پرواز فکر و اندیشه
1.17K subscribers
4.25K photos
2.15K videos
84 files
998 links
‏جاویدشاه فقط یه شعار نیست…

عهد ما با ایران و هزاران سال پادشاهی‌ست…
Download Telegram
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص82

می بردیم. از اینرو، می بایست با این رنجها رویاروي می شدیم و می کوشیدیم لحظات ضعف و اشکهاي پنهانی را به حداقل برسانیم. اما نیازي نبود از اشکهاي خود شرمنده باشیم، چه این اشکها خود شاهدي بر آنست که انسان دلاورانه و برافراشته قامت، رنج ها را تحمل می کند. اما تنها شمار کمی به این مساله پی برده بودند. برخی از زندانیان با شرمندگی اعتراف می کردند که گریه کرده اند، مانند رفیقی که از او پرسیدم: »آماس پایش را چگونه درمان کرده« پاسخ داد »با گریه از تنم بیرون راندم« روان درمانی یا بهداشت روان درمانی آغاز شد که توانستیم در اردوگاه افراد را به طور انفرادي یا جمعی درمان کنیم. تلاش هایی که از نظر روان درمانگري فردي انجام می شد، اغلب نوعی )نجات زندگی( و معمولا براي جلوگیري از عمل خودکشی بود. مقررات سخت اردوگاه هرگونه تلاشی را براي نجات مردي که قصد خودکشی داشت، منع می کرد. به طور مثال قطع طنابی که زندانی سعی می کرد خود را با آن به دار آویزد، ممنوع بود. پس جلوگیري از وقوع چنین رویدادهایی اهمیت داشت. من دو مورد را به یاد دارم که امکان داشت به خودکشی بیانجامد و شباهت زیادي هم به یکدیگر داشت. هر دو زندانی از قصد خودکشی صحبت کرده بودند و هر دو علت خودکشی را همان جمله معمول که دیگر انتظاري از زندگی ندارند را می گفتند. در هر دو مورد باید به آنان تفهیم می کردیم که هنوز هم زندگی از آنان انتظار داشت، چیزي در آینده در انتظار آنان بود. در واقع ما پی بردیم که یکی از آندو فرزندي داشت که در کشور خارجی در انتظار او بود، فرزندي که او به حد پرستش دوست می داشت. براي دیگري هم چیزي مطرح بود نه شخص. دوم مرد دانشمندي بود که یک سري کتاب نوشته بود و باید آنان را به پایان می برد. هیچکس دیگري نمی توانست جاي این دانشمند را پر کند، چنانکه هیچ کس نمی توانست جاي آن پدر را براي فرزند پر کند.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص83

این یکتایی و وحدت که هر فرد را از دیگري ممتاز می سازد و به هستی او معنا می بخشد، در کارهاي خلاقه نیز مانند عشق بشري تاثیر می گذارد. وقتی به ناممکن بودن جابجایی فردي با دیگري پی می بریم، آنگاه با مسئولیت فرد نیز در برابر هستی خویش . ادامه آن با همه عظمتش آشنا می شویم. مردي که به مسئولیت خویش در برابر یک انسان که مشتاقانه در انتظار اوست، یا در برابر یک کار ناتمام آگاه است، هرگز نخواهد توانست دست به خودکشی بزند ،او همچنین »چراي« هستی اش را می داند و توان آنرا نیز خواهد داشت که با هر »چگونه اي« در افتد. طبیعی است که در اردوگاه، فرصت چندانی براي درمان دسته جمعی وجود نداشت. گاهی یک الگوي راستین به مراتب موثرتر از کلام بود. زندانبان ارشد که با مقامات زندان همدل نبود، با رفتار عادلانه و تشویش آمیز خود از هزاران فرصت استفاده کرده و تاثیر اخلاقی شگفتی بر کسانی می گذاشت که زیر نظر او بودند. چه تاثیر فوري، همواره موثرتر از واژه است. اما گاهی صحبت نیز بی تاثیر نبود و این زمانی بود که به علت پاره اي از شرایط بیرونی ،پذیرش ذهنی تشدید می شد. یکی از موارد را به یاد دارم. وضعی پیش آمد که باید روي زندانیان یک کلبه کار می کردیم، که پذیرش ذهنی این زندانیان به علت موقعیت بیرونی ویژه اي تشدید شده بود. روز بدي بود، به هنگام مراسم رژه، اعلام کردند بسیاري از کارها را از آن پس خرابکاري به حساب آورده و شخص مجرم بلافاصله به دار آویخته خواهد شد. از جمله این جرمها، بریدن نواري از پتوهاي کهنه »براي مچ بند« و دزدیهاي جزیی بود. چند روز پیش هم یک زندانی گرسنه وارد سیب زمینی انبار شده و مقداري دزدیده بود. دزدي برملا شد، و بعضی از زندانیان »دزد« را شناسایی کردند. وقتی خبر به گوش مقامات اردوگاه رسید، دستور دادند که یا دزد را تحویل دهیم و یا همه اردوگاه تمام روز را بی غذا خواهند ماند. طبیعی است که 2500 نفر تصمیم گرفتند روزه بگیرند.


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص84

شامگاه آنروز روزه داري، همه در کلبه هاي خود مغموم دراز کشیده بودیم کسی حرفی نمی زد و هر واژه اي چون پتکی بر سرمان زده می شد. بدتر از همه اینکه برق هم خاموش شد. دیگر جان همه به لب رسیده بود. اما نگهبان ارشد ما مرد عاقلی بود. شروع کرد به صحبت کردن درباره همه چیزهایی که در آن لحظه از ذهن ما می گذشت. از رفقایی حرف می زد که در چند روز گذشته چه در اثر بیماري و چه خودکشی در گذشته بودند. اما ضمنا یادآور شد که می داند علت مرگ واقعی آنان این بود که دست از امید شسته بودند. او معتقد بود که باید راهی وجود داشته باشد که بتوان جلوي امکان وقوع چنین حوادثی را گرفت و نگذاشت قربانیان آینده به این مرحله ذهنی برسند. و از من خواست راهگشاي زندانیان باشم. خدا می داند که من اصلا حوصله نداشتم، توضیحات روانشناختی بدهم و یا موعظه کنم و به رفقایم نوعی دستورات مراقبتی بدهم. سرد و گرسنه بودم. تندخو و خسته شده بودم، اما باید تلاش می کردم و از این فرصت استثنایی سود می جستم. حالا تشویق بیش از هر چیزي به کار می آمد و نیاز به آن احساس می شد. با این اندیشه صحبت را که جنبه تسکینی داشت آغاز کردم. گفتم که حتی در اروپا و در ششمین زمستان جنگ جهانی دوم، وضع ما چندان هم وحشتناك نبوده، نه آنگونه که ما فکر می کردیم باید باشد. گفتم که هر یک از ما باید از خود بپرسد تاکنون چه چیزهایی را از دست داده است که غیر قابل بازگشت است. فکر کردم براي بیشتر زندانیان میزان آنچه از دست داده اند واقعا ناچیز بوده است. هر کسی که هنوز زنده بود، دلیلی براي امیدوار بودن داشت. سلامت، خانواده، خوشبختی، توانایی هاي حرفه اي، ثروت، موقعیت اجتماعی را می شد بار دیگر به دست آورد. از آن گذشته استخوانهاي ما هنوز سالم بودند، همه آنچه بر ما رفته بود، می توانست در آینده برایمان سودمند باشد. آنوقت عبارت نیچه را بازگو کردم، که آنچه موجب مرگ من نشود، مرا نیرومندتر می سازد.


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص85

سپس راجع به آینده داد سخن دادم. گفتم در نظر هر شخص بی طرفی، آینده بسیار تاریک به نظر می رسد. بر این عقیده بودم که هر یک از ما می توانست حدس بزند شانس زنده ماندنش چه قدر کم بود. به آنان گفتم با اینکه هنوز بیماري تیفوس در اردوگاه همه گیر نشده، ولی شانس زنده ماندنش چه قدر کم بود. به آنان گفتم با اینکه هنوز بیماري تیفوس در اردوگاه همه گیر نشده، ولی شانس زنده ماندن خود من پنج درصد است. با این حال، هیچ خیال آنرا ندارم که خود را به نومیدي بسپارم. زیرا هیچکس نمی داند در آینده حتی یک ساعت آینده چه روي خواهد داد و مگر نه اینکه یک سیب را که به آسمان بیندازي به زمین نرسیده هزار چرخ می خورد. حتی اگر انتظار رویدادهاي نظامی را هم در چند روز آینده نداشته باشیم، چه کسی بهتر از ما – با اینهمه تجارب اردوگاهی- می داند که گاهی به طور ناگهانی چه شانس هایی – دست کم براي فرد- پیش می آید. به طور مثال ممکن بود زندانی را به طور غیر منتظره به گروه ویژه اي منتقل کنند که باز هم به طور استثنایی از موقعیت خوب کاري بهره مند باشد. زیرا همین چیزها بود که »شانس« زندانی را برآورد می کرد. در سخنانم با زندانیان گرسنه تنها از آینده و نقابی که بر آن کشیده شده بود حرف نزدم، بلکه از گذشته، زیبایی ها و روشنایی هایش که در تاریکی زندگی کنونی مان می درخشید نیز سخن گفتم. براي اینکه سخنانم جنبه وعظ نداشته باشد عبارتی را از شاعري بیان کردم: آنچه را که شما تجربه کرده اید، هیچ نیرویی در دنیا نمی تواند از شما بازستاند. نه تنها تجربه هاي ما، بلکه با همه آنچه انجام داده ایم، همه اندیشه هاي بزرگی که در سر داشته ایم و از همه آنچه که رنج برده ایم، چیزي را از دست نداده ایم. گرچه همه اینها گذشته است ولی ما اینها را هستی بخشیده ایم. زیرا بودن نوعی هستی است شاید هم مطمئن ترین شکل آنست. سپس در مورد فرصت هاي بسیاري که به زندگی معنا می بخشد، سخن گفتم. من به رفقایم )که بی حرکت دراز کشیده بودند و گهگاه آهی می کشیدند( گفتم که زندگی بشر در هر شرایطی هرگز نمی تواند


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
همه چیز را همگان هم نمیدانند
دغدغه ما استفاده از منابع صحیح و یادگیری در خلال گفتگو و مباحثه است. دور هم گرد آمده ایم تا از ادبیات،فلسفه و دانش اجتماعی بهره ببریم و از یکدیگر بیاموزیم.از همراهی دوستان فرهیخته و گرامی در کنارمان برای رسیدن به پله های بالاتر دانش استقبال میکنیم.
https://telegram.me/joinchat/BfivDT6pd2qArn-jSGIsxQ
ولتر:

برگ‌های کتاب، به منزله بال‌هایی هستند که روح ما را به عالم روشنایی پرواز می­دهند.

زین پس لذت کتابخوانی را در گروه زیر با ما تجربه کنید. 👇👇👇👇
https://telegram.me/joinchat/BfivDT6pd2qArn-jSGIsxQ
@flith کانال پروازفکرواندیشه


