🎯 بازتعریف نقش مهندسی در عصر هوش مصنوعی
✅ دورهمی آنلاین GoCasts

میهمان: میثم ولی‌اللهی | مهندس نرم‌افزار
میزبان: حسین نظری | مهندس نرم‌افزار

📆 دوشنبه ۱۴ اردیبهشت | ۱۹:۰۰ تا ۲۰:۰۰


در حال حاضر ۹۳٪ از مهندسین از ابزارهای AI استفاده می‌کنن.
اما آیا واقعاً داریم سریع‌تر کار می‌کنیم، یا فقط سریع‌تر کد تولید می‌کنیم؟

تو این جلسه قراره از پشت اعداد واقعی نگاه کنیم:

• چرا ۵۰٪ از شرکت‌ها افزایش باگ دارن
• چرا مهندس‌های جونیور الان بیشتر از Staff+ زمان صرفه‌جویی می‌کنن
• چرا ۳۰٪ از مهندس‌ها محدودیت مصرف AI رو hitting کردن

• و مهم‌تر: آیا نقش ما به عنوان مهندس داره واقعاً تغییر می‌کنه؟


--------—

گروه دورهمی GoCasts

https://ble.ir/join/F3itkzxZng
http://ble.ir/gocastsgroup

--------—

هفته پیش در دورهمی GoCasts با موضوع «معماری بالغ٬ سیر تکامل از استارتاپ تا سازمان» در خدمت مهندس بهراد زاری بودیم و از تجربیات ایشون درباره معماری نرم‌افزار بهره بردیم. 🏗️

🎬 لینک جلسه در آپارات
https://aparat.com/v/maf7rfm

🌐 سایت مهندس بهراد زاری
https://behrad.tech

💬 گروه طراحی سیستم مهندس زاری در بله
https://ble.ir/join/A6HiDuie9S

--------—

دو هفته پیش در گفتگو با محسن فراهانی در مورد تاب آوری کسب و کار٬ سیستم و شخص گفتگو کردیم که لینک ویدیو در پایین ذکر شده

لینک ویدیو
https://www.aparat.com/v/tjyqdbl

لینکدین آقا محسن
https://www.linkedin.com/in/mohsenfarahani

--------—


https://gocasts.ir


@gocasts

سلام دوستان جلسه دوم الان شروع شده
مرور جلسه اول + ادامه ش
https://meet.bale.ai/i/ngac-74hzc-56lz

@gocasts

برای ورود به جلسه نیاز به داشتن اکانت بله نیست

دورهمی GoCasts با موضوع «بازتعریف نقش مهندسی در عصر هوش مصنوعی» منتشر شد.

در این دورهمی در خدمت مهندس میثم ولی‌اللهی بودیم و از تجربیات ایشون بهره بردیم. 🏗️

🎬 لینک جلسه در آپارات
https://www.aparat.com/v/yomqg63

🌐 لینکدین مهندس میثم ولی‌اللهی
https://www.linkedin.com/in/meysam-valiolahi

---

🪟 یه حرف کوچیک برای این روزای سخت
تو این شرایط با همه چالش‌هایی که وجود داره، بیکار موندن و غرق اخبار شدن می‌تونه اضطراب رو بیشتر کنه و حال آدم رو بدتر هم کنه.

به نظرم بهترین کار اینه که کنار هم باشیم و ذهنمون رو با یه کار مفید درگیر کنیم 🤝
به همین دلیل تصمیم گرفتم یه دورهمی تشکیل بدم که سعی کنیم در کنار هم یه سری کار انجام بدیم؛ مثل کتاب خوندن یا بحث و گفتگوی فنی... 📚

💬 گروه دورهمی GoCasts
به همین دلیل یک گروه عمومی ایجاد کردم به اسم «دورهمی GoCasts» که از طریق یکی از این لینک‌ها می‌تونید جوین بشین 👇
https://ble.ir/join/F3itkzxZng
http://ble.ir/gocastsgroup

---

🔗 سایت GoCasts
https://gocasts.ir

@gocasts

دورهمی GoCasts با موضوع «توسعه محصول یا پروژه» منتشر شد.

