موقع تست SSRF فقط روی "169.254.169.254" تمرکز نکنید

خیلی وقت‌ ها مشکل اصلی، اختلاف بین Parser ها و Resolver هاس، نه خود Payload.

برای همین این موارد رو هم به Wordlist اضافه کنید :

http://127.1/
http://0/
http://[::ffff:127.0.0.1]/
http://user@internal.host/
http://allowed.com@127.0.0.1/
Decimal / Octal IP
Redirect → Internal Target

📌Tips :
حتماً سناریوی Redirect رو هم تست کنید بعضی برنامه‌ ها فقط URL اولیه رو اعتبارسنجی میکنن، اما بعد از Redirect، درخواست بدون محدودیت به مقصد داخلی ارسال میشه.

برای دریافت به‌روزرسانی‌های امنیتی روزانه، و اخبار امنیت سایبری مارو به عنوان منبع مورد نظر خود دنبال کنید ->❤️💻
GROUP ™️
@mandegar_sec | channel

#BugBounty #SSRF #WebSecurity #Recon

فایل پایتون هک وردپرس نسخه های قدیمی

https://github.com/Icex0/wp2shell-poc

وردپرستون رو بروز کنید هک میشید
پاکسازی هم کنید

@poinair پوینا

🔍 دوره دوم سئو شریف رو میتونید از لیست پخش آپارات با اینترنت نیم بها ببینید و دانلود کنید

https://www.aparat.com/playlist/23455226

❕ ولی فایل ها رو از کانال تلگرام دوره دانلود کنید .
https://t.me/+lPA3ZcihZosxYWQx

✅ کانال آپارت سئوگل رو دنبال کنید و عضو بشین که هیچ آموزشی رو از دست ندین . چون همش در حال آپدیته ...

https://www.aparat.com/seogoal/

شروع درس نتورک پلاس



انواع شبکه از کوچک به بزرگ


| نام | مخفف | محدوده |
| --- | ------------------------- | ------------------- |
| PAN | Personal Area Network | چند متر |
| LAN | Local Area Network | یک اتاق یا ساختمان |
| CAN | Campus Area Network | چند ساختمان کنار هم |
| MAN | Metropolitan Area Network | یک شهر |
| WAN | Wide Area Network | چند شهر یا کل دنیا |

دو معماری اصلی شبکه:
Client-Server (کلاینت-سرور)
یک سرور مرکزی خدمات و منابع را ارائه می‌دهد.
کلاینت‌ها درخواست خود را به سرور ارسال می‌کنند.
مثال: وب‌سایت‌ها، بانک‌ها، ایمیل، شبکه‌های سازمانی.
Peer-to-Peer (P2P) (همتا به همتا)
همه دستگاه‌ها با هم برابر هستند و هرکدام می‌توانند هم سرویس‌دهنده و هم سرویس‌گیرنده باشند.
سرور مرکزی وجود ندارد.
مثال: اشتراک‌گذاری فایل بین دو کامپیوتر، BitTorrent.
نکته امتحانی
Client-Server = سرور مرکزی
Peer-to-Peer = بدون سرور مرکزی، ارتباط مستقیم بین دستگاه‌ها

مدل های توپولوژی شبکه به این شرح هست :
===========
مدل‌های توپولوژی (Topology) شبکه، نحوه اتصال دستگاه‌ها به یکدیگر را نشان می‌دهند.
۱. Bus (گذرگاهی)

PC ── PC ── PC ── PC

همه دستگاه‌ها به یک کابل اصلی (Backbone) وصل هستند.
مزیت: ارزان، نصب ساده
عیب: خرابی کابل اصلی = قطع کل شبکه
===========

۲. Star (ستاره‌ای) ⭐️ (رایج‌ترین)

       PC
        |
PC ─ Switch ─ PC
        |
       PC

همه دستگاه‌ها به یک سوئیچ یا هاب متصل هستند.
مزیت: مدیریت آسان، خرابی یک کابل فقط همان دستگاه را قطع می‌کند.
عیب: خرابی سوئیچ = قطع کل شبکه

===========

۳. Ring (حلقوی)

PC ─ PC
|      |
PC ─ PC

دستگاه‌ها به صورت یک حلقه به هم متصل‌اند.
مزیت: برخورد داده کمتر
عیب: خرابی یک گره یا کابل می‌تواند کل شبکه را مختل کند.

===========

۴. Mesh (مش)

PC────PC
|\    /|
| \  / |
|  \/  |
|  /\  |
| /  \ |
|/    \|
PC────PC

هر دستگاه به چند یا همه دستگاه‌های دیگر متصل است.
مزیت: بسیار پایدار و مقاوم
عیب: هزینه و کابل‌کشی زیاد


===========

۵. Tree (درختی)

        Core
       /    \
   Switch  Switch
    /  \      \
  PC   PC     PC

ترکیبی از چند توپولوژی ستاره‌ای به صورت سلسله‌مراتبی.
مزیت: مناسب شبکه‌های بزرگ
عیب: خرابی تجهیزات بالادستی روی بخش‌های پایین اثر می‌گذارد.


