Forwarded from Najot Ta'lim
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🚀 Sun’iy intellekt (ML) bo‘yicha MEGA GRANT!
Najot Ta’lim IT Park Uzbekistan va Jahon Banki bilan hamkorlikda 300 nafar yoshlar uchun grant e’lon qildi.
🎓 Dastur doirasida 18–30 yoshli aniq maqsadli yoshlar, 50% qizlar va 4% imkoniyati cheklanganlarga 8 oylik Sun’iy intellekt (ML) kursi mutlaq bepulga beriladi.
📊 Saralash: ariza topshirish, test va suhbat tarzida boʻlib oʻtadi.
⏳ Ariza topshirganlar uchun test: 12 va 19-aprel (ariza uchun oxirgi muddat 18-aprel, 14:00)
Batafsil nizom bilan tanishing
Eng ko'p beriladigan savollar ro'yxati
⚡️ Joylar soni cheklangan — hoziroq ariza topshiring!
🔗 Grant uchun ariza
🔥 najottalim.uz | Instagram | WhatsApp
Najot Ta’lim IT Park Uzbekistan va Jahon Banki bilan hamkorlikda 300 nafar yoshlar uchun grant e’lon qildi.
🎓 Dastur doirasida 18–30 yoshli aniq maqsadli yoshlar, 50% qizlar va 4% imkoniyati cheklanganlarga 8 oylik Sun’iy intellekt (ML) kursi mutlaq bepulga beriladi.
G'oliblar ushbu hududlarda ta'lim olishadi:
- Toshkent shahri — 120 ta;
- Qashqadaryo — 60 ta;
- Surxandaryo — 60 ta;
- Xorazm — 60 ta.
📊 Saralash: ariza topshirish, test va suhbat tarzida boʻlib oʻtadi.
⏳ Ariza topshirganlar uchun test: 12 va 19-aprel (ariza uchun oxirgi muddat 18-aprel, 14:00)
Batafsil nizom bilan tanishing
Eng ko'p beriladigan savollar ro'yxati
⚡️ Joylar soni cheklangan — hoziroq ariza topshiring!
🔗 Grant uchun ariza
🔥 najottalim.uz | Instagram | WhatsApp
Assalomu alaykum. Boshlangan kuningiz xayrli va barokatli bo'lsin 😊
Yaqinda Najot Ta'limda Bootcamp Full Stack (NodeJS+ReactJS) kursini tamomladim. Avvalo meni shu imkoniyatga loyiq deb ko'rgan "Kelajak yoshlari" grandi tashkilotchilariga alohida minnatdorchilik bildirmoqchiman. Hammamizga ham shunday xayrli va manfaatli ishlar yo‘lida xizmat qilish nasib etsin.
Najot Ta'lim jamoasi va ustozlarimizga bergan bilimlari hamda doimiy qo‘llab-quvvatlaganliklari uchun kattakon rahmat. Bu kurs menga juda ko'p yangi bilimlarni o'rganish va ularni amalda qo'llash imkonini berdi, qolaversa o'z soham bo'yicha ko'plab tanishlar orttirdim. Keyinchalik ham o‘rganganlarimni mustahkamlash hamda yangi ko‘nikmalarni egallashda davom etaman.
Yaqinda Najot Ta'limda Bootcamp Full Stack (NodeJS+ReactJS) kursini tamomladim. Avvalo meni shu imkoniyatga loyiq deb ko'rgan "Kelajak yoshlari" grandi tashkilotchilariga alohida minnatdorchilik bildirmoqchiman. Hammamizga ham shunday xayrli va manfaatli ishlar yo‘lida xizmat qilish nasib etsin.
Najot Ta'lim jamoasi va ustozlarimizga bergan bilimlari hamda doimiy qo‘llab-quvvatlaganliklari uchun kattakon rahmat. Bu kurs menga juda ko'p yangi bilimlarni o'rganish va ularni amalda qo'llash imkonini berdi, qolaversa o'z soham bo'yicha ko'plab tanishlar orttirdim. Keyinchalik ham o‘rganganlarimni mustahkamlash hamda yangi ko‘nikmalarni egallashda davom etaman.
🔥1
Assalomu alaykum, xayrli kun😊
Kanal faoliyatida uzoq vaqt uzilish bo'lganligi uchun uzr so'rayman. Kursni tugatgach bir muddatdan so'ng amaliyot boshladim ( company nomi hozircha sir bo'laqolsin😉).
Endi ish faoliyatim davomida yoki mustaqil tarzda o'rganganlarim, loyihalarim, Dasturlash va Sun'iy Intellekt olami yangiliklari va boshqa foydali ma'lumotlarni muntazam ulashishda davom etaman. Bundan tashqari shaxsiy qiziqishlarimga oid postlar ham joylab boriladi. Hammaga manfaatli bo'ladi degan umiddaman
Kanal faoliyatida uzoq vaqt uzilish bo'lganligi uchun uzr so'rayman. Kursni tugatgach bir muddatdan so'ng amaliyot boshladim ( company nomi hozircha sir bo'laqolsin😉).