ﺍﮔﺮ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﻭ ﺑﺎﻭﺭﻫﺎﯾﺖ ﭘﺬﯾﺮﺍﯼ ﭘﺮﺳﺸﻬﺎﯾﯽ ﺍﺳﺎﺳﯿﺴﺖ ﻭ ﺩﻗﺎﯾﻘﯽ ﻓﺮﺻﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺩﺍﺭﯼ ﻫﻤﺮﺍﻫﻢ ﺑﺎﺵ ﺍﯾﻦ ﻣﺘﻦ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﻏﺎﺯ ﺗﺎ ﭘﺎﯾﺎﻥ .
بخش اول
#ﺣﻤﺰﻩ_ﺣﺴﯿﻦ_ﺯﺍﺩﻩ
ﻫﺮ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺧﻮﺩﺁﮔﺎﻫﯽ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﻭ ﺍﻧﺪﮎ ﺗﺎﻣﻠﯽ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩ ﻣﺤﯿﻂ ﭘﯿﺮﺍﻣﻮﻥ ﺧﻮﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﺎﺷﺪ،ﺍﯾﻦ ﺷﻌﻠﻪ ﻫﺎﯼ ﭘﺮﺳﺶ ﺩﺭ
ﻭﺟﻮﺩﺵ ﭘﯿﺪﺍ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻠﺘﻬﺐ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺳﺎﺧﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺭﺍﺳﺘﯽ " ﻣﻦ " ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮏ " ﺍﻧﺴﺎﻥ " ﻭ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮏ " ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ "ﻭ
ﺳﭙﺲ ﻋﻀﻮﯼ ﺍﺯ ﯾﮏ " ﻗﻮﻣﯿﺖ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ " ﮐﯿﺴﺘﻢ؟ " ﻫﻮّﯾﺘﻢ " ﭼﯿﺴﺖ؟
ﭘﺲ ﺍﺯ ﮔﺬﺭ ﺳﺪﻩ ﻫﺎ ﻭ ﻫﺰﺍﺭﻩ ﻫﺎ، ﻣﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺩﻧﺒﺎﻟﻪ ﺭﯾﺸﻪ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺭﯾﺸﻪ ﻫﺎﯼ ﺑﯽ ﺷﻤﺎﺭ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﻫﺎﯼ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﯾﮏ " ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻭ
ﻓﺮﻫﻨﮓ " ﭘﺮ ﭘﯿﭻ ﻭ ﺧﻢ ﻭ ﭘﺮ ﺍﺑﻬﺎﻡ ، ﺑﺎ ﻫﺰﺍﺭﻩ ﻫﺎﯾﯽ ﻣﻔﻘﻮﺩ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﮏ، ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﻪ ﮐﺠﺎ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺍﻡ؟ﺑﻪ ﮐﺠﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﯽ ﺭﺳﯿﺪﻡ؟ ﺁﯾﺎ
ﺍﯾﻦ ﮔﺬﺭ ﺳﺪﻩ ﻫﺎ ﻭ ﻫﺰﺍﺭﻩ ﻫﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺍ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺨﺘﺼﺎﺕ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ، ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭ ... ﺷﮑﻞ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ؟ ﻧﻘﺶ " ﻣﻦ " ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ
ﻋﻀﻮﯼ ﺍﺯ " ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ " ﮐﻪ ﭼﻮﻥ ﺭﻭﺩﯼ ﺩﺭ ﮔﺬﺭﮔﺎﻩ ﺯﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺍﺳﺖ، ﭼﯿﺴﺖ؟ ﺁﯾﺎ ﻣﻦ ﻗﻄﺮﻩ ﺍﯼ ﺑﯽ ﺍﺭﺍﺩﻩ ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﺩﺭ
ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺳﯿﻠﯽ ﺳﺮﮐﺶ ، ﮔﻢ ﻭ ﻣﺤﻮ ﻫﺴﺘﻢ؟ﻭ ﺍﯾﻦ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺍ ﺩﺭ ﻻﯼ ﭘﺘﮏ ﻭ ﺳﻨﺪﺍﻥ ﺧﺮﺩ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺑﯽ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻭ ﺑﯽ ﻓﮑﺮ
ﺧﻮﯾﺶ ﺷﮑﻞ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ؟ﻭ ﯾﺎ ﺍﯾﻦ "ﻣﻦ " ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﯼ ﮔﺬﺭ ﻋﻤﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺍﺳﺖ؟ﻭﻃﻨﻢ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﺪﻭﺩﻩ
ﻣﺮﺯﯼ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ، ﺑﺎ ﺍﻧﺴﺎﻧﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﻣﺸﺎﺑﻬﯽ ﺩﺍﺭﻧﺪ،ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﮐﻨﻮﻧﯿﺶ ﺩﺳﺖ ﭘﺨﺖ ﻧﯿﺎﮐﺎﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ
ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺯ ﻭ ﺑﻮﻡ ﺯﯾﺴﺘﻪ ﺍﻧﺪ ، ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﯾﻨﺠﺎ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺍﯾﻢ؟ ﻭ ﻣﻦ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﯼ ﺁﻣﺎﺝ ﭘﺮﺳﺸﻬﺎﯾﯽ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺷﺪﮐﻪ ﺁﯾﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﺯ
ﮔﺬﺷﺘﮕﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩ، ﻭ ﭘﺸﺖ ﻣﯿﺰ ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ﺍﯼ ﻗﺮﺍﺭ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﻃﻠﺒﮑﺎﺭﺍﻧﻪ ﻧﯿﺎﮐﺎﻧﻢ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ
ﺍﻡ ، ﭼﻪ ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺁﯾﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﻪ ﺟﻬﻞ ﻭ ﺗﻨﺒﻠﯽ ﻭ ﺧﻮﺍﻡ ﺧﻮﺍﺭﯼ ﻣﺘﻬﻤﻢ ﻧﮑﻨﻨﺪ؟ ﭘﺮﺳﺸﻬﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﺳﺖ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻣﯽ ﺭﺳﺎﻧﺪ
ﮐﻪ ﭼﺎﺭﭼﻮﺏ ﻣﻮﺟﻮﺩﯾﺖ ﯾﮏ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﺘﻮﺍﯾﯽ ﺭﻧﮕﺎﺭﻧﮓ ﻭ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺯ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ... ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ
ﺑﻪ ﺭﻧﮕﯽ ﺍﺯ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻫﺎﯼ ﺩﻭﺭ ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮﯼ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ . ﭘﺮ ﺭﻧﮓ ﮐﺮﺩﻥ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺩﻥ ﺗﻨﻬﺎ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺍﻋﻀﺎﯼ
ﮐﻠﯿﺖ ﯾﮏ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﻧﺪ، ﺑﺎﻋﺚ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﻣﻮﺟﻮﺩﯼ ﺍﻓﻠﯿﺞ ﻭ ﻧﺎﺟﻮﺭ ﻭ ﻧﺎ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻧﻤﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﯼ ﺍﯾﺪﻩ ﺁﻝ
ﺧﻮﺍﻧﺪ. ﻧﺎﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ ﺩﺭ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻭﺟﻬﻪ ﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺟﺘﻤﺎﻉ - ﮐﻪ ﺍﻏﻠﺐ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﺷﻮﻡ ﺣﮑﻮﻣﺘﻬﺎﯼ ﺩﯾﮑﺘﺎﺗﻮﺭﯼ ﻭ ﻏﯿﺮ ﻋﻘﻼﻧﯽ ﺑﺮ
ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺯﻣﯿﻦ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ - ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺮﻭﺯ ﺍﻏﻠﺐ ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﮔﺮﯾﺒﺎﻧﮕﯿﺮ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺯ ﻭ ﺑﻮﻡ ﺍﺳﺖ.
ﻣﺮﻭﺭﯼ ﺑﺮ ﺗﺎﺭﯾﺦ، ﻓﺮﻫﻨﮓ ،ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺑﻪ ﺭﻭﺷﻨﯽ ﺗﻤﺎﻡ ﺑﺎ ﺗﻮ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺩﺭﺧﺖ ﺗﻨﺎﻭﺭ ﺑﺎﻟﯿﺪﻩ ﺩﺭ
ﻃﻮﻝ ﻫﺰﺍﺭﻩ ﻫﺎ ﭼﻪ ﻧﺎﺧﻮﺵ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩﯾﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ.
ﺳﯿﺮ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ﻫﻨﻮﺯ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﺍﺳﺖ،ﺩﺭ ﭘﺲ ﺩﯾﻮﺍﺭﻫﺎﯼ ﻧﻔﺮﺕ ﻭ ﺍﻧﺰﺟﺎﺭ ﻭ ﺍﻧﮑﺎﺭ ﻭ ﯾﺎ ﺗﻌﺼﺐ ﻭ
ﺳﺘﺎﯾﺸﻬﺎﯼ ﺗﻘﺪﺱ ﺁﻣﯿﺰ ﻧﻬﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺭﻭﺷﻨﯽ ﮐﺎﻭﯾﺪﻩ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺁﯾﺎ ﻣﺘﻔﮑﺮﯾﻦ ﻣﺎ ﺩﺭ ﺻﺪﺩ ﺑﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ
ﻣﻐﻔﻮﻝ ﻭ ﻣﻔﻘﻮﺩ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﻣﯿﻼﺩ ﺭﺍ ﻭﺍﮐﺎﻭﻧﺪ ﻭ ﺭﻭﺷﻦ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺭﺍﺳﺘﯽ ﺍﯾﻦ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﺍﻏﻠﺐ ﻣﺴﺘﺸﺮﻗﯿﻦ ﺳﺮ ﻣﻨﺸﺎ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻏﺮﺏ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﭼﯿﺴﺖ ﻭ " ﭘﻮﺭﯾﻮ ﺗﮑﯿﺸﺎﻥ )”ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺁﻣﻮﺯﮔﺎﺭﺍﻥ‏) ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﮑﻤﺎﯼ ﺍﻗﺪﻡ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ
ﺍﺯ ﻣﻐﻬﺎﯼ ﻣﺎﺩﯼ ﺑﻮﺩﻧﺪ ، ﺑﻦ ﻣﺎﯾﻪ ﻓﮑﺮ ﻭ ﺍﺳﺎﺱ ﺑﯿﻨﺸﺸﺎﻥ ﭼﻪ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ؟





