@flith کانال پروازفکرواندیشه


#برشی_از_کتاب

در بين انسانها نوعى تواضع و فروتنى
وجود دارد كه اگر كسى گرفتار آن شود
براى هميشه با شناخت و آگاهى بيگانه مى شود،
زيرا شخصى كه از آن رنج
مى برد به هنگام كشف چيزى كه
باعث تعجبش شود عقب گرد
مى كند و به خود مى گويد؛

•تو اشتباه كرده اى! اين نمى تواند
درست باشد! حواست كجاست؟•
به طورى كه بجاى اينكه از نزديك به آن
نگاه كند و با توجه به آن گوش بسپارد،
هراسان فرار مى كند؛ از برخورد با آنچه
باعث شگفتى و تعجب او شود،
اجتناب مى كند! و سعى مى كند كه
هرچه زودتر آن را فراموش كند !

آنچه كه نداى درون به او مى گويد اين است؛
•من نمى خواهم چيزى را
ببينم كه با اعتقادات رايج تناقض
داشته باشد! آيا من براى اين به وجود
آمده ام كه حقايق جديدى كشف كنم؟
حقايق كهنه ى موجود فراوانند...

#نيچه
#حكمت_شادان





@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#برشی_از_کتاب


به نظرِ من سیاستمداران یک مشت زخم پر از چرک هستند. وقتی به سیاستمداران کشورمان استرالیا نگاه می کنم باورم نمی شود این موجوداتِ غیرقابل تحمل واقعن انتخاب شده اند. پس چه می توانیم درباره ی دموکراسی بگوییم جز این که نظامی است که نمی تواند کاری کند مردم مسئولیت دروغ هایشان را بپذیرند؟ حامیان این نظامِ ناکارآمد می گویند، خب، موقع رأی گیری حسابشان را برسید! ولی چه طور می توانیم چنین کاری کنیم وقتی تنها رقیبِ انتخاباتی یک احمقِ بی شرف غیرقابل انتخاب دیگر است و مجبوریم دندان قروچه کنان باز هم به یک مشت دروغگوی دیگر رأی بدهیم؟ بدترین چیزِ آتئیست بودن این است که براساسِ اعتقاداتِ نداشته ام می دانم تمامِ این بی پدرها هیچ عقوبتی در دنیای دیگر نخواهند دید - تمام شان قِسر درخواهند رفت. این خیلی ناراحت کننده است؛ هرچه را بکاری دِرو نمی کنی، هرچه بکاری همان جا که کاشته ای باقی می مانَد.

#جزء_از_کل
#استیو_تولتز
ترجمه :پیمان خاکسار

@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#غلط_ننویسیم

🔴استعفا

#استعفا: این کلمه با فعل «کردن» به کار می‌رود و نه «دادن»: «یحیی چون پیر شد استعفا کرد و از رشید درخواست که من ضعیف شدم و دستوری ده تا به مکه شوم و مجاور بنشینم» (تاریخنامه‌ی طبری، ۱۱۹۳). در قدیم با فعل «خواستن» نیز به کار می‌رفته است: «از شغلهایی که بدیشان مفوّض بود... استعفا خواستند... و خَلل به آن مُلک پیوست» (تاریخ بیهقی، ۴۲۰). در قدیم معاف خواستن نیز به همین معنی استعمال می‌شده است: «به مرو رفتم و از آن شغل که به عهده‌ی من بود معاف خواستم و گفتم که مرا عزم سفر قبله است» (سفرنامه‌ی ناصرخسرو، ۲).
#الف