Endi ish faoliyatim davomida yoki mustaqil tarzda o'rganganlarim, loyihalarim, Dasturlash va Sun'iy Intellekt olami yangiliklari va boshqa foydali ma'lumotlarni muntazam ulashishda davom etaman. Bundan tashqari shaxsiy qiziqishlarimga oid postlar ham joylab boriladi. Hammaga manfaatli bo'ladi degan umiddaman
👍3❤1
#example #Dockerfile
Dockerfile uchun shablon:
Dockerfile uchun shablon:
# 1-BOSQICH: Build
FROM node:22-alpine AS builder
WORKDIR /usr/src/app
# Konteyner ichida ishchi papka belgilanadi
COPY package*.json ./
# package.json va package-lock.json nusxalanadi
COPY prisma ./prisma
# Prisma schema papkasi nusxalanadi
RUN npm ci
# package-lock.json asosida barcha dependencies o'rnatiladi (dev + prod)
RUN npx prisma generate
# Prisma Client kodi schema asosida generatsiya qilinadi
COPY . .
# Qolgan butun loyiha kodi nusxalanadi
RUN npm run build
# TypeScript -> JavaScript compile qilinadi, natija "dist" papkasida
----------------------------------------------------------------
# 2-BOSQICH: Production
FROM node:22-alpine AS production
# Yangi image — build vositalari bu yerga o'tmaydi
WORKDIR /usr/src/app
# Ishchi papka yana belgilanadi
COPY package*.json ./
# Package fayllar qayta nusxalanadi
RUN npm ci --only=production
# Faqat production dependencies o'rnatiladi (devDependencies o'tkazib yuboriladi)
COPY --from=builder /usr/src/app/dist ./dist
# Compile qilingan kod builder bosqichidan olinadi
COPY --from=builder /usr/src/app/src/generated ./src/generated
# Generatsiya qilingan Prisma Client kodi olinadi
COPY --from=builder /usr/src/app/prisma ./prisma
# Prisma schema va migratsiyalar olinadi
EXPOSE 3000
# Konteyner 3000-portda ishlashi hujjatlashtiriladi
CMD ["sh", "-c", "npx prisma migrate deploy && node dist/main"]
# Avval pending migratsiyalar qo'llaniladi, keyin ilova ishga tushadi
❤2👍1
#example #docker-compose
docker-compose.yml shabloni:
docker-compose.yml shabloni:
services:
# BACKEND
backend:
build:
context: ./backend/backend
# Qaysi papkadan build qilinishini ko'rsatadi
dockerfile: Dockerfile
# Ishlatiladigan Dockerfile nomi
restart: unless-stopped
# Konteyner qulasa avtomatik qayta ishga tushadi (qo'lda to'xtatilmasa)
ports:
- "${PORT:-3000}:3000"
# Host_port:container_port — .env dan PORT olinadi, bo'lmasa 3000
environment:
DATABASE_URL: ${DATABASE_URL}
# DB ulanish manzili (.env dan, majburiy)
JWT_SECRET: ${JWT_SECRET}
# Token imzolash uchun maxfiy kalit (.env dan, majburiy)
TELEGRAM_BOT_TOKEN: ${TELEGRAM_BOT_TOKEN:-}
# Bot tokeni (ixtiyoriy, bo'lmasa bo'sh)
CORS_ORIGINS: ${CORS_ORIGINS:-}
# Ruxsat etilgan frontend manzillari (ixtiyoriy)
PORT: "3000"
# Konteyner ichida ilova qaysi portda ishlashi
volumes:
- uploads_data:/usr/src/app/uploads
# Yuklangan fayllar konteynerdan tashqarida saqlanadi (yo'qolmasligi uchun)
healthcheck:
test: ["CMD", "wget", "--spider", "-q", "http://localhost:3000/health"]
# Backend "tirikligini" tekshirish uchun so'rov
interval: 10s
# Har 10 soniyada tekshiradi
timeout: 5s
# Javob 5 soniyada kelmasa — muvaffaqiyatsiz deb hisoblanadi
retries: 5
# 5 marta ketma-ket muvaffaqiyatsiz bo'lsa — "unhealthy" deb belgilanadi
# FRONTEND
frontend:
build:
context: ./frontend/frontend
# Frontend kodi joylashgan papka
dockerfile: Dockerfile
args:
VITE_API_URL: ${VITE_API_URL:-http://localhost:3000}
# Brauzerdan ko'rinadigan backend manzili (build vaqtida kodga yoziladi)
restart: unless-stopped
# Avtomatik qayta ishga tushish
ports:
- "${FRONTEND_PORT:-80}:80"
# Host portidan konteynerning 80-portiga (Nginx) yo'naltiriladi
depends_on:
backend:
condition: service_healthy
# Backend "healthy" bo'lguncha frontend kutadi (shunchaki ishga tushishini emas)
# VOLUMES (doimiy saqlash)
volumes:
uploads_data:
# Docker tomonidan boshqariladigan named volume — fayllarni saqlaydi
#leaflet #xarita #map
🗺 React'da interaktiv xarita: Leaflet bilan ishlash (amaliy qo'llanma)
Loyihaga foydalanuvchi manzilini, mashina joylashuvini yoki filial nuqtalarini xaritada ko'rsatish kerak bo'ladigan holatlar bo'lishi mumkin. Masalan, avtopark boshqaruv tizimida — har bir mashinaning real vaqtdagi GPS joylashuvini xaritada belgi (marker) sifatida ko'rsatish. Buning uchun xaritani noldan chizish shart emas — Leaflet nomli tayyor, dunyoda eng ko'p ishlatiladigan ochiq kodli kutubxona bor. Leaflet'ni React loyihasiga qanday ulashni bosqichma-bosqich ko'rib chiqamiz.