@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه


بخش دوم
#ﺣﻤﺰﻩ_ﺣﺴﯿﻦ_ﺯﺍﺩﻩ

ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻤﻮﺩﻫﺎﯼ ﺭﻭﺷﻦ ﺑﺎﺯ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺯ ﺩﻭﺭﻩ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ،ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﻫﺎﯼ ﺗﻨﮓ ﻧﻈﺮﺍﻧﻪ ﺍﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺑﺪﺍﻥ ﺯﺭﺗﺸﺘﯽ ﺑﺎ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻭ ﺗﻐﯿﯿﺮﺩﺭ ﺁﯾﯿﻨﻬﺎﯼ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ﮐﻪ ﺭﮔﻪ ﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺁﻣﻮﺯﻩ ﻫﺎﯼ ﻗﺒﻠﯽ ﺩﺭ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ،ﺑﺮ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﺸﻮﺭ ﺣﺎﮐﻢ ﮐﺮﺩﻧﺪ. ﺑﺎﯾﺪ ﺍﻋﺘﺮﺍﻑ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺁﻣﻮﺯﻩ ﻫﺎ ﺧﻮﺭﺍﮐﻬﺎﯼ ﻣﻌﻨﻮﯼ ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﮔﺸﺎﯾﺶ ﻭ ﺷﮑﻮﻓﺎﯾﯽ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩﻫﺎﯼ ﻓﺮﺩ ﻓﺮﺩ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺎﻥ ﻧﺒﻮﺩ. ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﺑﻪ ﻓﺮﻩ ﺍﯾﺰﺩﯼ ﮐﻪ ﺍﺳﺎﺳﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﺍﺻﻞ ﻗﻮﺍﻧﯿﻦ ﮐﺸﻮﺭﺩﺍﺭﯼ ﺑﻮﺩ،ﻭ ﺩﺭ ﻣﺘﻮﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺑﺎﺯ ﺗﺎﺑﯿﺪﻩ ﺷﺪﻩ ، ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍﯼ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺁﻣﻮﺯﻩ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺭﻭﺡ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺧﻮﺍﻫﯽ ﻭ ﻋﻘﻼﻧﯿﺖ ﻣﺤﻮﺭﯼ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﻨﺎﻓﺎﺕ ﺩﺍﺭﺩ .
ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ﻧﯿﺰ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﻫﻢ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﭼﻮﻥ ﺭﻭﺩﯼ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺟﺎﺭﯼ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﺎ ﺩﺭﺳﺖ ﺩﺭ ﻣﺴﯿﺮ ﺟﺮﯾﺎﻧﺶ ﺩﺭ
ﺣﺮﮐﺖ ﻫﺴﺘﯿﻢ : 1400 ﺳﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺩﺭ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﺁﻧﯿﻢ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺩﺳﺘﺎﻭﺭﺩﻫﺎ ﻭ ﻧﺎﻣﻼﯾﻤﺎﺗﺶ . ﺑﺎﯾﺪ ﺍﻋﺘﺮﺍﻑ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﻏﻠﺐ ﺍﻫﺎﻟﯽ
ﻓﮑﺮ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﻋﺘﺮﺍﻑ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ، ﺁﻧﭽﻪ ﺗﺎﮐﻨﻮﻥ ﭘﯿﺶ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﻭﺿﻌﯽ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺨﺘﺼﺎﺗﺶ ﺑﺮ ﻣﺎ ﺣﺎﮐﻢ ﺍﺳﺖ، ﻣﻄﻠﻮﺏ
ﻧﯿﺴﺖ. ﺑﻪ ﺭﺍﺳﺘﯽ ﭼﺮﺍ؟ ﭼﺮﺍ ﺍﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺷﺪﻩ؟ ﻭ ﺍﻏﻠﺐ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﯼ ﻏﯿﺮ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺑﺎ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﭼﻪ ﻧﻬﺎﺩﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻣﺤﺘﻮﯾﺎﺕ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺧﻮﺩ
ﺑﻪ ﺗﺮﻗﯿﺎﺗﯽ ﺩﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﭼﺸﻤﺎﻥ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺧﯿﺮﻩ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.ﺍﮔﺮ ﻫﻢ ﻧﺘﻮﺍﻧﯿﻢ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻭ ﺳﯿﺮ ﻓﮑﺮ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺗﺤﻠﯿﻞ
ﮐﻨﯿﻢ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻭ ﺳﯿﺮ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺧﻮﺩﻣﺎﻥ ﭘﯿﺶ ﭼﺸﻤﻤﺎﻥ ﺍﺳﺖ. ﺟﺰ ﺩﺭ ﺑﺮﻫﻪ ﻫﺎﯼ ﺣﻮﻝ ﻗﺮﻭﻥ ﺳﻮﻡ ﻭ ﭼﻬﺎﺭﻡ، ﺗﻤﺪﻥ ﻭ
ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺎ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮐﻢ ﺭﻭﻧﻖ ﻭ ﺿﻌﯿﻔﯽ ﺭﺍ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﻋﺪﻩ ﺍﯼ ﺍﺯ ﻣﻮﺭﺧﯿﻦ ﻭ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﻠﺖ ﻋﻘﺐ ﻣﺎﻧﺪﮔﯽ
ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﻣﺪﻧﯿﺖ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ، ﺣﻤﻠﻪ ﻣﻐﻮﻝ ﻣﯽ ﺩﺍﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﺗﺶ ﮐﺸﯿﺪﻩ ﻭ ﻣﺘﻔﮑﺮﺍﻥ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺭﺍ
ﺍﺯ ﺩﻡ ﺗﯿﻎ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﻘﯿﻪ ﺍﻟﺴﯿﻒ ﻋﺎﻟﻤﺎﻥ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪﺍﻥ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺗﻤﺪﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺭﺍ ﺍﺣﯿﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ.
ﺑﻪ ﺭﺍﺳﺘﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﺍﺳﺖ؟ﺁﯾﺎ ﻓﯽ ﺍﻟﻤﺜﻞ ﺗﺮﻗﯿﺎﺕ ﮐﺸﻮﺭ چشم ﺑﺎﺩﺍﻣﯿﻬﺎ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻧﺴﺨﻪ ﻫﺎﯾﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺮﻧﻬﺎ ﭘﯿﺶ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ
ﻫﺎﯼ ﺁﻥ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﺎﯾﮕﺎﻧﯽ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺧﺎﮎ ﻣﯽ ﺧﻮﺭﺩ؟ ﻭﺑﺎ ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻮﺭﯼ ﻭ ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩﻥ ﻣﻌﻠﻮﻣﺎﺕ ﺧﺸﮏ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮﺩ؟
ﻣﻌﻠﻮﻣﺎﺕ ﻭ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﻮﻗﻌﯽ ﮐﺎﺭﺳﺎﺯﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﺩ ﻭ ﺳﺮﺷﺖ ﯾﮏ ﻣﻠﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ ﺷﻮﻧﺪ .. ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﮐﺎﻏﺬ ﻭ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎﯼ ﻋﺮﯾﺾ ﻭ
ﻃﻮﯾﻞ ﻭ ﺁﻣﻮﺧﺘﻦ ﻃﻮﻃﯽ ﻭﺍﺭ ﻓﺮﻣﻮﻟﻬﺎﯼ ﭘﯿﭽﯿﺪﻩ ﻭ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺩﺷﻮﺍﺭ ﻧﻤﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻬﺎﯼ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﻣﺎﺩﯼ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﺩﺍﺷﺖ .
ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﺧﻮﯾﺶ ﻭ ﺷﻌﻠﻪ ﻭﺭ ﮐﺮﺩﻥ ﺗﻤﺎﯾﻼﺕ ﺧﺮﺩﻭﺭﺯﺍﻧﻪ ﻭ ﺗﺎﻣﻞ ﻭ ﮐﺎﺭ ﻭ ﺗﻼﺵ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﯿﻬﺎ ﺭﺳﯿﺪ .