📚 منبع: کتاب غلط ننویسیم
نویسنده : ابوالحسن نجفی



@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#برشی_از_کتاب

به گفته مارکس، از ﺧﻮﺩ ﺑﯿﮕﺎﻧﮕﯽ و بت وارگی ﺑﻪ ﻭﺿﻌﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﮐﺮﺩﺍﺭ ﺷﺨﺺ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻗﺪﺭﺕ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪﺍﯼ ﺩﺭ ﻣﯽﺁﯾﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﺍﯾﻦ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﺍﺭﺍﺩﻩﯼ ﺍﻭ ﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻭ ﻣﺴﻠﻂ ﺑﺮ ﻭﯼ ﻣﯽﺷﻮﺩ. ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﻣﺸﻐﻠﻪ ﻓﮑﺮﯼ ﺍﺻﻠﯽ ﺁﺩﻣﯽ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﻋﻤﻞ ﺗﺤﻠﯿﻞ کمیتی ﻭ ﺍﻧﺘﺰﺍﻋﯽ ﺍﺯ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﻓﺮﺍﺗﺮ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖﻫﺎﯼ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺍﺯ ﺍﺷﯿﺎ، ﻣﺮﺩﻡ، ﻭ ﺗﻠﻘﯽ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺍﺯ ﺧﻮﺩﺵ ﻧﯿﺰ ﺳﺮﺍﯾﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﻭﻗﺘﯽ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﺍﯼ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ'ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧﻪ فورد ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ' ﺩﺭ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﻓﻮﺕ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ و هر چند ﺍﻭ ﻣﺪﯾﺮ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧﻪﺍﯼ ﺑﻮﺩه ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭﺳﯿﻠﻪ ﮐﺎﺭﮔﺮ ﻭ ﻣﺎﺷﯿﻦ ﺁﻻﺕ اتوموبیل ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽﮐﺮﺩ ﻭﻟﯽ در این عبارت ﺟﻨﺒﻪ ﺣﺴﯽ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﯾﮏ ﺍﻧﺴﺎﻥ بطوﺭ ﺍﻧﺘﺰﺍﻋﯽ ﻭ ﺑﺎ ﻓﺮﻣﻮﻝ ﻋﻤﻠﮑﺮﺩ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﺍﻧﺘﺰﺍﻋﯽ ﺩﺭ عبارت 'آقای فورد تولیدکننده اتوموبیل است' ﻧﯿﺰ ﺩﯾﺪﻩ ﻣﯽﺷﻮﺩ. ﺍﺯ ﺟﻨﺒﻪ ﺣﺴﯽ ﺁﻗﺎﯼ ﻓﻮﺭﺩ ﺍﺗﻮﻣﺒﯿﻞ ﻧﺴﺎﺧﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺻﺮﻓﺎ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺍﺗﻮﻣﺒﯿﻞ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭﺳﯿﻠﻪ ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﮐﺎﺭﮔﺮ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺭﺍ هدایت کرده است. ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﺯ این مثال ﮐﻢ ﮐﺮﺩﻥ ﺍﻫﻤﯿﺖ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻭ ﻫﺪﺍﯾﺖ ﻋﻤﻠﯿﺎﺕ ﻧﯿﺴﺖ، ﺑﻠﮑﻪ قصد ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﺣﺴﯽ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﻧﮕﺮﺩﯾﺪﻩ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺍﻧﺘﺰﺍﻋﯽ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﮐﺘﻔﺎ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺩﺭ ﺩﻧﯿﺎﯼ ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ ﻣﺎ ﺩﯾﮕﺮ ﺩﺭ ﻣﺮﮐﺰ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕ ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ، ﺩﯾﮕﺮ ﻫﺪﻑ ﺍﺯ ﺧﻠﻘﺖ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﯿﻢ، ﺩﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻥ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﻭ ﻗﺎﺑﻞ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﯿﻢ. ﻣﺎ ﺫﺭﻩ ﻧﺎﭼﯿﺰﯼ ﺷﺪﻩﺍﯾﻢ ﺑﺪﻭﻥ هیچگوﻧﻪ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺣﺴﯽ ﺑﺎ ﺍﻣﻮر. ﺍﺯ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﻣﯿﻠﯿﻮﻥﻫﺎ ﻧﻔﺮ ﺳﺨﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﯿﻢ، ﺍﺯ ﻧﺎﺑﻮﺩﯼ ﯾﮏ ﺳﻮﻡ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺟﻬﺎﻥ ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ ﺑﺮﻭﺯ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺳﻮﻡ ﺑﺤﺚ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﻭ ﺍﺯ ﻣﯿﻠﯿﺎﺭﺩﻫﺎ ﺩﻻﺭ ﻭﺍﻡ ﻣﻠﯽ! ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﯿﻢ ﮐﻪ ﺩﻩﻫﺎ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﯾﮏ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺻﺪﻫﺎ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﺳﺎﮐﻦﺍﻧﺪ. ﺍﺑﻌﺎﺩﯼ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺳﺨﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﯿﻢ ﻋﺪﺩی ﻭ ﺍﻧﺘﺰﺍﻋﯽ میباشند ﻭ ﺧﯿﻠﯽ ﺩﻭﺭﺗﺮ ﺍﺯ ﺁﻥ هستند ﮐﻪ ﺍﻣﮑﺎﻥ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﺣﺴﯽ ﺑﻪ ﻣﺎ ﺑﺪﻫﻨﺪ. ما ﺍﺗﻔﺎﻗﺎﺕ ﻭ ﺍﻣﻮﺭ ﺟﺎﺭﯼ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﻧﻤﯽﺳﻨﺠﯿﻢ. ﻋﻠﻢ، ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻧﯽ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﺖ، ﺑﻨﯿﺎﺩﻫﺎﯼ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩﺍﻧﺪ. ﻣﺎ ﺩﺭ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺍﻋﺪﺍﺩ ﻭ ﺗﺠﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽﺑﺮﯾﻢ ﭼﻮﻥ ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ، حسی ﻭ ﻭﺍﻗﻌﯽ ﻧﯿﺴﺖ. ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺍﺯ ﻣﻮقعیت ﻭ ﻣﮑﺎﻥ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺧﻮﺩ، ﺍﺯ ﺁﻥ ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭﺍ ﻫﺪﺍﯾﺖ ﮐﻨﺪ ﺭﺍﻧﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻫﻤﺎﻥ ﻧﯿﺮﻭﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﺸﺮ ﺧﻠﻖ ﻭ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻓﺰﺍﯾﻨﺪﻩﺍﯼ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﻣﯽﮐﺸﻨﺪ. ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﮔﺮﺩﺍﺏ ﻣﻬﯿﺐ، ﻃﺮﺯ ﺗﻔﮑﺮ ﻭ ﺗﺠﺴﻢ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺍﻧﺘﺰﺍﻋﯽ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺩﻭﺭ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﯽ حسی ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﺩﺭ این ﺣﺎﻟﺖ ﺑﯿﮕﺎﻧﮕﯽ، ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺩﯾﮕﺮ ﺧﺎﻟﻖ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﻭ ﻧﺘﺎﯾﺞ حاصله ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ او ﺍﺯ ﺁنها ﺍﻃﺎﻋﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﯾﺎ ﺣﺘﯽ ﺁنها ﺭﺍ ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ.