1-qadam — Kerakli kutubxonalarni o'rnatish:
leaflet — xaritani chizadigan asosiy "mexanizm". Bu sof JavaScript, React bilan hech qanday bog'liqligi yo'q.
react-leaflet — shu mexanizmni React komponentlariga aylantirib beruvchi "ko'prik". Aynan shu yerdan <MapContainer>, <Marker> kabi teglar keladi.
@types/leaflet — TypeScript uchun "lug'at". Leaflet'ning o'zi TypeScript'da yozilmagan, shuning uchun TypeScript uni tushunishi uchun alohida tur-ta'riflari (types) kerak bo'ladi.
2-qadam — Leaflet'ning "mashhur muammosi"
Xaritadagi belgi (marker) uchta rasm faylidan tashkil topgan (pin, uning soyasi va h.k.). Odatiy holatda Leaflet bu rasmlarni internetdagi standart manzilidan yoki loyiha ichidagi nisbiy yo'l orqali qidiradi.
Muammo shundaki, Vite kabi zamonaviy build vositalari loyihani "yig'ib" (bundle qilib) chiqarganda, fayllarning yo'llari o'zgarib ketadi — va Leaflet o'sha eski yo'lda rasmni topa olmay, marker ekranda umuman ko'rinmay qoladi.
Yechim — buning uchun alohida bitta fayl yaratiladi, masalan leafletIconFix.ts:
Bu yerda nima bo'lyapti:
Avval kerakli rasmlarni to'g'ridan-to'g'ri fayl sifatida import qilamiz — shunda Vite ularni build vaqtida to'g'ri joylashtirib, to'g'ri yo'lni o'zi hisoblab beradi.
delete ... _getIconUrl — Leaflet'ning "men rasmni o'zim avtomatik topib olaman" degan eski, endi ishlamaydigan mantig'ini o'chirib tashlaymiz.
mergeOptions orqali esa "mana, rasmlar aynan shu yerda" deb qo'lda ko'rsatib qo'yamiz.
Bu faylni loyihangizning istalgan bir joyida (masalan,
🗺 React'da interaktiv xarita: Leaflet bilan ishlash (amaliy qo'llanma)
Loyihaga foydalanuvchi manzilini, mashina joylashuvini yoki filial nuqtalarini xaritada ko'rsatish kerak bo'ladigan holatlar bo'lishi mumkin. Masalan, avtopark boshqaruv tizimida — har bir mashinaning real vaqtdagi GPS joylashuvini xaritada belgi (marker) sifatida ko'rsatish. Buning uchun xaritani noldan chizish shart emas — Leaflet nomli tayyor, dunyoda eng ko'p ishlatiladigan ochiq kodli kutubxona bor. Leaflet'ni React loyihasiga qanday ulashni bosqichma-bosqich ko'rib chiqamiz.
1-qadam — Kerakli kutubxonalarni o'rnatish:
npm install leaflet react-leaflet
npm install -D @types/leaflet
leaflet — xaritani chizadigan asosiy "mexanizm". Bu sof JavaScript, React bilan hech qanday bog'liqligi yo'q.
react-leaflet — shu mexanizmni React komponentlariga aylantirib beruvchi "ko'prik". Aynan shu yerdan <MapContainer>, <Marker> kabi teglar keladi.
@types/leaflet — TypeScript uchun "lug'at". Leaflet'ning o'zi TypeScript'da yozilmagan, shuning uchun TypeScript uni tushunishi uchun alohida tur-ta'riflari (types) kerak bo'ladi.
