كَانَ لِـأَمِيرِ تِيمُورَ أَرْبَعَةُ أَبْنَاءٍ، وَكَانَ أَكْبَرُهُمْ جَهَانْگِيرُ مِيرْزَا. وَلَكِنَّهُ تُوُفِّيَ سَنَةَ 1376مْ وَهُوَ فِي الْعِشْرِينَ مِنْ عُمْرِهِ، وَتَرَكَ وَلَدَيْنِ هُمَا مُحَمَّدُ سُلْطَانَ وَبِيرْمُحَمَّدُ سُلْطَانَ.
وَأَمَّا الاِبْنُ الثَّانِي لِأَمِيرِ تِيمُورَ فَهُوَ عُمَرُ شَيْخٍ مِيرْزَا، وَقَدْ قُتِلَ سَنَةَ 1394مْ أَثْنَاءَ فَتْحِ كُرْدِسْتَانَ، حِينَ كَانَ يُحَاصِرُ قَلْعَةً تُسَمَّى خَرْمَيُو، وَبَيْنَمَا كَانَ يُرَاقِبُهَا أُصِيبَ بِسَهْمٍ أُطْلِقَ مِنَ الْقَلْعَةِ، فَمَاتَ عَلَى الْفَوْرِ.
Amir Temur’un dört oğlu vardı. En büyük oğlu Jahongir Mirzo idi. Ancak o, 1376 yılında 20 yaşındayken vefat etti. Ondan sonra iki oğlu kaldı: Muhammad Sultan ve Pirmuhammad Sultan.
Amir Temur’un ikinci oğlu ise Umarshayx Mirzo idi. O, 1394 yılında Kürdistan’ın fethi sırasında, Harmoyu adlı kaleyi kuşatıp onu gözetlerken kaleden atılan bir okla aniden vurularak hayatını kaybetti.
وَأَمَّا الاِبْنُ الثَّالِثُ لِأَمِيرِ تِيمُورَ فَهُوَ مِيرَانْشَاهُ مِيرْزَا، فَقَدْ سَقَطَ مِنْ عَلَى فَرَسِهِ فَأُصِيبَ دِمَاغُهُ بِرَضٍّ، وَلِذَلِكَ بَرَدَ قَلْبُ أَمِيرِ تِيمُورَ نَحْوَهُ بِسَبَبِ بَعْضِ أَفْعَالِهِ.
Amir Temur’un üçüncü oğlu Miranşah Mirza idi. O attan düşerek beyninden darbe aldığı için yaptığı bazı davranışlar sebebiyle Amir Temur’un ona karşı gönlü soğudu.
وَأَمَّا الاِبْنُ الثَّانِي لِأَمِيرِ تِيمُورَ فَهُوَ عُمَرُ شَيْخٍ مِيرْزَا، وَقَدْ قُتِلَ سَنَةَ 1394مْ أَثْنَاءَ فَتْحِ كُرْدِسْتَانَ، حِينَ كَانَ يُحَاصِرُ قَلْعَةً تُسَمَّى خَرْمَيُو، وَبَيْنَمَا كَانَ يُرَاقِبُهَا أُصِيبَ بِسَهْمٍ أُطْلِقَ مِنَ الْقَلْعَةِ، فَمَاتَ عَلَى الْفَوْرِ.
Amir Temur’un dört oğlu vardı. En büyük oğlu Jahongir Mirzo idi. Ancak o, 1376 yılında 20 yaşındayken vefat etti. Ondan sonra iki oğlu kaldı: Muhammad Sultan ve Pirmuhammad Sultan.
Amir Temur’un ikinci oğlu ise Umarshayx Mirzo idi. O, 1394 yılında Kürdistan’ın fethi sırasında, Harmoyu adlı kaleyi kuşatıp onu gözetlerken kaleden atılan bir okla aniden vurularak hayatını kaybetti.
