پرواز فکر و اندیشه

@flith کانال پروازفکرواندیشه❄️

درباره ی مصدق

شاه از گزینش مصدق به نخست وزیری و ملی شدن نفت غمناک است؛ از آمریکاییها تا روسها و شاه همه مخالف با سیاست موازنه منفی دکتر مصدق
روز هفتم اردیبهشت سال ۱۳۳۰ دکتر محمد مصدق به پست نخست وزیری دست یافت. یازده روز بعد هنری گریدی[سفیر آمریکا در ایران] گزارشی از تهران به وزارت امور خارجه دولت متبوع خود ارسال کرد. او نوشت شاه از موضوع قانون ملی شدن صنعت نفت و انتخاب مصدق به نخست وزیری بسیار غمناک است.
شاه بر این باور بود که مصدق مدت زیادی در موضع قدرت نخواهد بود و شخص شاه نسبت به حل مسئله نفت بدبین است. در همین گزارش آمده بود حسین علاء گفته است مصدق به او پیشنهاد کرده پست وزارت امور خارجه را بپذیرد، اما چون او با سیاست موازنه منفی مصدق [سیاست استقلال کامل ایران و عدم سرسپردگی، اینکه همه قراردادها میان ایران و دیگر کشورها باید به سود مردم ایران باشد، دکتر مصدق پایه گذار این سیاست در ایران بود که در برابر سیاست موازنه مثبت که با دادن امتیاز به بیگانگان به دنبال تعادل میان آنان بود، قرار داشت] مخالف است؛ نتوانسته پیشنهاد او را قبول کند. علاء طرفدار راسخ حمایت از بلوک غرب بود، اما به گزارش گریدی مصدق در تلاش بود شوروی را آرام و راضی کند، به همین دلیل بین این دو اختلاف وجود داشت و علاء تصدی منصب وزارت خارجه را رد کرد. در این زمان علاء سناتور بود.
سیاست موازنه منفی[مصدق] همانطور که حملات حزب توده را به ارمغان آورد، محافل وابسته به غرب را نیز آشفته ساخت. از آن سوی ایالات متحده رسما علیه این سیاست واکنش نشان داد . آچسن[وزیر امور خارجه آمریکا] در نامه ای خطاب به گریدی یادآوری کرد وزارت امور خارجه تلقی «به عنوان جدی ترین خطر» سیاست بی طرفی اتخاذ شده از سوی مصدق را می کند. آچسن نوشت دلیل نگرانی او این است که شاید مصدق دست به اقدامی زند که به طور جدی امنیت ایران را تهدید نماید و محقق شدن سیاستهای ایالات متحده را در ایران با دشواری مواجه کند ویا امکان اجرای این سیاستها را غیر ممکن سازد .
مواردی را که ما تحت عنوان ملل غرب، کشورهای غربی ویا امثالهم کار می بریم؛ در اصل اسناد امریکائی جهان آزاد، ملل آزاد و امثال آن است. به عبارتی از منظر سیاستمداران امریکائی دو جهان بیشتر وجود نداشت: جهان آزاد به رهبری امریکا و انگلیس و جهان بسته که عبارتند از کشورهائی که به رهبری شوروی پشت دروازه های آهنین زندگی می کنند. با این دیدگاه نظریه ای به نام سیاست موازنه منفی،یا سیاست بی طرفی ویا همان روشی که سیدحسن مدرس از آن به عنوان سیاست موازنه عدمی نام می برد محلی از اعراب نمی توانست داشته باشد. از دید امریکا نخبگانی که از بسط روابط کشورشان با ایالات متحده و اردوگاه سرمایه داری حمایت می کردند، به اردوگاه جهان آزاد تعلق داشتند و کسانی که حتی از عدم تعهد و یا بی طرفی سخن به میان می آوردند در تحلیل نهائی از سرچشمه اردوگاه شرق سیراب می شدند. مفهوم استقلال از دید امریکائی ها گرایش نخبگان سیاسی کشور به سوی غرب بود؛ هر کس که اندیشه ای خلاف این در سر می پرورد دشمن غرب به حساب می آمد، حتی اگر به شوروی هم گرایشی اصولی نداشت . این بود کلید روابط ایالات متحده با نخبگان کشورهائی مثل ایران، کلیدی که از جنگ دوم جهانی به این طرف مورد استفاده قرار گرفت و بالاخره سر از دولت وابسته ای در آورد که با حمایت مستقیم سفارت امریکا در اواخر دهه سی شمسی در تهران راه اندازی شد و در دهه های چهل و پنجاه قدرت خود را تثبیت نمود.
زندگينامه سياسي دكتر مظفر بقائي، دكتر حسين آباديان، ص ۱۱۲ و ۱۱۸

@flith کانال پروازفکرواندیشه❄️

197 views09:03