===========

۶. Hybrid (ترکیبی)
ترکیبی از دو یا چند توپولوژی (مثل Star + Bus یا Star + Ring).
مزیت: انعطاف‌پذیر
عیب: طراحی و مدیریت پیچیده‌تر


===========

توپولوژی‌های رایج شبکه‌های بی‌سیم (Wireless Topologies) عبارت‌اند از:
============

1. Infrastructure (زیرساختی) ⭐️ (رایج‌ترین)

     Access Point
      /   |   \
    📱   💻   🖥

همه دستگاه‌ها از طریق Access Point (AP) یا مودم وای‌فای به هم متصل می‌شوند.
کاربرد: خانه، شرکت، دانشگاه، کافی‌شاپ
نکته امتحانی: وجود Access Point مهم‌ترین ویژگی این توپولوژی است.

============

2. Ad-Hoc (همتا به همتا)

💻 ───── 📱
 \       /
  \     /
    🖥

دستگاه‌ها مستقیماً به هم وصل می‌شوند.
Access Point وجود ندارد.
کاربرد: انتقال فایل بین لپ‌تاپ و موبایل یا چند دستگاه بدون مودم
نکته امتحانی: بدون AP، ارتباط مستقیم بین دستگاه‌ها.

============

3. Mesh Wireless (مش بی‌سیم)

AP1 ─── AP2
 │  \   / │
 │   \ /  │
AP3 ─── AP4

چند اکسس‌پوینت به صورت بی‌سیم به هم متصل هستند.
اگر یکی از مسیرها قطع شود، داده از مسیر دیگری عبور می‌کند.
کاربرد: شهر هوشمند، دانشگاه، هتل، مراکز بزرگ
نکته امتحانی: پایداری و پوشش بالا.


============

4. Point-to-Point (P2P)

🏢 ═════════════ 🏢

ارتباط بی‌سیم بین دو نقطه.
کاربرد: اتصال دو ساختمان یا دو شعبه شرکت.

============

5. Point-to-Multipoint (PtMP)

         AP
      /   |   \
   Site1 Site2 Site3

یک نقطه مرکزی به چند نقطه دیگر متصل می‌شود.
کاربرد: سرویس‌دهنده‌های اینترنت (WISP)، دوربین‌های نظارتی، ارتباط چند ساختمان.


============

استانداردهای مهم Wi-Fi (IEEE 802.11)
استاندارد
فرکانس
حداکثر سرعت
نکته امتحانی
802.11
2.4GHz
2 Mbps
اولین نسخه
802.11a
5GHz
54 Mbps
برد کمتر، تداخل کمتر
802.11b
2.4GHz
11 Mbps
برد بیشتر
802.11g
2.4GHz
54 Mbps
سرعت بالا + سازگار با b
802.11n (Wi-Fi 4)
2.4/5GHz
تا 600 Mbps
استفاده از MIMO
802.11ac (Wi-Fi 5)
5GHz
تا 6.9 Gbps
سرعت بسیار بالا
802.11ax (Wi-Fi 6)
2.4/5GHz
تا 9.6 Gbps
OFDMA، MU-MIMO
802.11be (Wi-Fi 7)
2.4/5/6GHz
تا 46 Gbps
جدیدترین استاندارد، تأخیر بسیار کم

============
نکات حفظی امتحانی
802.3 = Ethernet (کابلی)
802.11 = Wi-Fi (بی‌سیم)
802.15 = Bluetooth
802.16 = WiMAX
802.1Q = VLAN
802.1D = STP
802.1X = Authentication (احراز هویت)

لایه 1: Physical (فیزیکی)
وظیفه:
انتقال بیت روی کابل یا امواج
واحد داده:
Bit
دستگاه‌ها:
Hub
Repeater
کابل
کانکتور
فیبر نوری
نکات امتحانی:
هیچ آدرس‌دهی ندارد.
فقط صفر و یک را منتقل می‌کند.