وَأَمَّا الاِبْنُ الثَّالِثُ لِأَمِيرِ تِيمُورَ فَهُوَ مِيرَانْشَاهُ مِيرْزَا، فَقَدْ سَقَطَ مِنْ عَلَى فَرَسِهِ فَأُصِيبَ دِمَاغُهُ بِرَضٍّ، وَلِذَلِكَ بَرَدَ قَلْبُ أَمِيرِ تِيمُورَ نَحْوَهُ بِسَبَبِ بَعْضِ أَفْعَالِهِ.
Amir Temur’un üçüncü oğlu Miranşah Mirza idi. O attan düşerek beyninden darbe aldığı için yaptığı bazı davranışlar sebebiyle Amir Temur’un ona karşı gönlü soğudu.
كَانَ شَاهْرُخُ مِيرْزَا فِي نَظَرِ بَعْضِ الْمُؤَرِّخِينَ كَأَنَّهُ لَا يَخْرُجُ عَنْ رَأْيِ زَوْجَتِهِ كَوْهَرْشَادْ بَيْگُم، وَلِذَلِكَ كَانَتِ الآرَاءُ السَّائِدَةُ تَقُولُ إِنَّ أَمِيرَ تِيمُورَ لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُسَلِّمَ عَرْشَهُ إِلَى هَذَيْنِ الاِبْنَيْنِ اللَّذَيْنِ بَقِيَا عَلَى قَيْدِ الْحَيَاةِ لِعَدَمِ ثِقَتِهِ بِهِمَا.
وَمَعَ أَنَّ شَاهْرُخَ كَانَ ابْنًا لِأَمِيرِ تِيمُورَ، فَإِنَّ سِنَّهُ كَانَ أَصْغَرَ مِنْ سِنِّ بَعْضِ أَبْنَاءِ إِخْوَتِهِ، وَلِذَلِكَ كَانَتْ كُلُّ آمالِ أَمِيرِ تِيمُورَ مُوَجَّهَةً إِلَى أَحْفَادِهِ الْمَوْلُودِينَ مِنْ سُلَالَةِ جَنْكِيزْ خَانَ.
وَكَانَ أَمِيرُ تِيمُورَ يَعْمَلُ بِقَوَانِينِ يَاسَا الَّتِي وَضَعَهَا جَنْكِيزْ خَانُ، وَبِتُزُكِهِ أَيْضًا، وَلِذَلِكَ أَرَادَ أَنْ يَجْعَلَ الْعَرْشَ الَّذِي لَمْ يَنَلْهُ ابْنُهُ الْأَكْبَرُ جَهَانْگِيرُ مِيرْزَا مِنْ نَصِيبِ ابْنِهِ مُحَمَّدِ سُلْطَانَ عَلَى وَجْهٍ قَانُونِيٍّ، فَأَعْلَنَهُ وَلِيَّ عَهْدِهِ.
Şahruh Mirza bazı tarihçilere göre sanki eşi Gevher Şah Begüm’ün çizdiği çizgiden çıkmayan biriydi. Bu yüzden yaygın olan görüşe göre Emir Timur tahtını hayatta kalan bu iki oğluna güvenerek teslim edememiştir.
Her ne kadar Şahruh Emir Timur’un oğlu olsa da, yaşı bazı yeğenlerinden daha küçük olduğu için Emir Timur bütün umutlarını Cengiz Han soyundan doğan torunlarına bağlamıştı.
Cengiz Han’ın “Yasa”larına ve kendi “Tüzük”lerine uyan Emir Timur, büyük oğlu Cihangir Mirza’ya nasip olmayan tahtı onun oğlu Muhammed Sultan’a yasal olarak bırakmak istemiş ve onu kendi veliahtı ilan etmiştir.
وَمَعَ أَنَّ شَاهْرُخَ كَانَ ابْنًا لِأَمِيرِ تِيمُورَ، فَإِنَّ سِنَّهُ كَانَ أَصْغَرَ مِنْ سِنِّ بَعْضِ أَبْنَاءِ إِخْوَتِهِ، وَلِذَلِكَ كَانَتْ كُلُّ آمالِ أَمِيرِ تِيمُورَ مُوَجَّهَةً إِلَى أَحْفَادِهِ الْمَوْلُودِينَ مِنْ سُلَالَةِ جَنْكِيزْ خَانَ.
وَكَانَ أَمِيرُ تِيمُورَ يَعْمَلُ بِقَوَانِينِ يَاسَا الَّتِي وَضَعَهَا جَنْكِيزْ خَانُ، وَبِتُزُكِهِ أَيْضًا، وَلِذَلِكَ أَرَادَ أَنْ يَجْعَلَ الْعَرْشَ الَّذِي لَمْ يَنَلْهُ ابْنُهُ الْأَكْبَرُ جَهَانْگِيرُ مِيرْزَا مِنْ نَصِيبِ ابْنِهِ مُحَمَّدِ سُلْطَانَ عَلَى وَجْهٍ قَانُونِيٍّ، فَأَعْلَنَهُ وَلِيَّ عَهْدِهِ.
Şahruh Mirza bazı tarihçilere göre sanki eşi Gevher Şah Begüm’ün çizdiği çizgiden çıkmayan biriydi. Bu yüzden yaygın olan görüşe göre Emir Timur tahtını hayatta kalan bu iki oğluna güvenerek teslim edememiştir.
Her ne kadar Şahruh Emir Timur’un oğlu olsa da, yaşı bazı yeğenlerinden daha küçük olduğu için Emir Timur bütün umutlarını Cengiz Han soyundan doğan torunlarına bağlamıştı.
Cengiz Han’ın “Yasa”larına ve kendi “Tüzük”lerine uyan Emir Timur, büyük oğlu Cihangir Mirza’ya nasip olmayan tahtı onun oğlu Muhammed Sultan’a yasal olarak bırakmak istemiş ve onu kendi veliahtı ilan etmiştir.
وَلِذٰلِكَ، لِكَيْ يَعْتَرِفَ الشَّعْبُ بِمُحَمَّدِ سُلْطَانَ وَارِثًا شَرْعِيًّا، وَلَا يَدَّعِيَ أَبْنَاءُهُ حَقَّ الْعَرْشِ لِابْنِ أُخْتِهِمْ، أَمَرَ أَمِيرُ تَيْمُورُ فِي سَنَتَيْ ١٣٩٣–١٣٩٤ بِضَرْبِ النُّقُودِ بِاسْمِ مُحَمَّدِ سُلْطَانَ.
Böylece halkın Muhammed Sultan’ı meşru varis olarak tanıması ve kendi oğullarının yeğenleri adına taht iddiasında bulunmamaları için Emir Timur, 1393–1394 yıllarında Muhammed Sultan adına para bastırmıştır.
Böylece halkın Muhammed Sultan’ı meşru varis olarak tanıması ve kendi oğullarının yeğenleri adına taht iddiasında bulunmamaları için Emir Timur, 1393–1394 yıllarında Muhammed Sultan adına para bastırmıştır.
)
فِي سَنَةِ ١٣٩٩مْ تَرَكَ أَمِيرُ تَيْمُورُ حَفِيدَهُ مُحَمَّدَ سُلْطَانَ قَائِمَ مَقَامٍ لَهُ فِي سَمَرْقَنْدَ، وَانْطَلَقَ هُوَ نَفْسُهُ فِي حَمْلَةٍ بَعِيدَةٍ نَحْوَ الْغَرْبِ لِمُوَاجَهَةِ بَايَزِيدَ يِلْدِرِمْ، أَمَّا وَلِيُّ الْعَهْدِ مُحَمَّدُ سُلْطَانُ فَقَدْ نَشَطَ حَاكِمًا لِسَمَرْقَنْدَ، وَأَوْلَى اهْتِمَامًا كَبِيرًا بِأَعْمَالِ الْبِنَاءِ وَالْإِعْمَارِ فِي الْمَدِينَةِ.
1399 yılında Emir Timur, torunu Muhammed Sultan’ı kendi yerine Semerkant’ta kaymakam olarak bırakarak, kendisi Batı’ya Yıldırım Bayezid’e karşı uzun bir sefere çıktı. Veliaht Muhammed Sultan ise Semerkant valisi olarak faaliyet göstererek şehirdeki inşaat ve imar çalışmalarına büyük önem verdi.
فِي سَنَةِ ١٣٩٩مْ تَرَكَ أَمِيرُ تَيْمُورُ حَفِيدَهُ مُحَمَّدَ سُلْطَانَ قَائِمَ مَقَامٍ لَهُ فِي سَمَرْقَنْدَ، وَانْطَلَقَ هُوَ نَفْسُهُ فِي حَمْلَةٍ بَعِيدَةٍ نَحْوَ الْغَرْبِ لِمُوَاجَهَةِ بَايَزِيدَ يِلْدِرِمْ، أَمَّا وَلِيُّ الْعَهْدِ مُحَمَّدُ سُلْطَانُ فَقَدْ نَشَطَ حَاكِمًا لِسَمَرْقَنْدَ، وَأَوْلَى اهْتِمَامًا كَبِيرًا بِأَعْمَالِ الْبِنَاءِ وَالْإِعْمَارِ فِي الْمَدِينَةِ.
1399 yılında Emir Timur, torunu Muhammed Sultan’ı kendi yerine Semerkant’ta kaymakam olarak bırakarak, kendisi Batı’ya Yıldırım Bayezid’e karşı uzun bir sefere çıktı. Veliaht Muhammed Sultan ise Semerkant valisi olarak faaliyet göstererek şehirdeki inşaat ve imar çalışmalarına büyük önem verdi.
)
فِي رَبِيعِ سَنَةِ ١٤٠١مْ، بَعْدَ أَنْ فَتَحَ أَمِيرُ تَيْمُورُ دِمَشْقَ، أَرَادَ اسْتِدْعَاءَ مُحَمَّدِ سُلْطَانَ نَحْوَ الْغَرْبِ وَتَعْيِينَهُ حَاكِمًا عَلَى الْمَنَاطِقِ الْمَغْلُوبَةِ، وَلَكِنَّ مُحَمَّدَ سُلْطَانَ فِي نِهَايَةِ السَّنَةِ، عَلَى أَعْيَادِ الشِّتَاءِ، تَفَرَّغَ مِنَ الْأَعْمَالِ وَوَصَلَ إِلَى جَدِّهِ فِي مَدِينَةِ قَرَابَاغٍ لِيُقْضِيَ الْقَصْرَ فِي الْمُهْرَجَانِ، وَشَارَكَ فِي بَعْضِ غَزَوَاتِ أَمِيرِ تَيْمُورَ. أَمَّا فِي رِحْلَةِ أَنَاتُولِيَا فَمَرِضَ مُحَمَّدُ سُلْطَانُ وَتَوَفَّى فِي ١٢ مَارِسَ ١٤٠٣مْ. وَأَدَّى مَوْتُ وَرِيثِ الْعَرْشِ الَّذِي كَانَ عُمْرُهُ ٢٧ سَنَةً إِلَى أَلَمٍ شَدِيدٍ لِأَمِيرِ تَيْمُورَ. وَدُفِنَ مُحَمَّدُ سُلْطَانَ فِي قَبْرِ مَا يُسَمَّى "مَقْبَرَةَ سَطْرِ الْأَنْبِيَاءِ" فِي مَدِينَةِ سُلْطُونِيَّةٍ.
1401 yılının baharında, Emir Timur Şam’ı fethettikten sonra, Muhammed Sultan’ı Batı’ya çağırıp ele geçirilen bölgelerin valisi olarak atamak istedi. Ancak Muhammed Sultan yıl sonunda, kışın eşiğinde işlerden boşalarak Karabağ şehrinde kışlayan dedesinin yanına ulaştı ve bir süre Emir Timur’un seferlerine katıldı. Fakat Küçük Asya seferinde Muhammed Sultan hasta oldu ve 12 Mart 1403’te vefat etti. 27 yaşındaki taht varisinin ölümü Emir Timur’u derin bir üzüntüye boğdu. Muhammed Sultan, Sultaniya şehrinde “Katar Peygamberler Türbesi” adıyla anılan mezara defnedildi.
