کانال پرواز فکرواندیشه flith@

به بهانه ی بزرگداشت مهدی اخوان ثالث در گروه شعر و موسیقی به معرفی ایشان می پردازیم :



اخوان ثالث (زاده اسفند ۱۳۰۷، مشهد- درگذشته ۴ شهریور ۱۳۶۹، تهران) شاعر پرآوازه و موسیقی‌پژوه ایرانی بود. نام و تخلص وی در اشعارش «م. امید» بود.

اشعار او زمینهٔ اجتماعی دارند و گاه حوادث زندگی مردم را به تصویر کشیده‌است؛ همچنین دارای لحن حماسی آمیخته با صلابت و سنگینی شعر خراسانی بوده و نیز در بردارندهٔ ترکیبات نو و تازه بوده‌است.

اخوان ثالث در شعر کلاسیک فارسی توانمند بود و در ادامه به شعر نو گرایید. از وی اشعاری در هر دو سبک به جای مانده‌است. همچنین او آشنا به نوازندگی تار و مقام‌های موسیقیایی بوده است.


🍃🍃سبک‌شناسی 🍃🍃

مهارت اخوان در شعر حماسی است. او درون‌مایه‌های حماسی را در شعرش به کار می‌گیرد و جنبه‌هایی از این درون‌مایه‌ها را به استعاره و نماد مزین می‌کند.

به گفته برخی از منتقدین، تصویری که از م. امید در ذهن بسیاری به‌جا مانده این است که او از نظر شعری به نوعی نبوت و پیام‌آوری روی آورده و از نظر عقیدتی آمیزه‌ای از تاریخ ایران باستان و آراء عدالت‌خواهانه پدید آورده و در این راه، گاه ایران‌دوستی او جنبه نژادپرستانه پیدا کرده است. در واقع اخوان ثالث شعر را چنین تعریف می‌کند: شعر محصول بی‌تابی انسان در لحظاتی است که در پرتو شعور نبوت قرار می‌گیرد.

اما اخوان این موضوع را قبول نداشت و در این‌باره گفته است: «من به گذشته و تاریخ ایران نظر دارم. من عقده عدالت دارم. هرکس قافیه را می‌شناسد، عقده عدالت دارد. قافیه دو کفه ترازو است که خواستار عدل است... گهگاه فریادی و خشمی نیز داشته‌ام.»

شعرهای اخوان در دهه‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ شمسی روزنه هنری تحولات فکری و اجتماعی زمان بود و بسیاری از جوانان روشنفکر و هنرمند آن روزگار با شعرهای او به نگرش تازه‌ای از زندگی رسیدند. مهدی اخوان ثالث بر شاعران معاصر ایرانی تأثیری عمیق داشته است.

هنر اخوان در ترکیب شعر کهن و سبک نیمایی و سوگ او بر گذشته، مجموعه‌ای به وجود آورد که خاص او بود و اثری عمیق در هم‌نسلان او و نسل‌های بعد گذاشت.


♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

کانال پرواز فکرواندیشه flith@


#مهدی_اخوان_ثالث

به دیدارم بیا هر شب، در این تنهایی ِ تنها و تاریک ِ خدا مانند
دلم تنگ است
بیا ای روشن، ای روشن‌تر از لبخند
شبم را روز کن در زیر سرپوش سیاهی‌ها
دلم تنگ است

بیا بنگر، چه غمگین و غریبانه

در این ایوان سرپوشیده، وین تالاب مالامال
دلی خوش کرده‌ام با این پرستوها و ماهی‌ها
و این نیلوفر آبی و این تالاب مهتابی
بیا ای همگناه ِ من درین برزخ

بهشتم نیز و هم دوزخ

به دیدارم بیا، ای همگناه، ای مهربان با من
که اینان زود می‌پوشند رو در خواب‌های بی گناهی‌ها
و من می‌مانم و بیداد بی خوابی
در این ایوان سرپوشیدهٔ متروک
شب افتاده ست و در تالاب ِ من دیری ست
که در خوابند آن نیلوفر آبی و ماهی‌ها، پرستوها
بیا امشب که بس تاریک و تن‌هایم

بیا ای روشنی، اما بپوشان روی

که می‌ترسم ترا خورشید پندارند
و می‌ترسم همه از خواب برخیزند
و می‌ترسم همه از خواب برخیزند
و می‌ترسم که چشم از خواب بردارند
نمی‌خواهم ببیند هیچ کس ما را
نمی‌خواهم بداند هیچ کس ما را
و نیلوفر که سر بر می‌کشد از آب

پرستوها که با پرواز و با آواز

و ماهی‌ها که با آن رقص غوغایی
نمی‌خواهم بفهمانند بیدارند
شب افتاده ست و من تنها و تاریکم
و در ایوان و در تالاب من دیری ست در خوابند
پرستوها و ماهی‌ها و آن نیلوفر آبی
بیا ای مهربان با من!
بیا ای یاد مهتابی!




♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

کانال پرواز فکرواندیشه flith@


شعر پاییز
#مهدی_اخوان_ثالث


آسمانش را گرفته تنگ در آغوش
ابر؛ با آن پوستین سردِ نمناکش.
باغ بی برگی،
روز و شب تنهاست،

با سکوت پاکِ غمناکش.
سازِ او باران، سرودش باد.
جامه اش شولای عریانی‌ست.
ورجز،اینش جامه ای باید .


بافته بس شعله ی زرتار پودش باد .
گو بروید ، هرچه در هر جا که خواهد ، یا نمی خواهد .
باغبان و رهگذران نیست .
باغ نومیدان
چشم در راه بهاری نیست


گر زچشمش پرتو گرمی نمی تابد ،
ور برویش برگ لبخندی نمی روید ؛
باغ بی برگی که می گوید که زیبا نیست ؟
داستان از میوه های سربه گردونسای اینک خفته در تابوت پست خاک می گوید .
باغ بی برگی
خنده اش خونیست اشک آمیز
جاودان بر اسب یال افشان زردش میچمد در آن .
پادشاه فصلها ، پائیز .



♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

مهدی اخوان ثالث

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

کانال پرواز فکرواندیشه flith@


خانه ام آتش گرفته ست ، آتشی جانسوز
هر طرف می سوزد این آتش
پرده ها و فرشها را ، تارشان با پود
من به هر سو می دوم گریان
در لهیب آتش پر دود
وز میان خنده هایم تلخ
و خروش گریه ام ناشاد
از دورن خسته ی سوزان
می كنم فریاد ، ای فریاد ! ای فریاد
خانه ام آتش گرفته ست ، آتشی بی رحم
همچنان می سوزد این آتش
نقشهایی را كه من بستم به خون دل
بر سر و چشم در و دیوار
در شب رسوای بی ساحل
وای بر من ، سوزد و سوزد
غنچه هایی را كه پروردم به دشواری
در دهان گود گلدانها
روزهای سخت بیماری
از فراز بامهاشان ، شاد
دشمنانم موذیانه خنده های فتحشان بر لب
بر من آتش به جان ناظر
در پناه این مشبك شب
من به هر سو می دوم ، گریان
گریان ازین بیداد
می كنم فریاد ، ای فریاد ! ای فریاد
وای بر من ، همچنان می سوزد این آتش
آنچه دارم یادگار و دفتر و دیوان
و آنچه دارد منظر و ایوان
من به دستان پر از تاول
این طرف را می كنم خاموش
وز لهیب آن روم از هوش
ز آندگر سو شعله برخیزد ، به گردش دود
تا سحرگاهان ، كه می داند كه بود من شود نابود
خفته اند این مهربان همسایگانم شاد در بستر
صبح از من مانده بر جا مشت خاكستر
وای ، آیا هیچ سر بر می كنند از خواب
مهربان همسایگانم از پی امداد ؟
سوزدم این آتش بیدادگر بنیاد
می كنم فریاد ، ای فریاد ! ای فریاد


"مهدی اخوان ثالث"



♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

کانال پرواز فکرواندیشه flith@



#مفهوم جسم در نگاه خیام
با نظری به رساله ی فی علم کلیات وجود
#عبدالرسول_عمادی

جهان از چه ساخته شده است؟ فلاسفه ی یونانی جوهر اصلی تشکیل دهنده ی جهان را برخی آب برخی هوا و برخی هم یک عنصر غیر قابل شناسایی می دانستند که در اجسام مختلف تجلی هایی دارد. افلاطون می گفت پدیده ها نمود های ظاهری یک هستی اصیل هستند و ارسطو می گفت جهان از پنج عنصر ساخته شده چهار عنصر باد و آب و آتش و خاک جهان زمینی را ساخته اند و عنصر پنجم که اثیر یا اتر است جهان آسمانی را شکل داده است. البته ارسطو اجسام زمینی و آسمانی را ترکیبی از ماده و صورت هم می داند و غیر از این ها در جهان دو چیز دیگر را هم شناسائی کرده است نفس و عقل.
پس از نظر ارسطو و پیروان مسلمان او در جهان پنج چیز متمایز که به چیزی متکی نیستند و بر پای خود ایستاده اند وجود دارد ماده، صورت، جسم، نفس و عقل.
تکلیف خدا چه می شود؟ ارسطوی تجربه گرا از چنین موجود یا وجودی صحبت نمی کند ولی پیروان مسلمان او سلسله ی این جواهر را به خدا یا همان واجب الوجود وصل می کنند که البته از محرک لایتحرک ارسطو جامع تر است.
برخی فلاسفه و متکلمین از این دایره بیرون جهیده اند از آن جمله محمد بن زکریای رازی و عمر خیام.
مثلا رازی خداوند را هم جوهر می داند و یا مکان مطلق یعنی خلاء را هم از جواهر تشکیل دهنده ی جهان می داند در حالی که ارسطو و یارانش خلاء را مطلقا ناممکن می پندارند.
می دانیم که این دعوا بر سر جواهر تشکیل دهنده ی جهان ادامه داشته و در میان دانشمندان غربی نیز پس از انتقال مواریث یونانی و اسلامی این مباحث تداوم یافته است و مثلا دکارت هم جهان را مرکب از یک جوهر جسمانی و یک جوهر ذهنی دانسته است.
این دعواها در اثر غلبه ی دانش تجربی در دهه های اخیر در حوضچه ی جدول تناوبی مندلیف آرام شد و توافق شد بر سر بیش از صد عنصری که فعل و انفعالات آنها ترکیبات موجود در جهان را موجب می شود.
خیام در رساله ی کوچک خود با نام فی علم کلیات وجود می گوید از خدا که وجود مطلق است و وجودش واجب است که بگذریم در جهان دو گونه جوهر بیشتر نداریم او یکی را جسم می نامد و دیگری را بسیط.
فرق جسم با بسیط در این است که جسم تجزیه پذیر است و بسیط تجزیه نمی شود.
بسیط دو چیز است نفس و عقل و جسم چه چیز است افلاک امهات و موالید.
عقل فعال نفس کلی و جسم کلی سه معلول اول خداوند هستند و جسم که تجزیه پذیر است از افلاک شروع می شود بعد از جسم فلکی که خیام بر خلاف ارسطوئیان آن راهم تجزیه پذیر می داند چهار عنصر باد و آب و آتش و خاک است که امهات اجسام هستند و بعد موالید است. ظاهرا این تعابیر امهات و موالید از خود خیام است. موالید جمع مولود است و منظور خیام تمام اجسام موجود در جهان است که از ترکیب عناصر چهارگانه به وجود می آیند و حد و نهایت هم ندارند.
خیام به اقتضای دانش ریاضی خودش بحثی عددی هم در مورد موجودات می کند. او یک را عدد نمی داند زیرا تعریفش از عدد این است که قبل و بعدش هم باید عدد باشد و چون ماقبل عدد یک عددی نیست او یک را نماد واجب الوجود می داند و می گوید عدد از دو شروع می شود و همان گونه که عدد پایانی ندارد تعداد موجودات نیز بی نهایت است و جسم بی نهایت تجزیه پذیر و ترکیب پذیر است.
خیام در این رساله از ترکیب جسم از ماده و صورت حرفی نمی زند و گویا آن را فرضی غیر لازم می داند ضمن این که بر خلاف ارسطو و ابن سینا و دیگران ماده و صورت را در عداد جواهر هم به شمار نمی آورد.



♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

کانال پرواز فکرواندیشه flith@



#مقالات #فلسفه

درک متفاوت عارف و نیهیلیست از عدم

از منظر خیامی، عدم عبارتست از تاریکی محض، و محض نیستی.
اما از منظر مولانا، «عدم» سرچشمه وجود و منشأ نوشوندگی عالم و آدم است.‌ مولانا، عدم را نه نیستی که تراکم وجود می‌داند.
‌بگذارید این معنا را در قالب تمثیلی توضیح دهم.
‌ما در دو حالت است که تجربه «تاریکی» داریم:
‌یکی وقتی است که فضا واقعاً و کاملاً تاریک است، هیچ نوری در کار نیست. ‌در این حالت، «تاریکی» همانا «عدم نور» است.
اما حالت دوم، وقتی است که نور در نهایت شدّت و در قوّت تابندگی است. در این وضعیت هم چشم از فرط تابندگی چیزی نمی‌بیند، و تجربه تاریکی را می‌آزماید. در این حالت، «تاریکی» همانا «تراکم نور» است.
تجربه مولانا از عدم، از نوع دوم بود.
‌از منظر او زوال‌پذیری عبارت‌ست از آن‌که چیزی از سپهر ظاهر به اقلیم باطن می‌رود، و نوشوندگی عبارت‌ست از آن‌که چیزی از اقلیم باطن به سپهر ظاهر در می‌آید. ‌در واقع ما فقط بخشی از آن رود خروشان را می‌بینیم که همانا عالم ظاهر است، اما این رود رویه پنهانی هم دارد که مانند دریا کهنه‌ها و پلیدی‌های رود ظاهر را در خود فرو می‌کشد، می‌پالاید، و پاکیزه به سپهر ظاهر باز می‌گرداند.
بنابراین، از منظر مولانا، «عدم» نیستی نیست، «غیب» یا «باطن» این عالم است.‌ از منظر خیام، وجود در نیستی محو می‌شود، و لذا همه چیز در روندی شتابناک رو به زوال می‌رود. ‌اما از منظر مولانا، پاره‌هایی از وجود، از ظاهر به باطن می‌روند، و از باطن به ظاهر درمی‌آیند.
بنابراین، آن‌چه به چشم جهان‌بین، زوال پذیری است، به دیده جان‌بین، نوشوندگی است. ‌به همین اعتبار است که مولانا آن‌چه را که خیام «عدم» می‌داند، ساحتی می‌بیند که گرچه نیست می‌نماید، اما به واقع هست است (هست نیست نماست)، و آن‌چه را که در چشم خیام هست می‌نماید، به واقع نیست می‌داند (نیست هست‌نما)
نیست را بنمود هست و محتشم
هست را بنمود بر شکل عدم
بحر را پوشید و کف کرد آشکار
باد را پوشید و بنمودت غبار
و دقیقاً از همین روست که مولانا، برخلاف خیام، «عدم» را تهدید نمی‌بیند، آن را «مبارک جایی» می‌یابد که سرچشمه وجود است:
این عدم خود چه مبارک جایی است
که مددهای وجود از عدم است
...
از عدم‌ها سوی هستی هر زمان
هست یارب کاروان در کاروان
درک متفاوتی که عارف و نیهیلیست از عدم دارند، وضعیت وجودی و عاطفی آن‌ها را از هم متمایز می‌کند:
‌خیام عدم را تهدید وجود می‌بیند، و از همین رو در رویارویی با آن، رنگ رخ می‌بازد و مضطرب و وحشت زده می‌شود، و به دامان خوشباشی و باده‌نوشی می‌گریزد.
اما مولانا عدم را مبارک جایی می‌بیند که سرچشمه تازگی‌ها و زیبایی‌های عالم است، و از این رو در رویارویی با آن، شیفته و دلباخته می‌شود:
بر عدم باشم نه بر موجود مست
ز آن که معشوق عدم وافی‌تر است

#دکتر_آرش_نراقی




♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

دوستان و همراهان کانال پرواز واندیشه🍃


از این پس هر روز صبح بخشهایی ازکتاب انسان در جستجوی معنا اثر ویکتورفرانکل دراین کانال به اشتراک گذاشته میشود.
با ما همراه باشید

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص96
انسان در جستجوي معنا
دکتر ویکتور فرانکل نویسنده دکتر نهضت صالحیان-مهین میلانی برگرداننده



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص97

مفاهیم اساسی در لوگوتراپی1 خوانندگان این داستان کوتاه اتوبیوگرافیک ، پیوسته خواهان توجیه و تفسیر کاملتري از اصول و روش درمانی من هستند. به همین دلیل ، فصل کوتاهی در تشریح لوگوتراپی به متن اصلی کتاب ، » از اردوگاه مرگ تا اگزیستانسیالیسم« افزوده شد ، که ظاهرا بسنده نبوده و پیوسته از من خواسته شده است که شرح مفصلتري در این باره بنویسم . از این رو براي نگارش فصلی که در کتاب حاضر از نظر خواننده می گذرد ، مطالب پیشین کاملا بازنویسی شده است ، و به گونه اي مفصل تر تشریح می گرد



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص98

جلب رضایت خواننده ، با تهیه چکیده اي که مطالب بیست جلد کتاب آلمانی مربوط به لوگوتراپی را در بر گرفته باشد ؛ کار آسانی نیست. یاد پزشکی آمریکایی افتادم که وقتی به درمانگاه من در وین آمده بود و از من پرسید » دکتر آیا شما یک روانکاو هستید؟« پاسخ دادم ، » نه دقیقا یک روانکاو ، بلکه یک روان درمان گر.« سپس او به پرسش هایش ادامه داد. » از پیروان کدام مکتب هستید؟« پاسخ دادم ، من نظریه ویژه خود را دارم که عبارتست از »لوگوتراپی« . »آیا می توانید در یک جمله به من بگویید مفهوم لوگوتراپی چیست ، و چه تفاوتی با روانکاوي دارد؟« »بله«. ولی آیا مقدمتا شما می توانید در یک جمله به من بگویید که اساس روانکاوي به نظر شما چیست؟« او چنین پاسخ داد. » در روانکاوي بیمار می بایست روي مبلی راحت دراز بکشد و درباره چیزهایی با شما صحبت کند که تکرارش ، بسیار دشوار است.« در همین جا من بیدرنگ گفتم ، » در لوگوتراپی بیمار نیازي به دراز کشیدن ندارد. ولی او می بایست به چیزهایی گوش کند که گاه شنیدنش کار آسانی نیست.« البته این یک شوخی بیش نبود و نمی تواند جوهر مکتب لوگوتراپی تلقی شود. اما حقیقتی را هم در بر دارد و آن اینکه لوگوتراپی در مقایسه با روانکاوي روشی است که کمتر به گذشته توجه دارد و به درون نگري هم ارج چندانی نمی نهد ، در ازاي توجه بیشتري به آینده ، وظیفه و مسوولیت و معنی و هدفی دارد که بیمار باید زندگی آتی خود را صرف آن کند.


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص99

همزمان ، لوگوتراپی اهمیت تشکیل حلقه » شیطانی1« یا دور تسلسل باطل و مکانیسم هاي بازخورد را که عامل مهمی در رشد روان نژندي است ، نادیده می گیرد. و از اینرو خودمداري ویژه اي که بیماران روان نژند عموما مبتلا به آن هستند به جاي اینکه تقویت و تغذیه شوند ، کم اهمیت و پیش پا افتاده تلقی می گردند. مطمئنا چنین جملاتی جز ساده سازي لوگوتراپی نیست ، اما در عین حال لوگوتراپی هم چیزي جز این نیست که بیمار در جهتی راهنمایی می شود و با وضعی روبرو می گردد ، که معنی زندگی خویش را بیابد. حالا می بینید که حاضر جواب بودن در برابر پزشک آمریکایی خالی از حقیقت نبود. زیرا روان نژند واقعی کسی است که پیوسته سعی می کند از آگاهی نسبت به وظیفه و مسوولیتی که زندگی بر عهده او گذاشته است ، بگریزد. از این رو بالا بردن سطح آگاهی او نسبت به این مساله ، خود یاري کردن او در چیره شدن بر این عصبیت و پریشان حالی است. بگذارید توضیح بدهم که چرا من اصطلاح »لوگوتراپی« را به عنوان نامی براي تئوري خود برگزیده ام.»لوگوس« ، یک واژه یونانی است که به »معنی« اطلاق می شود. لوگوتراپی که به وسیله پاره اي از نویسندگان » مکتب سوم رواندرمانی وین نیز« خوانده شده است ؛ بر معنی هستی انسان و جستجوي او براي رسیدن به این معنی تاکید دارد. بنابر اصول لوگوتراپی ، تلاش براي یافتن معنی در زندگی اساسی ترین نیروي محرکه هر فرد در دوران زندگی اوست. به این دلیل من از معنی جویی به عنوان نیرویی متضاد با » لذت طلبی2« که روانکاوي فروید بر آن استوار است و » قدرت طلبی« که مورد تاکید آدلر است سخن می گویم.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص100
معناجویی تلاش در یافتن معنایی در زندگی خود نیرویی اصیل و بنیادي است و نه توجیهی ثانویه از کشش هاي غریزي او. این معنی منحصر به فرد و ویژه خود اوست و از اینرو این اوست و تنها او که باید و قادر است به آن تحقق بخشد. و تنها در آن صورت است که معنی جویی او ارضا خواهد شد. پاره اي از صاحب نظران بر این باورند که معنی و ارزشها چیزي نیستند مگر »مکانیسم هاي دفاعی، واکنش معکوس و بهگرایی.« اما من یکی حاضر نیستم که به خاطر »مکانیسم هاي دفاعی« زندگی کنم و یا به خاطر » واکنش معکوس« بمیرم. به نظر من انسان قادرست و می تواند به خاطر ایده ها و ارزش هایش زندگی کند و یا در این راه جان ببازد!



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص101

چند سال پیش یک نظر خواهی عمومی در فرانسه صورت گرفت که نتیجه نشان داد 89 درصد از شرکت کنندگان در این نظر خواهی اظهار داشتند که انسان »چیزي« لازم دارد که به خاطر آن زندگی کند و 61 درصد اذعان داشتند که کسی یا چیزي در زندگی آنان هست که حاضرند به خاطرش بمیرند. من مشابه این بررسی و نظرخواهی را در درمانگاه خود در وین بین بیماران و کارکنان درمانگاه اجرا کردم. که نتیجه عینا مثل نظرخواهی چند هزار نفره فرانسه بود و تنها یک اختلاف دو درصدي مشاهده شد. به واژه اي دیگر ، این مطالعات نشان داد که »معنی جویی« در اغلب انسان ها یک حقیقت است نه یک ایمان و عقیده1. البته مواردي پیش می آید که توجه و علاقمندي فرد به »ارزش ها« چیزي نیست مگرتلاشی براي پنهان کردن تعارضات درونی او ، اما اگر هم چنین باشد باید توجه کرد که این موراد استثناهایی است در یک قانون کلی و نه اینکه خود ، قانون باشد. در چنین مواردي یک روان تحلیلی پویا تا آنجایی مجاز و قابل توجیه است که سعی نماید نیروهاي محرکه و زیربناي ناخودآگاه را کشف و آشکار کند. مواردي که معمولا شبه ارزش ها جایگزین ارزشهاي واقعی زندگی فرد شده است. ) بهترین مثال ریا و تظاهر است(. نا حد امکان می بایست این نقاب ها را کنار زد. اما تلاش در پرده برداشتن از این نقابها، هر کوششی در مبارزه با احساسات پوچ و غلط ، باید به محض روبرو شدن فرد با احساسات و افکار صحیح ، حقیقی و خالص خود متوقف شود.)کنکاش و تجزیه و تحلیل بیشتر مجاز نیست(. زیرا در آن صورت تمایلات و آرزوهاي آرمان خواهانه و معنی جویانه ي انسان و تلاش او در چیره شدن بر تعارضات ناسالم درونی خود ، دست کم انگاشته شده است.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص102

در بررسی ارزشها باید مراقب این گرایش بود و از آن دوري گزید که : ارزشها را صرفا نمودي از خود تلقی کنیم. زیرا »لوگوس« یا »معنی« نه تنها چیزي است که از وجود نشات گرفته ، بلکه رو در روي آن نیز قرار می گیرد. اگر »معنی« که انسان درصدد تحقق بخشیدن آنست، تنها »نمود خود« و یا فرافکنی اندیشه هاي آرزومندانه او بود ، دیگر خصلت مبارزه جویانه و زیاده خواهی نمی داشت و توان آنرا نداشت که انسان را به پیش براند و یا به مطالعه ي چیزي وا دارد. این موضوع نه تنها در مورد بهگرایی سائق هاي غریزي صدق می کند ، بلکه آنچه را که کارل گوستاویونگ1 در مورد »کهن الگوهاي2 ناخودآگاه جمعی« نیز به آن اشاره می کند در بر می گیرد. در مورد اخیر وسعت شمول از فرد به نوع انسان گسترش یافته است. این موضوع مورد بحث و مجادله پاره اي از اندیشمندان اگزیستانسیالیست نیز که ایده هاي انسانی را چیزي جز ساخته و پرداخته خود او نمی دانند، هست. بنا به گفته ژان پل سارتر ، انسان سازنده خودش است و طراح » عنصر و جوهر« خود. به واژه اي دیگر می توان گفت که انسان ماهیت خود را آنچنان که هست و آنچه که باید بشود خود تعیین می کند. گر چه من بر این باورم که »معنی« هستی ما ساخته و پرداخته خود ما نیست، بلکه ما آن را جستجو و کشف می کنیم.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص103

تحقیقات سایکودینامیکی درباره ارزش ها، مجاز و منطقی است. ولی این پرسش مطرح است که آیا در هر مورد جایز و مناسب است. بالاتر از همه باید دانست که هر مطالعه و بررسی سایکودینامیکی ، در اصل تنها قادرست که نیروهاي انگیزاننده )سائق( را در انسان کشف و آشکار کند. در حالیکه ارزش ها انسان را بر نمی انگیزند و او را سوق نمی دهند، بلکه بر عکس عاملی است که انسان را به سوي خود می کشد. این اختلاف چیزي است که همیشه مرا به یاد درهاي ورودي مهمانخانه هاي آمریکا می اندازد. یک لنگه در را باید به سوي خود کشید و لنگه دیگر را باید فشار داد. حالا وقتی من می گویم که انسان به وسیله ارزش ها کشیده می شود، چیزي که در آن مستتر است این حقیقت است که براي فرد همواره آزادي گزینش وجود دارد. آزادي در پذیرفتن یا رد کردن این کشش، آزادي در تحقق بخشیدن به معناي بالقوه درونی او، و یا ندیده انگاشتن آن. وانگهی این مساله را نیز باید کاملا روشن کرد که چیزي در انسان به عنوان سائق اخلاقی )کشش درونی اخلاقی( و یا حتا سائق مذهبی )کشش درونی مذهبی( وجود ندارد، چیزي که قابل مقایسه با آنچه که ما به عنوان غرایز اصلی در انسان می شناسیم باشد. انسان هرگز به سوي رفتار اخلاقی سوق داده نمی شود ، بلکه تصمیم می گیرد که اخلاقی رفتار کند. او این کار را براي ارضاي سائق اخلاقی و یا آسودگی وجدان انجام نمی دهد.، بلکه به خاطر دلیل و علتی که به آن پایبند و معتقد است، به خاطر کسی که دوستش دارد و یا به خاطر خداي خویش انجام می دهد. اگر این کار را به منظور آسودگی وجدان انجام می داد چون فریسیان1 می شد و دیگر فردي به معناي واقعی اخلاقی ، نبود. من فکر می کتم همه افراد مقدس، منظوري جز خدمت به خدایشان نداشتند و تصور نمی کنم هرگز»مقدس« شدن هدف اصلی آنها بوده باشد. چه اگر چنین بود، کمال گرایی را بر می گزیدند. گرچه بنا


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص104

بر یک ضرب المثل آلمانی »وجدان آسوده بهترین بالش هاست« ، ولی اخلاق واقعی چیزي بیشتر از یک قرص خواب و یا داروهاي آرام بخش است. ناکامی وجودي1 معنا خواهی انسان ممکن است با ناکامی مواجه گردد، که لوگوتراپی آنرا ناکامی وجود می نامد. واژه وجود به سه صورت به کار برده می شود که عبارت از : 1- خود وجود ) به ویژه حالات وجودي انسان( 2- معنايوجود 3- کوشش براي یافتن معناي واقعی در زندگی شخصی، که همان »معنا خواهی« است. ناکامی وجودي می تواند سبب ظهور نوروزها گردد. براي اینگونه نوروزها لوگوتراپی واژه نئوژنیک2یا اندیشه زاد را به کار برده است که متفاوت از نوع دیگر یعنی نوروزهاي روانزاد یا سایکوژنیک3 است.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص105

واژه نئوژنیک در اصل اصطلاحی مشتق از روانشناسی نیست، بلکه از کلمه »Noos« یونانی که معنی اندیشه است ریشه گرفته و یکی از اصطلاحات ویژه ي لوگوتراپی است. این واژه به چیزي اطلاق می شود که با وجود روحانی فرد مربوط است. باید توجه داشت که در لوگوتراپی کلمه »روحانی« با معناي اخص آن در مذهب تفاوت دارد و به بعد ویژه اي از انسان اطلاق می شود. نوروزهاي نئوژنیک یا اندیشه زاد علت ایجاد و ظهور نوروزهاي نئوژنیک، تعارض و کشمکش بین سائق ها و غرایز نیست ، بلکه حاصل برخورد »ارزشهاست«. به واژه اي دیگر تعارضات اخلاقی و حتا آشکارتر بگوییم مشکلات روحانی علت اصلی ایجاد این دسته از نوروزهاست. در این گونه موارد ناکامی وجودي نقش اصلی را ایفا می کند. پر واضح است که روش هاي رایج روان درمانی در درمان نوروزهاي نئوژنیک ، موفق نیستند، و باید به لوگوتراپی روي آورد. روشی که به خود جرات داده است. در ابعاد روحانی وجود انسان نیز رسوخ کند. در حقیقت »لوگوس« در زبان یونانی فقط به »معنی« اطلاق نمی شود ، بلکه »روح« هم معنی می دهد. رویارویی با مسایلی که جنبه روحانی دارند ، مانند آرزوي داشتن زندگی پر معنا یا ناکامی و سرخوردگی ناشی از نرسیدن به این آرزو، همه در حیطه و قلمرو لوگوتراپی است، و از دیدگاه روحانی به مقابله با آن بر می خیزد. لوگوتراپی به جاي اینکه به تعقیب عوامل و ریشه هاي ناآگاهانه مسایل فرد در ارتباط با غرایز و سائق ها بپردازد با مسایلی روحانی فرد به طور صادقانه و خستگی ناپذیر برخورد می کند. اگر درمانگر نتوانست بین ابعاد روحانی و غرایز وجه تمایزي ببیند، با سرخوردگی بسیار خطرناکی روبرو خواهد شد. اجازه بدهید در این مورد خاطره اي را برایتان بگویم.


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص106

یکی از مقامات عالی رتبه سیاسی آمریکا، روزي به مطب من در وین آمد تا رواندرمانی خود را که پنج سال پیش، با یک روانکاو و در شهر نیویورك آغاز کرده بود پی گیري کند. پیش از هر چیز از او پرسیدم چرا به این فکر افتاده است که می بایست روانکاوي شود. اصلا چرا روانکاوي را آغاز کرده است؟ استنتاج من از گفته او این بود که حرفه ي خود را دوست نداشت و تحمل سیاست هاي خارجی آمریکا برایش دشوار بود. روانکاو کرارا به او گفته بود که مشکل واقعی او در ارتباط با پدرش است و لازم است با پدرش کنار بیاید. زیرا دولت آمریکا براي او به صورت جایگزینی از قدرت مافوق در آمده است که با تصویر پدر جابجا شده است. نارضایتی شغلی او به واسطه نفرتی بود که به طور ناخودآگاه نسبت به پدر داشت. به وسیله درمان که مدت پنج سال به درازا کشید بیمار به مرور زمان و در اثر تکرار ، می رفت که تعبیر و تفسیر درمانگر را بپذیرد و دیگر توان آن را نداشت که جنگل حقیقت را از وراي درختان خیالی و تصورات قراردادي ببیند. پس از چند جلسه مصاحبه مشخص گردید که شغل او ، موجب ناکامی »معنی جویی اش« گردیده بود، و آرزو داشت که شغل دیگري برگزیند. دلیلی وجود نداشت که این کار را نکند. از اینرو استعفا داد و دنبال کار دیگري رفت که علاقه بیشتري داشت و نتیجه نیز رضایت بخش بود. او اخیرا به من اطلاع داد که مدت پنج سال است که در شغل جدید مشغول کار است و از زندگی بسیار خشنود است. من تصور نمی کنم که این فرد یک بیمار نوروتیک بود. به عقیده من او نه به روانکاوي نیاز داشت و نه حتا به لوگوتراپی. زیرا او اصولا بیمار نبود. وجود تعارضی در فرد الزاما دلیل بر نوروتیک بودن او نیست. تعارضات و رنج و درد. هرگز نباید تصور کرد که هر درد و رنجی منشا نوروزها و نشانه ي بیماریهاي عصبی است. این دردها و رنج حتا ممکن است سبب پیشرفت انسان نیز گردد. به ویژه که اگر این درد و رنج از ناکامی وجودي سرچشمه گرفته باشد.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

کانال پرواز فکرواندیشه flith@


یک بار است زندگانی. یک بار. همان یک بار که نسیم صبح را به سینه فرو می دهیم، همان یک بار که عطش خود را با قدحی آب خنک فرو می نشانیم، همان یک بار که سوار بر اسب در دشت تاخت می کنیم، یک بار.. یک بار و نه بیشتر. بعد از آن دیگر تمام عمر را ما دنبال همان چیزها می دویم، بعد از آن دیگر تمام مدت را به دنبال همان طعم اولینِ زندگانی هستیم. در پی لذت اول. سیب را به دندان می کشیم تا طعم بار اول را در آن بیابیم،آب را سر می کشیم تا لذت رفع عطش بار اول را پیدا کنیم. در آب غوطه می زنیم تا به شوق بار اول برسیم و نسیم را می بلعیم تا نشانی از آن اولین نسیم بیابیم. زندگانی یک بار است، در هر فصل... تو چه می پنداری، ستار، تو درباره ی زندگانی چه فکر می کنی؟

_شیرینی زندگانی بیش از یک بار به کام آدم نمی نشیند، اما تلخی هایش هر بار تازه اند، هر بار تازه تر.

#کلیدر
#محمود_دولت_آبادی



♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@