کانال پرواز فکرواندیشه flith@

روز سه شنبه در گروه شعروموسیقی روز بزرگداشت خسرو گلسرخی بود.




بسپاریم بر سنگ مزارمان
تاریخ نزنند تا آیندگان،

ندانند بی عرضه گان این برهه
از تاریخ ما بوده ایم.


#خسرو_گلسرخی


♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

کانال پرواز فکرواندیشه flith@

در رودهای جدایی ،
ایمان ِ سبز ِ ماست که جاری است
او می رود در دل مرداب های شهر
 در راه آفتاب ،
خم می کند بلندی هر سرو سرفراز ...

از خون من بیا بپوش رَدایی
من غرق می شوم
در برودت دعوت
ای سرزمین من ،
ای خوب جاودانه ی برهنه
قلبت کجای زمین است
که بادهای همهمه را
اینک صدا زنم
در حجره های ساکت تپیدن آن ؟

در من همیشه تو بیداری
ای که نشسته ای به تکاپوی خفتن من !
در من
همیشه تو می خوانی هر ناسروده را
ای چشم های گیاهان مانده
 در تن خاک
کجای ریزش باران ِ شرق را
 خواهید دید ؟
اینک
میان قطره های خون شهیدم
فوج پرندگان سپید
با خویش می برند
غمنامه ی شگفت اسارت را
تا برج خون ملتهب بابک خرّم
آن برج ِ بی دفاع ...

این سرزمین من است که می گرید
این سرزمین من است
که عریان است
باران دگر نیامده چندی است ،
آن گریه های ابر کجا رفته است ؟
عریانی ِ کشت زار را
با خون خویش بپوشان ...

این کاج های بلندست
 که در میانهٔ جنگل
  عاشقانه می خواند -
ترانه ی سیّال سبز ِ پیوستن
 برای مردم شهر
نه چشم های تو ای خوبتر ز جنگل کاج
اینک برهنه ی تَبرست
با سبزی ِ درخت هیاهویت ...

ای سوگوار سبز بهار ،
این جامه ی سیاه معلّق را
چگونه پیوندی است
 با سرزمین من ؟
آن کس که سوگوار کرد خاک مرا
آیا شکست
در رفت و آمد حمل ِ این همه تاراج ؟

این سرزمین من چه بی دریغ بود
که سایه ی مطبوع خویش را
بر شانه های ذوالاکتاف پهن کرد
و باغ ها میان عطش سوخت
و از شانه ها طناب گذر کرد
این سرزمین من چه بی دریغ بود ...

ثقل ِ زمین کجاست ؟
من در کجای جهان ایستاده ام ؟
با باری ز فریادهای خفته و خونین
ای سرزمین من !
من در کجای جهان ایستاده ام ... ؟


"خسرو گلسرخی"






♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

کانال پرواز فکرواندیشه flith@



🌹🌹🌹خسرو گلسرخی
شاعرونویسنده مردمی در2بهمن 1322 دررشت متولد شد,بدلیل مرگ پدر در 5سالگی مادرش مجبورشد خسرو را همراه برادرش فرهاد رانزد پدرش حاج شیخ محمدوحیدکه درقم می زیست ببرد,وحید مرد مبارزی بودودرکنار میزارکوچک خان در نهضت جنگل جنگیده بودوبالطبع هنوز روحیه مبارزه داشت,خسرو تحت تاثیراین مرد قرارگرفت وحتی شعرهای بنام جنگل ودامون تحت تاثیر این رابطه گفته شد,
درسال 41پدربزرگش فوت وخسرو که تحصیلات متوسطه رامیگذراندناگزیز به تامین معاش خانواده شدبه تهران عزیمت کردنداو روزها کارمیکردوشبها درس میخواند ودراین سالها از ادبیات هم غافل نبود ,اشعار,مقالات ونقدهای بسیاری از اوبانامهای غیرواقعی ومستعاری چون دامون,خ.گ,بابک رستگاروافشین راد وخسروکاتوزیان بچاپ رسید
بااموختن زبان فرانسه وانگلیسی به دست به ترجمه های ادبی زد وکار جدی اودرسال1345اغازشد,
درسال1348باعاطفه گرگین شاعرونویسنده همفکرش ازدواج کردوثمره این ازدواج فرزندی پشر بنام دامون بود,
زندگی درکنارعاطفه وتاثیرپذیری ازاو افکارواثار گلسرخی را غنی ترکردبطوریکه دوران شکوفایی وخلاقیت اودرمطبوعاتی از همان سال اغاز شد،البته هیچ اثری ازخسرو درزمان حیاتش جزانچه درمطبوعات بود به چاپ نرسید ,تنهاچیزی که میتوان بعنوان کتاب چاپ شده ازاوسراغ گرفت مقاله ای با عنوان سیاست هنروسیاست شعراست که این مقاله برای اولین بار بصورت جزوه ازسوی انتشارات کتاب نمونه بع مدیریت بیژن اسدی پور انجام گرفت اما بعدا کاوه گوهرین مجموعه هایی از اثار خسرو بنامهای دستی میان دشنه ودل ,من درکجای جهان ایستاده ام چاپ کرد ,خسرو خودبا کتاب نمونه قرارداد بسته بود اما هیچگاه به انجام نرسید
بعدها یکی دو مجموعه بانامهای انتخابی خود خسرو بنام ای سرزمین من چاپ شد وبه گفته دوستانش قصد داشت نام مجموعه دوم را پرنده های خیس بگذارد,



♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

خسرو گلسرخی در کنار کرامت دانشیان از ازادگان ایران زمین که سرود بهاران در رثای این بزرگمرد سروده وخوانده شد.
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

کانال پرواز فکرواندیشه flith@



گوشه های از متن دفاعیه خسرو گلسرخی در دادگاه نظامی
من دردادگاهی که نه قانونی بودن ونه صلاحیت انرا قبول ندارم ازخود دفاع نمیکنم,بلکه بعنوان یک مارکسیست خطابم به خلق وتاریخ است ,هرچه شما برمن بتازید من بیشتربخودمی بالم وهرچه بیشترازشمادورترباشم به مردم نزدیکترم وهرچه کینه شما بمن وعقایدم شدیدترباشد لطف وحمایت توده مردم ازمن قویتراست ,حتی اگرمرا به گوربسپارید که خواهیدسپرد ومردم ازجسدم سرودوپرچم می سازنند,
وقتی دادگاه حکم اعدام خسرو گلسرخی ودانشیان را تاییدکرد ان دو فقط لبخند زدند ودست یگدیگر را فشردند ویکدیگررادراغوش گرفتند,بعدازان محبوبیت گلسرخی ودانشیان وحشت ساواک را برانگیخت وانها به تکاپوافتادندتاشایددراخرین لحظه درانان رسوخ کنندومقاومت وایستادگی انها را درهم بشکننداما باشکیبایی منتظر اجرای حکم بودند,به انها پیشنهاد دادند که ازشاه طلب عفوکننداما نپذیرفتند وتنها با پوزخندی پاسخ دادند,ساواک وقتی دید هیچ حربع ای پاسخگونیست پیشنهاددادند قبل از تیرباران فرزندش دامون را ببیند اما گلسرخی بازهم جواب منفی داد باوجودیکه تنها نقطه ضعفش دامون بودوتمام سلولهای تنش اورافریادمیزدنداو میدانست که دامون میتواند اورا به زندگی امیدوار کند وزندگی را که خود میخواهد ازدست میدهدوباید به وظیفه خودعمل کند,اری مرگ وایستادگی برارمان وظیفه او بود,
وقتی دادگاه ازاو میخواهدکه ندامت نامه بنویسدمی گوید هیچکس از زن وفرزندگریزان نیست من هم مثل هرانسانی زندگی را دوست دارم,ودوست دارم مثل هرپدری رنگ چشمان فرزندم را ببینم,اما راهی را که انتخاب کرده ایم بایدپایان دهیم ومرگ حیات ابدی ماست,ما میرویم تا راه ورسم مبارزه بماند
اگرمن ندامت نامه بنویسم ایا کمر مبارزه را خم نکرده ام,؟؟؟؟؟؟
درسحرگاه 22بهمن وقتی اورا به چوبه داربستند هنوز لبخند میزد وخواست که چشمانش را نبندند تابادیدن خورشید به سرای باقی رود,




♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

کانال پرواز فکرواندیشه flith@


شعر «یک با یک برابر نیست» از میان سروده های این مبارز انتخاب شده است.


... معلم پای تخته داد می زد
صورتش از خشم گلگون بود
و دستانش به زیر پوششی از گرد پنهان بود
ولی آخر کلاسی‌ها
لواشک بین خود تقسیم می‌کردند
وآن یکی در گوشه‌ای دیگر «جوانان» را ورق می زد.
برای اینکه بی‌خود های‌و هو می‌کرد و با آن شور بی‌پایان
تساوی‌های جبری را نشان می‌داد
با خطی خوانا بروی تخته‌ای کز ظلمتی تاریک
غمگین بود
تساوی را چنین بنوشت :
«یک با یک برابر است»
از میان جمع شاگردان یکی‌برخاست
همیشه یک نفر باید بپاخیزد...
به آرامی سخن سر داد:
«تساوی اشتباهی فاحش و محض است»
نگاه بچه‌ها ناگه به یک سو خیره گشت و
معلم مات بر جا ماند...
و او پرسید:
«اگر یک فرد انسان، واحد یک بود
آیا یک با یک برابر بود؟»
سکوت مدهوشی بود و سوالی سخت
معلم خشمگین فریاد زد:
«آری برابر بود»
و او با پوزخندی گفت:
«اگر یک فرد انسان واحد یک بود
آنکه زور و زر به دامن داشت بالا بود و آن‌که
قلبی پاک و دستی فاقد زر داشت پایین بود؟
اگر یک فرد انسان واحد یک بود
آنکه صورت نقره‌گون،
چون قرص مه می‌داشت بالا بود
وآن سیه چرده که می نالید پایین بود؟
اگر یک فرد انسان واحد یک بود
این تساوی زیر و رو می شد
حال می‌پرسم یک اگر با یک برابر بود
نان و مال مفت خواران از کجا آماده می‌گردید؟
یا چه‌کس دیوار چین‌ها را بنا می‌کرد؟
یک اگر با یک برابر بود
پس که پشتش زیر بار فقر خم می‌گشت؟
یا که زیر ضربه شلاق له می‌گشت؟
یک اگر با یک برابر بود
پس چه‌کس آزادگان را در قفس می‌کرد؟»
معلم ناله‌آسا گفت:
«بچه‌ها در جزوه‌های خویش بنویسید:
یک با یک برابر نیست...»



♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

دوستان و همراهان کانال پرواز واندیشه🍃


از این پس هر روز راس ساعت 9 بخشهایی ازکتاب انسان در جستجوی معنا اثر ویکتورفرانکل دراین کانال به اشتراک گذاشته میشود.
با ما همراه باشید

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#انسان_در_جستجوى_معنا
#ويكتور_فرانكل
#روانشناسى
تجاربی از اردوگاه کار اجباري1




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص46

رفت از دارو محروم می شدند. براي بیمارانی که حالشان چندان هم بد نبود چیزي نداشتم جز اینکه دلداریشان دهم. با اینکه در اثر تیفوس بسیار ضعیف و خسته بودم، خودم را می کشیدم و بیماران را عیادت می کردم، پس از آن به محل امن خودم روي سرپوش محور می رفتم. تصادفا همین محور جان سه زندانی را نجات داد. کمی پیش از آزادیمان، مقامات زندان، زندانیان را در توده هاي عظیم به داخاوا می فرستادند و این سه زندانی کار عاقلانه اي کرده و نمی خواستند بروند. براي این منظور از محور پایین رفتند تا از دید نگهبانان در امان باشند. منهم با قیافه اي بیگناه و آرام روي سرپوش نشسته و به بازي بچگانه پرتاب شن به سیم خاردار مشغول بودم. نگهبانان با دیدن من لحظه اي مردد ماندند و بعد رفتند و من بیدرنگ به آن سه نفر گفتم که خطر رفع شده است. براي کسانی که در درون این اردوگاهها نبوده اند، بسیار دشوار است که بتوانند میزان بی ارزش بودن جان انسان را درك کنند. زندانی که دیگر سخت جان شده بود، تنها زمانی این بی توجهی به هستی بشر را احساس می کرد، که مردان بیمار را به محل دیگري انتقال می دادند. بیماران بدحال را در گاریهایی جا می دادند که زندانیان باید آن را کیلومتر ها اغلب در توفان برف به اردوگاه دیگر بکشند. اگر یکی از بیماران پیش از حرکت می مرد، باز هم او را در گاري می انداختند، چون فهرست اسم ها باید دقیق می بود! فهرست نامها تنها چیزي بود که اهمیت داشت. یک مرد به این دلیل شمرده می شد که داراي شماره اي بود، به واژه اي دیگر انسان تبدیل به شماره شده بود. این دیگر اهمیت نداشت که آن شماره زنده باشد یا مرده، زندگی یک )شماره( دیگر مطرح نبود. در پس آن شماره و زندگی که حتی اهمیتش کمتر از شماره بود چه نهفته بود؟ سرنوشت، تاریخ و نام آن مرد. در گاري بیمارانی که به اردوگاه دیگر حمل می شدند و منهم به عنوان پزشک همراهشان از باواریا به اردوگاه دیگري می رفتیم.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص47

البته به طور کلی، پیگیري هر گونه کار هنري در اردوگاه تا حدودي کار مضحکی بود. زیرا تاثیر واقعی که هر نوع کار هنري یا آنچه وابسته به هنر بود بر زندانیان می گذاشت، به علت تضادي بود که از اجراي کار هنري و پیشینه زندگی زجر آور اردوگاه بر می خواست. هرگز شب دوم ورودم را به آشویتس فراموش نمی کنم. در این شب از خواب عمیقی که ناشی از خستگی مفرط بود با نواي موسیقی بیدار شدم. زندانبان ارشد کلبه ما در اتاقش که به ورودي کلبه ما نزدیک بود جشنی به پا کرده بود. و آنان با عربده هاي ناشی از مستی آهنگهاي مبتذل می خواندند. ناگهان سکوت همه جا را فرا گرفت و در دل تاریکی شب ویولونی یک آهنگ بسیار غم انگیز تانگو را می نواخت، آهنگهاي استثنایی که با وجود قدیمی بودن ارزش خود را حفظ کرده بود. ویولون می گریست و وجود منهم همراه آن ناله می کرد، زیرا آنروز بیست و چهارمین بهار زندگی یکی از زندانیان بود. آن شخص در قسمت دیگري از اردوگاه آشویتس اسیر بود که شاید چند صد متر و یا یک کیلومتر با ما فاصله داشت. با این حال و با این فاصله نزدیک، ما به او دسترسی نداشتیم. آن شخص کسی جز همسرم نبود. شاید کسانی که در این زندانها نبوده اند از شنیدن اینکه در اردوگاه کار اجباري نمایش هنري هم وجود داشت شگفت زده شوند، اما آنچه بیشتر مایه شگفتی است، روحیه شوخی و مزاحی بود که در اردوگاه حاکم بود. البته از نوع ملایم و تنها چند ثانیه یا دقیقه اي ذهن ما را به خود مشغول می داشت. شوخی یکی دیگر از اسلحه هاي روح بود که در مبارزه به خاطر حفظ جان به کار می رفت. به خوبی دیده شده است که شوخی بیش از هر چیز دیگري در ساخت بشر، می تواند انسان را از شرایط سخت موجود جدا سازد و به او توانی ببخشد تا در برابر هرگونه سختیها و زشتیها برخیزد، ولو اینکه براي چند ثانیه بوده باشد. من توانستم به یکی از دوستانم که در کنار من در ساختمانی کار می کرد یاد دهم چگونه شوخ طبعی را فرا گیرد. به او پیشنهاد کردم تصمیم بگیریم روزانه دست کم یک داستان تفریحی بسازیم، که درون مایه آن درباره رویدادي باشد که ممکن است یک روز پس از آزادي ما اتفاق بیفتد.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص48

دوست من جراح، و معاون بیمارستان بزرگی بود. یکبار سعی کردم او را بخندانم و گفتم که چگونه ممکن است عادات زندگی اردوگاهی را از سر بدر کند. در محل ساختمان )به ویژه هنگامی که بازرس می آمد( سرکارگر ما را با فریاد، »بجنبید،بجنبید« تشویق می کرد که سریع تر کار کنیم. بدوستم گفتم، »روزي تو به بیمارستان پیشین خود باز می گردي و روزي که مشغول عمل جراحی حساسی هستی، در اتاق عمل باز می شود و ناگهان سرکارگر بیمارستان با شتاب وارد می شود و ورود جراح ارشد را با فریاد »بجنبید، بجنبید!« اعلام می دارد.« گاهی سایر زندانیان نیز داستانهاي جالبی درباره آینده می ساختند. مثلا شبی را مجسم می کردند که به شام دعوت شده اند، فراموش می کنند که کجا هستند و وقتی با سوپ پذیرایی می شوند به میزبان التماس می کنند که چمچه را »به ته دیگ بزن« و سوپ بده تا مقداري نخود هم داشته باشد. انسان وقتی تلاش می کند هنر زیستن را فراگیرد، این تلاش که براي ایجاد روحیه شوخ طبعی و خوشمزگی و به خاطر تحمل شرایط زیستی پیرامون خود به کار می رود شگرد شگفت انگیزي می شود. این شگرد را حتی در اردوگاه کار اجباري هم با وجود رنج پیوسته می توان بکار برد. بهتر است مطلب را بشکافم: رنج انسان شبیه عمل کرد گاز است. چنانکه اگر مقدار معینی از گاز را با تلمبه وارد اتاق خالی بکنیم، اتاق هر قدر هم که بزرگ باشد، تلمبه اتاق را پر از گاز خواهد کرد. و آنرا یکسان و به طور کامل به همه قسمت هاي اتاق خواهد رساند. بنابراین رنج چه کم و چه زیاد روح بشر و ضمیر آگاه او را آزار خواهد داد. از اینرو می توان گفت که »میزان« رنج بشر کاملا نسبی است. به همین دلیل می توان گفت که ممکن است رویداد بسیار ناچیزي موجب بزرگترین شادمانیها گردد. به طور مثال واقعه اي را که هنگام سفرمان از آشویتس به اردوگاهی که وابسته به داخاوا بود رخ داد، برایتان بازگو می کنم. ما همه نگران بودیم که مقصد ما، اردوگاه موتهورن باشد. تشویش ما با نزدیک شدن به پلی که بر روي دانوب بود بیشتر می شد. زیرا رفقاي با تجربه ما می گفتند ترن براي رفتن به



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص49

موتهوزن باید از روي پل بگذرد. کسانی که چنین حوادثی را ندیده اند، هرگز نمی توانند پایکوبی شادمانه اي را که زندانیان در ترن بر پا کردند تصور کنند، آنان وقتی دیدند ترن از روي پل نگذشت و در عوض »تنها« به سوي اردوگاه داخاوا رفت سر از پا نمی شناختند. و اما به هنگام ورودمان به اردوگاه پس از دو روز و سه شب سفر چه اتفاقی افتاد؟ جا بسنده براي هر نفر نبود تا بتواند چمباتمه روي زمین بنشیند. اکثر ما مجبور بودیم همه راه را بایستیم. عده کمی نیز به نوبت روي حصیرهاي پاره اي که از ادرار زندانیان خیس بود چمباتمه زده بودند. موقعی که وارد اردوگاه شدیم نخستین خبر مهمی که از زندانیان سالخورده تر شنیدیم این بود که این اردوگاه نسبتا کوچک )جمعیت آن 2500 نفر بود( نه کوره آدم سوزي دارد و نه اتاق گاز! به این معنی که شخصی که از پا افتاد مستقیما به اتاق گاز فرستاده نمی شد، بلکه باید منتظر می شد تا همراه )گروه بیماران( به آشویتس فرستاده شود. همین خبر مسرت بخش موجب شد که سردماغ بیاییم. آرزوي نگهبان ارشد کلبه ما در آشویتس به حقیقت پیوست، ما به سرعت به محلی منتقل شده بودیم که مانند آشویتس »دود کشی« در کار نبود. با وجود همه مشقاتی که در چند ساعت آینده در انتظارمان بود، شوخی و لودگی می کردیم. وقتی ما تازه واردین را شمردند، یکی از ما کم بود. بنابراین ما باید در باران و باد سرد آنقدر منتظر می ماندیم تا فرد گمشده پیدا می شد. سرانجام این زندانی را در کلبه اي یافتند که از شدت خستگی به خواب رفته بود. در اینجا حضور و غیاب تبدیل به مانور تنبیهی شد. به این معنی که ناچار بودیم تمام آنشب و تا دیروقت صبح روز بعد در حالیکه از سرما منجمد و از باران مانند موش آب کشیده شده بودیم، خسته از سفر دراز در فضاي باز بایستیم. با همه این ناراحتی ها بسیار خشنود بودیم از اینکه در این اردوگاه دودکشی وجود نداشت و تا آشویتس هم راه درازي بود.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص50

روزي دسته اي از محکومین را در حالیکه از مقابل کارگاه ما می گذشتند، دیدیم. و آنروز بود که به نسبی بودن همه رنجها پی بردیم. ما به آن زندانیان و زندگی نسبتا منظم و خوب آنان غبطه خوردیم. با اندوه به وضع آنان حسرت می خوردیم که مطمئنا می توانستند مرتبا حمام بگیرند، یقینا آنان مسواك، ماهوت پاك کن، تشک- تشک جداگانه براي هر نفر- و پست ماهانه داشتند که از خویشان خود دریافت می داشتند. یا دست کم خبر می گرفتند که زنده اند یا نه. اما همه ما مدتها بود که از همه این چیزها محروم بودیم. ما به کسانی که این شانس را داشتند به کارخانه اي بروند و در محل سرپوشیده اي کار کنند حسرت می بردیم، آرزوي هر کسی بود که به این شکل بخت با او یاري کند. میزان خوشبختی نسبی حتی بیش از این هم می رود. حتی در میان گروههاي که در بیرون اردوگاه بودند)که من خود عضو یکی از آنها بودم( واحدهایی بود که وضع شان بدتر از دیگران بود. ما حتی به مردي رشک می بردیم که مجبور نبود روزي دوازده ساعت در گل و شل یک زمین سراشیب را بیل بزند و گودالهاي خط آهن را خالی کند. زیرا بیشتر حادثه ها حین انجام همین کارها رخ می داد که اغلب کشنده هم بود. ما را در اردوگاه به مرگ می گرفتند تا به تب راضی شویم. در سایر گروهها سرکارگر سلیقه ویژه سنتی خود را به کار می گرفت و به کارگران چپ و راست کتک می زد، که خود همین مساله موجب می شد از اینکه بخت با ما یاري کرده و زیر فرمان چنان سرکارگري نیستیم. می بینید که انسان چگونه از افعی به مار پناه می برد. من یکبار، از بخت بد در چنان گروهی افتادم. اگر پس از دو ساعت کار )در این مدت سرکارگر تمام توجهش به ویژه روي من متمرکز بود( آژیر حمله هوایی به صدا در نیامده بود و کار را متوقف نکرده بود و آنان مجبور نمی شدند براي آغاز کار ما را دوباره گروه بندي کنند، باید مرا با یکی از آن تابوتهایی که مردگان یا افرادي را که از شدت خستگی در حال مرگ بودند حمل می کردند، به اردوگاه باز می گرداندند. هیچکس نمی تواند تصور کند که صداي آژیر در چنان وضعیتی چه موهبتی است. حتی باید بگویم یک بوکس باز



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص51

هم که در آخرین لحظات خطرناك صداي زنگ پایان را می شنود نیز نمی تواند آرامش مرا در آن لحظه ویژه احساس کند. در برابر کوچکترین لطفی که در حق ما می شد، سپاسگزار بودیم. به طور نمونه از اینکه پیش از رفتن به بستر باید شپش هایمان را می کشتیم خوشحال بودیم. گرچه اینکار چندان خوشایند نبود، زیرا باید با تن برهنه در کلبه بدون بخاري که از سقفش هم قندیل آویزان بود شپش کشی می کردیم. اما اگر در حین اینکار آژیر حمله هوایی به صدا در نمی آمد و چراغها را خاموش نمی کردند سپاسگزار می شدیم، زیرا اگر کارمان ناتمام می ماند باید تا نیمه هاي شب بیدار می ماندیم. خوشی هاي جزیی زندگی اردوگاهی نوعی خوشحالی منفی بما می داد. چنانکه شوپنهاور آن را »رهایی از رنج« می نامد و تازه همین هم به طور نسبی بود. خوشی هاي مثبت واقعی حتی نوع ناچیزش بسیار کم بود. به یاد دارم روزي ترازنامه اي از خوشی هایم را رسم کردم و پس از بررسی پی بردم که در بسیاري از هفته هاي گذشته، من تنها دو لحظه لذت بخش را تجربه کرده ام. یکبار، روزي بود که وقتی از کارگاه بازمی گشتیم، به من اجازه دادند پس از انتظار زیاد به آشپزخانه اردوگاه بروم و در صفی بایستم که زندانی آشپز ف...... جیره هایمان را می داد. آشپز پشت دیگ بزرگی ایستاده بود. در کاسه هر زندانی که از جلویش رد می شد یک چمچه سوپ می ریخت. او تنها آشپزي بود که به چهره زندانیانی که در کاسه شان سوپ می ریخت، نگاه نمی کرد ،تنها آشپزي که به همه یکسان سوپ می داد، بدون توجه به اینکه زندانی کیست. حتی با دوستان یا همشهریهاي خود هم یکسان رفتار می کرد، نه اینکه به آنان سیب زمینی بدهد و به سایرین سوپ رقیق. من نمی خواهم درباره زندانیانی که به رفقاي خود اهمیت می دادند و تبعیض قایل می شدند، داوري کنم. کیست که بتواند مردي را که رفقاي خود را در شرایطی که دیر یا زود مساله مرگ یا زندگی برایشان



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص52

مطرح است، در درجه اول اهمیت قرار می دهد، ملامت کند. هیچکس حق چنین داوري را ندارد، مگر اینکه با صداقت مطلق از خود بپرسد که آیا اگر او هم به جاي آن شخص می بود، چنین نمی کرد. مدتها پس از اینکه بار دیگر به زندگی عادي خود بازگشتم )یعنی مدتها پس از رهایی از اردوگاه( یکنفر یک مجله مصور هفتگی نشانم داد که عکس هایی از زندانیانی که در بسترهاي شان دراز کشیده و مات و مبهوت به ملاقاتی خیره شده بودند چاپ کرده بود. او پرسید »آیا این نگاههاي خیره ترسناك، وحشتناك نیست؟« پرسیدم، »چرا؟« زیرا به منظورش پی نبردم و چون در آن لحظه بار دیگر زندگی گذشته جان گرفت: ساعت پنج صبح. بیرون هنوز هوا گرگ و میش بود. من روي بستر سخت چوبی در کلبه اي گلی دراز کشیده بودم-ما هفتاد نفر بودیم که از ما مراقبت می شد، ما مریض بودیم و تا چند هفته آینده مجبور به ترك اردوگاه براي بیگاري نبودیم، همچنین ناچار نبودیم رژه برویم- ما می توانستیم همه روز در گوشه اي در کلبه دراز بکشیم و چرت بزنیم و منتظر جیره روزانه مان )که البته به بیماران کمتر می دادند( و سوپ )ابکی تر و با مقدار کمتر( باشیم. با همه اینها چه قدر خشنود بودیم، با وجود شرایط وحشتناك زندگی خشنود بودیم. موقعی که به شکل کتابی کنار هم چیده شده بودیم تا گرماي بدنمان هدر نرود و آنقدر تنبل و بیحال بودیم که نمی خواستیم حتی یک انگشتمان را بدون ضرورت حرکت دهیم، سوت گوشخراش و فریادهاي نگهبانان را از میدانی که به کشیک شبانه بازمیگشتند و براي حضور و غیاب گرد می آمدند، می شنیدیم. در به شدت باز شد و توفان برف به داخل کلبه هجوم آورد، رفیق خسته و وازده اي که پوشیده از برف بود بدرون سکندري رفت و چند لحظه اي نشست. اما نگهبان ارشد او را به بیرون بازگرداند. وقتی که تعداد زندانیان کنترل می شد، ما حق نداشتیم بیگانه اي را به درون کلبه خود راه دهیم. در آن لحظه من چه قدر نسبت به او احساس ترحم کردم و چه



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص53

قدر خوشحال بودم که این اتفاق براي من نیفتاد و در عوض می توانستم در بسترم در بخش بیماران چرت بزنم! دو روز استراحت در بخش که احتمالا دو روز دیگر هم تمدید می شد، چون فرشته رهایی بخش بود! همه داستانی که برایتان بازگو کردم با دیدن عکسها در ذهنم جان گرفت. هنگامی که برایشان از زندگی اردوگاهی ام سخن گفتم فهمیدند که چرا عکسها را آنقدرها هم وحشتناك نمی یافتم. از همه اینها گذشته شاید کسانی که زندگی اردوگاهی را تجربه کرده اند، آنقدرها هم ناخشنود نبودند. روز چهارم استراحتم در بخش بیماران مرا مامور کشیک شبانه کردند. در همین حین پزشک سرپرست با شتاب بدرون کلبه آمد و از من خواست در اردوگاه دیگري که بیماران تیفوسی داشت براي کارهاي پزشکی داوطلب شوم. برخلاف اندرزهاي مصرانه رفقایم )و با وجودي که هیچ یک از همکارانم حاضر به همکاري نشدند(، تصمیم گرفتم داوطلب شوم. زیرا می دانستم با بیگاري که از من می کشند، بزودي خواهم مرد. اما اگر در بخش بهداري می مردم دست کم مرگم معنایی پیدا می کرد. فکر می کردم بی تردید اگر به عنوان یک پزشک به رفقایم کمک کنم هدفی دارم، در حالیکه اگر زندگی نباتی را ادامه می دادم یا سرانجام به عنوان کارگر بی مصرفی می مردم، دردي را دوا نمی کردم. اینکار از نظر من حساب دودوتا چهار تا بود نه فداکاري. اما افسر مامور بخش بهداري به طور محرمانه دستور داده بود که بایستی از دو پزشک بیماري که داوطلب بخش تیفوس اردوگاه شده بودند »مراقبت« به عمل آید. ما آنقدر ضعیف شده بودیم که افسر می ترسید به جاي دو پزشک دو جسد اضافی روي دستش بماند. پیش از این یادآور شدم که هر چیزي که ارتباطی آنی بازنده ماندن خود یا رفقاي صمیمی مان نداشت براي ما بی ارزش بود، زیرا همه چیز باید فداي این هدف )بقا( می شد. شخصیت فرد آن چنان در چنگال این هدف گرفتار بود که شخص تعادل فکري خود را تا حدي که همه ارزش هاي او را تهدید و یا دست کم



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص54

زیر علامت سوال می کشید، از دست می داد. در جهانی که دیگر به زندگی بشر و عظمت او بهایی نمی دادند، تا اراده اش را در هم شکسته و او را به صورت شییی براي نابود شدن در آورد. )با این برنامه ریزي، که ابتدا همه گونه استفاده اي از او بکنند و آخرین ذره نیرویش را از او بستانند(. زیرا در این شرایط، سرانجام »خود شخص1« از گم شدن ارزش ها رنج می برد. اگر انسان در اردوگاه کار اجباري با از بین رفتن ارزش ها، مبارزه نمی کرد و نمی کوشید عزت نفس خود را حفظ کند، احساس انسان بودن را-انسانی که داراي مغز است و از آزادي درونی و ارزشی شخصی برخوردار است- از دست می داد. و تنها بخشی می شد از توده عظیم مردم و هستی او تا حد زندگی حیوانی سقوط می کرد. زندانیان را هر لحظه به یک سو چونان گله می ماندند، گاهی همه را با هم و گاهی هم جدا از هم مانند رمه گوسفندانی که نه می اندیشید و نه اراده اي از خود دارد. گروه کوچک اما خطرناکی که با همه شیوه هاي شکنجه و آزار دادن آشنا بودند از همه سو چهار چشمی زندانیان را می پاییدند. آنان رمه را پیوسته با فریادها و لگدها و ضربات به جلو و عقب می راندند. و ما گوسفندان تنها به دو چیز می اندیشیدیم. چگونه از چنگال سگان هار بگریزیم و چگونه غذاي بخور و نمیري به کف آریم. درست مانند گوسفندانی که مظلومانه در وسط رمه جمع می شوند، هر یک از ما نیز می کوشیدیم به میان زندانیان راه یابیم. زیرا به این ترتیب از ضربات نگهبانانی که در دو سو و عقب و جلو ستون گوشتی در حرکت بودند در امان بودیم. در مرکز جمع بودن این امتیاز را داشت که از سوز سرما محفوظ می ماندیم، ساده تر بگویم در مرکز جمع بودن تلاشی بود براي زنده ماندن و اینکار را ما ماشین وار انجام می دادیم. اما در مواقع دیگر تلاش می کردیم به موجب قوانین اجباري اردوگاه و براي حفظ جان در معرض دید نباشیم. ما هماره می کوشیدیم جلب توجه اس. اس ها را نکنیم.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص55

البته مواقعی هم ممکن و حتی لازم بود از جمعیت بدور بمانیم. تجربه نشان داده است که ممکنست زندگی اجتماع اجباري، منجر به گریز انسان از آن اجتماع ولو براي مدت کوتاهی بشود، زیرا در چنین اجتماعی همه حواسها متوجه هر کاري است که تک تک افراد در هر لحظه انجام می دهند. زندانی آرزو داشت با خود و اندیشه هایش تنها بماند. همیشه حسرت با خود بودن و منزوي بودن را می خورد. پس از انتقال به اصطلاح به )اردوگاه استراحت(، بندرت اتفاق می افتاد که من بتوانم پنج دقیقه اي تنها باشم. پشت کلبه گلی، یعنی جایی که من کار می کردم و جایی که در حدود 50 بیمار بدحال جا داده بودند، در گوشه اي در کنار سیم خاردار دو جداره که اردوگاه را از دنیاي خارج جدا می ساخت، جایی را سراغ داشتم. در آنجا یک چادر موقتی با چند تیر و شاخه درخت برپا کرده بودند تا چند جسد را در آن جا دهند )مرگ و میر هر روزه در اردوگاه(. محوري هم بود که به لوله هاي آب منتهی می شد و درپوش چوبی داشت، که من در مواقع بیکاري روي آن می نشستم و به سراشیبی هاي پر از گل و تپه هاي سرسبز دورنماي باواریا که با شبکه اي از سیم هاي خاردار احاطه شده بود، نگاه می کردم. با حسرت در رویا فرو می رفتم و اندیشه هایم در شمال و شمال شرقی در مسیر خانه ام سیر و سیاحت می کرد، اما جز ابر چیزي نمی دیدم. جسدهایی که در کنارم بودند و شپش در آنها می لولید، ناراحتم نمی کرد. تنها صداي پاي نگهبانان رشته اندیشه هایم را پاره می کرد. یا از بهداري مرا می خواستند و یا براي تحویل گرفتن داروهایی که تازه وارد شده بود، به کلبه ام می رفتم. - این داروها شامل پنج یا ده قرض آسپرین بود که براي مصرف چند روز پنجاه بیمار بود. سهمیه داروهایم را تحویل می گرفتم، نبض بیمارانم را می گرفتم و به کسانی که حالشان وخیم بود نصف قرص می دادم. اما به بیمارانی که آخرین نفسها را می کشیدند دارو نمی دادم. زیرا اگر هم می دادم فایده اي نداشت، از آن گذشته کسانی هم که هنوز امیدي به بهبودیشان می


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه


اگه کفشت پاتو می زد و از ترس
قضاوت مردم پابرهنه نشدی و درد رو
به پات تحمل کردی؛
دیگه در مورد آزادی شعار نده!!!

#آلبر_کامو



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه


من و تو کودکان سالخورده ای بودیم

که فکر می کردیم عشق

پروانه ای در میان انگشت هایمان است

که هر گاه مشتمان را به رویش وا کنیم

دوباره بر دست‌هایمان خواهد نشست...

 من و تو

فرصتِ زندگیِ هم بودیم

ما

همدیگر را از دست داده ایم...

 

#مصطفی_زاهدی

از کتاب: #دست_هایش_بوی_نرگس_می_داد



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