===
لایه 2: Data Link (پیوند داده)
وظیفه:
انتقال فریم
کنترل خطا
MAC Address
آدرس:
MAC Address
دستگاه:
Switch
Bridge
پروتکل‌ها:
Ethernet
PPP
PDU:
Frame
نکات امتحانی:
سوئیچ در این لایه کار می‌کند.
MAC Address مربوط به این لایه است.
===
لایه 3: Network (شبکه)
وظیفه:
آدرس‌دهی منطقی
Routing
آدرس:
IP Address
دستگاه:
Router
پروتکل‌ها:
IPv4
IPv6
ICMP
OSPF
RIP
PDU:
Packet
نکات امتحانی:
Router در این لایه کار می‌کند.
IP Address متعلق به این لایه است.
===
لایه 4: Transport (انتقال)
وظیفه:
انتقال مطمئن اطلاعات
کنترل خطا
شماره‌گذاری
تقسیم و سرهم کردن بسته‌ها
پروتکل‌های مهم:
TCP
UDP
PDU:
Segment
نکات امتحانی:
TCP:
Connection-Oriented
قابل اعتماد
سه مرحله‌ای (Three-way Handshake)
UDP:
Connectionless
سریع
بدون تضمین رسیدن داده
===
لایه 5: Session (نشست)
وظیفه:
ایجاد (Establish)
مدیریت (Manage)
خاتمه اتصال (Terminate)
بین دو سیستم
نکات امتحانی:
مدیریت Session
Synchronization
===
لایه 6: Presentation (ارائه)
وظیفه:
تبدیل فرمت داده
رمزنگاری (Encryption)
رمزگشایی (Decryption)
فشرده‌سازی (Compression)
مثال:
JPEG
PNG
MP3
MPEG
SSL/TLS
نکات امتحانی:
مسئول Encryption و Compression است.
===
لایه 7: Application (کاربرد)
وظیفه:
ارتباط مستقیم با کاربر و برنامه‌ها
پروتکل‌های مهم (امتحانی):
HTTP / HTTPS
FTP
SMTP
POP3
IMAP
DNS
DHCP
Telnet
SSH
SNMP
داده (PDU):
Data
نکات امتحانی:
مرورگر، ایمیل و FTP در این لایه کار می‌کنند.
نزدیک‌ترین لایه به کاربر است.

مدل OSI (7 Layers)

┌─────────────────────────────┐
│ 7. Application │ کاربرد
├─────────────────────────────┤
│ 6. Presentation │ ارائه
├─────────────────────────────┤
│ 5. Session │ نشست
├─────────────────────────────┤
│ 4. Transport │ انتقال
├─────────────────────────────┤
│ 3. Network │ شبکه
├─────────────────────────────┤
│ 2. Data Link │ پیوند داده
├─────────────────────────────┤
│ 1. Physical │ فیزیکی
└─────────────────────────────┘






| Layer | فارسی | PDU | Address | Device | مهم‌ترین پروتکل |
| ----- | ------------ | ------- | ----------- | ------ | --------------- |
| 7 | Application | Data | - | - | HTTP, FTP, DNS |
| 6 | Presentation | Data | - | - | SSL/TLS |
| 5 | Session | Data | - | - | NetBIOS |
| 4 | Transport | Segment | Port Number | - | TCP, UDP |
| 3 | Network | Packet | IP Address | Router | IP, ICMP |
| 2 | Data Link | Frame | MAC Address | Switch | Ethernet, PPP |
| 1 | Physical | Bit | - | Hub | کابل، فیبر |








حفظی‌های طلایی امتحان
Layer 1 → Bit → Hub
Layer 2 → Frame → MAC → Switch
Layer 3 → Packet → IP → Router
Layer 4 → Segment → TCP/UDP
Layer 5 → Session
Layer 6 → Encryption / Compression
Layer 7 → HTTP / FTP / DNS

مدل TCP/IP مدل استاندارد اینترنت است و برخلاف OSI که ۷ لایه دارد، TCP/IP فقط ۴ لایه دارد.

حفظی:
TCP/IP = 4 لایه
OSI = 7 لایه

======
لایه‌های TCP/IP

┌──────────────────────────────┐
│ 4. Application               │
├──────────────────────────────┤
│ 3. Transport                 │
├──────────────────────────────┤
│ 2. Internet                  │
├──────────────────────────────┤
│ 1. Network Access (Link)     │
└──────────────────────────────┘

========

1) Network Access Layer (لایه دسترسی به شبکه)
وظیفه

ارسال و دریافت داده روی شبکه فیزیکی.

این لایه مشخص می‌کند داده چگونه روی کابل یا Wi-Fi منتقل شود.

کارهای این لایه
آدرس MAC
کارت شبکه (NIC)
کابل شبکه
Wi-Fi
سوئیچ
Ethernet
پروتکل‌ها
Ethernet
Wi-Fi (802.11)
PPP
ARP
دستگاه‌ها
Switch
Hub
کارت شبکه
=======
2) Internet Layer (لایه اینترنت)
وظیفه
پیدا کردن مسیر بین شبکه‌ها (Routing).
در این لایه به هر دستگاه یک IP Address اختصاص داده می‌شود.
کارهای این لایه
آدرس IP
مسیریابی
انتقال Packet بین شبکه‌ها
پروتکل‌ها
IP
ICMP
IGMP
دستگاه
Router
مثال
وقتی از ایران وارد سایت Google می‌شوی، Routerها با استفاده از IP مسیر را پیدا می‌کنند.
=========
3) Transport Layer (لایه انتقال)
وظیفه

تحویل صحیح داده بین دو دستگاه.

این لایه بررسی می‌کند داده سالم رسیده یا نه.

دو پروتکل مهم
TCP
اتصال‌گرا (Connection-Oriented)
مطمئن
دارای شماره ترتیب
کنترل خطا
ارسال مجدد در صورت خرابی

استفاده در:

HTTP
HTTPS
FTP
SSH
Email
———————————-
UDP
بدون اتصال
سریع
کنترل خطا ندارد
اگر بسته گم شود دوباره ارسال نمی‌شود.

استفاده در:

DNS
VoIP
بازی آنلاین
استریم ویدئو
========
4) Application Layer (لایه کاربرد)
وظیفه

ارتباط مستقیم با کاربر و برنامه‌ها.

تمام سرویس‌هایی که هر روز استفاده می‌کنی اینجا قرار دارند.

پروتکل‌ها
HTTP
HTTPS
FTP
SMTP
POP3
IMAP
DNS
DHCP
SSH
Telnet
SNMP

پروتکل (Protocol) چیست؟
پروتکل مجموعه‌ای از قوانین و استانداردهاست که مشخص می‌کند دستگاه‌ها چگونه با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
مثال ساده
مثل قوانین رانندگی:
اگر قانون وجود نداشته باشد، ماشین‌ها با هم تصادف می‌کنند.
در شبکه هم اگر پروتکل نباشد، کامپیوترها نمی‌دانند چگونه اطلاعات را ارسال یا دریافت کنند.

==========
مثال واقعی
فرض کن در واتساپ یک عکس برای دوستت می‌فرستی.
در پشت صحنه چندین پروتکل کار می‌کنند:

واتساپ
   │
 HTTPS
   │
 TCP
   │
 IP
   │
 Wi-Fi

هر کدام وظیفه خاصی دارند.

============

چرا به پروتکل نیاز داریم؟

پروتکل مشخص می‌کند:

داده چگونه ارسال شود؟
گیرنده چه کسی است؟
اگر داده گم شد چه اتفاقی بیفتد؟
اگر خطا رخ داد چه شود؟
سرعت ارسال چگونه باشد؟
امنیت چگونه برقرار شود؟

=======

ویژگی‌های یک پروتکل
یک پروتکل معمولاً این موارد را مشخص می‌کند:
1. قالب داده (Syntax)
ساختار بسته اطلاعات چگونه باشد.
مثلاً

Source IP
Destination IP
Data
Checksum

==============


2. معنی داده (Semantics)

هر قسمت از اطلاعات چه مفهومی دارد.

مثلاً:

IP مقصد یعنی داده باید به چه دستگاهی برسد.

============

3. زمان‌بندی (Timing)
چه زمانی ارسال شود؟
با چه سرعتی؟
اگر جواب نیامد چه مدت صبر کند؟

===========

انواع پروتکل‌های معروف
HTTP
HyperText Transfer Protocol
کاربرد:
باز کردن صفحات وب
مثال

http://example.com

پورت:
80

————————
HTTPS
نسخه امن HTTP
داده رمزنگاری می‌شود.
پورت:
443
مثال

https://google.com

————————
FTP
File Transfer Protocol
برای انتقال فایل
پورت:
21

————————
SFTP
انتقال فایل به صورت امن
بر پایه SSH
پورت:
22

————————
SSH
Secure Shell
برای مدیریت امن سرور
پورت:
22

————————
Telnet
مدیریت از راه دور
رمزنگاری ندارد.
پورت:
23

————————
SMTP
ارسال ایمیل
پورت:
25

————————
POP3
دریافت ایمیل
پورت:
110

————————
IMAP
دریافت ایمیل بدون حذف از سرور
پورت:
143

————————
DNS
Domain Name System
تبدیل دامنه به IP
مثال

google.com
↓

142.250.xxx.xxx

پورت:
53

————————
DHCP
اختصاص خودکار IP
مثلاً وقتی لپ‌تاپ را به وای‌فای وصل می‌کنی.
پورت‌ها:
67 و 68
————————
TCP
پروتکل انتقال مطمئن
ویژگی‌ها:
قابل اعتماد
ارسال مجدد
کنترل خطا
شماره‌گذاری بسته‌ها
کاربرد:
وب
بانک
ایمیل
FTP

————————
UDP
انتقال سریع
ویژگی‌ها:
بدون تضمین
بدون ارسال مجدد
سریع‌تر
کاربرد:
بازی آنلاین
تماس صوتی
استریم
DNS

————————
ICMP
برای تست شبکه
دستور معروف

ping

از ICMP استفاده می‌کند.

————————
ARP
تبدیل

IP
↓

MAC Address

فایل Hosts چیست؟
قبل از اینکه کامپیوتر از DNS سؤال کند، اول فایل Hosts را بررسی می‌کند.
در ویندوز مسیر آن:

C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts

در لینوکس:

/etc/hosts

===========

فایل Hosts چه کاری انجام می‌دهد؟
فرض کن داخل فایل نوشته شده:

127.0.0.1    localhost

یعنی هر وقت سیستم نام localhost را ببیند، به IP 127.0.0.1 برود.
همچنین می‌توان نوشت:

142.250.190.78    google.com

در این صورت، سیستم بدون پرسیدن از DNS، مستقیماً از این IP استفاده می‌کند.

======

هکر چطور از این سوءاستفاده می‌کند؟
فرض کن قربانی می‌خواهد وارد سایت بانک شود:

bank.com

اما بدافزار، فایل Hosts را تغییر داده و این خط را اضافه کرده است:

203.0.113.50    bank.com

(این IP فقط یک نمونه آموزشی است.)
از این به بعد، هر بار که کاربر bank.com را باز کند، سیستم به جای DNS، از فایل Hosts استفاده می‌کند و به آن IP می‌رود.
اگر در آن IP یک سایت جعلی (فیشینگ) وجود داشته باشد، کاربر ممکن است تصور کند وارد سایت واقعی بانک شده است.

=======

مراحل حمله

کاربر
    │
    ▼
bank.com را وارد می‌کند
    │
    ▼
سیستم فایل Hosts را بررسی می‌کند
    │
    ▼
آدرس جعلی پیدا می‌شود
    │
    ▼
مرورگر به IP جعلی متصل می‌شود
    │
    ▼
نمایش سایت تقلبی

========

هکر چگونه فایل Hosts را تغییر می‌دهد؟
به‌طور معمول، یک کاربر یا برنامه نمی‌تواند بدون دسترسی Administrator یا Root فایل Hosts را تغییر دهد.
بنابراین مهاجم معمولاً ابتدا یکی از این کارها را انجام می‌دهد:
آلوده کردن سیستم با بدافزار
سوءاستفاده از یک آسیب‌پذیری برای گرفتن دسترسی مدیریتی
فریب کاربر برای اجرای برنامه با دسترسی Administrator
استفاده از حساب مدیریتی که قبلاً به آن دسترسی پیدا کرده است
بعد از به دست آوردن مجوز لازم، فایل Hosts را ویرایش می‌کند.


========

چرا امروزه این حمله کمتر موفق است؟
چند دلیل مهم:
بیشتر سایت‌های مهم از HTTPS استفاده می‌کنند.
مرورگرها گواهی (Certificate) سایت را بررسی می‌کنند.
اگر سایت جعلی گواهی معتبر برای همان دامنه نداشته باشد، مرورگر هشدار امنیتی نشان می‌دهد.
به همین دلیل، صرف تغییر فایل Hosts معمولاً برای فریب کاربر کافی نیست؛ مگر اینکه عوامل دیگری نیز وجود داشته باشند، مانند نادیده گرفتن هشدارهای مرورگر یا نصب یک گواهی مخرب روی سیستم.

=======
چگونه متوجه شویم؟
اگر مشکوک شدی:
فایل Hosts را بررسی کن.
خطوط غیرعادی مربوط به دامنه‌های مهم (مثل بانک یا گوگل) را پیدا کن.
با دستور زیر ببین DNS چه IPای برمی‌گرداند:

nslookup google.com

اگر IP فایل Hosts با پاسخ DNS تفاوت داشته باشد، ممکن است فایل Hosts تغییر کرده باشد.

کابل‌های شبکه
کابل‌های شبکه به ۳ دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

Network Cables
│
├── 1. Twisted Pair (زوج به هم تابیده)
│      ├── UTP
│      ├── STP
│      └── FTP
│
├── 2. Coaxial (کواکسیال)
│
└── 3. Fiber Optic (فیبر نوری)

==========

1) Twisted Pair (زوج سیم به هم تابیده)

رایج‌ترین کابل شبکه دنیا
داخل آن ۸ رشته سیم (۴ زوج) وجود دارد که به صورت مارپیچ پیچیده شده‌اند.
دلیل تابیده بودن سیم‌ها
کاهش نویز (Noise)
جلوگیری از تداخل الکترومغناطیسی (EMI)
کاهش Crosstalk

==========
UTP (Unshielded Twisted Pair)

بدون شیلد
ویژگی‌ها:
ارزان
سبک
نصب آسان
رایج‌ترین کابل شبکه
کاربرد:
خانه
اداره
شرکت‌ها
حداکثر طول:
100 متر
سرعت:
بسته به Category
کانکتور:
RJ45


==========

STP (Shielded Twisted Pair)

دارای شیلد فلزی

مزایا:

مقاومت بالا در برابر نویز
مناسب کارخانه‌ها
مناسب کنار کابل برق

معایب:

گران
سنگین
نصب سخت‌تر

==========

FTP (Foiled Twisted Pair)

بین UTP و STP قرار می‌گیرد.

===========

ترتیب رنگ سیم‌های RJ45
داخل کابل UTP هشت رشته سیم وجود دارد.

1 سفید-نارنجی
2 نارنجی
3 سفید-سبز
4 آبی
5 سفید-آبی
6 سبز
7 سفید-قهوه‌ای
8 قهوه‌ای

به جای شیلد بافته‌شده، یک فویل آلومینیومی دور زوج‌ها یا کل کابل وجود دارد.

============

استانداردهای سوکت RJ45
T568A

1 سفید سبز
2 سبز
3 سفید نارنجی
4 آبی
5 سفید آبی
6 نارنجی
7 سفید قهوه‌ای
8 قهوه‌ای

==================

T568B (پرکاربرد)

1 سفید نارنجی
2 نارنجی
3 سفید سبز
4 آبی
5 سفید آبی
6 سبز
7 سفید قهوه‌ای
8 قهوه‌ای

=============

انواع کابل از نظر نحوه پانچ
Straight Through
دو سر کابل یکسان هستند.
مثلاً:

B ---------- B

یا

A ---------- A

کاربرد:
PC ↔️ Switch
Router ↔️ Switch
Server ↔️ Switch

============
Cross Over
دو سر متفاوت

A -------- B

کاربرد:
PC ↔️ PC
Switch ↔️ Switch
Router ↔️ Router
(در تجهیزات جدید با قابلیت Auto MDI-X معمولاً نیازی به کابل کراس نیست.)
===============

Fiber Optic (فیبر نوری)

اطلاعات توسط نور منتقل می‌شود.
مزایا:
سرعت بسیار بالا
نویز صفر
فاصله بسیار زیاد
امنیت بالا
معایب:
گران
نصب دشوار


انواع فیبر:

Single Mode (SMF)

هسته باریک (حدود 9 میکرون)
لیزر
ده‌ها تا صدها کیلومتر
مناسب مخابرات و ارتباطات بین‌شهری

Multi Mode (MMF)

هسته بزرگ‌تر (50 یا 62.5 میکرون)
LED یا VCSEL
چند صد متر تا چند کیلومتر
مناسب داخل ساختمان و دیتاسنتر



==========
حفظی‌های طلایی امتحان
UTP = بدون شیلد
STP = دارای شیلد
FTP = دارای فویل
RJ45 = کانکتور کابل شبکه
Cat5e = 1Gbps
Cat6a = 10Gbps تا 100 متر
Straight = دستگاه‌های متفاوت (PC ↔️ Switch)
Cross = دستگاه‌های مشابه (PC ↔️ PC)
Single Mode = Laser + فاصله زیاد
Multi Mode = LED/VCSEL + فاصله کمتر
Fiber = سریع‌ترین و مقاوم‌ترین در برابر نویز
حداکثر طول کابل مسی اترنت (UTP/STP) = 100 متر (۹۰ متر کابل ثابت + حداکثر ۱۰ متر پچ‌کورد)
این موارد تقریباً تمام نکات پایه و امتحانی مربوط به کابل‌های شبکه را پوشش می‌دهند و در آزمون‌های دانشگاهی و دوره‌های CCNA بیشترین کاربرد را دارند.

مبحث Devices در Network+ است، این بخش یکی از مهم‌ترین فصل‌هاست و تقریباً همیشه از آن سؤال می‌آید. باید وظیفه هر دستگاه، لایه OSI و تفاوت آن با دستگاه‌های دیگر را بلد باشی.

=================

Network Devices (تجهیزات شبکه)

Network Devices

Layer 1
│
├── Hub
├── Repeater
└── Modem

Layer 2
│
├── Switch
├── Bridge
└── Access Point

Layer 3
│
├── Router
└── Layer 3 Switch

Security
│
├── Firewall
├── IDS
├── IPS
└── Proxy

Wireless
│
├── Wireless Access Point
├── Wireless Router
└── Wireless Controller

Servers
│
├── DHCP Server
├── DNS Server
├── File Server
├── Mail Server
└── Web Server

=================

1) Hub

OSI Layer: 1 (Physical)
وظیفه
هاب فقط بیت‌ها (Bits) را دریافت و به همه پورت‌ها ارسال می‌کند.
مثلاً اگر ۸ کامپیوتر وصل باشند:

PC1 ---- Hub ---- PC2
             |
             PC3
             |
             PC4

اگر PC1 اطلاعات بفرستد:
همه کامپیوترها آن را دریافت می‌کنند.
ویژگی‌ها
✔️ هوشمند نیست
✔️ MAC Address نمی‌شناسد
✔️ Collision زیاد
✔️ Half Duplex
✔️ پهنای باند مشترک
امتحانی
هاب هیچ تصمیمی نمی‌گیرد.
=============

2) Repeater

Layer 1
وقتی سیگنال ضعیف شود:
Repeater
✔️ سیگنال را تقویت می‌کند.
مثلاً:

100m کابل

↓

سیگنال ضعیف

↓

Repeater

↓

100m دیگر

============

3) Bridge

Layer 2
قبل از Switch استفاده می‌شد.
کار:
تقسیم شبکه
و کاهش Collision
بر اساس
MAC Address
کار می‌کند.

=============

4) Switch

مهم‌ترین دستگاه شبکه
Layer 2
وظیفه
MAC Address ها را یاد می‌گیرد.
بعد فقط به مقصد ارسال می‌کند.
مثال:

PC1 ----\
PC2 ----- Switch ---- Server
PC3 ----/

اگر PC1 بخواهد به Server وصل شود
فقط همان پورت ارسال می‌شود.
نه همه پورت‌ها.

Switch Table

به آن می‌گویند

MAC Address Table

یا

CAM Table
==========

5) Router

Layer 3
وظیفه
اتصال دو شبکه
مثلاً

192.168.1.0

↓

Router

↓

192.168.2.0

Router مسیر را انتخاب می‌کند.
Router از چه چیزی استفاده می‌کند؟
IP Address
کارهای Router
✔️ Routing
✔️ NAT
✔️ DHCP
✔️ VPN
✔️ اتصال اینترنت
امتحانی
Router
بر اساس
IP Address
تصمیم می‌گیرد.

================

6) Gateway

Gateway
مترجم بین دو شبکه متفاوت است.
مثلاً
Windows
↓
Gateway
↓
Mainframe
یا
IPv4
↓
IPv6
در بسیاری از شبکه‌ها، Default Gateway همان Router است؛ اما مفهوم Gateway کلی‌تر از Router است و هر Gateway الزاماً Router نیست.

========

رترکیب

✔️ Router

✔️ Switch

✔️ Access Point

✔️ DHCP

✔️ NAT

در یک دستگاه همان دستگاهی که معمولاً در خانه‌ها استفاده می‌شود.

========

10) Firewall

امنیتی‌ترین دستگاه

وظیفه کنترل ورودی و خروجی شبکه می‌تواند اجازه دهد یا
مسدود کند

انواع

Packet Filtering

Stateful

Next Generation Firewall (NGFW)
========

11) IDS

Intrusion Detection System

فقط تشخیص می‌دهد. اعلان می‌دهد. جلوی حمله را نمی‌گیرد.
—————————————-
12) IPS

Intrusion Prevention System

حمله را تشخیص و متوقف می‌کند
============

13) Proxy Server
واسط بین کاربر و اینترنت

User

↓

Proxy

↓

Internet

کاربردها:
✔️ کش (Cache)
✔️ فیلتر کردن
✔️ مخفی کردن IP
✔️ کنترل کاربران

Concept and Characteristics of Routing and Switching

=========
1) CSMA/CD

Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection

معنی:
Carrier Sense = قبل از ارسال، کابل را بررسی کن.
Multiple Access = همه دستگاه‌ها به یک رسانه مشترک دسترسی دارند.
Collision Detection = اگر برخورد (Collision) رخ داد، آن را تشخیص بده.
چگونه کار می‌کند؟

1- گوش کن، کابل خالی است؟
2- اگر بله → ارسال کن.
3- اگر Collision شد:
      توقف
      ارسال Jam Signal
      صبر تصادفی (Backoff)
      ارسال مجدد

مثال

PC1 ---------- Hub -------- PC2

هر دو هم‌زمان ارسال می‌کنند.

نکته امتحانی
CSMA/CD فقط در Ethernet های Half Duplex کاربرد دارد.
در شبکه‌های امروزی که از Switch و Full Duplex استفاده می‌شود، تقریباً دیگر استفاده نمی‌شود.
———————————————
Jam Signal چیست؟

یک سیگنال مخصوص است که به تمام دستگاه‌ها اطلاع می‌دهد Collision رخ داده و باید ارسال را متوقف کنند.
———————————
Backoff Algorithm چیست؟

بعد از Collision همه دستگاه‌ها هم‌زمان دوباره ارسال نمی‌کنند.

هر دستگاه مدت زمان تصادفی صبر می‌کند تا احتمال برخورد دوباره کمتر شود.


==============

2) CSMA/CA

Carrier Sense Multiple Access with Collision Avoidance

یعنی:
به جای تشخیص برخورد،
از وقوع برخورد جلوگیری می‌کند.
چرا؟
در Wi-Fi دستگاه‌ها نمی‌توانند هنگام ارسال، هم‌زمان گوش کنند؛ بنابراین Collision را مثل Ethernet تشخیص نمی‌دهند.
روش کار

گوش کن

↓

اگر کانال آزاد بود

↓

کمی صبر کن (IFS)

↓

ارسال کن

↓

منتظر ACK بمان

گاهی از RTS/CTS هم استفاده می‌شود تا احتمال برخورد کمتر شود.
==================

در Hub
تمام پورت‌ها یک Collision Domain هستند.

در Switch
هر پورت یک Collision Domain است.

==================

راه‌های کاهش Collision

۱- استفاده از Switch به جای Hub ⭐️
2-Full Duplex
3-استفاده از VLAN
4-افزایش پهنای باند
5-Segment کردن شبکه

نکته امتحانی
Collision را Switch کم می‌کند.
Broadcast را Router و VLAN کم می‌کنند.
====================

4) انواع PDU

L7 Data

L6 Data

L5 Data

L4 Segment

L3 Packet

L2 Frame

L1 Bit

==================

MTU

Maximum Transmission Unit

یعنی
بیشترین اندازه داده‌ای که یک Interface می‌تواند بدون Fragment ارسال کند.
مقدار پیش‌فرض Ethernet

1500 Bytes

اگر Packet بزرگ‌تر باشد؟
Fragment می‌شود.

Jumbo Frame
در بعضی دیتاسنترها

9000 Bytes

که سرور ها و شبکه ها دچار مشکل نشوند و بتوانند بار رو راحت ارسال و دریافت کنند

===========

ARP Table
Address Resolution Protocol

چرا ARP لازم است؟
کامپیوتر مقصد را با IP می‌شناسد. اما روی شبکه محلی ارسال Frame با MAC انجام می‌شود.

——————
تبدیل ای پی به مک وظیفه این هست
192.168.1.20
↓
00:11:22:33:44:55
==============================
Routing

یعنی انتخاب بهترین مسیر
برای رسیدن Packet
به شبکه مقصد
——————-
Hop Count

یعنی
هر Router که Packet از آن عبور کند.
————————-

Static Routing

مسیرها به صورت دستی تعریف می‌شوند.

مزایا:
ساده امن مناسب شبکه کوچک

معایب:
مدیریت سخت
مقیاس‌پذیری کم

—————————-

Dynamic Routing

Routerها

خودشان مسیرها را یاد می‌گیرند. مناسب شبکه‌های بزرگ

===========================

9) Routing Protocols

روشی است که Routerها از طریق آن اطلاعات مسیرها را با هم تبادل می‌کنند

Distance Vector یا link statae
——
Distance Vector

EIGRP و RIP
دو سبک دیستنس هستند.

ویژگی‌ها
اطلاعات را فقط از Routerهای همسایه می‌گیرد.
نقشه کامل شبکه را ندارد.
ساده‌تر است.
همگرایی (Convergence) کندتر است.

————————————-

RIP

قدیمی‌ترین پروتکل

Metric:
Hop Count
حداکثر
15 Hop
اگر 16 شود شبکه غیرقابل دسترس است

————————————-

EIGRP

محصول Cisco

Advanced Distance Vector (یا Hybrid)

از معیارهای مختلف مثل:

Bandwidth
Delay
Reliability
Load

استفاده می‌کند.
از RIP سریع‌تر است.

———————-
Link State

ospf و is-is
دو سبک لینک استیت هستند.

Router
کل نقشه شبکه را می‌داند.

ویژگی‌ها:
سریع
دقیق
مناسب شبکه‌های بزرگ
مصرف RAM و CPU بیشتر

————-
OSPF
Open Shortest Path First

Metric:
Cost
پرکاربردترین پروتکل داخلی (IGP)
—————-
IS-IS

Intermediate System to Intermediate System

شباهت زیادی به OSPF دارد.
بیشتر در ISPها و شبکه‌های بزرگ استفاده می‌شود
=========================

NAT / PAT چیست؟


Network Address Translation
تبدیل
Private IP
↓
Public IP
مثال:

192.168.1.10

↓

85.20.30.40

مزایا:
صرفه‌جویی در Public IP
افزایش امنیت (پنهان شدن IPهای داخلی)
—————-
انواع NAT

Static NAT

یک Private IP
یک Public IP
————
Dynamic NAT

چند Private IP
از بین یک Pool از Public IPها به‌صورت پویا آدرس می‌گیرند

———————-

PAT
Port Address Translation
یا NAT Overload
چندین دستگاه از
یک Public IP استفاده می‌کنند.
تفاوت آن‌ها با شماره Portمشخص می‌شود.
مثال:

PC1

192.168.1.2

↓

85.10.20.30:3000

PC2

192.168.1.3

↓

85.10.20.30:3001

نکته امتحانی: در بیشتر شبکه‌های خانگی و سازمان‌های کوچک از PAT استفاده می‌شود.

=====================

HA (High Availability)

High Availability

یعنی همیشه سرویس در دسترس باشد
و با خرابی یک دستگاه، سرویس قطع نشود

هدف HA
جلوگیری از:
Single Point of Failure (SPOF)
یعنی فقط یک دستگاه مسئول سرویس نباشد.

روش‌های پیاده‌سازی
Redundancy
Failover
Active / Active
Active / Passive
Load Balancing


پروتکل‌های معروف HA
HSRP (Cisco)
VRRP (استاندارد)
GLBP (Cisco)

در Network+ فقط شناخت کاربرد آن‌ها کافی است.
=================