Хадис жазбалары
1.07K subscribers
621 photos
4 videos
37 files
14 links
Download Telegram
Ибн Джаузи айтты:
Ақымақтың 6 белгісі бар:

1. Ол болмашы нәрсеге ашулана береді.
2. Беруге лайықты емес адамға береді.
3. Ешқандай пайдасы жоқ сөздерді айтады.
4. Кездескен әрбір адамға сене береді.
5. Адамдардың сырларын жария етеді әрі дос пен дұшпанның арасын ажыратпайды.
6. Өзін адамдардың ішіндегі ең ақылдысы деп ойлап, жүрегіне келген нәрсенің бәрін айта береді.

— «Ахбар әл-Хамқа уәл-Муғaффилин» («Ақымақтар мен аңғалдардың хикаялары»)
❤5
У каждого исследователя есть в голове вопрос, на который он пока не знает ответа. Такова природа как научной деятельности, так и человеческой любознательности.

Как только ты находишь ответ на один вопрос, тут же появляется другая проблема, которую необходимо исследовать. Ирония заключается в том, что чем более любознателен и интеллектуально развит человек, тем длиннее становится этот список!

Это учит нас двум вещам:

1. Часть научной работы заключается в том, чтобы не спешить с выводами, особенно когда перед тобой недостаточно данных, чтобы прийти к определённому ответу. Фраза «Я не знаю» — один из признаков настоящей научной добросовестности.
2. Любознательность требует умения спокойно относиться к неизвестному. Единственный способ чувствовать себя комфортно, говоря «я не знаю», — принять тот факт, что ты не располагаешь ответами на все вопросы. И если это является частью человеческой природы — не говоря уже о научной работе и исследованиях, — то неизвестность следует не бояться, а принимать с открытыми объятиями.
❤5
Сира кітаптарындағы деректердің барлығы бірдей сенімді емес. Оның үстіне, бұл кітаптардың авторлары да өз еңбектеріне енгізген әрбір риуаяттың міндетті түрде сахих болуын мақсат етпеген.

Мысалы, уахи түсе бастаған алғашқы кезеңде Пайғамбарымыз ﷺ өзін таудан тастағысы келгені, алайда Жәбірейіл періште келіп, оны тоқтатып, жұбатқандығы туралы хабар сахих емес.

Бұл риуаят атақты кіші табиғин әз-Зуһриден жеткен. Алайда әз-Зуһри бұл мәліметті кімнен алғанын көрсетпейді. Ол тек «бізге жеткен хабар бойынша» (قال: بلغنا) деп баяндайды. Яғни, риуаяттың иснады үзіліп қалған және бұл хадис ғылымында «мурсал» (مرسل) деп аталады.

Ерте дәуірдегі хадис ғалымдары әз-Зуһридің мурсал риуаяттарын айтарлықтай әлсіз деп санаған. Сондықтан бұл хабарды Пайғамбарымыздың ﷺ өмірінде болғаны анық әрі сенімді оқиға ретінде қабылдауға негіз жоқ.
👍4❤3
Нағыз ұстаздық — оқу бағдарламасын жай ғана аяқтап шығу емес. Ол — шәкірттердің қажеттіліктерін түсіну, қиналып жүргендерге ерекше көңіл бөлу және білімді даналықпен, мейіріммен әрі тақуалықпен үйрету.
❤4👍2🔥1
Forwarded from روائع العلوم
[هل الصلاة على النبي ﷺ تقوم مقام الشيخ المربّي؟]

قال العلامة الشيخ أحمد بن عبد الفتاح الشافعي الأزهري المعروف بالملوي الكبير تـ 1181 هـ

(ومن فضائلها ما جُرِّب من تأثيرها والنفع بها في التنوير ورفع الهمة، كما أشار إلى ذلك المصنف في الشرح، حتى قيل: إنها تكفي عن الشيخ في الطريق وتقوم مقامه، كما حكاه الشيخ السنوسي في شرح صغرى صغراه، وسيدي أحمد زروق، وأشار إليه الشيخ أبو العباس أحمد بن موسى اليمني في جواب له.

لكنني سمعت من الشيخ*: «أن المراد أنها تقوم مقامه في مجرد التنوير، أما الوصول إلى درجة الولاية فلا بد فيه من شيخ، كما هو معلوم عند أهله».).

* - أي الشيخ عبد الله الكِنْكْسِيّ القَصْرِي. أخذ عنه الملوي الطريقةَ الشاذلية.

#التصوف #محمد_ﷺ
روائع العلوم
[هل الصلاة على النبي ﷺ تقوم مقام الشيخ المربّي؟] قال العلامة الشيخ أحمد بن عبد الفتاح الشافعي الأزهري المعروف بالملوي الكبير تـ 1181 هـ (ومن فضائلها ما جُرِّب من تأثيرها والنفع بها في التنوير ورفع الهمة، كما أشار إلى ذلك المصنف في الشرح، حتى قيل: إنها تكفي…
Пайғамбарға ﷺ салауат айту тәрбие беруші шейхтың орнын баса ма?