فِي رَبِيعِ سَنَةِ ١٤٠١مْ، بَعْدَ أَنْ فَتَحَ أَمِيرُ تَيْمُورُ دِمَشْقَ، أَرَادَ اسْتِدْعَاءَ مُحَمَّدِ سُلْطَانَ نَحْوَ الْغَرْبِ وَتَعْيِينَهُ حَاكِمًا عَلَى الْمَنَاطِقِ الْمَغْلُوبَةِ، وَلَكِنَّ مُحَمَّدَ سُلْطَانَ فِي نِهَايَةِ السَّنَةِ، عَلَى أَعْيَادِ الشِّتَاءِ، تَفَرَّغَ مِنَ الْأَعْمَالِ وَوَصَلَ إِلَى جَدِّهِ فِي مَدِينَةِ قَرَابَاغٍ لِيُقْضِيَ الْقَصْرَ فِي الْمُهْرَجَانِ، وَشَارَكَ فِي بَعْضِ غَزَوَاتِ أَمِيرِ تَيْمُورَ. أَمَّا فِي رِحْلَةِ أَنَاتُولِيَا فَمَرِضَ مُحَمَّدُ سُلْطَانُ وَتَوَفَّى فِي ١٢ مَارِسَ ١٤٠٣مْ. وَأَدَّى مَوْتُ وَرِيثِ الْعَرْشِ الَّذِي كَانَ عُمْرُهُ ٢٧ سَنَةً إِلَى أَلَمٍ شَدِيدٍ لِأَمِيرِ تَيْمُورَ. وَدُفِنَ مُحَمَّدُ سُلْطَانَ فِي قَبْرِ مَا يُسَمَّى "مَقْبَرَةَ سَطْرِ الْأَنْبِيَاءِ" فِي مَدِينَةِ سُلْطُونِيَّةٍ.
1401 yılının baharında, Emir Timur Şam’ı fethettikten sonra, Muhammed Sultan’ı Batı’ya çağırıp ele geçirilen bölgelerin valisi olarak atamak istedi. Ancak Muhammed Sultan yıl sonunda, kışın eşiğinde işlerden boşalarak Karabağ şehrinde kışlayan dedesinin yanına ulaştı ve bir süre Emir Timur’un seferlerine katıldı. Fakat Küçük Asya seferinde Muhammed Sultan hasta oldu ve 12 Mart 1403’te vefat etti. 27 yaşındaki taht varisinin ölümü Emir Timur’u derin bir üzüntüye boğdu. Muhammed Sultan, Sultaniya şehrinde “Katar Peygamberler Türbesi” adıyla anılan mezara defnedildi.
)
وَفِي كِتَابَاتِ الْمُؤَرِّخِ شَرَفِ الدِّينِ عَلِيِّ يَزْدِي، بَعْدَ أَنْ أَكْمَلَ أَمِيرُ تَيْمُورُ غَزَوَاتِهِ النَّصْرِيَّةَ، رَجَعَ إِلَى سَمَرْقَنْدَ فِي شَهْرِ يُونْيُو مِنْ سَنَةِ ١٤٠٣مْ وَنَزَلَ فِي بُغْجِنُورْ. وَمِنْ هُنَاكَ ذَهَبَ أَوَّلَ مَرَّةٍ لِمُشَاهَدَةِ الْمَدْرَسَةِ وَالْخَانَقَاهِ الَّتِي بَنَاهَا الشَّهْزَادَةُ الْوَلِيُّ الْمَارْحُومُ مُحَمَّدُ سُلْطَانُ. وَأَمَرَ أَمِيرُ تَيْمُورُ بِبِنَاءِ قَبْرٍ بَيْنَ هَذَيْنِ الْبِنَايَيْنِ. فِي سَنَةِ ١٤٠٤مْ، فِي مَرَاسِيمِ ذِكْرَى سَنَوِيَّةِ مُحَمَّدِ سُلْطَانَ، طَلَبَتْ أُمُّهُ سُلْطَانْبِيكَةُ مِنْ أَمِيرِ تَيْمُورَ الإِذْنَ لِجَلْبِ جُثَّتِ ابْنِهَا مِنْ مَدِينَةِ سُلْطُونِيَّةٍ إِلَى سَمَرْقَنْدَ. وَعِنْدَ وَصُولِهَا إِلَى سَمَرْقَنْدَ، دُفِنَتْ جُثَّةُ مُحَمَّدِ سُلْطَانَ مَرَّةً أُخْرَى عَلَى مَدْرَسَتِهِ الَّتِي بَنَاهَا نَفْسُهُ
