"Men Robbimga qullik qilmoqchi ekanman, eng avval komil shaxsiyat bo'lishdan boshlashim kerak ekan. " degandi bir dugonam.
Bu huddi ehson maqomiga o'xshaydi. Ibodatdagi ehson Alloh seni korib turgandek amal qilish. Bandalar bilan muloqatdagisi esa yaxshilik, amallarni oliy darajada bajarish. Har qanday vazifani yuqori sifat bilan qilish, ma'suliyatlilik, go'zal xulq, omonatga e'tiborli bo'lish, muloqatda har kimni hurmatini o'z joyiga qo'yish. Hech bo'lmaganda boshqalarga zarari yetmasligini ta'minlash.
Endi jamiyatda har kim shu maqomga intilsa islohatni tasavvur qilyapsizmi?
Bu huddi ehson maqomiga o'xshaydi. Ibodatdagi ehson Alloh seni korib turgandek amal qilish. Bandalar bilan muloqatdagisi esa yaxshilik, amallarni oliy darajada bajarish. Har qanday vazifani yuqori sifat bilan qilish, ma'suliyatlilik, go'zal xulq, omonatga e'tiborli bo'lish, muloqatda har kimni hurmatini o'z joyiga qo'yish. Hech bo'lmaganda boshqalarga zarari yetmasligini ta'minlash.
Endi jamiyatda har kim shu maqomga intilsa islohatni tasavvur qilyapsizmi?
فؤاد
Video
Erkak kishi oila boshlig'i, ta'minotchisi, shu bilan birga yo'lboshchisi hamdir. Ko'p insonlar oila ta'minoti erkakda bo'lgani sabab, ularga ilm olish shartmas deb o'ylashadi. Lekin qanday qilib ilmsiz shaxs yo'lboshchi bo'la olardi?
- Iymon doim yangilanib turadi, uni kuchaytirish uchun har bir musulmonga ilm kerak.
- Hozirgi zamonda vaqtni ham bahona qila olmaysiz. Audio kitoblar, podkast, vudeo darsliklar, hullas smartfonlar orqali ustozlar "uyingizga kelib dars o'tishadi"
- Oilani vaziri ayol, lekin u podshoh bo'lolmaydiku, oila boshlig'iga doim ham aql o'rgatsa yoqmaydi. Mayli bir eshitar, ikki eshitar keyin joniga tegmaydimi?
- Mayli adabiyot o'qimasinlar lekin musulmon sifatida, zimmasidagilarga omonatdor sifatida hech bo'lmasa fiqhdan, Qurondan habardan bo'lishlari, shaxsiyatni rivojlantirish ustida ishlashlari kerak emasmi? Ta'minotchi sifatida ham o'z sohasida izlanishlari kerak emasmi?
- Yana ayol zaif, u zaifa bo'lishni istaydi, erkak bo'lsa ilmli ayol istar ekan ayolidan ko'ra ilmliroq bo'lishi zarur. Shundagina ayol yoriga itoatda qiynalmaydi.
- Iymon doim yangilanib turadi, uni kuchaytirish uchun har bir musulmonga ilm kerak.
- Hozirgi zamonda vaqtni ham bahona qila olmaysiz. Audio kitoblar, podkast, vudeo darsliklar, hullas smartfonlar orqali ustozlar "uyingizga kelib dars o'tishadi"
- Oilani vaziri ayol, lekin u podshoh bo'lolmaydiku, oila boshlig'iga doim ham aql o'rgatsa yoqmaydi. Mayli bir eshitar, ikki eshitar keyin joniga tegmaydimi?
- Mayli adabiyot o'qimasinlar lekin musulmon sifatida, zimmasidagilarga omonatdor sifatida hech bo'lmasa fiqhdan, Qurondan habardan bo'lishlari, shaxsiyatni rivojlantirish ustida ishlashlari kerak emasmi? Ta'minotchi sifatida ham o'z sohasida izlanishlari kerak emasmi?
- Yana ayol zaif, u zaifa bo'lishni istaydi, erkak bo'lsa ilmli ayol istar ekan ayolidan ko'ra ilmliroq bo'lishi zarur. Shundagina ayol yoriga itoatda qiynalmaydi.
Shubha yo'qki inson doim odamlar orasidan go'zal ahloq egalari tomon intiladi. Shu fazilatlardan biri viqor.
📖 Alloh taolo aytadi:
"Ar-Rahmonning (Mehribonning) bandalari — ular yer yuzida sokinlik bilan yururlar, johillar ularga murojaat qilganida esa 'salom' bilan javob qaytarurlar." (Furqon surasi, 63-oyat)
Ibn Kasir tafsirda aytadi: "Oyatdagi yerda sokinlik bilan yururlar degani — ular haddan tashqari xokisorlik bilan emas, or-nomusli va salobatli yururlar degani"
📖Rasululloh ﷺ yurishlarida ham viqorli bo‘lganlar. Yerda salobat bilan yurardilar, bosgan har qadamlarida yer ular uchun egilayotgandek tuyilardi.
Bir rivoyatda Umar ibn al-Xattob bir yigitni juda zaif yurayotganini ko‘rib:
“Nega bunaqa yurasan? Kasalmisan?” – deb so‘raganlar.
Viqor bu - vazminlik va jiddiylik, ortiqcha hazil qilmaslik, or nomusli bo'lish; boshqalarni g'iybat qilish, masxaralash bilan o'zini past tutmaslik, ko'zlardagi yenglillik o'rniga salobat, hamda jilmayishdagi me'yor.
Masalan bir insonga g'azab bilan muomola qilinsa ham, sukut saqlashi viqordandir.
📖 Alloh taolo aytadi:
"Ar-Rahmonning (Mehribonning) bandalari — ular yer yuzida sokinlik bilan yururlar, johillar ularga murojaat qilganida esa 'salom' bilan javob qaytarurlar." (Furqon surasi, 63-oyat)
Ibn Kasir tafsirda aytadi: "Oyatdagi yerda sokinlik bilan yururlar degani — ular haddan tashqari xokisorlik bilan emas, or-nomusli va salobatli yururlar degani"
📖Rasululloh ﷺ yurishlarida ham viqorli bo‘lganlar. Yerda salobat bilan yurardilar, bosgan har qadamlarida yer ular uchun egilayotgandek tuyilardi.
Bir rivoyatda Umar ibn al-Xattob bir yigitni juda zaif yurayotganini ko‘rib:
“Nega bunaqa yurasan? Kasalmisan?” – deb so‘raganlar.
Viqor bu - vazminlik va jiddiylik, ortiqcha hazil qilmaslik, or nomusli bo'lish; boshqalarni g'iybat qilish, masxaralash bilan o'zini past tutmaslik, ko'zlardagi yenglillik o'rniga salobat, hamda jilmayishdagi me'yor.
Masalan bir insonga g'azab bilan muomola qilinsa ham, sukut saqlashi viqordandir.
اللهم بارك لي في وقتي ونومي ويقظتي، واجعل لي في نومي عبادة، وفي صحوي بركة.
“O Allah, bless my time, my sleep and my waking hours; make my sleep an act of worship, and my waking hours full of barakah.”
“O Allah, bless my time, my sleep and my waking hours; make my sleep an act of worship, and my waking hours full of barakah.”
Qalbingni sajdaga quyib duo qilasan, vaqtlar o'tib duoying yodingdan chiqadi. Robbing bo'lsa unutmaydi. Bir kuni o'zingni duolaring ichida toparkan, ortga boqib tabassum qilasan.
Har bir odam oʻz dunyosida yashaydi. Nikoh qurgan juftliklar esa bir olamda yashab, ana shu olamni obod qila boshlaydi.
"O tranquil soul,
Return to your Lord — pleased and pleasing [to Him],
So enter among My servants,
And enter My Paradise."
(Surah Al-Fajr, 89:27–30)
Return to your Lord — pleased and pleasing [to Him],
So enter among My servants,
And enter My Paradise."
(Surah Al-Fajr, 89:27–30)
فؤاد
Let July be the month of rebuild.
and once you go back to the things that makes you happy - things that make you you, that spark in your eyes, it will be back again.
Ayol - sakiynat🕊
Arab tilidagi maskan va sakiynat soʻzlari - " سكن" - ya'ni hotirjamlik, tinchlanish manosini beruvchi oʻzakdan olingan.
وَجَعَلَ لَكُم مِّن بُيُوتِكُمْ سَكَنًا
“Va U sizlarga uyingizni oromgoh (dam olish joyi) qilib berdi...” (Nahl surasi, 80-oyat)
Mening fikrimcha maskandagi ana shu sakiynat - fitrati latif qilib yaratilgan ayollar orqali oilada qaror topadi. Tashqari dunyo shovqilanlaridan kishi ana shu sakiynat sabab uyga shoshiladi. Ostonadan qadam bosarkan, qarshisidagi nurli tabassumni koʻrib yelkalaridagi ogʻir yuklar agʻdariladi.
Daxshatli dunyodan bazan gʻamnok, bazan shod qaytgan bolalar ana shu issiq onalari bagʻriga yugararkan hotirjamlik topadi.
Oilada ayol baxtli, hotirjam emas ekan maskanning ham iliq tafti boʻlmaydi. Juftlar bir biriga shu qadar bogʻliqki, birining baxtisiz, ikkinchisi sakiynatga erisha olmaydi.
Arab tilidagi maskan va sakiynat soʻzlari - " سكن" - ya'ni hotirjamlik, tinchlanish manosini beruvchi oʻzakdan olingan.
وَجَعَلَ لَكُم مِّن بُيُوتِكُمْ سَكَنًا
“Va U sizlarga uyingizni oromgoh (dam olish joyi) qilib berdi...” (Nahl surasi, 80-oyat)
Mening fikrimcha maskandagi ana shu sakiynat - fitrati latif qilib yaratilgan ayollar orqali oilada qaror topadi. Tashqari dunyo shovqilanlaridan kishi ana shu sakiynat sabab uyga shoshiladi. Ostonadan qadam bosarkan, qarshisidagi nurli tabassumni koʻrib yelkalaridagi ogʻir yuklar agʻdariladi.
Daxshatli dunyodan bazan gʻamnok, bazan shod qaytgan bolalar ana shu issiq onalari bagʻriga yugararkan hotirjamlik topadi.
Oilada ayol baxtli, hotirjam emas ekan maskanning ham iliq tafti boʻlmaydi. Juftlar bir biriga shu qadar bogʻliqki, birining baxtisiz, ikkinchisi sakiynatga erisha olmaydi.