#اریش_فروم
#جامعه_سالم

@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه


عامل مذهب و گسترش آن در یک کشور و استفاده از کلیه روشهای مربوط به فعالیت مشترک و کنش متقابل بطور متمرکز، در مذهب می‌تواند در حد بالایی به وحدت و انسجام گروهی کمک کند؛ اما این روش در عمل دو نقیضه دارد:

اولا: هر مذهبی بالطبع خود را بهترین و حقیقی‌ترین مذهب و پیروان مذاهب دیگر را کافر می‌داند و این همواره یکی از مهم‌ترین علل نابودی انسانها به دست یکدیکر بوده است. (جنگهای صلیبی بین مسیحیان و مسلمانان، جنگهای ۳۰ ساله بین کشورها و ملوک و طوایف کاتولیک و پروتستان و ...)

دوما: مذاهب عموما به روشهای سنتی خود بسیار تاکید دارند که این می‌تواند موجب رکود یک جامعه شود.

#آناتومی_جامعه
#فرامرز_رفیع_پور
صفحه: ۱۵۲-۱۵۳




@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#برشی_از_کتاب

و بدان که اگر درختی ببرند آخر از بیخ او شاخی جهد و ببالد تا به قرار اصل باز شود؛ و اگر به شمشیر جراحتی افتد هم علاج توان کرد و التیام پذیرد ، و پیکان بیلک* که در کسی نشیند بیرون اوردن آن هم ممکن گردد،
و جراحت سخن هرگز علاج پذیر نباشد، و هر تیر که از گشاد* زبان به دل رسد برآوردن آن در امکان نیاید و درد آن ابد الدَّهر باقی ماند
رُبِّ القولٍ اشَدُّ من صَولِ (ای بسا گفته که از حمله گرانتر باشد.)

#کلیله_و_دمنه.نصرالله منشی.تصحیح.مجتبی مینوی.برگ 209

*پیکانی پهن که بر سر تیر نشانند
*رها کردن تیر از کمان


@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#برشی_از_کتاب

بر دوستی که برای حاجت حادث گشته است چندان تکیه نتوان کرد و آن را عبره ای بیشتر نتوان نهاد،که چون موجب از میان برخاست بقرار اصل باز رود ،
چنانکه آب مادام که آتش در زیر او می داری گرم می باشد، چون آتش ازو باز گرفتی به اصل سردی باز شود.
#کلیله_و_دمنه
#نصرالله_منشی
تصحیح #مجتبی_مینوی



@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#غلط_ننویسیم

🔴استفاده

#استفاده: این کلمه با فعل «کردن» به کار می‌رود و نه «بردن». مثلا به جای این جمله که در نوشته‌ی یکی از ادبا آمده است: «من از توضیحات ایشان استفاده بردم»، باید گفت: «من از توضیحات ایشان استفاده کردم.» اما فعل «بردن» را می‌توان در اصطلاحات زیر، که به همان معنای «استفاده کردن» است، به کار برد: فایده بردن، سود بردن، بهره بردن.
#الف


📚 منبع: کتاب غلط ننویسیم
نویسنده : ابوالحسن نجفی



@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#معرفی_کتاب
#اصلاح_اندیشه_اسلامی

نصر حامد ابوزید متفکر مصری بخاطر بیان عقایدش در سال 1995 تکفیر شد. دادگاهی در مصر او را به ارتداد محکوم نمود و حتی دستور داده بودند که خانم و شریک زندگانی اش بر وی تحریم و ازش تجرید ساخته شود. نیز سازمان تروریستی مرتبط به القاعده تحت رهبری ابو مصحب الزرقاوی در صدد قتل جهادی و ثوابی او برآمده بود.