Tarihçi Şerefeddin Ali Yazdi’ye göre, Emir Timur zaferli seferlerini tamamladıktan sonra 1403 yılının Haziran ayında Semerkant’a dönerek Bog‘ Çinor’a konar. Oradan ilk olarak merhum veliaht şehzadesi Muhammed Sultan’ın yaptırdığı medrese ve hanekâhı görmek için gider. Emir Timur bu iki bina arasına bir türbe yaptırmayı emreder. 1404 yılında, Muhammed Sultan’ın vefat yıldönümü merasiminde, Muhammed Sultan’ın annesi Sultonbeka oğlunun cesedini Sultaniya şehrinden Semerkant’a getirmek için Emir Timur’dan izin alır. Başkent olan Semerkant’a getirilen Muhammed Sultan’ın cesedi, onun kendi yaptırdığı medresenin yanında tekrar defnedilir.
وَفِي كِتَابَاتِ الْمُؤَرِّخِ شَرَفِ الدِّينِ عَلِيِّ يَزْدِي، بَعْدَ أَنْ أَكْمَلَ أَمِيرُ تَيْمُورُ غَزَوَاتِهِ النَّصْرِيَّةَ، رَجَعَ إِلَى سَمَرْقَنْدَ فِي شَهْرِ يُونْيُو مِنْ سَنَةِ ١٤٠٣مْ وَنَزَلَ فِي بُغْجِنُورْ. وَمِنْ هُنَاكَ ذَهَبَ أَوَّلَ مَرَّةٍ لِمُشَاهَدَةِ الْمَدْرَسَةِ وَالْخَانَقَاهِ الَّتِي بَنَاهَا الشَّهْزَادَةُ الْوَلِيُّ الْمَارْحُومُ مُحَمَّدُ سُلْطَانُ. وَأَمَرَ أَمِيرُ تَيْمُورُ بِبِنَاءِ قَبْرٍ بَيْنَ هَذَيْنِ الْبِنَايَيْنِ. فِي سَنَةِ ١٤٠٤مْ، فِي مَرَاسِيمِ ذِكْرَى سَنَوِيَّةِ مُحَمَّدِ سُلْطَانَ، طَلَبَتْ أُمُّهُ سُلْطَانْبِيكَةُ مِنْ أَمِيرِ تَيْمُورَ الإِذْنَ لِجَلْبِ جُثَّتِ ابْنِهَا مِنْ مَدِينَةِ سُلْطُونِيَّةٍ إِلَى سَمَرْقَنْدَ. وَعِنْدَ وَصُولِهَا إِلَى سَمَرْقَنْدَ، دُفِنَتْ جُثَّةُ مُحَمَّدِ سُلْطَانَ مَرَّةً أُخْرَى عَلَى مَدْرَسَتِهِ الَّتِي بَنَاهَا نَفْسُهُ
Tarihçi Şerefeddin Ali Yazdi’ye göre, Emir Timur zaferli seferlerini tamamladıktan sonra 1403 yılının Haziran ayında Semerkant’a dönerek Bog‘ Çinor’a konar. Oradan ilk olarak merhum veliaht şehzadesi Muhammed Sultan’ın yaptırdığı medrese ve hanekâhı görmek için gider. Emir Timur bu iki bina arasına bir türbe yaptırmayı emreder. 1404 yılında, Muhammed Sultan’ın vefat yıldönümü merasiminde, Muhammed Sultan’ın annesi Sultonbeka oğlunun cesedini Sultaniya şehrinden Semerkant’a getirmek için Emir Timur’dan izin alır. Başkent olan Semerkant’a getirilen Muhammed Sultan’ın cesedi, onun kendi yaptırdığı medresenin yanında tekrar defnedilir.