Белгілі ғалым, шейх Ахмад ибн Абд әл-Фаттах аш-Шафиғи әл-Азһари, «әл-Мәуләу әл-Кәбир» деген атпен танылған (1181 һ. қайтыс болған), былай дейді:

«Салауат айтудың артықшылықтарының бірі — оның жүректі нұрландыруға және адамның жігері мен ынтасын арттыруға тигізетін әсері әрі одан келетін пайда тәжірибе жүзінде байқалған. Мұны автор да өзінің түсіндірмесінде ишара еткен. Тіпті: “Салауат тариқат жолындағы шейхтың орнын басып, оған деген қажеттіліктен жеткілікті етеді”, — деп айтылған.

Мұны шейх әс-Сануси өзінің “Суғраның суғрасы” атты еңбегіне жазған түсіндірмесінде және Сиди Ахмад Зарруқ та келтірген. Сондай-ақ шейх Әбу әл-Аббас Ахмад ибн Мұса әл-Йамани өзінің бір жауабында осыған ишара жасаған.

Алайда мен шейхтен*: “Мұндағы ‘оның орнын басады’ деген сөз тек нұрлану тұрғысынан оның орнын басуды білдіреді. Ал уәлаят дәрежесіне (Алланың әулиесі болу дәрежесіне) жету үшін міндетті түрде шейх қажет. Бұл — осы жолдың адамдарында белгілі нәрсе”, — дегенді естідім».

* Мұндағы шейх — Абдулла әл-Кинксий әл-Қасри. Әл-Мәуләу одан Шәзилия тариқатын алған.
❤3👍3
Хатиб былай деді:

«Мұхаммад ибн Омар әд-Дауудидің былай дегенін естідім: “Ибн Шахин — сенімді (сиқа) еді. Ол шейхтерге ұқсайтын. Алайда араб тілінің грамматикасында қателесетін. Сондай-ақ фиқһтан аз да, көп те білмейтін. Оған Шафиғи және басқа да фақиһтардың мәзһабтары айтылса: “Менің мәзһабым — Мұхаммади мәзһабы”, — деп жауап беретін”.

Содан кейін әз-Зәһаби былай деді:

“Бұл кісі аталмыш ғылымның терең әрі күрделі мәселелерін жетік меңгерген ғалым емес еді. Бірақ ол Исламның риуаятшысы болатын. Алла оны рақымына бөлесін…”»

— «әс-Сияр», 16/434.
Имам әз-Зәһәбидің [хижри 748 ж. қайтыс болған] Имам Қатада әс-Садусидің [хижри 118 ж. қайтыс болған] өмірбаянында айтқан мына бір ғибратты сөздеріне ой жүгіртейік:

❝Ол қадари көзқарасты ұстанған¹ еді… Алладан оның күнәсін кешіруін сұраймыз.

Соған қарамастан, ешкім оның шыншылдығына, әділдігіне немесе хадис жеткізудегі дәлдігіне күмән келтірген емес.

Бәлкім, Алла Тағала бидғатқа түскен, бірақ сол арқылы Жаратушыны ұлықтап, Оны барлық кемшіліктен пәк деп жариялауды мақсат еткен әрі бар күш-жігерін жұмсаған адамдарды кешірер. Алла — әділ Үкім етуші, құлдарына аса жұмсақ. Ол жасаған ісі үшін жауапқа тартылмайды.

Егер ұлы ғалым әрі беделді имам көптеген мәселеде дұрыс пікір айтса, ақиқатты мұқият іздеуге тырысатыны белгілі болса, білімі кең, ақыл-парасаты айқын болса және оның тақуалығы, діндарлығы, күмәнді нәрселерден сақтануы әрі Сүннетке берік ұстанымы мәлім болса, оның қателіктері кешіріледі. Біз оны адасқан деп жарияламаймыз, шетке қақпаймыз әрі оның жасаған жақсылықтарын ұмытпаймыз.

Алайда оның бидғатына немесе қателігіне біз ермейміз. Сондай-ақ оның одан тәубе еткеніне үміт етеміз.❞

— Сияр аълам ән-нубала, 5/271

¹ Қадари көзқарас — адамның іс-әрекеттері Алла Тағаланың тағдыры мен қалауына кіре ме деген мәселеде пайда болған алғашқы кезеңдегі теологиялық ауытқулардың бірі.
Audio
Мабади Усул 7
❤3
Егер Әһл әл-Бәйттің артықшылықтары мен оларға қатысты фиқһ мәселелерін зерттегің келсе, әс-Сахауидің «استجلاب ارتقاء الغرف بحب أقرباء الرسول ﷺ وذوي الشرف» (Истижләбу иртиқоил-ғураф би-хубби ақрибәи-р-расули ﷺ уә зәуиш-шараф) атты еңбегіне жүгін. Бұл тақырыпта жазғандардың басым көпшілігі осы кітапқа сүйенеді.