بعد از ۱۱ سپتامبر، از دید رسانه‌ها و نوشتارهای غربی اسلام تقریباً معادل بنیادگرایی شده است. با این حال، این یکسان‌ انگاری هر چقدر هم که وسعت یافته باشد، با تاریخ غنی فکر سیاسی در اسلام ناهمخوان است. نصر حامد ابوزید، دانشور نامدار مصری، در کتاب حاضر با نظر به طیف آثار مسلمانان معاصر نشان میدهد که چه دیدگاه‌های متنوعی از نظر سیاسی، مذهبی و فرهنگی در آثار این مسلمانان وجود دارد و چگونه هر کدام از این دیدگاه‌ها نشانگر گفتمانی از گفتمان‌ های سیاسی در جهان مسلمان ‌نشین است.

"اصلاح اندیشه اسلامی" به بررسی آثار روشنفکران مسلمان از مصر گرفته تا ایران و اندونزی می‌پردازد و تلاشهای این روشنفکران درشکستن چارچوب تفسیر سنتی و فقهی از اسلام را زیر ذره بین میگذارد. ابوزید نشان میدهد که بسیاری از اندیشوران مسلمان از اسلامی جانبداری میکنند که دید فرهنگی روشنگرانه‌ای دارد و همزمان بر ایمان فردی تأکید میکنند. او آنگاه به بررسی میزان کامیابی این اصلاحگران مسلمان دربر ساختن ایدئولوژی اصیل و احیاشده اسلامی میپردازد و این نکته را جستجو می‌کند که تا چه حد این اندیشوران توانسته‌ اند خود را از دام سنت‌گرایان در ارائه تصویری منفی از غرب برهانند.

کتاب "اصلاح اندیشه اسلامی" پژوهشی درخشان، مختصر و با زبانی غیر فنی است که در پیوند کامل با نیازهای زمانه ما نگاشته شده است و تحلیلی بایسته از امروز و آینده اسلام به دست میدهد.


#نویسنده_نصر_حامد_ابوزید
#ترجمه_یاسر_میردامادی



@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

کانال پرواز فکرواندیشه flith@



#آپوليتيسم #
يعنى روش لا قيدانه نسبت به سياست وخوددارى از شركت در جريان سياست ، خوددارى از داشتن مشى صريح سياسى
اين واژه از ريشه پوليتيك بمعناى سياست است وبا پيشوند ( آ ) بمفهوم نفى تركيب شده است ٠
لاقيدى وبى اعتنايى نسبت به سياست و دورى ازآن عمداً در رژيمهاى سرمايه دارى بين توده هاى مردم رواج داده مى شود ٠
عدم شركت توده ها در امور سياسى ناشى از آن است كه زمامداران حاكم سعى مى كنند توجه مردم را از مسائل ميهن واجتماع خود به مطالب فرعى وزندگى روزمره و مسائل شخصى منحرف سازند ٠
يك علت ديگر آپوليتيسم سرخوردگى برخى اقشار از سياست دولتها واحزاب و وعده هاى تو خالى آنها وعمل نكردن به وعده هاست ٠
لاقيدى نسبت به سياست ومسائل ميهنى واجتماعى كاملاً بسود محافل زمامدار ومرتجع است زيرا مردم راازنبرد بخاطر حقوق حقه خود وشركت در تعيين سرنوشت خود دور مى كند
در حقيقت نمى توان در جامعه زندگى كرد ودر سياست مداخله نداشت عدم توجه به امور سياسى ، خود كمك به سياست محافل زمامداران حاكم است وعملاًبه يك سياست مضر وارتجاعى مبدل مى شود.

#آمنه_رحیمی


♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#انسان_در_جستجوي_معنا
دکتر ویکتور فرانکل نویسنده
دکتر نهضت صالحیان-مهین میلانی برگرداننده