@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه

بخش سوم
#ﺣﻤﺰﻩ_ﺣﺴﯿﻦ_ﺯﺍﺩﻩ

ﻋﺸﻖ ﻭ ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺕ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﻭ ﺣﺘﯽ ﮐﻼﻣﯽ ﮔﺮ ﭼﻪ ﺩﺭ ﺟﺎﯾﮕﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺩﻟﺮﺑﺎ ﻭ ﺍﺭﺯﺷﻤﻨﺪﻧﺪ،ﺍﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ ﺭﺳﺪ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ
ﺩﻭﺭ ﻭ ﺩﺭﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﮐﺸﻮﺭ ﭼﻨﺎﻥ ﻣﺴﻠﻂ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ، ﮐﻪ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺭﺷﺪ ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺍﯾﻦ ﮐﺸﻮﺭ ﻧﺪﺍﺩﻩ ﺍﻧﺪ . ﺍﺯ ﺯﻣﺎﻧﯽ
ﮐﻪ ﺣﻨﻈﻠﻪ ﺑﺎﺩﻏﯿﺴﯽ ﯾﺎ ﺑﻬﺮﺍﻡ ﮔﻮﺭ ﯾﺎ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﺳﺮﻭﺩ، ﻭ ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﺍﻭﺍﻥ ﺩﺭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻥ،ﺷﻌﺮ ﻣﻘﻮﻟﻪ
ﻏﺎﻟﺐ ﻋﺮﺻﻪ ﻓﮑﺮ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺍﻣﺮﻭﺯ، ﻓﻀﺎﯼ ﻏﺎﻟﺐ ﻓﮑﺮﯼ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺷﻌﺮ ﻭ ﻋﺴﻖ ﺑﻪ ﮔﻞ ﻭ ﻣﯽ ﻭ
ﻣﻌﺸﻮﻕ ﺯﻣﯿﻨﯽ ﻭ ﮔﺎﻩ ﺁﺳﻤﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﻭ ﺍﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻭﺍﻗﻌﯽ ﮐﻠﻤﻪ ﻗﺪﺭ ﺩﯾﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺮ ﺻﺪﺭ ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ
ﻧﻘﺮﻩ ﺩﯾﮕﺪﺍﻥ ﺯﺩﻧﺪ . ﻫﯿﭻ ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﯽ ﭼﻨﺎﻥ ﻗﺪﺭﯼ ﻧﺪﯾﺪ.
ﺩﺭ ﻋﺮﻓﺎﻥ ﻣﺎ ﻧﯿﺰ ﻭﺿﻊ ﺭﻭﺷﻦ ﺍﺳﺖ . ﻗﺮﺍﺋﺖ ﻏﺎﻟﺒﺶ ﺍﺯ ﻋﺸﻖ ﻋﻘﻞ ﺳﺘﯿﺰﯼ ﺑﻮﺩ – ﻓﺎﺭﻍ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﺧﺮﺩ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﻪ ﮐﻠﯽ ﻣﻐﻔﻮﻝ
ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ – ﺍﯾﻦ ﻧﺠﻢ "ﺩﺍﯾﻪ " ﺍﺯ ﻋﺮﻓﺎﯼ ﺑﻨﺎﻡ ﻭ ﺑﻠﻨﺪ ﺁﻭﺍﺯﻩ ﻗﺮﻭﻥ ﺷﺶ ﻭ ﻫﻔﺖ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﯽ ﮔﻔﺖ :
ﺑﺎ ﻋﻘﻞ ﻭ ﺯﻥ ﻣﺸﻮﺭﺕ ﮐﻨﯿﺪ ﺍﻣﺎ ﺧﻼﻑ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﻫﯿﺪ .
ﻫﻤﺎﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺣﻤﻠﻪ ﻗﻮﻡ ﻣﻐﻮﻝ ﺯﻥ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﮔﺮﯾﺨﺖ . ﺍﮔﺮ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﻓﻠﺴﻤﻪ ﻣﺎﻥ ﺍﺯ ﻋﺮﻓﺎﻧﻤﺎﻥ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﻧﺒﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻏﻠﺐ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺑﺎ ﺁﻥ ﻣﺸﺘﺮﮎ ﺑﻮﺩ ﭘﺮ ﺑﯿﺮﺍﻩ ﻧﮕﻔﺘﻪ ﺍﻡ . ﺍﻏﻠﺐ ﺑﺎﺧﺘﺮ ﺷﻨﺎﺳﺎﻥ ﺗﻤﺪﻥ ﻋﻈﯿﻢ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻏﺮﺏ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﯼ ﺑﻨﯿﺎﺩﯼ ﻣﯽ ﺩﺍﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺭﺳﻄﻮ ﻭ ﺍﻓﻼﻃﻮﻥ ﻭ ﺳﻘﺮﺍﻁ ﻭ ﺍﻣﺜﺎﻝ ﺁﻧﺎﻥ ﭘﯽ ﺭﯾﺰﯼ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ . ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻣﺸﺎﯾﯽ ﻣﺎ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺯ ﺩﻝ ﺟﺮﯾﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻏﺮﺏ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﺎﻧﺶ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ، ﺗﺎﺯﻩ ﻧﻀﺞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﻨﻮﺯ ﺑﺎﻟﯿﺪﻩ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺍﺷﺮﺍﻗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺯ ﺩﻝ ﻋﺮﻓﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ
ﺳﺎﺯﮔﺎﺭ ﺑﺎ ﻓﻀﺎﯼ ﺍﺣﺴﺎﺳﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻣﺘﻨﻔﺮ ﺍﺯ ﻋﻘﻞ ﻭ ﻣﻨﻄﻖ ﻭ ﺍﺳﺘﺪﻻﻝ ﻭ ﺍﺳﺘﺪﻻﻟﯿﺎﻥ ﮐﻪ "ﭘﺎﯾﺸﺎﻥ ﭼﻮﺑﯿﻦ ﺑﻮﺩ " ،ﺯﻣﯿﻨﮕﯿﺮ ﺷﺪ.
ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﺎﻥ ﺍﺷﺮﺍﻗﯽ ﻣﺎ ﻋﺎﺭﻓﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﮐﻼﻡ ﻭ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺑﻮﺩﻧﺪ. ﺻﺪﺭ ﺍﻟﺪﯾﻦ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ ﻓﯿﻠﺴﻮﻑ ﺑﻠﻨﺪﺁﻭﺍﺯﻩ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﻗﺮﻥ
ﻧﻬﻢ ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺑﺮ " ﺣﮑﻤﻪ ﺍﻻﺷﺮﺍﻕ " ﻣﯽ ﻧﻮﺷﺖ . ﻣﺤﯽ ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻋﺮﺑﯽ ﻓﯿﻠﺴﻮﻑ ﻫﻢ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺍﯼ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺩﺍﺷﺖ. ﻣﯽ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﮐﻪ
ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺧﺮﺩﻭﺭﺯﯼ ﻭ ﻋﻘﻼﻧﯿﺖ ﺑﻬﺎﯾﯽ ﺩﺍﺩﻩ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻭ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺎﺩﻩ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﯿﻤﻬﺮﯼ ﻭ ﺗﻐﺎﻓﻞ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪﻩ
ﺍﺳﺖ. ﻭ ﺁﻥ ﻗﺴﻤﺖ ﺍﺯ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺩﯾﻨﯽ ﻫﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺎﻣﻞ ﻭ ﺗﺪﺑﺮ ﺩﺭﺍﺣﻮﺍﻝ ﺧﻠﻘﺖ - ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﻫﺴﺘﯽ ﺍﯾﻦ ﺟﻬﺎﻧﯽ - ﻭ ﺁﻓﺎﻕ ﻭ ﺍﻧﻔﺲ
ﺩﻋﻮﺕ ﻣﯽ ﮐﺮﺩ، ﻣﻐﻔﻮﻝ ﻣﺎﻧﺪ. ﻋﺮﻓﺎﯼ ﻣﺎ ﺍﺯ " ﺳﯿﺮﻭ ﻓﯽ ﺍﻻﺭﺽ " ﻭ " ﺳﯿﺮ ﺩﺭ ﺁﻓﺎﻕ ﻭ ﺍﻧﻔﺲ " ﻫﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﻓﻬﻤﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻏﻠﺒﺸﺎﻥ ﻋﺼﺎ ﻭ
ﮐﺸﮑﻮﻟﯽ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻪ ﺍﯼ ﻣﻨﺪﺭﺱ ﻭ ﺑﺎ ﺗﮑﯿﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﮐﻞ ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﮐﻪ ﺭﻭﺯﯼ ﺭﺳﺎﻥ ﺍﺳﺖ،ﺳﺮ ﺑﻪ ﺑﯿﺎﺑﺎﻥ ﻧﻬﻨﺪﻭﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺭﯾﺎﺿﺖ
ﺩﻫﻨﺪ . ﻭﺁﻥ ﻗﺪﺭ ﺩﺭ ﺳﺨﺖ ﮔﯿﺮﯼ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺍﻓﺮﺍﻁ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻭﺯﻥ ﺷﭙﺸﻬﺎﯼ ﺑﺪﻧﺸﺎﻥ ﺑﻪ " ﻧﯿﻢ ﺩﺍﻧﻖ " ﺑﺮﺳﺪ .ﻭ ﺩﺳﺖ ﺍﺯ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ
ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﻃﻔﯿﻞ ﺩﺳﺘﺮﻧﺞ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ ﮔﺮﺩﻧﺪ.
ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻧﯿﺎﺯ ﺑﻪ ﺭﻧﺴﺎﻧﺲ ﻭ ﻧﻮﺯﺍﯾﯽ ﺩﺍﺭﺩ. ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻭﺍﮐﺎﻭﯾﻢ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﻫﺰﺍﺭﻩ ﻫﺎ ﺑﺮ ﻣﺎ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ.
ﺑﺎﻭﺭ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺳﺮ ﻣﻨﺸﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﻋﻘﺐ ﻣﺎﻧﺪﮔﯿﻬﺎﯼ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻣﺎ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻏﻔﻠﺘﻤﺎﻥ ﺍﺯ " ﺧﺮﺩﻭﺭﺯﯼ " ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﻗﺮﻭﻥ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﯾﺖ. ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺁﻥ
ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ " ﺧﺮﺩﻭﺭﺯﯼ " ﺭﺍ ﺳﺮ ﻟﻮﺣﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﻫﺎ ﻭ ﺍﻋﻤﺎﻟﻤﺎﻥ ﮐﻨﯿﻢ.ﻭ ﺑﺪﺍﻧﯿﻢ ﮐﻪ " ﺧﺮﺩﻭﺭﺯﯼ " ﺗﻨﻬﺎﺗﺮﯾﻦ ﺭﺍﻩ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﺑﻪ
ﺁﺭﻣﺎﻧﻬﺎ ﻭ ﺍﯾﺪﻩ ﺁﻟﻬﺎﯼ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﺳﺖ.