2-qadam — Leaflet'ning "mashhur muammosi"
Xaritadagi belgi (marker) uchta rasm faylidan tashkil topgan (pin, uning soyasi va h.k.). Odatiy holatda Leaflet bu rasmlarni internetdagi standart manzilidan yoki loyiha ichidagi nisbiy yo'l orqali qidiradi.
Muammo shundaki, Vite kabi zamonaviy build vositalari loyihani "yig'ib" (bundle qilib) chiqarganda, fayllarning yo'llari o'zgarib ketadi — va Leaflet o'sha eski yo'lda rasmni topa olmay, marker ekranda umuman ko'rinmay qoladi.
Yechim — buning uchun alohida bitta fayl yaratiladi, masalan leafletIconFix.ts:
import L from 'leaflet';
import icon from 'leaflet/dist/images/marker-icon.png';
import iconShadow from 'leaflet/dist/images/marker-shadow.png';
import iconRetina from 'leaflet/dist/images/marker-icon-2x.png';
delete (L.Icon.Default.prototype as any)._getIconUrl;
L.Icon.Default.mergeOptions({
iconUrl: icon,
iconRetinaUrl: iconRetina,
shadowUrl: iconShadow,
});
Bu yerda nima bo'lyapti:
Avval kerakli rasmlarni to'g'ridan-to'g'ri fayl sifatida import qilamiz — shunda Vite ularni build vaqtida to'g'ri joylashtirib, to'g'ri yo'lni o'zi hisoblab beradi.
delete ... _getIconUrl — Leaflet'ning "men rasmni o'zim avtomatik topib olaman" degan eski, endi ishlamaydigan mantig'ini o'chirib tashlaymiz.
mergeOptions orqali esa "mana, rasmlar aynan shu yerda" deb qo'lda ko'rsatib qo'yamiz.
Bu faylni loyihangizning istalgan bir joyida (masalan,
main.tsxda) bir marta import qilsangiz kifoya — u avtomatik ishga tushib, butun ilova bo'ylab muammoni hal qiladi.🔥1
#leaflet #xarita #map
3-qadam — Qayta ishlatsa bo'ladigan xarita komponenti
Har qanday Leaflet xaritasi 4 ta o'zgarmas qatlamdan iborat — buni "resept" deb tasavvur qiling:
Har bir qatlam nima uchun kerak?
1. import 'leaflet/dist/leaflet.css' — eng ko'p unutiladigan qator! Leaflet'ning o'z CSS fayli bor (marker o'lchami, zoom tugmalari ko'rinishi va h.k.). Buni import qilmasangiz, xarita "buzilgan" ko'rinadi — marker joyidan siljigan, tugmalar egri.
2. <MapContainer center zoom> — xaritaning "romi". center — xarita qaysi koordinataga qarab ochilishi; zoom — qanchalik yaqinlashtirilganligi (1 — butun dunyo, 18-19 — bitta ko'cha darajasi).
3. <TileLayer> — eng muhim qism. Xaritaning o'zi — ko'chalar, binolar — kichik rasm bo'laklaridan ("tile") tashkil topgan, va ular kerakli hududga qarab OpenStreetMap serverlaridan internet orqali yuklab olinadi. Diqqat: bu bepul va ochiq xizmat — Google Maps'dan farqli o'laroq, hech qanday API kalit yoki to'lov talab qilinmaydi.
4. <Marker position> — xaritadagi belgi. Ichiga <Popup> qo'ysangiz, belgi bosilganda kichik oynacha ochiladi.
4-qadam — Dinamik ma'lumotlar bilan ishlash
Bitta statik belgi o'rniga, masalan bir nechta obyektni (mashinalar, filiallar) xaritada ko'rsatish kerak bo'lsa, ish shunchaki ro'yxat aylantirishga tushadi:
Ya'ni har bir obyekt uchun bittadan <Marker> chiziladi. Asosiy qurilma — xaritaning o'zi, marker-rasm tuzatishi — allaqachon tayyor turgani uchun, bu qo'shimcha funksiyani qo'shish 10-15 daqiqalik ish, xolos.
Xulosa:
leaflet + react-leaflet — xarita chizish uchun ikkita kutubxona: mexanizm + React ko'prigi.
leafletIconFix.ts — Vite bilan ishlaganda marker-rasm muammosini bir marta hal qiladigan tuzatish.
leaflet/dist/leaflet.css — har doim eslab qoling, xaritaning o'z CSS fayli bor.
MapContainer → TileLayer → Marker — har qanday Leaflet xaritasining o'zgarmas uchta qatlami: rom → xarita rasmlari → belgilar.
