روستاست و نیز از تنگه راهی میانه کوهساران دو سوی نام گرفته است.

🔹هوایش در گرمای تابستان، بی آزار است. به میدان شدم، زنان بر تختگاهی نشسته و گرم گفتگو، مردانی نیز، بیشترین مردمش نام‌ خانوادگی حاجی حسینی و چهارتنی دارند.
🔸کارگرانی به کار اندر، دو از آنان بلوچ هستند، با یکی که بزرگتر بود گپی کوتاه زدم و با او که مرا خدانور بلوچ یاد آورد عکسی به یادگار گرفتم.

https://t.me/hatefTa
🔹گرمابه پیشین آن سوی و ویران است،جایگاه دهیاری این سوی، مسجد و حسینیه سوی دیگر و درخت چنار و استخری میانه میدان.
🔹یزدی ها در این روستا خانه باغ ساخته اند؛ گسترده شده است و امروز تنگ چنار سیمایی روستا- شهر می نماید.

https://t.me/hatefTa
🔷🔶🔹بازنشر

🔹به فراخور ۱۲شهریور زادروز حکیم #ناصر_خسرو قبادیانی, فیلسوف , شاعر و جهانگرد."و۳۸۳ف ۴۶۷ش, بدخشان".

https://t.me/hatefTa

🔹《و از نایین چهل و سه فرسنگ برفتیم به دیه گرمه۱ از ناحیه بیابان -که این ناحیه ده دوازده پاره دیه باشد-رسیدیم و آن موضعی گرم است و درخت های خرما بود,و این ناحیه کوفجان۲ داشته بودند, در قدیم. ودر این تاریخ که مارسیدیم امیرگیلکی۳ این ناحیه از ایشان بستده, و نایبی از آن خود به دیهی که حصارکی-دارد -و آن را پیاده ۴میگویند بنشانده, و آن ولایت را ضبط میکند, و راه ها ایمن میدارد,……… 》

🔹منبع: سفرنامه ,به تصحیح روانشاد دکتر سید محمد دبیر سیاقی, تهران انتشارات زوار ,چ۴, ۱۳۷۰ صص ۱۶۷-۱۶۹ .سفرنامه مشتمل بر بخشی از مشاهدات سفر هفت ساله (قبله) حکیم ناصر خسرو , و یکی از منابع مهم جغرافیای تاریخی به شمار میرود.

https://t.me/hatefTa

۱-گرمه روستایی در جنوب خوربیابانک و نخل هایی منسوب به کرمان دارد,
۲-کوفجان:جمع کوفج است و کوفج یا کوچ یا قفص طایفه ای بوده اند مقیم حاشیه غرب و جنوب و جنوب غربی کویر مرکزی ایران و درمجاورت اقوام بلوچ. و نام این دو طایفه "کوچ و بلوچ"درتاریخ ایران بسیار آمده است خاصه در طغیان و سرکشی و راهداری.
۳-امیر ابوالحسن بن محمد گیلکی حاکم و فرمانروای دادگر طبس و نواحی مجاور آن از ناحیه بیابان درنیمه اول قرن پنجم هجری.
۴-پیاده:روستایی در جنوب شرق شهرستان خوروبیابانک که به صورت بیاضه در اسناد و مقررات و به صورت بیاذه دربرخی کتب نیم سده اخیر نوشته شده است.
#خور_و_بیابانک_تاریخ_جغرافیا

@HATEFTA
https://t.me/hatefTa
#زبانشناسی_گویشها
#دکتر_صدیقه_رمضانخانی
#دکتر_غلامرضا_هاتفی_اردکانی
#مجتبی_دورودی
#ولی_الله_یعقوبی
#چنگیز_محمدی
#حسین_میرمحمدی
#آیت_بهارگیر_برخوردار
#سیدحسین_مرتضوی
#لسان_الحق_طباطبایی
#داوود_هندیجانی
#ابراهیم_سبحانی
#داریوش_محمدی_علاسوند
#محمود_قاسمیان
#پنجل_پچل

کلمۀ «پچل» در زبان فارسی به معنای درهم‌برهم و نامرتب و آشفته است. ریشۀ این واژه از زبان‌های عامیانه و گویش‌های محلی ایران به‌ویژه در نواحی شمالی کشور به‌خصوص گیلان و مازندران برگرفته شده است. به نظر می‌رسد این واژه از مصدر «پچیدن» به معنای گره خوردن و پیچیدن گرفته شده باشد که نشان‌دهندۀ وضعیتی به‌هم‌ریخته و نامنظم است.
حقیقت آن است که واژۀ «پِنجِل» یا درست‌تر آن، «پِنشِل» (پِن یا پِند+ شِل) اشاره به بیماری بی‌اختیاری مدفوع دارد که انکوپورزیس (کثیف کردن لباس یا کثیف کردن زیرشلوار) هم نوعی از آن است که در گذر زمان معنی آن به بی‌نظم و نامرتب و به‌هم‌ریخته تغییر یافته است.
در کردی کلهری و نیز زبان لکی و گویش زفره‌ای، پنجل (pənjəł) به معنی بی‌نظم و نامرتب و به‌هم‌ریخته (بیشتر در مورد خانه و زنان) به کار می‌رود.
جالب است بدانید در کلهری «چپل» čapał و «پیس» pēs به معنی نجس و کثیف است و در این زبان ضرب‌المثل «دلیا وه دم گمال چپل نیود» (dałyâ wa damə gəmâł čapał niyawd) به معنای «دریا با دهن سگ نجس نمی‌شود» کاربرد دارد.
در کردی سورانی نیز «پِنجِل» به معنی دایمه چَپَل (همیشه کثیف) است.
واژۀ «پچَل» که در فرهنگ‌های لغت به معنای نامرتب، بی‌نظم و کثیف آمده است، در گویش خوری و لهجۀ فارسی رایج در خوربیابانک و همچنین در اردکان یزد، به ضم دوم و در معانی رایج کاربرد دارد.
از  این واژه، با کلمۀ هُسًا hossa/اُسًا ossa،
(تلفظ کلمۀ استاد در گویش خوری و لهجۀ فارسی رایج در خوربیابانک) ترکیب «اساپچل»، در معنای کارگر یا استادکار نامرتب در کار و نیز کلمۀ پچل‌کاری، در معنای کثیف‌کاری ساخته شده و به کار می‌رود.
در گویش گرمه‌ای نیز به همین معناست و اصطلاح «پچل‌مچل» در معنای استادکار نامرتب کاربرد دارد.
واژۀ پنجل در بختیاری کمی تغییر می‌کند و به صورت «پرچل» (Parchal) به همین معنا به کار می‌رود.
البته در زبان‌ها و گویش‌های مختلف، گاه حروف واژه جابه‌جا می‌شود و به همان صورت در زبان آن منطقه جا می‌افتد. برای مثال در گویش دشتستانی‌ها و هندیجانی‌ها این واژه به «چپل» تغییر کرده و به کار می‌رود. درواقع، در این تغییر، بین دو حرف «چ» و «پ» قلب صورت گرفته است و البته آوردن حرف «چ» در «چپل» به نسبت به آوردن حرف «پ» در «پچل» منطقی‌تر است.
عبارت «چپل چو» در معنای به‌هم‌ریخته نیز در گویش شیرازی کاربرد دارد.

https://t.me/shabakeh_risheshenasi

🔸برگرفته از کانال تلگرامی شبکه ریشه‌ شناسی،
دانشگاهی برای ریشه‌یابی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی

🔹https://t.me/hatefTa