@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️
دوستان و همراهان کانال پرواز واندیشه🍃


از این پس هر روز صبح بخشهایی ازکتاب انسان در جستجوی معنا اثر ویکتورفرانکل دراین کانال به اشتراک گذاشته میشود.
با ما همراه باشید
@flith کانال پروازفکرواندیشه

#انسان_در_جستجوى_معنا
#ويكتور_فرانكل
#روانشناسى
تجاربی از اردوگاه کار اجباري1




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص86

بی معنا باشد و این معناي بی پایان زندگی رنج و میرندگی، محرومیت و مرگ را نیز در بر دارد. از این انسانهاي سرگشته که در تاریکی کلبه به دقت به سخنان من گوش می دادند خواستم که به بحرانی بودن وضع خود پی برند. آنان نه تنها، نباید دست از امید بشویند، بلکه باید ایمان داشته باشند که پا در هوایی مبارزه ما از عظمت و معنایش نخواهد کاست و باید همچنان شهامت خود را حفظ کنند. به آنان گفتم که در این ساعات دشوار و مرگبار دوستی، همسري، یک مرده و یا یک زنده، یا خدا چشم به ما دوخته است و انتظار ندارد نومیدش کنیم. او امید به این بسته است که ببیند ما با سرافراشته رنج می بریم، نه با بدبختی و خفت و هنر مردن را آموخته ایم. و سرانجام سخن از فداکاري به میان آوردم، فداکاري که در هر موردي معنا پیدا می کرد. و در طبیعت این فداکاري بود که دنیاي طبیعی مادي بدان به دیده تعجب می نگریست و آنرا بی معنی می پنداشت. در حالیکه فداکاري ما در واقعیت معنایی ژرف داشت. من بی پرده به آنان گفتم، کسانیکه ایمان مذهبی دارند این مساله را به آسانی درك می کنند. داستان رفیقی را برایشان بازگو کردم که در ابتداي ورود به اردوگاه، با خداي خود پیمان بسته بود که رنج و مرگ را به جان می پذیرد، تا کسی را که دوست می داشت دچار سرانجام وحشتناکی نشود. براي این مرد رنج و مرگ پرمعنا بود، فداکاري او معنایی بس ژرف داشت. او نمی خواست براي هیچ بمیرد. همانطور که هیچ یک از ما نمی خواهیم چنین بمیریم. منظور من از بکار گرفتن همه این واژه ها این بود که در آن زمان، و در آن کلبه، و در آن وضع مرگبار، معنایی براي زندگی زندانیان بیابم و به دیده باز شاهد تلاش موفقیت آمیز خود بودم. زیرا وقتی برق روشن شد، پیکرهاي نحیف دوستانم را دیدم که افتان و خیزان و با دیدگان اشک الود براي سپاسگزاري به سمت من می آمدند، اما باید اعتراف کنم که به ندرت پیش می آمد من نیرویی براي سهیم شدن در رنجهایشان داشته باشم و با این حساب گویا فرصت هاي بی شماري را براي اینکار از دست داده بودم.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص87

و اینک بپردازیم به سومین مرحله واکنش هاي روانی یک زندانی یعنی روانشناسی زندانی پس از آزادي. اما پیش از آنکه این مساله را روشن کنم، باید به پرسشی اشاره کنم که اغلب از روانشناس می شود، به ویژه که روانشناس خود زندانی بوده باشد. نظر شما در مورد رفتار روانشناسی نگهبانان اردوگاه چیست؟ چگونه ممکن است انسانی که آمیخته اي از گوشت و خون است، رفتاري را که بسیاري از زندانیان بازگو می کنند با آنان اعمال کرده باشند؟ وقتی انسان این داستانهاي هولناك را می شنید و وقتی باور می کرد که همه آنچه زندانیان نقل می کنند اتفاق افتاده است و افسانه نیست انسان از خود می پرسید از نظر روانشناسی چگونه ممکن است انسانی، انسان دیگر را آنچنان شکنجه کند. براي اینکه بتوانیم – بی آنکه وارد جزییات شویم- به این پرسش، پاسخ دهیم باید به چند چیز اشاره کنم: نخست اینکه، در میان نگهبانان عده اي سادیست یا آزارگر به معناي واقعی بالینی آن وجود داشت. دو دیگر، هنگامی که مقامات اردوگاه براي انجام ماموریت هاي سخت نیاز به افرادي داشتند، آنان را از میان این آزارگران بر می گزیدند. هنگامی که به ما اجازه داده می شد )پس از دو ساعت کار طاقت فرسا در یخبندان تلخ( خودمان را در کنار آتشی که با خرده چوب درست کرده بودیم، گرم کنیم، از خوشحالی در پوست خود نمی گنجیدیم. اما در همین لحظات کوتاه خوشی نیز، سرکارگرانی بودند که از گرفتن آن خوشی از ما بس لذت می بردند. هنگامی که نه تنها نمی گذاشتند کنار آتش بایستیم بلکه آن آتش زیبا را روي برفها پخش می کردند، برق لذت در چشمانشان می درخشید! هماره در میان زندانیان کسانی بودند که در شکنجه و آزارگري تخصص داشتند، و اس. اس ها وقتی از کسی خوششان نمی آمد او را به این افراد آزارگر حواله می دادند. سوم اینکه اکثر نگهبانان در اثر سالهاي متمادي کار در اردوگاه و ناظر بودن بر شیوه هاي بی رحمانه و وحشیانه اردوگاه در شکنجه زندانیان، احساسات شان مرده بود. این مردانی که از نظر اخلاقی و



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص88

روانی سنگ شده بودند، حداقل کاري که می کردند این بود، که خود از نقش فعال در آزارگري سرباز می زدند، اما دیگر مانع آزار رسانی سایرین نمی شدند. چهارم، در میان نگهبانان هم پیدا می شد کسانی که دلشان به حال ما می سوخت. براي نمونه به ذکر فرمانده اردوگاهی که من از آنجا آزاد شدم بسنده می کنم. پس از آزادي ما معلوم شد که این فرمانده مبلغ زیادي از جیب خود پول خرج کرده تا از نزدیکترین بازار1، براي زندانیان خود دارو بخرد و این مساله را تنها پزشک اردوگاه که خود یک زندانی بود می دانست و بس. اما نگهبان ارشد اردوگاه که خود از زندانیان بود، سخت گیرتر از هر افسر اس.اس رفتار می کرد. در حالیکه فرمانده اردوگاه، تا آنجا که من می دانم هرگز دستش را روي ما بلند نکرد، این نگهبان با کوچکترین فرصتی که می یافت زندانیان را به باد کتک می گرفت. بنابراین با دانستن اینکه این مرد یا نگهبان اردوگاه بود یا یک زندانی، چیزي را حل نمی کرد. در میان هر گروهی مهر انسانی به چشم می خورد، حتی در کسانی که ما به راحتی مورد ملامت قرار می دهیم. مرز بین گروهها داراي وجه مشترکی است، و ما نباید با گفتن اینکه این مردان فرشته اند و آن دسته دیگر اهریمن، به نتیجه برسیم.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص89