3-qadam — Qayta ishlatsa bo'ladigan xarita komponenti
Har qanday Leaflet xaritasi 4 ta o'zgarmas qatlamdan iborat — buni "resept" deb tasavvur qiling:
import 'leaflet/dist/leaflet.css';
import { MapContainer, TileLayer, Marker, Popup } from 'react-leaflet';
export function AppMap({ lat, lng }: { lat: number; lng: number }) {
return (
<MapContainer center={[lat, lng]} zoom={15} style={{ height: '400px' }}>
<TileLayer
url="https://{s}.tile.openstreetmap.org/{z}/{x}/{y}.png"
attribution='© OpenStreetMap contributors'
/>
<Marker position={[lat, lng]}>
<Popup>Bu yerda siz</Popup>
</Marker>
</MapContainer>
);
}
Har bir qatlam nima uchun kerak?
1. import 'leaflet/dist/leaflet.css' — eng ko'p unutiladigan qator! Leaflet'ning o'z CSS fayli bor (marker o'lchami, zoom tugmalari ko'rinishi va h.k.). Buni import qilmasangiz, xarita "buzilgan" ko'rinadi — marker joyidan siljigan, tugmalar egri.
2. <MapContainer center zoom> — xaritaning "romi". center — xarita qaysi koordinataga qarab ochilishi; zoom — qanchalik yaqinlashtirilganligi (1 — butun dunyo, 18-19 — bitta ko'cha darajasi).
3. <TileLayer> — eng muhim qism. Xaritaning o'zi — ko'chalar, binolar — kichik rasm bo'laklaridan ("tile") tashkil topgan, va ular kerakli hududga qarab OpenStreetMap serverlaridan internet orqali yuklab olinadi. Diqqat: bu bepul va ochiq xizmat — Google Maps'dan farqli o'laroq, hech qanday API kalit yoki to'lov talab qilinmaydi.
4. <Marker position> — xaritadagi belgi. Ichiga <Popup> qo'ysangiz, belgi bosilganda kichik oynacha ochiladi.
4-qadam — Dinamik ma'lumotlar bilan ishlash
Bitta statik belgi o'rniga, masalan bir nechta obyektni (mashinalar, filiallar) xaritada ko'rsatish kerak bo'lsa, ish shunchaki ro'yxat aylantirishga tushadi:
{cars.map(car => (
<Marker key={car.id} position={[car.lat, car.lng]}>
<Popup>{car.plateNumber}</Popup>
</Marker>
))}Ya'ni har bir obyekt uchun bittadan <Marker> chiziladi. Asosiy qurilma — xaritaning o'zi, marker-rasm tuzatishi — allaqachon tayyor turgani uchun, bu qo'shimcha funksiyani qo'shish 10-15 daqiqalik ish, xolos.
Xulosa:
leaflet + react-leaflet — xarita chizish uchun ikkita kutubxona: mexanizm + React ko'prigi.
leafletIconFix.ts — Vite bilan ishlaganda marker-rasm muammosini bir marta hal qiladigan tuzatish.
leaflet/dist/leaflet.css — har doim eslab qoling, xaritaning o'z CSS fayli bor.
MapContainer → TileLayer → Marker — har qanday Leaflet xaritasining o'zgarmas uchta qatlami: rom → xarita rasmlari → belgilar.
🔥1
Sabina Norbekova | Blog
#leaflet #xarita #map 🗺 React'da interaktiv xarita: Leaflet bilan ishlash (amaliy qo'llanma) Loyihaga foydalanuvchi manzilini, mashina joylashuvini yoki filial nuqtalarini xaritada ko'rsatish kerak bo'ladigan…
Xizmat bepul, kalit talab qilinmaydi, va o'rnatish 15 daqiqadan ko'p vaqt olmaydi — shuning uchun React loyihasiga xarita qo'shish kerak bo'lsa, birinchi tanlov sifatida Leaflet'ni tavsiya qilsa bo'ladi.
#excel #eksport #import
📊 Node.js'da Excel bilan ishlash: eksport va import (amaliy qo'llanma)
Ko'pchilik backend loyihada excel bilan bog'liq talablar bo'lishi mumkin, masalan ma'lumotlarni Excel faylga chiqarish (masalan, hisobot) yoki tayyor Excel fayldan ma'lumot o'qib olish (masalan, ommaviy import).
Buning uchun exceljs kutubxonasidan foydalanamiz. — Node.js dunyosida bu vazifa uchun eng ko'p ishlatiladigan kutubxonalardan biri.