Есімнің тікелей аудармасы:
«Алла елшісінің ﷺ жақын туыстары мен ардақты әулетін жақсы көру арқылы дәрежелердің көтерілуіне қол жеткізу».

Бұл кітаптың екі басылымы бар:

Бірінші басылымы — доктор Халид әс-Сумайдың зерттеуімен жарық көрген. وقف الأشراف آل غالب (Уақфу әл-Ашраф Әли Ғалиб) қоры тарапынан басылған. Негізінде бұл оның докторлық диссертациясы.

Екінші басылымы — Хусейн Шукридің зерттеуімен жарық көрген. Мекке қаласының қаиммақа́мы, шәриф Шакир ибн Хазағ әл-Абдалиның қаржысы есебінен басылған.

Сондай-ақ, бұл еңбектің ерекшеліктерінің бірі — онда «استيعاب الكلام على الأحاديث والآثار في المهدي» (Исти‘абу әл-калам ‘аләл-ахадиси уәл-асар фил-Мәһди) атты мазмұнның болуы, яғни Мәһдиге қатысты хадистер мен әсарлардың жан-жақты қамтылуы.
❤5
Египеттің ғалымдары имам ан-Науауиға (Аллаһ оған рахмет етсін) жас кезінде Шамда тұрғанда хат жазып, сұрады:

«Сен бұлай жас болсаң, қалай екеніңді осылай биік деңгейге жеттің және бұл білімдердің бәрін қалай игердің?»

Ол таза қағаз парағын алып, оны орауықша орап, басына мынаны жазды:

﴿وَاتَّقُوا اللّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّهُ﴾
«Аллаһтан қорқыңдар, Аллаһ сендерді оқытады».
(Құран, 2:282)

Аллаһ оның білімі арқылы бізге пайда берсін. Әмин.
Сахабаны тарихи риуаяттарға сүйеніп айыптау орынсыз әрі қате

Ал кейбір сахабалардың (Алла олардан разы болсын) абыройына нұқсан келтіруге тырысуда қолданылатын тарихи риуаяттарға келсек, ең алдымен мынаны атап өткен жөн: мұндай риуаяттардың Құран мен хадистегі анық әрі түпкілікті дәлелдермен немесе үмбеттің ижмағымен бекітілген ұстаныммен салыстырғанда ешқандай салмағы жоқ. Себебі хадистерді сақтау мен жазып алуда қолданылған қатаң талаптар тарихи риуаяттарға қолданылмаған. Шын мәнінде, Ислам тарихы бойынша ең алғашқы дәуірлерден бастап бүгінгі күнге дейін жазылған кітаптардың арасында бірде-бір кітап толығымен сахихтығы тексеріліп, аутентификацияланған еңбек санатына жатпайды.

Үмбет, әсіресе рафидилік ұстанымдағы әрі сахабаларды балағаттаушы Әбу Михнаф Лут ибн Яхъя ойдан шығарған аңыздар мен хикаяларға қатысты сақ болуы керек. Оның риуаяттарының лайықты орны — Иранның кәріз жүйесі.
❤1
(Шәкірттің ұстазына жасаған дұғасы)

Әл-Мусаннифак атты лақаппен танымал Алауддин әл-Бастами өзінің бір кітабында былай дейді:

«Кейбір кітаптардан көрдім және кейбір ұстаздарымнан естідім: егер шәкірт ұстазынан қандай да бір кітапты оқып-үйренгісі келсе, оның ұстазы үшін дұға жасауы — шәкіртке міндет».

Өткен ұстаздарымызды Алла рақымына бөлесін, ал арамызда жүрген ұстаздарымызды аман сақтасын және оларды барлық жақсылыққа жеткізсін.
❤4
Имам Сағанидің (қ.ж. 650 һ.) «Сахих әл-Бұхари» нұсқасының факсимилесі*.


Факсимиле — түпнұсқа құжаттың, қолжазбаның, кітаптың немесе оның белгілі бір бөлігінің сыртқы көрінісін, мәтінін және орналасуын дәлме-дәл сақтап жасалған көшірмесі.
❝Біл: аз ғана амалдан гөрі көркем әдептің көп болғаны абзал. Осы себепті ізгі ғалым Рууайм өз ұлына былай деген:

«Ұлым, амалыңды тұздай, ал әдебіңді ұндай ет.

Яғни, әдепті мол ұстан. Оның молдығы қамырдағы ұн мен тұздың арақатынасындай болсын. Аз ғана ізгі амалмен бірге мол әдепті болу — әдепсіз көп амалдан әлдеқайда жақсы».

Ұлы имам әл-Қарафи (р.х.) «әл-Фуруқ» кітабында осылай деген.❞
👍5❤3