مسلما وقتی یک نگهبان یا یک سرکارگر با وجود همه کنترل هاي اردوگاه، نسبت به زندانیان رفتار مهر آمیزي داشت، در جهت مثبت و انسانی گام بر می داشت، اما پستی زندانی را که با رفقاي زندانی خودش آنچنان رفتار ناشایستی داشت چگونه می توان توجیه کرد. پر واضح است که کمبود شخصیت چنین مردانی براي زندانیان منقلب کننده بود، در حالیکه از کوچکترین حرکت مهرآمیز هر یک از نگهبانان عمیقا به هیجان می آمدند. چنانکه روزي یک سرکارگر پنهانی تکه نانی به من داد که تردید ندارم از جیره صبحانه اش ذخیره کرده بود. در آن لحظه، آنچه اشک را به دیدگانم جاري کرد تکه نان نبود، بلکه چیزي از انسانیت بود که این مرد به من داد، واژه ها و نگاهی بود که همراه دادن نان به چهره ام گسترد و گوشهایم را نوازش داد. از همه آنچه برایتان گفتم، پی می بریم که در جهان تنها دو نژاد وجود دارد. نژاد مردان کامل و ناقص. این دو نژاد در همه جا یافت می شوند زیرا در میان همه گروههاي اجتماع نفوذ می کنند. هرگز نمی توان گفت این گروه کاملا کامل است و این گروه ناقص. به این ترتیب هیچ گروهی از »نژاد خالص« نیست و بنابراین گهگاه به اینگونه افراد کامل در میان نگهبانان اردوگاه هم بر می خوردیم. زندگی در اردوگاه کار اجباري زوایاي روح انسان را می شکافد و ژرفاي آنرا نمایان می سازد. آیا شگفت انگیزست که در آن ژرفاهاي روح انسانی بار دیگر تنها به خصوصیاتی از انسان برخوریم که طبیعتش آمیخته اي از خوب و بد باشد؟ شکافی که خوب را از بد جدا می سازد، از همه انسانها می گذرد، به پایینترین سطح می رسد و حتی در ژرفاي آنچه که در اردوگاه کار اجباري بنیان گذارده است، آشکار می گردد. و اکنون در آخرین فصل روانشناسی اردوگاه کار اجباري، می رسیم به روانشناسی زندانی که آزاد شده است. در توصیف تجربه هاي آزادي که طبیعتا باید از تجربه هاي خودم باشد، به آن بخشی خواهم پرداخت که از صبح روزي است که پرچم سفید پس از روزهاي پراضطراب برفراز دروازه هاي اردوگاه به



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص90

اهتزاز در آمد. در این زمان حالت سرگردانی درونی ما تبدیل به استراحت شد. اما اگر بگوییم از خوشحالی دچار جنون شده بودیم اشتباه کرده ایم. پس چه اتفاقی افتاد؟ ما زندانیان با گام هاي خسته خودمان را به سوي دروازه هاي اردوگاه می کشیدیم. با ترس و دلهره به اطراف می نگریستیم و با نیم نگاه یکدیگر را سوال پیچ می کردیم. بعد چند گامی به بیرون اردوگاه می رفتیم. این بار کسی بر سرمان فریاد نمی زد و هیچ نیازي نبود براي فرار از لگد یا کتک جا خالی بدهیم. نه! اینجا حتی نگهبانان به ما سیگار تعارف می کردند! ابتدا آنان را نشناختیم، زیرا با شتاب لباس هایشان را عوض کرده و لباس شخصی پوشیده بودند. به آرامی در امتداد جاده اي که از اردوگاه منشعب می شد، قدم می زدیم. پاهایمان درد گرفت و ممکن بود هر لحظه بپیچد. اما همچنان لنگ لنگان می رفتیم و می خواستیم اطراف اردوگاه را براي نخستین بار با دیدگان مردان آزاد ببینیم. با خود تکرار می کردیم »آزادي« اما هنوز نمی توانستیم باور کنیم که آزادیم. ما طی سالیان متمادي که در آرزوي آزادي بودیم آنقدر این واژه را بر زبان رانده بودیم که دیگر معناي خود را از دست داده بود. دیگر واقعیت آزادي به ضمیر آگاهمان رخنه نمی کرد و نمی توانستیم این حقیقت را بپذیریم که اکنون آزادي از آن ما بود. به چمن پر از گل رسیدیم، گلها را دیدیم و به یاد آوردیم که آنها همیشه آنجا بودند، اما ما هیچ احساسی نسبت به آنها نداشتیم. نخستین جرقه شادمانی زمانی سرشارمان کرد که خروسی را با دم رنگارنگ دیدیم. اما این جرقه همچنان چون نقطه کوري باقی ماند زیرا ما به این دنیا تعلق نداشتیم. شامگاهان وقتی که بار دیگر همه در کلبه هایمان گرد آمدیم یکی در گوش دیگري زمزمه کرد »بگو ببینم امروز خوشحال بودي؟« و آن مرد با شرمندگی گفت »راستش را بخواهی، نه« و او نمی دانست که ما همه همین احساس را داشتیم. در واقع ما احساس خوش بودن و خوشحال شدن را از دست داده بودیم و باید به تدریج این هنر خوش بودن را دوباره می آموختیم. آنچه که از نظر روانشناسی براي زندانیان از بند رسته اتفاق می افتاد، شخصیت زدایی نام داشت. همه چیز غیر واقعی به نظر می رسید.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص91

مانند رویا . ما باور نداشتیم که آنچه می بینیم واقعی است. در سالهاي گذشته چه بسا در خواب گول خورده بودیم. خواب می دیدم که روز آزادي فرا رسیده، ما آزاد شده ایم، به کاشانه خود بازگشته ایم و به دوستانمان خوش آمد می گفتیم، همسرمان را در آغوش می گرفتیم، بر سر میز نشسته و از آنچه که بر ما رفته بود و حتی از خوابهایی که از روز آزادي دیده بودیم سخن می گفتیم. و آنگاه ... سوت زندانبان پایان رویاي آزادي ما بود و حالا این خوابها به حقیقت پیوسته است. اما آیا می توانستیم باور کنیم؟ بدن کمتر از ذهن نیروهاي بازدارنده دارد و از همان لحظه نخست حداکثر استفاده را از آزادي می کرد. زندانی پس از به دست اوردن آزادي ساعتها و روزها چون قحطی زده ها حتی در نیمه شبان نیز غذا می خورد. آنچه انسان را به شگفتی وا می دارد اینست که مگر انسان از نظر مقدار چقدر گنجایش خوردن دارد. وقتی یک روستایی که روابط دوستانه اي با یکی از زندانیان پیدا کرده بود او را به خانه اش دعوت کرد، این زندانی بی وقفه غذا خورد، قهوه نوشید و کمی که آرامش بدست آورد ساعتها حرف زد. سرانجام از فشاري که سالها ذهنش را می آزرد رها شد. انسان وقتی به حرفهایش گوش می کرد، احساس می کرد که او ناگزیر و مجبور به حرف زدن است و در برابر اشتیاق خود به حرف زدن نمی تواند مقاومت کند. من کسانی را می شناختم که تنها براي مدت کوتاهی )مثلا، در بازرسی هاي گشتاپو( چنین عکس العمل هایی از خود نشان می دادند. روزها سپري می شد تا اینکه نه تنها زندانی زبان باز می کرد و بدون توقف صحبت می کرد، بلکه چیز دیگري هم در او می شکفت و در این زمان بود که احساسات خاموش به طور ناگهانی زنجیر می گسست. چند روز پس از آزادي یکروز من در دهکده که چمنزار پر از گل بود کیلومترها راه رفتم. مقصدم بازاري بود که نزدیک اردوگاه قرار داشت. چکاوك ها به آسمان پر می کشیدند و صداي شادمانه آنها را می شنیدم. هیچکس در آن اطراف به چشم نمیخورد. چیزي جز زمین وسیع و پهنه آسمان و آواي خوش