در این جلسه تلاش کردیم در مورد تفاوت این دو کلمه با هم صحبت کنیم که به نظرم درک تفاوتشون میتونه برای هر مهندس نرم‌افزاری کاربردی باشه.

🎬 لینک جلسه در آپارات
https://aparat.com/v/yet5y3q

لینک فایل ارائه
https://chat.z.ai/space/s116y4nytmk1-art

---
درباره تخفیف دوره بکند و گولنگ‌ GoCasts این نکته رو بگم که با توجه به شرایط این روزها، برای اینکه بتونیم به بقیه دوستان هم کمک کرده باشیم، دوره رو با یه هزینه حداقلی تنظیم کردیم که کد تخفیف و اینا هم لازم نداره. اگر کسی نیاز داشت و فکر می‌کنه این دوره‌ به کارش میاد، می‌تونه تو این روزها که فرصت بیشتری برای مطالعه و یادگیری هست ازش استفاده کنه.

🔗 سایت GoCasts
https://gocasts.ir

---
🪟 یه حرف کوچیک برای این روزای سخت
تو این شرایط با همه چالش‌هایی که وجود داره، بیکار موندن و غرق اخبار شدن می‌تونه اضطراب رو بیشتر کنه و حال آدم رو بدتر هم کنه.

به نظرم بهترین کار اینه که کنار هم باشیم و ذهنمون رو با یه کار مفید درگیر کنیم 🤝
به همین دلیل تصمیم گرفتم یه دورهمی تشکیل بدم که سعی کنیم در کنار هم یه سری کار انجام بدیم؛ مثل کتاب خوندن یا بحث و گفتگوی فنی... 📚

💬 گروه دورهمی GoCasts
به همین دلیل یک گروه عمومی ایجاد کردم به اسم «دورهمی GoCasts» که از طریق یکی از این لینک‌ها می‌تونید جوین بشین 👇
https://ble.ir/join/F3itkzxZng

---

@gocasts

جام جهانی GoCasts با چاشنی جایزه

سلام به همه‌ی دوستان
امیدوارم حالتون خوب باشه

جام جهانی ۲۰۲۶ از راه رسیده و ما گفتیم چه بهانه‌ای بهتر از فوتبال برای اینکه چند هفته بیشتر کنار هم باشیم، پیش‌بینی کنیم، رقابت کنیم و بهونه بیشتری برای دورهم بودن داشته باشیم.

اگه دوست داری در یه رقابت دوستانه با برنامه‌نویس‌ها، دانشجوها، مدرس‌ها و همراهان GoCasts شرکت کنی، از لینک زیر وارد شو و با کد دعوت عضو لیگ شو.

کد دعوت:

2BQK5G

لینک عضویت در لیگ GoCasts:
https://football360.ir/custom-league/join

فردا مسابقات شروع میشه برای اینکه امتیازی رو از دست ندید بهتره تا قبل از شروع بازی اول عضو بشی و بازی های دور اول رو پیش بینی کنید تا امتیازی رو از دست ندید.

این مسابقه یه جایزه کوچیک هم داره
مسابقات در ۸ دور برگزار می‌شه. در پایان هر دور، به ۵ نفر اول جدول، کد تخفیف ۲.۵ میلیون تومانی خرید دوره‌ GoCasts داده می‌شه.

اگه اهل فوتبال نیستی هم اشکالی نداره — جام جهانی بهانه‌ست، دورهمی هدفه. خوشحال میشیم تو لیگ GoCasts ببینیمتون.