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص128

انتقال و گذرایی زندگی1 چنین به نظر می رسد که رنج و میرندگی و پریشانی و مرگ، معنی زندگی را می ربایند. اما من هرگز از گفتن این نکته خسته نخواهم شد، آنچه که واقعا در زندگی از کف می رود امکانات و توانایی هاست. و لحظه اي که این امکانات و توانایی ها شکوفا شود، به واقعیت پیوسته و جزو گنجینه هاي پربهاي بشري به گذشته ي جاویدان تعلق پیدا می کنند. گذشته اي که هیچ چیز در آن گم نمی شود و همه چیز دست نخورده پا برجاست. از این رو ، گذرایی و انتقال زندگی از معناي آن نمی کاهد، بلکه در ما احساس وظیفه و مسئولیت را بیدار می کند. شیوه برخورد انسان با گذرایی امکانات، و اینکه چگونه انتخابی به عمل می آورد. انسان پیوسته در میان موج عظیمی از توانایی ها و امکانات نهفته ي خود در حال »گزینش« است که کدامین آنها می بایست شکوفا و بارور گردد و کدامین محکوم به نابودي و فراموشی است. کدام می بایست تحقق و واقعیت یابد، واقعیتی ابدي و جاودانه چون »رد پایی در شن زار زمانه«. انسان باید در هر لحظه تصمیم بگیرد، تصمیمی براي بهتر شدن و یا سقوط. تصمیم براي اینکه اثر ماندگار او در این زندگی گذرا چه خواهد بود. معمولا انسان براي اطمینان خاطر، در کشت زار زندگی خویش به خوشه هاي وامانده فرصت هاي گذرا می نگرد تا به خرمن انباشته اي که همه ي کرده ها و خوشی ها و رنج هاي او در آن نهفته است. چیزي که »شده« است نمی توان ناشده انگاشت، و آنچه که بوده و هست نمی توان تصور کرد ، چون »بود« مطمئن ترین نوع »هستی« است.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص129

لوگوتراپی« با در نظر گرفتن گذرایی هستی و وجود انسانی به جاي بدبینی و انزوا، انسان را به تلاش و فعالیت فرا می خواند. براي روشن شدن این مطلب باید اضافه کنم : بدبین کسی است که هر روز با ترس و اندوه به تقویم خود چشم دوخته و برگی از آن جدا می کند و با جدا کردن هر برگ، کاهش تدریجی تقویم را نظاره می کند. اما فردي که به زندگی فعالانه می نگرد و به حوادث آن هجوم می برد برگ هاي کنده شده ي تقویم زندگی را دور نمی ریزد، و بر پشت هر یک آز آنها یادداشت مهمی می نگارد و هر برگ را با نظم و ترتیب به روي برگهاي کنده شده ي پیشین می گذارد. تقویم زندگی او به تدریج از »ناشده ها و ناکرده ها« به »کرده ها و شده ها« منتقل می شود و او با غرور و مسرت به فناي این برگها و یادداشت ها و زندگی سرشار از فعالیت خود می نگرد. چه اهمیتی دارد که او هر روز پیرتر می شود؟ چه دلیلی دارد که به جوانی غبطه بخورد و به جوانان رشک بورزد؟ او نقش خود را در زندگی فعالانه ایفا کرده و از این شکل زندگی شادمان است. به جوانان به خاطر امکاناتی که در انتظارشان هست حسد نمی ورزد.، که او خود این امکانات را به واقعیات در اختیار دارد. واقعیاتی که محتوي آن نه تنها کارهاي انجام داده، بلکه عشق و محبت هاي ورزیده شده و دردها و رنجهایی است که شجاعانه از عهده ي آنها بر آمده ام. »رنجهایی که تحمل کرده ام، غرور آمیزتر از هر چیز است و این گذشته نمی تواند الهام بخش غبطه ها و رشک ها باشد«.


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص130

»لوگوتراپی« به عنوان یک روش1 یک ترس حقیقی مانند ترس از مرگ را نمی توان با تفسیر روان پویایی )سایکودینامیک( آن آرامش بخشید. از سوي دیگر ترسهاي عصبی مانند ترس از مکانهاي2 شلوغ را نمی توان با ادراکی فلسفی درمان کرد. اما در هر حال لوگوتراپی روشهاي ویژه اي براي رویارویی با این اختلالات را ابداع کرده است. بگذارید



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص131

براي شناخت بهتر این روش، و آنچه که در روند یک لوگوتراپی صورت می پذیرد، از یک مورد بسیار رایج که پیوسته با آن روبرو هستیم. مثالی بیاورم و آن »اضطراب1 پیش بین« است. یکی از مشخصات این نوع هراس آن است که هر آنچه که بیمار از آن وحشت دارد به سرش می آید به عبارت دیگر » ترس خود ضامن پدیدار شدن چیزي می شود که بیمار به شدت از وقوع آن وحشت داشته است.« مثلا کسی که از سرخ شدن در حضور دیگران می ترسد، وقتی وارد اتاقی می شود که عده ي زیادي آنجاست، واقعا در برابر جمعیت سرخ می شود. با در نظر گرفتن این نکته می توان این گفته معروف را که »میل ، پدر اندیشه است« به این جمله که »ترس ، مادر واقعه است« تغییر داد. مسخره است که گرچه ترس و هراس باعث می شود که از چیزي که می ترسیم به سرمان بیاید ولی قصد و فشار زیاد می شود آنچه که می خواهیم »بشود« ، صورت نپذیرد و این قصد قوي که من آنرا »قصد مفرط2« نامیده ام به ویژه در مورد نوروزهاي جنسی به خوبی مشاهده می گردد. هر قدر فرد می خواهد و سعی می کند که قدرت و توان جنسی خود را نشان بدهد و یا زنی می کوشد که اوج لذت جنسی را تجربه کند، کمتر موفق می شود. لذت باید محصول باشد نه هدف. و چون هدف قرار گرفت، بی ارزش و از بین رفته است. علاوه بر »قصد مفرط« ، که در بالا توضیح داده شد »توجه مفرط3« یا واکنش »مفرط4« نیز می تواند بیماري زا باشد و موجب اختلال گردد. گزارش کلینکی زیر موید و روشنگر مقصود من است :



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص132

خانم جوانی به من مراجعه کرد که از سرد مزاجی می نالید. شرح حال زندگی او نشان داد که در کودکی پدرش به او تجاوز کرده بود. روشن بود که این تجربه تلخ به خودي خود موجب حالت عصبی او نبود، بلکه اثر ثانوي مطالعه کتاب روان تحلیلی بود که در او این وحشت را ایجاد کرده بود که روزي سرانجام اثرات و عوارض این تجربه تلخ به سراغش خواهد آمد. این »اضطراب پیش بین« و نگرانی باعث شده بود که هم »قصد مفرط« به زن بودن و انجام وظایف زنانگی خویش داشته باشد و »توجه افراطی« به خود و نه به همسر. در نتیجه این قصد و توجه مفرط بود، که بیمار دچار ناتوانی جنسی و سردمزاجی شده و نمی توانست اوج لذت جنسی را تجربه کند. قصد و هدف او رسیدن به اوج لذت جنسی بود و نه تسلیم بدون شرط و صمیمانه او به همسر. پس از یک دوره کوتاه »لوگوتراپی« توجه او از رسیدن به اوج لذت جنسی به موضوع حقیقی یعنی همسر منتقل گردید، و در نتیجه اوج لذت جنسی نیز پیامد آن بود با توجه به این دو اصل ، یکی آنکه از هر چیز بترسیم اتفاق خواهد افتاد دو دیگر، انجام هر کاري را که با قصد و توجه مفرط پی گیري کنیم ناممکن گردد، »لوگوتراپی« تکنیک خود را بر اصلی که آنرا »قصد متضاد1« نامیده است، استوار گردانید. در این روش از بیمار مبتلا به ترس و دلهره خواسته می شود حتا براي یک لحظه هم که شده وقوع آنچه را که به شدت از آن بیم دارد با قصد مفرط بخواهد. بگذارید موردي را یادآور شوم: پزشک جوانی به من مراجعه کرد و اذعان داشت که از عرق کردن به شدت بدش می آید و هراس دارد. این ترس و دلهره باعث شده بود که فوق العاده عرق کند. هر وقت این اندیشه که ممکن است عرق کند نگرانش می کرد و حتما عرق می کرد ترس و ناراحتی در او شدت می گرفت. براي اینکه دور تسلسل


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص133

شکسته شود، به او پیشنهاد کردم، هر وقت که احساس می کند دارد عرق می کند و هراس ظاهر می شود به جاي شرمندگی، از اطرافیان بخواهد که تماشا کنند او چقدر عرق می ریزد. هفته بعد به من مراجعه کرد و گفت در هفته اي که گذشت او هر بار که فردي را ملاقات می کرده و ترس و هراس عرق کردن در او برانگیخته می شده با خود می گفته که : » اگر تاکنون تنها یک چهارم لیتر عرق می کردم این بار باید ده برابر آن عرق بریزم. این تصمیم و »قصد متضاد« موجب شده بود که پس از چهار سال رنج بردن از این »اضطراب پیش بین« ، با یک جلسه مشاوره ، اضطراب او درمان شده و از این رنج رهایی یابد. خواننده متوجه است که ایجاد نگرش معکوس در بیمار از مراحل این شیوه درمانی است. و ترسهاي بیمار با »قصد متضاد« و آرزوي معکوس جایگزین می شود. با این روش درمانی توفانی که آسیاب بادي اضطراب را می چرخاند، مهار خواهد شد. در این روش درمانی باید از قدرت و ظرفیت انسان در »خود جدامانی1« که ذاتی، شوخ طبعی بشر است، استفاده کرد. این ظرفیت بنیادي انسان در جدا شدن فرد از »خود« موقعی شکوفا می گردد که تکنیک »لوگوتراپی« یعنی »قصد متضاد« به کار برده می شود. همزمان بیمار نیز قادر می گردد که خود را از عصبیت و بیماري خود جدا و دور نگهدارد. گوردون آلپورت می نویسد :»بیماران عصبی که یاد می گیرند به خود بخندند، سر و سامانی به وضع خود داده و شاید در مسیر درمان قرار گرفته اند2«. »قصد متضاد« ارزیابی تجربی و کاربرد بالینی اظهار نظر آلپورت است. یادآوري چند مورد دیگر مساله را روشن تر خواهد ساخت.


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص134

بیماري که شغلش حسابداري بود پس از مراجعه به چند پزشک و درمانگاه در حالی که بسیار پریشان و نا امید بود، نزد من آمد. وي اعتراف کرد که در مرز خودکشی به سر می برد. او سالها است که از نوعی انقباض عضلانی انگشتان که موجب بد خطی در او گشته رنج می برد و اخیرا اوضاع آنچنان وخیم شده که دیگر قادر به نوشتن اعداد نیست و در نتیجه خطر اینکه شغلش را از دست بدهد، او را تهدید می کند. در این مورد تنها درمانی فوري و کوتاه لازم بود که بیمار رهایی یابد. در ابتداي کار دستیار من به او گفت که درست عکس کاري که غالبا می کند ، انجام دهد. یعنی به جاي اینکه مثل همیشه سعی کند اعداد را صاف و خوانا بنویسد، با همه وجود و تعمدا بکوشد تا آنها را کج و معوج و ناخوانا بنویسد. از او خواسته شده بود که با خود بگوید »حالا به مردم نشان خواهم داد که چه خط بدي دارم«. اما همینکه خواست عمدا بدخط بنویسد دیگر توانا نبود به بدخطی همیشه بنویسد! روز بعد به من گفت :» هر چه سعی می کنم کج و معوج بنویسم موفق نمی شوم.« پس از چهل و هشت ساعت بیمار از شر انقباض عضلانی در نگارش رها و آسوده گشته بود و اینک فردي بود خوشحال و کارآ. مورد دیگري که به جاي مساله نگارش، مشکل گویایی داشت به وسیله یکی از همکارانم در بخش حلق و حنجره بیمارستان پلی کلینیک وین برایم نقل شد. بیمار یکی از شدیدترین موارد لکنت زبان بود که کارشناس همکارم در طول مدت دراز فعالیت حرفه اي خود با آن برخورد کرده بود. بیمار تا آنجا که به خاطر داشت از لکنت زبان رنج می برده و لحظه اي نبوده که گرفتار این دشواري گویایی نباشد به جز یک مرتبه تنها یک بار و آن وقتی بوده که بیمار پسري دوازده ساله بود و بدون بلیط سوار واگن برقی شده بود. وقتی مامور کنترل بلیط، او را گیر انداخت و می خواست جریمه کند، او فکر کرد تنها راه گریز این است که او از لکنت زبان خویش استفاده کند و دل مامور را به رحم بیاورد. در آن لحظه که او قصد داشت پسري الکن باشد دیگر نمی توانست با لکنت زبان


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص135

صحبت کند و هر چه کوشید زبانش نگرفت. او بدون تعمد و منظور از روش قصد متضاد استفاده کرده بود البته نه به منظور درمان. گفتن این موردها نباید سبب شود که ما چنین تصور کنیم که »قصد متضاد« تنها در موارد اختلالات »تک علامتی1« نتیجه بخش است، زیرا همکاران من در درمانگاه وین از این روش و تکنیک در درمان اختلالاتی نظیر نوروز وسواسی2 که بسیار شدید و بسیار کهنه و با سابقه نیز بوده است، استفاده کرده و نتیجه گرفته اند. به عنوان نمونه به زنی 65 ساله اشاره می کنم که درست مدت 60 سال گرفتار وسواس شدید شستشو بود و این بیماري به قدري جدي بود که من ابتدا تصور کردم تنها راه درمان جراحی لوبوتومی3 خواهد بود. ولی دستیار من درمان با لوگوتراپی را آغاز نمود و شیوه »قصد متضاد« را به کار گرفت. دو ماه بعد بیمار توانا بود به زندگی طبیعی و عادي خود باز گردد. در حالی که پیش از مراجعه به درمانگاه او اعتراف کرده بود که »زندگی برایش جهنمی بیش نیست«. او در چنگ وسواس و ترس عمیق از میکروب اسیر بود و پیوسته در بستر می ماند و زندگیش فلج شده بود. البته من ادعا نمی کنم که او کاملا بهبود یافته است و دیگر ممکن نیست که وسواس به سراغش بیاید ولی آنگونه که او خود می گوید این بار قادر خواهد بود که »به علامت وسواس بخندد« و این نشانه را به شوخی بگیرد و خلاصه »قصد متضاد« را به کار بندد. »قصد متضاد« را در درمان بی خوابی نیز می توان به کار برد. ترس و نگرانی از بی خوابی نتیجه میل مفرط به خواب می گردد و همین میل مفرط خود موجب بی خوابی می شود. براي چیره شدن بر چنین ترس و هراس من به بیمار توصیه می کنم که سعی نکند که بخوابد بلکه کوشش کند تا آنجا که ممکن است بیدار بماند به عبارت دیگر قصد مفرط خواب رفتن که ناشی از »اضطراب پیش بین« و ترس از عدم