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص92
چکاوك ها و آزادي فضا نمی دیدم. ایستادم، به اطرافم نگاه کردم و به آسمان نیز چشم دوختم. آنگاه زانو زدم. در آن لحظه خود و دنیا را فراموش کرده بودم. تنها یک جمله در ذهنم بود. همان جمله همیشگی: »من یزدان را از زندان کوچک خود فراخواندم و او در آزادي پهنه وسیع، پاسخم داد.« تا چه زمانی زانو زده و این جمله را تکرار می کردم، چیزي به یاد نمی آورم. حتی چیزي که می دانم اینست که در آن روز و در آن ساعت زندگی تازه من آغاز شد. گام به گام پیش می رفتم تا اینکه بار دیگر خودم شدم، یک انسان. راهی را که باید از تنش و فشار ذهنی روزهاي آخر در اردوگاه )از آن جنگ اعصاب تا آرامش ذهنی( طی می کردیم، یقینا خالی از مانع نبود. اگر ما فکر می کردیم که زندانی آزاد شده دیگر به مراقبت روحی نیاز ندارد، دچار اشتباه بودیم. بلکه برعکس باید به این واقعیت توجه می کردیم، مردي که براي آن زمان دراز زیر آنچنان فشار روانی بود، به ویژه که این فشارها به طور ناگهانی رها می شد طبیعتا پس از آزادیش در معرض خطرست. این خطر )به معناي بهداشت روانشناسی اش( واکنش روانشناسی آن فشارهاست. چنانکه بهداشت جسمی کارگر زیر دریایی نیز در صورتیکه محفظه اش را به ناگهان ترك کند )در این لحظه زیر فشار شدید جوي است(، در خطر است. بنابراین مردي که به ناگهان از فشار روانی رسته است، از نظر اخلاقی و بهداشت روانی بسیار آسیب پذیر است. کسانی که داراي طبعی بدوي تر از دیگران بودند، در این مرحله روانشناسی، نمی توانند از تاثیرات وحشیگریهاي زندگی اردوگاهی در امان بمانند. حالا که از آزادي برخوردار بودند، گمان می کردند که می توانند با هرزگی و به شیوه اي ستمگرانه از آن استفاده کنند. تنها چیزیکه باژگون شده بود، این بود که اکنون آنان ظالم بودند نه مظلوم، آنان دیگر از حالت شی بودن در آمده و تبدیل به کسانی شده بودند که با نیروي ارادي و برانگیزانده، بی دادگري می کردند.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص93

آنان شیوه رفتارشان را با تجربه هاي تلخ و وحشتناك خود توجیه می کردند. که این مساله اغلب در رویدادهاي جزیی نیز به چشم می خورد. چنانکه روزي با دوستی از مزرعه اي دست در دست می گذشتیم و به سمت اردوگاه می رفتیم، ناگهان به مزرعه گندم سبز رسیدیم. من بی اختیار سعی کردم آنرا لگد نکنم، اما دوستم، با دستش دستم را کشید و مرا کشان کشان از لابلاي گندم برد. من مکث کردم که مبادا گندم جوان را لگدمال کنم. دوستم برآشفت. نگاه پر از خشمی به من انداخت و فریاد زد، »ببینم! آنچه که از ما گرفته اند کافی نیست؟ همسرم و فرزندم را به اتاق گاز فرستاده اند و حالا تو مرا از لگدمال کردن چند ساقه گندم منع می کنی!« تنها به آرامی و حوصله باید به این مردان می فهماندیم که هیچکس حق ندارد خطا کند، حتی اگر به او ستم رفته باشد. ما باید با تلاش پیگیر آنان را به سوي این حقیقت می راندیم وگرنه نتایجی شوم تر از، از دست دادن چند هزار ساقه گندم به بار می آمد. من هنوز یک زندانی را به یاد می آورم که آستین هایش را بالا زد، دست راستش را زیر چشم گرفت و فریاد زد »بریده باد این دست من، اگر آنرا پس از بازگشت به خانه ام به خون ستمگران نیالایم!« من تاکید می کنم که گوینده این واژه ها، انسان بدي نبود، بلکه بهترین رفیق من در اردوگاه و پس از آزادي بود. علاوه بر بیمارگونگی اخلاقی که ناشی از رهایی ناگهانی از فشار بود، دو تجربه اساسی دیگر نیز شخصیت زندانی آزاد شده را تهدید می کرد: یکی تلخی زندگی پس از آزادي و دوم سرخوردگی، پس از بازگشت به زندگی پیشین. تلخی زندگی به علت مسائلی بود که او در شهرش با آن مواجه می شد. به این معنا که وقتی به شهر خود باز می گشت، در بسیاري جاها با سردي او را پذیرا می شدند و جملات پیش پا افتاده تحویلش می دادند. به همین دلیل تبدیل به انسان گزنده اي می شد و از خود می پرسید چرا متحمل آن همه رنج و



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص94

مشقت شده است. وقتی همان جملات کلیشه اي را از مردم می شنید که »ما نمی دانستیم« و یا »ما هم رنج کشیده ایم«، به خود می گفت آیا واقعا اینها جملات بهتري براي گفتن ندارند؟ اما مساله و تجربه سرخوردگی چیزي دیگر است. اینجا دیگر حکایت دوستی نبود )که سطحی نگري و نداشتن احساس بود، که بیزار کننده بود، که شخص سرانجام احساس می کرد می خواهد به گوشه اي بخزد و دیگر صداي انسانی را نشنود و چهره انسانی را نبیند( بلکه داستان سرنوشت بود که آنچنان ظالمانه و بی رحمانه او را در هم کوبیده بود. مردیکه سالها فکر می کرد حد مطلق همه رنجهاي ممکن را لمس کرده است، در اینجا به این نتیجه می رسید که رنج حدودي نمی شناسد و او هنوز هم باید رنج بکشد، بیشتر از پیش. وقتی ما از کوشش براي ایجاد شهامت روانی یک زندانی در اردوگاه صحبت می کردیم، بر آن بودیم که دریچه امیدي را در آینده براي او باز کنیم. باید به یادش می آوردیم که زندگی هنوز در انتظار اوست و انسانی منتظر بازگشت اوست. اما پس از بازگشت؟ زندانیانی بودند که پی بردند هیچگاه کسی در انتظارشان نبود. واي به حال کسی که دید انسانی که خاطره اش به تنهایی در اردوگاه به او امید می بخشید دیگر وجود ندارد! واي به حال کسی که وقتی رویایش به حقیقت پیوست و سرانجام آزاد گشت، آزادي را کاملا متفاوت از آنچه در اشتیاقش بود، یافت! شاید سوار واگن برقی می شد، به خانه اي می رفت که سالها در ذهنش جان داشت، در عالم درون، زنگ در را به صدا در می آورد - درست همانگونه که در هزاران رویاي خود کرده بود- تنها براي اینکه این حقیقت را دریابد که کسی که باید در را باز کند دیگر آنجا نیست و هرگز هم نخواهد بود. ما همه در اردوگاه به یکدیگر می گفتیم که هیچ شادي دنیایی نخواهد توانست آن همه رنجی را که متحمل شده ایم، جبران کند. ما به شادمانی روزگار آزادي دل نبسته بودیم و این امید نبود که به ما شهامت می بخشید و به رنجهاي ما، فداکاریهاي ما و مردن ما معنا می بخشید. اما براي غم و اندوه هم دیگر آمادگی نداشتیم. این سرخوردگی که در انتظار شمار



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص95

زیادي از زندانیان بود، تجربه اي سخت بود که پشت بسیاري را به خاك رساند و براي یک روانپزشک نیز دشوار بود که به آنان کمک کند تا بر احوال غمزده خود چیره شوند. اما این هم نباید موجب دلسردي روانپزشک شود، برعکس باید انگیزه اي تازه به شمار آید. براي هر زندانی از بند رسته اي روزي فرا می رسد که وقتی به دوران اسارت خود می نگرد و تجارب اردوگاهی را زیر و رو می کند، باور نخواهد کرد که چنان روزگار دشواري را تحمل و سپري کرده است. همچنان که سرانجام روز آزادیش فرا رسید و همه چیز در نظرش چون رویاي زیبایی بود، روزي هم فرا خواهد رسید که تجربه هاي اردوگاهی اش چون کابوس رنجش خواهد داد. این تجربه هاي گرانبها براي مردي که به سوي خانه اش گام بر میدارد احساس شگرفی می آفریند، که پس از آن همه رنجی که جان و روانش متحمل شده، دیگر چیزي نبود که او از آن بترسد مگر خدا.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