1-qadam — Kutubxonani o'rnatish
2-qadam — Eksport (dastur → Excel fayl)
4 qadam:
1. Excel "kitobi" (Workbook) yaratamiz.
2. Ichiga "varaq" (Worksheet) qo'shamiz.
3. Ustunlarni belgilaymiz — header foydalanuvchi ko'radigan nom, key esa dastur ichida ishlatiladigan nom.
4. Har bir qatorni addRow() bilan qo'shamiz.
❗️Muhim tushuncha: key Excel'da ko'rinmaydi. addRow({ name: 'Qalam' }) desangiz, ExcelJS buni avtomatik "Nomi" ustuniga qo'yadi, chunki ular key orqali bog'langan. Ustunlar tartibini columns massividagi tartib belgilaydi.
workbook.xlsx.writeBuffer() — tayyor faylni diskka saqlamasdan, to'g'ridan-to'g'ri xotirada baytlar oqimiga (Buffer) aylantiradi. Serverda vaqtinchalik fayl yaratib, keyin o'chirib yurishga hojat yo'q — kichik-o'rta hajmdagi fayllar uchun bu tezroq va toza yechim.
Bu bufferni brauzerga "fayl sifatida yuklab olish" deb yuborish uchun ikkita HTTP header hal qiluvchi rol o'ynaydi:
Content-Type — "bu qanday fayl" deydi. Excel .xlsx fayllari uchun bu doim shu bir xil qator: application/vnd.openxmlformats-officedocument.spreadsheetml.sheet.
Content-Disposition: attachment; filename="..." — brauzerga "buni sahifada ko'rsatma, kompyuterga yuklab ol" deydi. Aynan shu header "Yuklab olish" oynasini chiqaradi.
📊 Node.js'da Excel bilan ishlash: eksport va import (amaliy qo'llanma)
Ko'pchilik backend loyihada excel bilan bog'liq talablar bo'lishi mumkin, masalan ma'lumotlarni Excel faylga chiqarish (masalan, hisobot) yoki tayyor Excel fayldan ma'lumot o'qib olish (masalan, ommaviy import).
Buning uchun exceljs kutubxonasidan foydalanamiz. — Node.js dunyosida bu vazifa uchun eng ko'p ishlatiladigan kutubxonalardan biri.
1-qadam — Kutubxonani o'rnatish
npm install exceljs
2-qadam — Eksport (dastur → Excel fayl)
4 qadam:
const workbook = new ExcelJS.Workbook();
const sheet = workbook.addWorksheet('Ma\'lumotlar');
sheet.columns = [
{ header: 'Nomi', key: 'name' },
{ header: 'Narxi', key: 'price' },
];
items.forEach(item => sheet.addRow(item));
const buffer = await workbook.xlsx.writeBuffer();
1. Excel "kitobi" (Workbook) yaratamiz.
2. Ichiga "varaq" (Worksheet) qo'shamiz.
3. Ustunlarni belgilaymiz — header foydalanuvchi ko'radigan nom, key esa dastur ichida ishlatiladigan nom.
4. Har bir qatorni addRow() bilan qo'shamiz.
❗️Muhim tushuncha: key Excel'da ko'rinmaydi. addRow({ name: 'Qalam' }) desangiz, ExcelJS buni avtomatik "Nomi" ustuniga qo'yadi, chunki ular key orqali bog'langan. Ustunlar tartibini columns massividagi tartib belgilaydi.
workbook.xlsx.writeBuffer() — tayyor faylni diskka saqlamasdan, to'g'ridan-to'g'ri xotirada baytlar oqimiga (Buffer) aylantiradi. Serverda vaqtinchalik fayl yaratib, keyin o'chirib yurishga hojat yo'q — kichik-o'rta hajmdagi fayllar uchun bu tezroq va toza yechim.
Bu bufferni brauzerga "fayl sifatida yuklab olish" deb yuborish uchun ikkita HTTP header hal qiluvchi rol o'ynaydi:
Content-Type — "bu qanday fayl" deydi. Excel .xlsx fayllari uchun bu doim shu bir xil qator: application/vnd.openxmlformats-officedocument.spreadsheetml.sheet.
Content-Disposition: attachment; filename="..." — brauzerga "buni sahifada ko'rsatma, kompyuterga yuklab ol" deydi. Aynan shu header "Yuklab olish" oynasini chiqaradi.
#excel #eksport #import
3-qadam — Import (Excel fayl → dastur)
Bu eksportga qaraganda ancha murakkabroq, chunki foydalanuvchi noto'g'ri formatdagi fayl yuklashi mumkin.
Naqsh eksportga aynan teskari:
Workbook yaratamiz → xlsx.load(buffer) bilan o'qiymiz → qatorlarni birma-bir tekshiramiz.
Eng "og'riqli" qismi — bitta katakcha (cell) ichidagi qiymat turli xil shaklda kelishi mumkin:
Formula natijasi ({ result: ..., formula: '...' } — ExcelJS formulaning o'zini emas, hisoblangan natijasini beradi)
Rangli/formatlangan matn ({ richText: [...] })
Shuning uchun cellText(), cellNumber(), cellDate() kabi "universal o'quvchi" funksiyalar yozib olish tavsiya etiladi — ular qaysi shaklda kelishidan qat'i nazar, doim bitta oddiy JavaScript qiymatini qaytaradi.