خیلی دوست داشتم یه رقابت برنامه نویسی طور هم در همین حین برگزاری جام جهانی داشته باشیم برای دوستانی که علاقه ای به فوتبال ندارن. اما واقعیتش ایده ای که در مدت زمان کوتاهی بشه پیاده سازی ش کرد به ذهنم نرسید. اگه پیشنهادی در این رابطه دارید بهم بگید که دوستان بیشتری رو در جمع خودمون داشته باشیم.


@gocasts

چند روزه ایجنت کد جدید شیائومی رو امتحان میکنم و در یک کلمه میتونم توصیفش کنم: «تحسین برانگیز»

یه پلن رایگان داره که از اینجا میتونید نصبش کنید و استفاده کنید.
https://github.com/XiaomiMiMo/MiMo-Code


یه نمونه تستی که ازش گرفتم اینجوری بود که پاسخ Codex - ChatGPT 5.5-High و Claude Sonnet 4.6-Max رو باهاش به اشتراک میذاشتم و پاسخ هایی که در جواب اونا بهم داد کیفیت و بلوغی داشت که خوشم اومد ازش.

قطعا تست چند روزه نمیتونه ارزیابی کافی ای باشه اما حتما امتحان کردنش میارزه مخصوصا که پلن رایگان هم داره


@gocasts

از قشنگ‌ترین دیدگاه‌هایی که این چند ماهه درباره‌ی «نقش هوش مصنوعی در مهندسی نرم‌افزار» دیدم٬ ارائه‌ی Adam Bender هست. نقطه قوتش این نیست که چیز جدیدی درباره‌ی مدل‌ها بگه، بلکه اینه که می‌گه نمی‌شه فقط به سرعت تولید کد نگاه کرد و قضاوت کرد که هوش مصنوعی چقدر داره کمک می‌کنه. باید کل محیط توسعه‌ی نرم‌افزارتون رو به‌عنوان یه سیستم پیچیده ببینید، با همون اصطلاحی که خودش ساخته، "بوم‌شناسی نرم‌افزار" یا software ecology - یعنی مطالعه‌ی کامل مجموعه‌ی انسانی و تکنیکی شرکت که در کنار هم نرم‌افزار رو تولید می‌کنه. این نکته که فرهنگ یه تیم و معماری سیستم‌ش از هم جدا نیستن، دقیقاً همون چیزیه که خیلی از ما هم باهاش دست‌وپنجه نرم می‌کنیم - یه تیم اگه فرهنگ خرابی داشته باشه و بعد هوش مصنوعی رو هم بهش اضافه کنه، نتیجه نه‌فقط بهتر نمی‌شه، بلکه همون ناکارآمدی رو با سرعت بیشتر تکرار می‌کنه. این دقیقاً همون چیزیه که گزارش DORA هم چند بار تو دو سال اخیر گفته: هوش مصنوعی فقط یه تقویت‌کننده‌ست (amplifier)، نه یه راه‌حل. اصول خوب رو تقویت می‌کنه، اصول بد رو هم همینطور.

نکته‌ای که برام جالب بود، بحث «لحظه‌ی 10x شدن»ـشه. می‌گه فرق بین سریع‌تر کد تولید کردن و سریع‌تر مهندسی کردن (engineering) از زمین تا آسمونه. بعد یکی‌یکی بخش‌های سیستم رو بررسی می‌کنه: زمان بیلد، بازبینی کد، تست، کنترل نسخه، انتشار نسخه، برگشت به نسخه‌ی قبل - و می‌گه همه‌ی این‌ها برای سرعت انسانی طراحی شدن، و اگه بخوای ده برابر سریع‌تر کد تولید کنی ولی این بخش‌ها رو متناسب باهاش جلو نبری، کل سیستم می‌شکنه. این خیلی شبیه چیزیه که تو هر زیرساخت بزرگی می‌بینیم - یه جای سیستم رو سریع می‌کنی، ولی فشار میره رو جای دیگه‌ای که اصلاً برای اون حجم طراحی نشده بوده و خودش تبدیل به نقطه‌ی شکست می‌شه.

اون بحث «کنترل ذهنی روی سیستم» یا همون intellectual control هم خیلی به دلم نشست. می‌گه تقریبا پانزده ساله که ما مهندسین نرم‌افزار این جنگ رو داریم می‌بازیم - سیستم‌ها اونقدر بزرگ شدن که هیچ‌کس نمی‌تونه کامل تو ذهنش معماری‌شون رو نگه داره (یه آزمایش جالب پیشنهاد می‌ده: از تیمت بخواه نقشه‌ی معماری سیستم رو بکشن، ببین چقدر فرق دارن). ولی برخلاف خیلی‌ها که ممکنه فقط منفی نگاه کنن، می‌گه شاید هوش مصنوعی بتونه برعکس عمل کنه و کمک کنه این کنترل رو پس بگیریم - مثلاً یه مدل تعاملی از معماری سیستم که بشه ازش پرسید «اگه ظرفیت (capacity) رو از اینجا به اونجا منتقل کنیم چی می‌شه؟». این برام جالب‌تر از صرف تولید کد بود، چون داره می‌گه ارزش واقعی هوش مصنوعی نه‌فقط نوشتن کد، بلکه فهمیدن سیستم‌های بزرگه.

نتیجه‌ای که می‌گیره هم به نظرم درسته: رویه‌ها(practices) تغییر می‌کنن، اصول(principles) می‌مونن. اگه نفهمی چرا تیمت یه جور خاص تست می‌نویسه یا منتشر می‌کنه، نمی‌تونی اون رو درست تغییر بدی. این مسئولیت رو هم می‌اندازه گردن مهندس‌های ارشد، نه فقط مدیریت بالادست - می‌گه شما باید برای کیفیت و طراحی درست حرفتون رو بزنید، چون احتمالاً مدیرتون این کار رو نمی‌کنه. واکنش‌هایی هم که دیدم متفاوت بود - بعضی‌ها همین نگاه رو دقیقاً چیزی می‌دونن که صنعت لازم داشت، بعضی‌ها هم می‌گن خیلی کلی‌گوییست. به نظر من خود ایده ارزشمنده، ولی باید عملیاتیش کرد - یعنی واقعاً بنشینی ببینی تو سیستم خودت کدوم بخش اول می‌شکنه.

تجربه شخصی خودم هم در تلاش‌های مختلف برای agentic کردن محیط توسعه همین بوده که در نهایت به این نتیجه رسیدم واقعا اگه یه محیط agentic توسعه بخواد موثر باشه باید حتما جنبه های socio-technology ecosystem رو با هم در نظر بگیری. تعامل اجتماعی-فنی در کنار هم داره باعث توسعه نرم‌افزار میشه و این دو عامل در طی زمان co-evolve میشن و تغییر یکی‌شون دیگری رو هم تحت تاثیر قرار میده.


https://www.youtube.com/watch?v=2n41YjR5QfU

@gocasts

میگن تو عصر agentic ai شما باید یاد بگیری جنگل رو مدیریت کنی و نه اینکه فقط یه درخت رو مراقبت کنی.
خیلی از جزییات اهمیت‌ش کم میشه و خیلی چیزای دیگه‌ای رو در سطح کلان باید بهش توجه کنی.

مثلا دیگه شاید اونقدر مهم نباشه که برگ یه درخت زرد میشه یا نه. سوال مهم‌تر اینه که چیکار کنیم اگه یه درخت دچار آفت شد درختای دیگه جنگل رو بهشون آسیب نزنه. علت‌ش اینه که هزینه جایگزینی درخت به شدت کاهش پیدا کرده.

الان مهمه که فاصله بین کاشت درختا چقدر باشه. تنوع کاشت درختا چطور باشه

اینکه بدونید یه جنگل با x هکتار زمین باید چه طرحی داشته باشه از نظر تعداد و نوع درختا خیلی خیلی مهمتره از اینه که متخصص یه درخت خاص باشید

تو عصر agentic ai وقتی یه ماشین جای شما میتونه به خوبی از یه درخت مراقبت کنه شما باید از جنگل مراقبت کنید

در مورد توسعه محصول و مهندسی نرم‌افزار هم این قضیه صدق میکنه و مهم‌تر شده
فکر می‌کنم مثالی که در مورد جنگل زدم رو بشه راحت نگاشت کرد به محصول نرم‌افزاری اگه هر درخت رو یه ماژول یا microservice ببینیم و اون جنگل رو هم کل محصول نرم‌افزاری بصورت یکپارچه در نظر بگیریم.

همه لایه‌ها و دغدغه‌های مهندسی نرم‌افزار مهم هستن
شاید خیلی‌ها بگن کد نوشتن که دیگه اهمیت نداره چون agent انجام‌ش میده. اما تو عصر ai کیفیت کد اهمیت‌ش بیشتر شده که کمتر نشده و همچنان باید ملاحظات این قسمت رو بهش جدی توجه کنید چه خودتون کد بنویسید و چه ai انجامش بده.

اما طبیعتا یه سری لایه ها و دغدغه ها اهمیت بیشتری دارن چون هزینه تغییر و نگهداری‌شون بیشتر از بقیه ست.
البته این پارادایم خیلی چیز جدیدی هم نیست. حداقل به شخصه تو جلسات تیمسازی که تو GoCasts برگزار میکنم بخش مهمی از دغدغه های reviewم همین چیزاست.
خیلی به ساختار و syntax یه ماژول خاص توجه نمیکنم.
بیشتر دغدغه م اینه که این ماژول قراره چطور با ماژول های دیگه ارتباط بگیره.
قراره inject بشه یا communicationی صورت میگیره.
اون ارتباط میخواد sync باشه یا async باشه.
و کلی بحثای دیگه اینطوری که مهم بودن و مهم‌تر شدن.


@gocasts

چند ماه پیش حسم این بود که ما به دوره disposable code میرسیم، شاید کمی اغراق آمیز باشه، اما چنین نشونه هایی ثابت میکنه که خیلی دور از ذهن هم نیست. ابزاری که یک تیم در طول یک سال نوشتن رو یک مهندس در کنار ۵۰ تا ورکفلو داینامیک claude fable در ۱۱ روز بصورت موفقیت آمیز rewrite کرده.
نوشتن ۱۳۰۰ خط کد در دقیقه به اندازه کافی سریعه و الان بیش از این که لازم باشه نوشتن کد سریع بشه، بقیه فرآیندهای توسعه هم باید سریع بشن، از شناسایی نیاز گرفته، تا نوشتن انواع سناریوهای تست و verification و در نهایت پروسه های ci و deployment.


یه سری نکات خیلی مهمه، اولیش داشتن independent test suite هست.
اخیرا برای rewrite یه پروژه از لاراول به گولنگ همین خلا رو احساس کردم که ای کاش تست های فعلی مستقل از کد اصلی بود که میشد همون test caseها رو برای نسخه گولنگی هم استفاده کرد.
یکی از دلایلی که راحت تونستن Bun رو از Zig به Rust سریع rewrite کنن همین نکته بوده، تست ها typescript بودن و مستقلا میشد اجراشون کرد.


https://bun.com/blog/bun-in-rust

https://x.com/i/status/2074993112217461020

@gocasts

تخفیف ۵۰ درصدی دوره‌های سیستم دیزاین و هنرکدنویسی از اخر همین هفته (۲۶ تیر‌ماه) برداشته میشه.

دوره سیستم دیزاین ۳ لایو از هفته مرداد شروع میشه.
دوره‌های سیستم دیزاین ۱ و ۲ و هنر کدنویسی به صورت ویدیو قابل ثبت نام هستن.
بعد ثبت نام به گروه خصوصی بچه‌ها اضافه میشین و می تونید توی جلسات انلاین کد ریووو و حل مشکل شرکت کنید
(برای بچه‌هایی که یک رو دارن میخوان بیان ۲ یا هنوز ثبت نام نکردن)

بچه‌هایی که قصد ثبت نام دارن این فرصت یک هفته ای رو از دست ندین.
کسایی که میخوان ثبت نام کنن اما به هر دلیلی تو این هفته مشکل پرداخت دارن می تونن به من پیام بدن دو مرحله ای کنیم پرداختشون رو (۲ قسطه)

اگه سوالی دارین یا مشورتی میخواین از من بپرسین
@bzari
@ir_system_design


لینک دوره‌ها:
https://behradz.ir


کانال تلگرام سیستم دیزاین:
@mindfulsoft


گروه بله سیستم دیزاین:
https://ble.ir/join/A6HiDuie9S

فارست گامپ نباشیم!
بنظرم یکی از مهمترین وجه تمایزهای مهندسین نرم افزار در عصر ai اعتماد به نفس هست.
منظورم اعتماد به نفس واقعی هست نه کاذب.
بیزینس ها به آدمایی اعتماد میکنن که تجربه داشته باشن، خود اون شخص هم در صورتی به خودش اطمینان داره که اعتماد به نفس برخواسته از تجربه داشته باشه، نه توهم توانستن...

حتی اگه خودمون هم بخوایم برای آینده خودمون سرمایه گذاری کنیم احتمالا روی مسیری این کارو میکنیم که تجربه ای داشته باشیم از خودش و چالش هاش.

ایجنت ها تقریبا هر کارو بخوای صفر تا صد برات انجام میدن، اما چیزی که تمایز ایجاد میکنه اعتمادی هست که شما به خودت داری در انجام اون کار.
برای داشتن ش هم بهترین راهش انجام دادن اون کار به دفعاته. یه توهمی ایجنت ها ایجاد میکنن اونم اینه که ما هر وقت هر چی بخوایم انجام میشه. اما توسعه محصول، نگهداری، امنیت و مقیاس پذیری و صدها چالش دیگه اونقدر ریزه کاری دارن که باید چندین بار تجربه شون کنی و نتیجه ش رو ببینی تا مطمئن بشی توانایی ش رو داری. همین انجام دادنه قدرت داوری و نظارت به شما میده که تقریبا مهمترین کار مهندس نرم افزاره در مورد مدیریت و ارزیابی ایجنت ها.
این توهم که بدون انجام دادن کاری بخوایم به عنوان ناظر ایجنت عمل کنیم بسیار خطرناکه.
الان بیشتر از هر وقت دیگه ای باید تجربه کرد.
برای تجربه کردن یه چالش جدید و بزرگ وجود داره، اونم فارست گامپ شدنه.
ایجنت ها شما رو به فارست گامپ تبدیل میکنن، تا ابد میتونی بدون هدف و بدون مقصد به دوندگی ادامه بدی بدون اینکه خسته بشی.
قبلا چالش اصلی این بود که چطوری با منابع انسانی محدود توسعه محصول جلو بره. الان چالش اینه که بین جنگلی از ایده ها و قابلیت ها چه تعداد محدودی از ویژگی ها رو انتخاب کنیم که محصول رو به اندازه توسعه بدیم.

چیزی که ایجنت ها رو کاربردی کرد harnessing هست. اینکه در ابعاد مختلف چه متدها و شیوه های مهار ایجنت هارو به کار بگیریم که کیفیت خروجی شون خوب و اندازه باشه.
ولی قبل از هر چیزی باید روی خودمون harnessing انجام بدیم. اینکه چه چیزی رو میخوایم تجربه کنیم، چه چیزی رو باید بسازیم و تا چه اندازه بسازیم.
اگه این کارو نکنیم در یک حلقه بی نهایت مثل فارست گامپ خواهیم بود و هزاران محصول نیمه تمامی خواهیم داشت که نه به ما تجربه درست منتقل میکنه و نه اعتماد به نفس میده..


@gocasts