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص136

موفقیت در این خواسته است، باید با »قصد متضاد« یعنی تصمیم به نخوابیدن جابجا شود که در نتیجه طولی نخواهد کشید که بیمار به خواب خواهد رفت. »قصد متضاد« نوشدارو نیست ولی وسیله مفیدیست که می تواند وسواس و ترسهاي عصبی را به خصوص وقتی که همراه با »اضطراب پیش بین« هستند درمان کند، به ویژه که مدت این شیوه درمانی طولانی نیست. اما باید توجه داشت، که کوتاه بودن طول مدت درمان دلیل کوتاه بودن مدت بهبودي نیست. چنانکه دکتر امیل گاتیل1 در مقاله اي نوشته است »یکی از توهمات رایج پیروان متعصب مکتب فروید این است که تصور می کنند تاثیر و دوام بهبودي رابطه اي مستقیم با طول مدت درمان دارد.« در میان پرونده هاي من گزارشی موجود است که نشان می دهد، بیماري بیست سال پیش با روش »قصد متضاد« درمان شده و حال او هنوز خوبست. حقیقت مهم شایان یادآوري اینکه تاثیر »قصد متضاد« رابطه اي با سبب شناسی بیماري ندارد. این نکته موید گفته اي از دکتر »ادیت وایز کف نلسون2« است که می گوید: » گرچه روان درمانی سنتی اصرار دارد که درمان را بر یافته هاي »سبب شناسی« استوار کند، نباید فراموش کرد که ممکن است که عوامل ویژه اي در دوران نخستین کودکی موجب عصبیت ها شوند و عوامل کاملا مغایري در دوران بزرگسالی سبب درمان این عصبیت ها«. آنچه که علت نوروزها، عقده ها و تعارضات روحی و پریشانی به حساب می آیند، اغلب علائم نوروزها هستند و نه علت آن، جزیره دریایی که از پایین بودن سطح آب دریا بهره جسته، و سر از آب بیرون آورده علت جزر دریا نیست، بلکه جزر دریا سبب بیرون آمدن آن از آب گشته. آیا مالیخولیا چیزي به جز جزر و



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص137

مد عاطفی است؟ و یا احساس گناهی که معمولا به طور بارزي در افسردگی هاي »درون زاد1« دیده می شود و نباید با افسردگی هاي نوع نوروتیک اشتباه کرد- علت ظهور این افسردگی ها نیست. بلکه بر عکس فرو نشستن و پایین آمدن عواطف در حالت افسردگی باعث ظهور و به سطح آگاهی در آمدن احساس گناه می شود. این فرو نشستن تنها احساس گناه را بر ملا کرده و رو آورده است. دریافتن علت واقعی نوروزها )عصبیت ها( به غیر از عوامل اساسی بنیادي ، چه جسمی و چه روانی ، مکانیسم هاي بازخوردي نظیر »اضطراب پیش بین« یک عامل مهم و اصلی بیماري زا است. علامت و نشانه معینی باعث ترس معینی می شود، و این ترس خود نشانه را بر می انگیزاند و نشانه نیز دیگر بار همین دور تسلسل و تداوم زنجیره اي مشاهده می شود. بیمار مبتلا به وسواس، به فکري که او را فرا می گیرد به جنگ و ستیز می پردازد و همین ستیز قدرت آزاردهی فکر و میلی که او را فرا گرفته بیشتر می کند. تا زمانی که فشار خود موجب فشار متقابل می شود ، نشانه ها نیز از سوي دیگر تقویت و تشدید می گردند. ولی وقتی بیمار کشش و ستیز با وسواس را متوقف می سازد و با تکیه بر روش »قصد متضاد« با شوخ طبعی و تمسخر با آن مواجه می گردد، حلقه معیوب و دور تسلسل زیان آور شکسته می شود. نشانه ها کاهش می یابد و رفته رفته ضعیف شده سرانجام از بین می رود. در مواردي که خوشبختانه »خلاء وجودي« یا پوچی زندگی موجب ظهور نشانه ها و علایم نیست بیمار نه تنها موفق می شود که ترسهاي عصبی را دست کم بگیرد، بلکه نهایتا به طور کامل آنها را ندیده انگارد. این گونه که می بینیم »اضطراب پیش بین« را باید با »قصد متضاد« خنثی کرد، »قصد مفرط« و »واکنش مفرط« را با تغییر اندیشه، و تغییر اندیشه نیز ممکن نیست مگر از راه بررسی مجدد هدف و رسالت فرد2 در زندگی«.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