❗️Muhim tushuncha: cell.valueni hech qachon to'g'ridan-to'g'ri ishlatish tavsiya qilinmaydi, har doim shunday normallashtiruvchi qatlam qo'yish kerak.
4-qadam — Noaniq ma'lumotni jimgina o'tkazib yubormaslik
Import paytida ba'zi qiymatlar noaniq yoki taxminiy tarzda hal qilinishi mumkin (masalan, bitta ustunda faqat raqam bor, lekin u nimani anglatishi kontekstga qarab taxmin qilinadi). Bunday holatlarda o'sha qatorni alohida ro'yxatga (masalan, suspiciousRows) qo'shib borish yaxshi amaliyot hisoblanadi. Import tugagach, foydalanuvchiga "mana N ta qatorda taxmin qilindi, tekshirib chiqing" deb ko'rsatiladi — hech narsa jimgina noto'g'ri import qilinmaydi.
Xulosa
exceljs — Node.js'da Excel bilan ishlash uchun standart tanlov: Workbook → Worksheet → columns/rows.
Eksport oson va oldindan aytib bo'ladigan jarayon — chunki ma'lumotni o'zimiz beryapmiz.
Import qiyinroq — chunki foydalanuvchi faylni har xil formatlab yuborishi mumkin, shuning uchun har doim "universal o'quvchi" funksiyalar va "shubhali qator" mexanizmi kerak bo'ladi.
Fayl xotirada (buffer) ishlanadi, diskka yozilmaydi.
✅ Qiziq fakt: bu naqsh faqat Node.js'ga xos emas — Python'da pandas/openpyxl (pd.read_excel() / df.to_excel()), Java'da Apache POI (Workbook, Sheet, Row, Cell — deyarli bir xil nomlar!) ham xuddi shu tuzilishdan foydalanadi. Sababi oddiy: .xlsx fayli aslida bir nechta XML fayldan tashkil topgan ZIP arxivi, shuning uchun deyarli barcha tillardagi kutubxonalar Excel faylining o'z ichki tuzilishini aks ettiradi.
3-qadam — Import (Excel fayl → dastur)
Bu eksportga qaraganda ancha murakkabroq, chunki foydalanuvchi noto'g'ri formatdagi fayl yuklashi mumkin.
const workbook = new ExcelJS.Workbook();
await workbook.xlsx.load(file.buffer);
const sheet = workbook.getWorksheet('Varaq nomi');
sheet.eachRow((row, rowNumber) => {
const name = row.getCell(1).value;
const price = row.getCell(2).value;
// ...
});
Naqsh eksportga aynan teskari:
Workbook yaratamiz → xlsx.load(buffer) bilan o'qiymiz → qatorlarni birma-bir tekshiramiz.
Eng "og'riqli" qismi — bitta katakcha (cell) ichidagi qiymat turli xil shaklda kelishi mumkin:
- Oddiy matn (string)
- Raqam (number)
- Sana (Date obyekti)
Formula natijasi ({ result: ..., formula: '...' } — ExcelJS formulaning o'zini emas, hisoblangan natijasini beradi)
Rangli/formatlangan matn ({ richText: [...] })
Shuning uchun cellText(), cellNumber(), cellDate() kabi "universal o'quvchi" funksiyalar yozib olish tavsiya etiladi — ular qaysi shaklda kelishidan qat'i nazar, doim bitta oddiy JavaScript qiymatini qaytaradi.
❗️Muhim tushuncha: cell.valueni hech qachon to'g'ridan-to'g'ri ishlatish tavsiya qilinmaydi, har doim shunday normallashtiruvchi qatlam qo'yish kerak.
4-qadam — Noaniq ma'lumotni jimgina o'tkazib yubormaslik
Import paytida ba'zi qiymatlar noaniq yoki taxminiy tarzda hal qilinishi mumkin (masalan, bitta ustunda faqat raqam bor, lekin u nimani anglatishi kontekstga qarab taxmin qilinadi). Bunday holatlarda o'sha qatorni alohida ro'yxatga (masalan, suspiciousRows) qo'shib borish yaxshi amaliyot hisoblanadi. Import tugagach, foydalanuvchiga "mana N ta qatorda taxmin qilindi, tekshirib chiqing" deb ko'rsatiladi — hech narsa jimgina noto'g'ri import qilinmaydi.
Xulosa
exceljs — Node.js'da Excel bilan ishlash uchun standart tanlov: Workbook → Worksheet → columns/rows.
Eksport oson va oldindan aytib bo'ladigan jarayon — chunki ma'lumotni o'zimiz beryapmiz.
Import qiyinroq — chunki foydalanuvchi faylni har xil formatlab yuborishi mumkin, shuning uchun har doim "universal o'quvchi" funksiyalar va "shubhali qator" mexanizmi kerak bo'ladi.
Fayl xotirada (buffer) ishlanadi, diskka yozilmaydi.
✅ Qiziq fakt: bu naqsh faqat Node.js'ga xos emas — Python'da pandas/openpyxl (pd.read_excel() / df.to_excel()), Java'da Apache POI (Workbook, Sheet, Row, Cell — deyarli bir xil nomlar!) ham xuddi shu tuzilishdan foydalanadi. Sababi oddiy: .xlsx fayli aslida bir nechta XML fayldan tashkil topgan ZIP arxivi, shuning uchun deyarli barcha tillardagi kutubxonalar Excel faylining o'z ichki tuzilishini aks ettiradi.
Forwarded from ULUL ALBAB - The People of Intellect
18 yoshli qizlarga qalbdan nasihat: #youasked
1. Jamiyat standardlari emas, islomiy qadriyat bilan ulg'ay. Bilib-bilmay, feminist g'oyalarga uchma. Mo'minning karami taqvosi bilan - karyerasi, layklari, gullari, mashinasi bilan emas.
2. Qalbingni va fe'lingni go'zallashtir. Shu qalbing seni boshqalardan ajratib turadi. Qalbingga avvallo Allohning muhabbatini joyla.
3. Ibodatlaringni muhofaza qil. Namoz, Qur'on, zikr va nafllar - qo'rg'oning bo'lsin.
4. Jismingni ko'z-ko'z qilma. "Olmos"deksan. O'zingni asra. Libosing taqvo va hayo bo'lsin. (Iloji boricha) hatto rasmingni begona ko'zlardan asra.
5. Yolg'iz qolishdan, qadriyatsizlar tomonidan ajratib qo'yilishdan qo'rqma. Bu vaqtni o'z foydangga, rivojlanishingga ishlat.
Aslida, aytar nasihatlar ko'p. Amaliga tavfiq bersin.
© ULUL ALBAB yozdi
1. Jamiyat standardlari emas, islomiy qadriyat bilan ulg'ay. Bilib-bilmay, feminist g'oyalarga uchma. Mo'minning karami taqvosi bilan - karyerasi, layklari, gullari, mashinasi bilan emas.
2. Qalbingni va fe'lingni go'zallashtir. Shu qalbing seni boshqalardan ajratib turadi. Qalbingga avvallo Allohning muhabbatini joyla.
3. Ibodatlaringni muhofaza qil. Namoz, Qur'on, zikr va nafllar - qo'rg'oning bo'lsin.
4. Jismingni ko'z-ko'z qilma. "Olmos"deksan. O'zingni asra. Libosing taqvo va hayo bo'lsin. (Iloji boricha) hatto rasmingni begona ko'zlardan asra.
5. Yolg'iz qolishdan, qadriyatsizlar tomonidan ajratib qo'yilishdan qo'rqma. Bu vaqtni o'z foydangga, rivojlanishingga ishlat.
6. Xarakter/fe'l-atvoringni bahona qilma. Introvert bo'lsang, qobig'ingdan chiqishni, ekstravert bo'lsang, nozik va sezgir bo'lishni o'rgan. Hech kim seni "boringcha qabul qilish"ga majbur emas.
7. Ota-onang, yaqinlaring bilan chiroyli munosabat qil. Ularga yaqin bo'l. Sinovlarga iymon bilan sabr qil.
8. Judda sodda (naive) bo'lma. Kim yaxshi, shirin gapirsa, ishonib ketaverma. Yolg'on mehr-e'tiborga aldanma. Uzoq muddatda dunyo va oxirating uchun foydalisigacha sabr qil.
9. Onasan. Bo'lajak farzandlaring uchun o'zingni tarbiya qil. Shunga mos solih ota tanla.
10. O'zingni birovga taqqoslama. Hammasi o'z yo'l-yo'rig'ida, nasib qilganida, Alloh bitgan vaqtda yetib keladi.
11. Jismoniy, aqliy va ruhiy sog'liging haqida qayg'ur.
12. Istixorani lozim tut. Har bir ishni Allohga havola qil.
13. Beruvchi bo'l, Alloh uchun qil - xotirjam bo'lasan. Ayollar tabiatiga xos illatlarga qarshi kurash.
14. Qanday yashasang, yasha.
Kim bilan do'st bo'lsang, bo'l.
Turmushing qancha ideal bo'lsa, bo'lsin.
Lekin agar qalbda Allohni ustun qo'yolmasang, hech qaysi biri tatimaydi. "Ayollik baxti"ngdan avval "bandalik baxti"ngni top.
Aslida, aytar nasihatlar ko'p. Amaliga tavfiq bersin.
© ULUL ALBAB yozdi
Forwarded from Webmakon | AI
@webmakon
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤2