@flith کانال پروازفکرواندیشه
.ص١٣٦
غمگين نگاهم ميكرد. باد سردي ميآمد و من پيراهني نازك تنم بود. ايستاده بودم و
بازوهايم را بغل كرده بودم...»
پيكاسو حق داشت گمان كند كه نقاشي چهرهاي از نيمرخ يا تمامرخ دروغي بيش
نيست. از ميان چهرهه اي بسيار هر آدم، چهرهاي هست كه تنها به وقت همخوابگي
ميتوانش ديد؛ چون در هيچ موقعيتِ ديگري امكانش نيست كه از فاصله اي چنين نزديك
و از زاويه اي چنين نامعمول چهره اي را ببينيم. حالا كه هردو برهنه دراز كشيده بودند كنار
هم، در نور ملايم چراغ روميزي، زن چهل ساله مينمود و چهره اش ملاحتِ غريبي داشت.
قوطي خالي آبجو را كنار تخت نهاد و برخاست. وقتي زيپ دامناش را بالا ميكشيد مندو،
همانطور برهنه، نيمخيز شد تا به محض رفتن او در را پشت سرش ببندد. اما زن دست كرد
و از داخل كيفِ چرمي قهوه اي رنگاش مجسمه ي عاج مريم را بيرون آورد و همچنان كه
آن را با دو دست مقابل خود گرفته بود، به حالتِ نيايش، دو زانو بر زمين نشست. در سايه
روشن نور اتاق، شصت ساله مينمود و، بي اعتنا به حضور مندو، با لحني دردمند نيايش
ميكرد: «اي مريم مقدس، تو را سپاس ميگويم كه به بنده ي بيچارهات ترحم كردي. تو را
سپاس ميگويم كه مرا از ظلمت و گمراهي بيرون كشيدي. تو را سپاس ميگويم كه درهاي
بهشتت را به من گشودي...»
136
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.ص١٣٦
غمگين نگاهم ميكرد. باد سردي ميآمد و من پيراهني نازك تنم بود. ايستاده بودم و
بازوهايم را بغل كرده بودم...»
پيكاسو حق داشت گمان كند كه نقاشي چهرهاي از نيمرخ يا تمامرخ دروغي بيش
نيست. از ميان چهرهه اي بسيار هر آدم، چهرهاي هست كه تنها به وقت همخوابگي
ميتوانش ديد؛ چون در هيچ موقعيتِ ديگري امكانش نيست كه از فاصله اي چنين نزديك
و از زاويه اي چنين نامعمول چهره اي را ببينيم. حالا كه هردو برهنه دراز كشيده بودند كنار
هم، در نور ملايم چراغ روميزي، زن چهل ساله مينمود و چهره اش ملاحتِ غريبي داشت.
قوطي خالي آبجو را كنار تخت نهاد و برخاست. وقتي زيپ دامناش را بالا ميكشيد مندو،
همانطور برهنه، نيمخيز شد تا به محض رفتن او در را پشت سرش ببندد. اما زن دست كرد
و از داخل كيفِ چرمي قهوه اي رنگاش مجسمه ي عاج مريم را بيرون آورد و همچنان كه
آن را با دو دست مقابل خود گرفته بود، به حالتِ نيايش، دو زانو بر زمين نشست. در سايه
روشن نور اتاق، شصت ساله مينمود و، بي اعتنا به حضور مندو، با لحني دردمند نيايش
ميكرد: «اي مريم مقدس، تو را سپاس ميگويم كه به بنده ي بيچارهات ترحم كردي. تو را
سپاس ميگويم كه مرا از ظلمت و گمراهي بيرون كشيدي. تو را سپاس ميگويم كه درهاي
بهشتت را به من گشودي...»
136
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.ص١٣٩
آرنولد شلوار چرمي سياه، كفشهاي عنابيِ نوك تيز و پيراهنِ مشكي خوشدوختي
پوشيده بود كه به او ظاهري نامعمول اما متناسب با يك نوزانده ي جاز ميداد. برخاست،
عينكِ تيره ي عنابي رنگش را به چشم زد و با حركاتي استادانه كه تركيبي بود از پانتوميم و
«برك دانس» شروع كرد به راه رفتن. همينطور كه با حركاتِ مضحكِ چانه و ابروها غرور و
كله شقيِ جواني پر شور را به نمايش ميگذاشت، از دري فرضي عبور كرد و رو به مخاطبي
فرضي گفت: «ميخواهم دعوتتان كنم بيائيد آهنگي را كه تازه ساخته ام بشنويد.» بعد
به سرعت عينكاش را برداشت، صندلي را از كنار ميز بلند كرد، گذاشت گوشه ي ديگر اتاق و
نشست روي آن. حالا مندو، نادر، آنلور و فليسيا كه دور ميز غذاخوري نشسته بودند، مرد
جاافتادهاي را ميديدند كه پشتِ چرخ كليدسازيست. آرنولد همچنانكه با حركاتِ اغراق
شده ي چهره شخصيتِ خشك و بيش از حد جدي پدر را نمايش ميداد، همزمان، صداي
چرخ كليدسازي و همه ي سر و صداهاي ديگرِ چينن صحنهاي را هم با دهانش توليد
ميكرد. پدر نگاهي تحقيرآميز به آرنولد كرد و گفت: «اول آن عينكِ كورها را از روي
چشمات بردار، بعداْ حرف بزن!»
از صداي شديد خنده ي جمع، مينو، دختر چهار سالهي نادر و آنلور، بيدار شده بود و
حالا، همينطور كه چشمهايش را ميماليد، ايستاده بود و با حيرت به آرنولد نگاه ميكرد.
نادر مينو را بغل كرد و گفت: «به خدا تو ديوانهاي كه رفتهاي كنار دست پدرت كليدسازي
ميكني. من جاي تو بودم هنرپيشه ميشدم. فليپ كورتومانش انگشت كوچكه ي تو هم
نميشود.»
وقتي همه ي نگاهها متمركز شد روي مينو كه با همه ي كوچكي، حتا حالا كه خواب
آلود بود، لوندي هاي زني جاافتاده را داشت، مندو بي سروصدا برخاست و به اتاق خواب رفت.
139
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.ص١٣٩
آرنولد شلوار چرمي سياه، كفشهاي عنابيِ نوك تيز و پيراهنِ مشكي خوشدوختي
پوشيده بود كه به او ظاهري نامعمول اما متناسب با يك نوزانده ي جاز ميداد. برخاست،
عينكِ تيره ي عنابي رنگش را به چشم زد و با حركاتي استادانه كه تركيبي بود از پانتوميم و
«برك دانس» شروع كرد به راه رفتن. همينطور كه با حركاتِ مضحكِ چانه و ابروها غرور و
كله شقيِ جواني پر شور را به نمايش ميگذاشت، از دري فرضي عبور كرد و رو به مخاطبي
فرضي گفت: «ميخواهم دعوتتان كنم بيائيد آهنگي را كه تازه ساخته ام بشنويد.» بعد
به سرعت عينكاش را برداشت، صندلي را از كنار ميز بلند كرد، گذاشت گوشه ي ديگر اتاق و
نشست روي آن. حالا مندو، نادر، آنلور و فليسيا كه دور ميز غذاخوري نشسته بودند، مرد
جاافتادهاي را ميديدند كه پشتِ چرخ كليدسازيست. آرنولد همچنانكه با حركاتِ اغراق
شده ي چهره شخصيتِ خشك و بيش از حد جدي پدر را نمايش ميداد، همزمان، صداي
چرخ كليدسازي و همه ي سر و صداهاي ديگرِ چينن صحنهاي را هم با دهانش توليد
ميكرد. پدر نگاهي تحقيرآميز به آرنولد كرد و گفت: «اول آن عينكِ كورها را از روي
چشمات بردار، بعداْ حرف بزن!»
از صداي شديد خنده ي جمع، مينو، دختر چهار سالهي نادر و آنلور، بيدار شده بود و
حالا، همينطور كه چشمهايش را ميماليد، ايستاده بود و با حيرت به آرنولد نگاه ميكرد.
نادر مينو را بغل كرد و گفت: «به خدا تو ديوانهاي كه رفتهاي كنار دست پدرت كليدسازي
ميكني. من جاي تو بودم هنرپيشه ميشدم. فليپ كورتومانش انگشت كوچكه ي تو هم
نميشود.»
وقتي همه ي نگاهها متمركز شد روي مينو كه با همه ي كوچكي، حتا حالا كه خواب
آلود بود، لوندي هاي زني جاافتاده را داشت، مندو بي سروصدا برخاست و به اتاق خواب رفت.
139
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص١٤٠
.
دراز كشيد روي تاريكيِ تختِ دونفره ي نادر و آنلور، اما همه ي حواسش به اتاقِ پذيرايي
بود؛ جايي كه ملاطِ درهم جوش و ناشناخته اي از عذاب، روحش را ميگداخت. روزي كه به
فليسيا اعلام عشق ميكرد، گفته بود: «ميدانم دارم پا ميگذارم به جهنم. «اما گمان
نميكرد ِ عذاب اين جهنم چنين استخوانسوز باشد. گفته بود: «جذابيتِ زندگي به همين
لحظه هاي سرشاريست كه به بهايي گران به دست ميآيند.» اما نميدانست بهايش چنين
گزاف تواند بود. از وقتي كه آرنولد جل وپلاسش را جمع كرده بود و آمده بود به پاريس،
مندو فقط هفته اي يك بار ميتوانست با فليسيا باشد: بعدازظهر يكشنبه ها. بعدازظهرهايي
كه فليسيا نامش را «يكشنبه ها، ازنوشروعكردني ابدي» گذاشته بود. بهانه ي ديدار هم
آموزش زبان فرانسه. بقيه ي وقتها، هفته اي سه روز (روزهايي كه در هتل كار نميكرد)
ميرفت پيش آرنولد، چند ساعتي تمرين ميكردند، و طرف غروب كه فليسيا برميگشت،
ضبط آغاز ميشد. فليسيا، هنوز نرسيده، شروع ميكرد به تروخشك كردن آنها. آبجويي به
آرنولد ميداد؛ گيلاسي ودكا به مندو. براي خودش هم چيزي ميريخت و مينشست به
تماشا. حالا، كسي كه حضورش به مندو اشتياقِ كار ميداد آنجا بود؛ آن روبه رو؛ و همان
آتشي را از خود ساطع ميكرد كه براي شعله ور كردن مندو لازم بود. پس همه ي دردِ دوري
او را، پيچيده در لهيبِ آروزمندي، به صدا گره ميزد، و ميخواند:
گفتم ببينمش مگرم درد اشتياق
ساكن شود، بديدم و مشتاقتر شدم.
اگر مجبور نبود بخواند، اگر ميشد كه ديدارهاشان محدود بماند به همان
«يكشنبه هاي ابدي» چه نزديك بود به نيكبختي. اما، حالا، گذشته از همه ي خطرات كار
با آرنولد، اين ديدارهاي وسطِ هفته شكنجه بود فقط. ببيني معشوق مقابل توست اما نتواني
نه نوازشاش كني نه كلامي به ملاطفت بگويي. از آن بدتر، خودت را ملزم كني تا جايي كه
ممكن است از تلاقي دو نگاه احتراز كني، و بدتر از همه، با هر تماس طبيعي تن( به هنگام
خنده و شوخي) مثل برقگرفته ها از جا بجهي مبادا رازِ نهان برون بيفتد از پرده... نه، اين آن
جهنمي نبود كه تصورش را داشت. پس همه ي درد را لفافِ كلام ميكرد، و حنجره را چنان
سرميداد كه عقربه هاي ضبط، در رقصي سرگيجه آور، صدا را به مغناطيس بدل ميكردند و
140
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
ص١٤٠
.
دراز كشيد روي تاريكيِ تختِ دونفره ي نادر و آنلور، اما همه ي حواسش به اتاقِ پذيرايي
بود؛ جايي كه ملاطِ درهم جوش و ناشناخته اي از عذاب، روحش را ميگداخت. روزي كه به
فليسيا اعلام عشق ميكرد، گفته بود: «ميدانم دارم پا ميگذارم به جهنم. «اما گمان
نميكرد ِ عذاب اين جهنم چنين استخوانسوز باشد. گفته بود: «جذابيتِ زندگي به همين
لحظه هاي سرشاريست كه به بهايي گران به دست ميآيند.» اما نميدانست بهايش چنين
گزاف تواند بود. از وقتي كه آرنولد جل وپلاسش را جمع كرده بود و آمده بود به پاريس،
مندو فقط هفته اي يك بار ميتوانست با فليسيا باشد: بعدازظهر يكشنبه ها. بعدازظهرهايي
كه فليسيا نامش را «يكشنبه ها، ازنوشروعكردني ابدي» گذاشته بود. بهانه ي ديدار هم
آموزش زبان فرانسه. بقيه ي وقتها، هفته اي سه روز (روزهايي كه در هتل كار نميكرد)
ميرفت پيش آرنولد، چند ساعتي تمرين ميكردند، و طرف غروب كه فليسيا برميگشت،
ضبط آغاز ميشد. فليسيا، هنوز نرسيده، شروع ميكرد به تروخشك كردن آنها. آبجويي به
آرنولد ميداد؛ گيلاسي ودكا به مندو. براي خودش هم چيزي ميريخت و مينشست به
تماشا. حالا، كسي كه حضورش به مندو اشتياقِ كار ميداد آنجا بود؛ آن روبه رو؛ و همان
آتشي را از خود ساطع ميكرد كه براي شعله ور كردن مندو لازم بود. پس همه ي دردِ دوري
او را، پيچيده در لهيبِ آروزمندي، به صدا گره ميزد، و ميخواند:
گفتم ببينمش مگرم درد اشتياق
ساكن شود، بديدم و مشتاقتر شدم.
اگر مجبور نبود بخواند، اگر ميشد كه ديدارهاشان محدود بماند به همان
«يكشنبه هاي ابدي» چه نزديك بود به نيكبختي. اما، حالا، گذشته از همه ي خطرات كار
با آرنولد، اين ديدارهاي وسطِ هفته شكنجه بود فقط. ببيني معشوق مقابل توست اما نتواني
نه نوازشاش كني نه كلامي به ملاطفت بگويي. از آن بدتر، خودت را ملزم كني تا جايي كه
ممكن است از تلاقي دو نگاه احتراز كني، و بدتر از همه، با هر تماس طبيعي تن( به هنگام
خنده و شوخي) مثل برقگرفته ها از جا بجهي مبادا رازِ نهان برون بيفتد از پرده... نه، اين آن
جهنمي نبود كه تصورش را داشت. پس همه ي درد را لفافِ كلام ميكرد، و حنجره را چنان
سرميداد كه عقربه هاي ضبط، در رقصي سرگيجه آور، صدا را به مغناطيس بدل ميكردند و
140
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.ص١٤١
آرنولد و فليسيا، شگفتزده، هر لحظه اميدوارتر ميشدند به حاصلِ كار؛ باطلاقي هول انگيز
كه هر دم بيشتر مندو را به كامِ خود ميبرد و او چارهاي نميشناخت مگر همين تقلاي
مرگ آور. از همه دردناكتر، پايان شومي بود كه دير يا زود فراميرسيد. ميدانست هرچه
پيشتر بروند، سرانجام چيزي هست، نگاه يا حركتي ناغاقل، كه شامه ي تيزِ آرنولد را
حساستر كند. ميدانست با حساستر شدن شامه ي آرنولد، دامنه ي اين ارتباطهاي رمز آلود
باز هم تنگتر ميشود و مراقبت از هر حرف و هر نگاه، بيش ازپيش، كشندهتر. بيشك
اتفاق خاصي نميافتاد. آرنولد نه سر او را ميبريد، نه سر فليسيا را. حتا دست به يقه هم
نميشد. حتم داشت كه خيلي راحت، گيريم كمي تلخ و غمزده، دعوتش ميكرد به كافه اي
و ميگفت: «بسيار خوب آقاي ماندني آريا نژاد، ميدانم كه از اين به بعد حضورِ من در
زندگي شما دو نفر چيزي جز مزاحمت نخواهد بود. من اسباب و اثاثيه ام را بستهام و دارم
ميروم. اميدوارم با هم زندگي خوشي داشته باشيد.» اما فاجعه همينجا بود. يكي از
«يكشنبه هاي ابدي»، همينطور كه برهنه درازكشيده بودند كنار هم، فليسيا گفته بود:
«مدتهاست ميخواهم ازت سئوالي بكنم» و مندو به حالت انتظار نگاهش كرده بود.
ـ چرا اينطوري نفس ميكشي؟
- چطوري نفس ميكشم؟
- انگار وزن سيارهاي روي سينه ات سنگيني ميكند.
دستش را گذاشت روي پيشاني، و رويش را كرد به ديوار. بعد، با انگشت سبابه ي
همان دست شروع كرد به كندن حاشيه ي كاغذ ديواري كه تكه اي از آن ساب رفته بود و
كمي گود شده بود.
- چه شده مندو؟
با شدتِ بيشتري شروع كرد به گود كردن سابرفتگي ديوار. وقتي فليسيا به ملاطفت
انگشتانش را خواب داد لاي موهاي او، مندو برگشت و سر را لاي سينه هاي او پنهان كرد.
اندكي بعد كه آرام شد سيگاري روشن كرد و خيره ماند به سقف. وقتي دود را بيرون ميداد
دوباره طوري نفس كشيد كه انگار وزن سيارهاي را جابه جا ميكرد. فليسيا برگشت نگاهش
141
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.ص١٤١
آرنولد و فليسيا، شگفتزده، هر لحظه اميدوارتر ميشدند به حاصلِ كار؛ باطلاقي هول انگيز
كه هر دم بيشتر مندو را به كامِ خود ميبرد و او چارهاي نميشناخت مگر همين تقلاي
مرگ آور. از همه دردناكتر، پايان شومي بود كه دير يا زود فراميرسيد. ميدانست هرچه
پيشتر بروند، سرانجام چيزي هست، نگاه يا حركتي ناغاقل، كه شامه ي تيزِ آرنولد را
حساستر كند. ميدانست با حساستر شدن شامه ي آرنولد، دامنه ي اين ارتباطهاي رمز آلود
باز هم تنگتر ميشود و مراقبت از هر حرف و هر نگاه، بيش ازپيش، كشندهتر. بيشك
اتفاق خاصي نميافتاد. آرنولد نه سر او را ميبريد، نه سر فليسيا را. حتا دست به يقه هم
نميشد. حتم داشت كه خيلي راحت، گيريم كمي تلخ و غمزده، دعوتش ميكرد به كافه اي
و ميگفت: «بسيار خوب آقاي ماندني آريا نژاد، ميدانم كه از اين به بعد حضورِ من در
زندگي شما دو نفر چيزي جز مزاحمت نخواهد بود. من اسباب و اثاثيه ام را بستهام و دارم
ميروم. اميدوارم با هم زندگي خوشي داشته باشيد.» اما فاجعه همينجا بود. يكي از
«يكشنبه هاي ابدي»، همينطور كه برهنه درازكشيده بودند كنار هم، فليسيا گفته بود:
«مدتهاست ميخواهم ازت سئوالي بكنم» و مندو به حالت انتظار نگاهش كرده بود.
ـ چرا اينطوري نفس ميكشي؟
- چطوري نفس ميكشم؟
- انگار وزن سيارهاي روي سينه ات سنگيني ميكند.
دستش را گذاشت روي پيشاني، و رويش را كرد به ديوار. بعد، با انگشت سبابه ي
همان دست شروع كرد به كندن حاشيه ي كاغذ ديواري كه تكه اي از آن ساب رفته بود و
كمي گود شده بود.
- چه شده مندو؟
با شدتِ بيشتري شروع كرد به گود كردن سابرفتگي ديوار. وقتي فليسيا به ملاطفت
انگشتانش را خواب داد لاي موهاي او، مندو برگشت و سر را لاي سينه هاي او پنهان كرد.
اندكي بعد كه آرام شد سيگاري روشن كرد و خيره ماند به سقف. وقتي دود را بيرون ميداد
دوباره طوري نفس كشيد كه انگار وزن سيارهاي را جابه جا ميكرد. فليسيا برگشت نگاهش
141
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.ص١٤٢
كرد. خندهاي شوخ به چشمهاش درخشش داد، مندو هم كه در همين لحظه متوجه ي طرز
نفسكشيدن خود شده بود به طرفِ او برگشت. شروع كرد به خنديدن: «عجيب است كه تا
به حال هيچكس غير از تو متوجه نشده بود. چه دقتي داري!»
- يك چيزهست كه سنگيني ميكند. چرا به من نميگويي؟
و مندو باز شروع كرده بود به گود كردن سابرفتگي ديوار: «ميداني فليسيا، من
استعدادِ خوشبخت شدن ندارم. »
فروكاستنِ سر و صداهايي كه از اتاق پذيرايي ميآمد، به مندو فهماند كه حالا جمع
غيبتِ او را احساس كرده است. در باز شد و پرهيبِ آنلور به درون آمد. نشست كنار او،
روي لبهي تخت. مندو چشمانش را از سقف برنداشت. اتاق تاريك بود اما باريكه ي نوري
كه از راهرو ميتابيد آنقدر بود كه آنلور درخشش خيسي را ببيند كه مثل پرنده اي هراسان
گوشهي چشمان او بالبال ميزد. وقتي انگشتان نرم آنلور صورت او را نوازش كرد ناگهان
چشمهاي فواره زد و دستان آنلور از مايعي سوزنده خيس شد. انگشتان آنلور به نوبه ي
خود از گرما ميسوخت. وقتي آن انگشتها به ملاطفت چشمانش را ميسترد، در دل مندو
خشم و نفرتي غريب نسبت به فليسيا زبانه كشيد.
- خواهش ميكنم. به من بگو چه شده.
در تاريك روشناي اتاق، پرهييبِ آنلور چقدر شبيه مجسمه ي عاج مريم بود. همان
مجسمه اي كه آن روز زن ناشناس با آن راز و نياز كرده بود. وقتي انگشتان نوازشگر آنلور
به نرمي از كنار لبهاي مندو گذشت، ناگهان با عاطفه اي عميق آنها را گرفت و به لبها
فشرد. در همين لحظه نادر به درون آمد و گيج ومنگ به اين منظره خيره شد.
142
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.ص١٤٢
كرد. خندهاي شوخ به چشمهاش درخشش داد، مندو هم كه در همين لحظه متوجه ي طرز
نفسكشيدن خود شده بود به طرفِ او برگشت. شروع كرد به خنديدن: «عجيب است كه تا
به حال هيچكس غير از تو متوجه نشده بود. چه دقتي داري!»
- يك چيزهست كه سنگيني ميكند. چرا به من نميگويي؟
و مندو باز شروع كرده بود به گود كردن سابرفتگي ديوار: «ميداني فليسيا، من
استعدادِ خوشبخت شدن ندارم. »
فروكاستنِ سر و صداهايي كه از اتاق پذيرايي ميآمد، به مندو فهماند كه حالا جمع
غيبتِ او را احساس كرده است. در باز شد و پرهيبِ آنلور به درون آمد. نشست كنار او،
روي لبهي تخت. مندو چشمانش را از سقف برنداشت. اتاق تاريك بود اما باريكه ي نوري
كه از راهرو ميتابيد آنقدر بود كه آنلور درخشش خيسي را ببيند كه مثل پرنده اي هراسان
گوشهي چشمان او بالبال ميزد. وقتي انگشتان نرم آنلور صورت او را نوازش كرد ناگهان
چشمهاي فواره زد و دستان آنلور از مايعي سوزنده خيس شد. انگشتان آنلور به نوبه ي
خود از گرما ميسوخت. وقتي آن انگشتها به ملاطفت چشمانش را ميسترد، در دل مندو
خشم و نفرتي غريب نسبت به فليسيا زبانه كشيد.
- خواهش ميكنم. به من بگو چه شده.
در تاريك روشناي اتاق، پرهييبِ آنلور چقدر شبيه مجسمه ي عاج مريم بود. همان
مجسمه اي كه آن روز زن ناشناس با آن راز و نياز كرده بود. وقتي انگشتان نوازشگر آنلور
به نرمي از كنار لبهاي مندو گذشت، ناگهان با عاطفه اي عميق آنها را گرفت و به لبها
فشرد. در همين لحظه نادر به درون آمد و گيج ومنگ به اين منظره خيره شد.
142
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.ص١٤٣
«به محض ورود بيست و يك توپ به احترام صاحبي ايلچي انداختند و سردار جلو
آمده با كمال شعف تعارفات رسمي بجاي آورده، دست صاحبي ايلچي را گرفته، داخل منزل
شده و ايشان را مقدم بر خود نشانيد.
«آقا بيك دربندي» كه روزِ پيش، از همراهيِ ايلچيِ انگريز معادت به تفليس كرده و
به استقبال صاحبي ايلچي آمده بود، در آن مجلس به امرِ ديلماجي قيام مينمود.»
3
روژه لوكنت خوابش نميبرد. مدتها بود شبها واليوم ميخورد. ساعتي پيش، برغم
هشدارهاي پيدرپيِ پزشك، قرص ديگري خورده بود، اما بيدارترش كرده بود. از رختخواب
بيرون آمد. روب دوشامبر را پوشيد و رفت توي ايوان. حركت سريع ابرهاي روشن در آسمان
دوردست خبر از جنب و جوشي ميداد كه گويي به سيارهي زمين تعلق نداشت. در آن
دورها، ماه درشتِ شبِ چهارده ايستاده بود درست بالاي سطل بزرگي كه آويخته بود از
بازوي آهني داربستي فلزي. «اگر عكاس بودم منظره ي بدي نبود: «ماه در سطل.»
ه
دن
«
صندلي گهواره اي سپيدي توي ايوان بود. نشست روي آن؛ خيره به ماه. «چه فايد ؟
امروز اينجا را مرمت ميكنيم فردا جاي ديگري ويران ميشود.» داشت به قرصها فكر
ميكرد. آن واليوم اضافه، هشتمين قرصي بود كه امروز خورده بود. يكي براي معده، يكي
براي كلسترول، يكي براي ورم مثانه، يكي براي ورم پروستات... «از درون شروع ميشود. از
چيزهاي كوچكي كه وجودشان را حس نميكنيم مگر وقتي كه از كار بيفتند. بعد ميرسد به
بينايي، بعد شنوايي... انگار به يا ميآييم تا از دست بدهيم.» پرندهي كوچكي از لاي
برگهاي كاجي كه سمت راست حياط بود پر كشيد و گم شد ميان تاريكي شاخه هاي
سپيدار سمت راست. «تبديل ميشويم به درخت. تبديل ميشويم به درخت.
143
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.ص١٤٣
«به محض ورود بيست و يك توپ به احترام صاحبي ايلچي انداختند و سردار جلو
آمده با كمال شعف تعارفات رسمي بجاي آورده، دست صاحبي ايلچي را گرفته، داخل منزل
شده و ايشان را مقدم بر خود نشانيد.
«آقا بيك دربندي» كه روزِ پيش، از همراهيِ ايلچيِ انگريز معادت به تفليس كرده و
به استقبال صاحبي ايلچي آمده بود، در آن مجلس به امرِ ديلماجي قيام مينمود.»
3
روژه لوكنت خوابش نميبرد. مدتها بود شبها واليوم ميخورد. ساعتي پيش، برغم
هشدارهاي پيدرپيِ پزشك، قرص ديگري خورده بود، اما بيدارترش كرده بود. از رختخواب
بيرون آمد. روب دوشامبر را پوشيد و رفت توي ايوان. حركت سريع ابرهاي روشن در آسمان
دوردست خبر از جنب و جوشي ميداد كه گويي به سيارهي زمين تعلق نداشت. در آن
دورها، ماه درشتِ شبِ چهارده ايستاده بود درست بالاي سطل بزرگي كه آويخته بود از
بازوي آهني داربستي فلزي. «اگر عكاس بودم منظره ي بدي نبود: «ماه در سطل.»
ه
دن
«
صندلي گهواره اي سپيدي توي ايوان بود. نشست روي آن؛ خيره به ماه. «چه فايد ؟
امروز اينجا را مرمت ميكنيم فردا جاي ديگري ويران ميشود.» داشت به قرصها فكر
ميكرد. آن واليوم اضافه، هشتمين قرصي بود كه امروز خورده بود. يكي براي معده، يكي
براي كلسترول، يكي براي ورم مثانه، يكي براي ورم پروستات... «از درون شروع ميشود. از
چيزهاي كوچكي كه وجودشان را حس نميكنيم مگر وقتي كه از كار بيفتند. بعد ميرسد به
بينايي، بعد شنوايي... انگار به يا ميآييم تا از دست بدهيم.» پرندهي كوچكي از لاي
برگهاي كاجي كه سمت راست حياط بود پر كشيد و گم شد ميان تاريكي شاخه هاي
سپيدار سمت راست. «تبديل ميشويم به درخت. تبديل ميشويم به درخت.
143
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٤٤
ماه پنهان شد در پس ابر. حالا، سكوت هراس آور شب را ميشنيد. سكوت دهكده ي
«سورن» در شب سكوتي از جنس معمول نيست. در دهكده اي واقعي، جايي كه بسيار دور
است از شهرهاي بزرگ، سكوت شب را صداهاي شب پر ميكند: زمزمه ي جويباري؛
زنگوله ي گوسپندي، صداي غورباغه يا آواي دوردست جانوري؛ و در متن همه ي اينها
صداي يكنواخت و بيگسست سيرسيركها. اما، در سورن، سكوت شب صداي خلاء است،
صداي توقف سياره ي زمين. «نه، نميگذارم با من مثل گياه رفتار شود.»
ميدانست اين فكرهاي ناخوشايند آن چيزي نيست كه خواب را از چشمانش ربوده
است. در حقيقت، جا به جايي او ازاتاق خواب به ايوان، موقتاْ منتهي شده بود به جابه جايي
دلواپسيها. ميدانست همين كه ماه از پس ابر درآيد، يا همين كه عبور اتوموبيلي حيات را
دوباره برگرداند به اين سياره ي مرده، باز دوباره بايد بينديشد به شمايل سرگردان فليسيا، به
شمايل خودش، به كمال. «چرا مرا مثل گياهي كشيده است، اين لعنتي؟ بله خوشايند است
ه آدم را به درخت تناوري تشب ه كنند كه ريشه دوانده است. اما بي شك ر پس ذهن اين
نقاش اشارهاي هست به اين ويراني، به اين توقف بيامان جسم. ديده است كه روز به روز
نزديكتر ميشوم به هستي ساكنِ گياه.»
ك ي د
د
.
...
...آ د
ش
ت
در سفرهايش به ايران، ديده بود كه تابلوهاي دورهي قاجار يا ميناتورهاي قديمي را
نسخه برميدارند و به عنوان عتيقه قالب ميكنند به جهانگردان. قضيه ي كورياكف داشت
مغزش را ميخورد. «حق با فرانسوا ست؟ يا اين كمال لعنتي كه عكس شمايل را نشانم دا ؟
نكند آن را كپي كرده؟ گور پدر فرانسوا لابد او هم به نوبه ي خود ردش ميكند به ديگري.
اما »
ماه دوباره از پس ابر بيرون آمد. «اين ايرانيها ه چه دشوار است كه آ م حقيقت را
از دهان آنها بيرون بكشد. مردمي چينن پنهانكار پرورش دهندگان كنجه گراني نابغه اند.
بايد وادارش كنم فليسيا را به من نشان بدهد. مگر نگف ه بود از دوستان اوست؟ْ »
صداي عبور اتوموبيلي از دور به گوش آمد. «زمين هنوز ميچرخد.» نور چراغهاي
ماشين، نوك درخت كاج را لحظه اي به روشنا ميبرد. اريب گذشت و پرواز پرندهاي را در
هوا غافگير كرد.
144
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٤٤
ماه پنهان شد در پس ابر. حالا، سكوت هراس آور شب را ميشنيد. سكوت دهكده ي
«سورن» در شب سكوتي از جنس معمول نيست. در دهكده اي واقعي، جايي كه بسيار دور
است از شهرهاي بزرگ، سكوت شب را صداهاي شب پر ميكند: زمزمه ي جويباري؛
زنگوله ي گوسپندي، صداي غورباغه يا آواي دوردست جانوري؛ و در متن همه ي اينها
صداي يكنواخت و بيگسست سيرسيركها. اما، در سورن، سكوت شب صداي خلاء است،
صداي توقف سياره ي زمين. «نه، نميگذارم با من مثل گياه رفتار شود.»
ميدانست اين فكرهاي ناخوشايند آن چيزي نيست كه خواب را از چشمانش ربوده
است. در حقيقت، جا به جايي او ازاتاق خواب به ايوان، موقتاْ منتهي شده بود به جابه جايي
دلواپسيها. ميدانست همين كه ماه از پس ابر درآيد، يا همين كه عبور اتوموبيلي حيات را
دوباره برگرداند به اين سياره ي مرده، باز دوباره بايد بينديشد به شمايل سرگردان فليسيا، به
شمايل خودش، به كمال. «چرا مرا مثل گياهي كشيده است، اين لعنتي؟ بله خوشايند است
ه آدم را به درخت تناوري تشب ه كنند كه ريشه دوانده است. اما بي شك ر پس ذهن اين
نقاش اشارهاي هست به اين ويراني، به اين توقف بيامان جسم. ديده است كه روز به روز
نزديكتر ميشوم به هستي ساكنِ گياه.»
ك ي د
د
.
...
...آ د
ش
ت
در سفرهايش به ايران، ديده بود كه تابلوهاي دورهي قاجار يا ميناتورهاي قديمي را
نسخه برميدارند و به عنوان عتيقه قالب ميكنند به جهانگردان. قضيه ي كورياكف داشت
مغزش را ميخورد. «حق با فرانسوا ست؟ يا اين كمال لعنتي كه عكس شمايل را نشانم دا ؟
نكند آن را كپي كرده؟ گور پدر فرانسوا لابد او هم به نوبه ي خود ردش ميكند به ديگري.
اما »
ماه دوباره از پس ابر بيرون آمد. «اين ايرانيها ه چه دشوار است كه آ م حقيقت را
از دهان آنها بيرون بكشد. مردمي چينن پنهانكار پرورش دهندگان كنجه گراني نابغه اند.
بايد وادارش كنم فليسيا را به من نشان بدهد. مگر نگف ه بود از دوستان اوست؟ْ »
صداي عبور اتوموبيلي از دور به گوش آمد. «زمين هنوز ميچرخد.» نور چراغهاي
ماشين، نوك درخت كاج را لحظه اي به روشنا ميبرد. اريب گذشت و پرواز پرندهاي را در
هوا غافگير كرد.
144
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٤٥
يك سمت اتاق، روي طبقه اي از چوب سياه، وسايل صوتي بود كه همينطور روي هم
چيده شده بود تا سقف، و روي زمين، انبوه رشته سيمهايي كه همه چيز را به هم وصل
ميكرد. درخشش چراغهاي كوچك سبز و قرمز، و رعشه هاي سرگيجه آور عقربه ها به همان
اندازه كه حضور ساكت گربه ها و وجود سراپا گوش فليسيا، نشان شكل گيري اتفاقي بود كه
ميرفت تا سرنوشت تازهاي را رقم بزند. رگهاي آبي دستهاي آرنولد، درشت و پر خون، از
زير پوست به التهاب بيرون زده بود. با هر ضربه اي كه مينواخت، تمام تن در ارتعاش صوت
شركت ميكرد. تابش رديف سپيد دندانها، لرزشِ چين اطراف پلكها، و گره خوردگي
ابروان، به جذبهي درون او چنان شكل ميداد كه گويي نوازنده و ساز تنِ واحدي شدهاند.
حالا، مندو كس ديگري را ميديد كه مثل خوداو، به وقتِ تغني، چهره عوض ميكرد. براي
نخستين بار، از پذيرفتن پيشنهاد فليسيا احساس شادماني كرد. آرنولد به راستي نوازنده ي
بزرگي بود. فليسيا با گردني كشيده، انگار مجسمه اي، بي حركت نشسته بود روي صندلي
سياه رنگي رو به روي آنها. پلك نميزد. پلك نميزد. گويي نه با گوش كه با تك تك
سلولهاش ميشنيد. در آن نور اندك اتاق، و با آن امواجي كه از وجود خود ساطع ميكرد،
فليسيا الهه اي بود نشسته درهاله اي از شعف كه به مندو امكان ميداد همه ي اشتياقش را
در صدا گره بزند.
نگاه كرد. پرش ملتهب پوست گلوي فليسيا را كه ديد، حنجره اش را به صداي
پرندهاي غريب اوج داد و آن بالا، جايي بس بالاتر از كاسهي سر، در جشن پرغلغله اي از
صدا، آواز را به آخر برد. يك بار فليسيا پرسيده بود چطور ميشود چنين صدايي از حنجره
بيرون آورد؟ گفته بود: «هر كسي ميتواند. فقط بايد قيمتش را بپردازد.»
ـ چه قيمتي؟
145
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٤٥
يك سمت اتاق، روي طبقه اي از چوب سياه، وسايل صوتي بود كه همينطور روي هم
چيده شده بود تا سقف، و روي زمين، انبوه رشته سيمهايي كه همه چيز را به هم وصل
ميكرد. درخشش چراغهاي كوچك سبز و قرمز، و رعشه هاي سرگيجه آور عقربه ها به همان
اندازه كه حضور ساكت گربه ها و وجود سراپا گوش فليسيا، نشان شكل گيري اتفاقي بود كه
ميرفت تا سرنوشت تازهاي را رقم بزند. رگهاي آبي دستهاي آرنولد، درشت و پر خون، از
زير پوست به التهاب بيرون زده بود. با هر ضربه اي كه مينواخت، تمام تن در ارتعاش صوت
شركت ميكرد. تابش رديف سپيد دندانها، لرزشِ چين اطراف پلكها، و گره خوردگي
ابروان، به جذبهي درون او چنان شكل ميداد كه گويي نوازنده و ساز تنِ واحدي شدهاند.
حالا، مندو كس ديگري را ميديد كه مثل خوداو، به وقتِ تغني، چهره عوض ميكرد. براي
نخستين بار، از پذيرفتن پيشنهاد فليسيا احساس شادماني كرد. آرنولد به راستي نوازنده ي
بزرگي بود. فليسيا با گردني كشيده، انگار مجسمه اي، بي حركت نشسته بود روي صندلي
سياه رنگي رو به روي آنها. پلك نميزد. پلك نميزد. گويي نه با گوش كه با تك تك
سلولهاش ميشنيد. در آن نور اندك اتاق، و با آن امواجي كه از وجود خود ساطع ميكرد،
فليسيا الهه اي بود نشسته درهاله اي از شعف كه به مندو امكان ميداد همه ي اشتياقش را
در صدا گره بزند.
نگاه كرد. پرش ملتهب پوست گلوي فليسيا را كه ديد، حنجره اش را به صداي
پرندهاي غريب اوج داد و آن بالا، جايي بس بالاتر از كاسهي سر، در جشن پرغلغله اي از
صدا، آواز را به آخر برد. يك بار فليسيا پرسيده بود چطور ميشود چنين صدايي از حنجره
بيرون آورد؟ گفته بود: «هر كسي ميتواند. فقط بايد قيمتش را بپردازد.»
ـ چه قيمتي؟
145
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٤٦
بعد از چهل سالگي كور خواهد شد.»
ـ چرا؟
فشار ميآورد به اعصاب چشم.
ـ يعني به زودي؟...
ـ فعلاْ كه مدتهاست نميخوانم. ولي اگر ادامه بدهم...
ـ يعني را ه ديگري ندارد؟
ـ چه راهي؟ از يك ساز مثال ميزنم كه درك مطلب آسانتر باشد. هر سازي طول
معيني دارد. قوانين فيزيك هم ميگويند كه صدا را فقط در محدوده ي معيني از طول سيم
ميشود ايجاد كرد. اما اگر كسي قيمتش را بپردازد ياد ميگيرد چطور از امتداد فرضي سيمها
صدا در بياورد . يعني از جايي فراتر از محدوده ي فيزيكي ساز.»
ـ اين جادوگريست!
كار كه به آخر رسيد، مثل كسي كه كوهي را از جا كنده است خودش را رها كرد روي
تشكي كه در اتاق ديگر بود، و دراز شد لاي دست و پاي گربه ها. فليسيا همچنان بيحركت
نشسته بود، بهت زده و حيران. آرنولد شروع كرد به پس و پيش كردن نوار روي دستگاه
ضبط صوت. مندو از آن اتاق فرياد زد: «خواهش ميكنم، آرنولد. حالا نه. بگذار براي بعد از
شام.» مثل كمان كشي بود كه همه ي نيرويش را در تيري نهاده است و رها كرده. همين
طور كه دراز كشيده بود گفت: «اين تلويزيون چطور روشن ميشود؟ْ»
فليسيا آرام داخل شد، به آراميگربهاي، به همان آرامي كه وقتي از سركار ميآمد؛ به
همان آرامي كه وقتي ظرف ميشست، يا وقتي ظرف شسته شده اي را در جاظرفي مينهاد.
نه صداي شكستن چيزي، نه حتا صداي تماس ظرفهاي چيني و فلزي با هم. وجودي بود
يكسره تهي از تشنج كه با نواختي آرام حركت ميكرد و در فضاي اطرافِ خود، مثل گلي كه
عطر بيفشاند، موجي از آرامش منتشر ميكرد. مندو، وقتي به زندگي سراسر تشنجِ خود نگاه
ميكرد، به خود ميگفت: «چه نعمتيست زندگي كردن در كنار چنين زني!»
فليسيا تلويزيون را روشن كرد: «روي كدام كانال ميخواهي باشد؟ْ»
ـ فرقي نميكند.
146
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٤٦
بعد از چهل سالگي كور خواهد شد.»
ـ چرا؟
فشار ميآورد به اعصاب چشم.
ـ يعني به زودي؟...
ـ فعلاْ كه مدتهاست نميخوانم. ولي اگر ادامه بدهم...
ـ يعني را ه ديگري ندارد؟
ـ چه راهي؟ از يك ساز مثال ميزنم كه درك مطلب آسانتر باشد. هر سازي طول
معيني دارد. قوانين فيزيك هم ميگويند كه صدا را فقط در محدوده ي معيني از طول سيم
ميشود ايجاد كرد. اما اگر كسي قيمتش را بپردازد ياد ميگيرد چطور از امتداد فرضي سيمها
صدا در بياورد . يعني از جايي فراتر از محدوده ي فيزيكي ساز.»
ـ اين جادوگريست!
كار كه به آخر رسيد، مثل كسي كه كوهي را از جا كنده است خودش را رها كرد روي
تشكي كه در اتاق ديگر بود، و دراز شد لاي دست و پاي گربه ها. فليسيا همچنان بيحركت
نشسته بود، بهت زده و حيران. آرنولد شروع كرد به پس و پيش كردن نوار روي دستگاه
ضبط صوت. مندو از آن اتاق فرياد زد: «خواهش ميكنم، آرنولد. حالا نه. بگذار براي بعد از
شام.» مثل كمان كشي بود كه همه ي نيرويش را در تيري نهاده است و رها كرده. همين
طور كه دراز كشيده بود گفت: «اين تلويزيون چطور روشن ميشود؟ْ»
فليسيا آرام داخل شد، به آراميگربهاي، به همان آرامي كه وقتي از سركار ميآمد؛ به
همان آرامي كه وقتي ظرف ميشست، يا وقتي ظرف شسته شده اي را در جاظرفي مينهاد.
نه صداي شكستن چيزي، نه حتا صداي تماس ظرفهاي چيني و فلزي با هم. وجودي بود
يكسره تهي از تشنج كه با نواختي آرام حركت ميكرد و در فضاي اطرافِ خود، مثل گلي كه
عطر بيفشاند، موجي از آرامش منتشر ميكرد. مندو، وقتي به زندگي سراسر تشنجِ خود نگاه
ميكرد، به خود ميگفت: «چه نعمتيست زندگي كردن در كنار چنين زني!»
فليسيا تلويزيون را روشن كرد: «روي كدام كانال ميخواهي باشد؟ْ»
ـ فرقي نميكند.
146
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٤٧
تمام بعد از ظهر، با آنكه دلش به كار نميرفت، يكسره كار كرده بود تا مجبور نباشد
به حرفهاي بي سر و تهِ آرنولد گوش بدهد. آرنولد شهوت غريبي براي كلمه داشت. از آن
بدتر، همهاش با زبان كوچه و بازار سخن ميگفت كه مندو چيزي از آن نميفهميد. از آن
بدتر، هيچ تلاشي براي تفاهم نميكرد. درست خلاف فليسيا كه ميكوشيد آرام و شمرده
حرف بزند و تا جايي كه ممكن بود از به كار بردن اصطلاحات كوچه و بازار اجتناب ميكرد.
اگر هم از دستش در ميرفت، حواسش بود، ميپرسيد تا اگر مندو نفهميده معنايش را
توضيح بدهد.
ساعت هشت شب بود. آرنولد، در آن اتاق، با گربه ي سيامياش كشتي ميگرفت.
فليسيا در آشپزخانه بود؛ در كار فراهم كردن شام؛ و مندو در اين اتاق، جلوي تلويزيون. دلش
سكوت ميخواست اما برادران ماركس داشتند فروشگاه بزرگي را بهم ميريختند. چارهاي
نبود. خيره شد به تلويزيون اما نگاه نميكرد. تلويزيون بهانه بود. تنها چيزي كه در اين
لحظه آرزو ميكرد دراز كشيدن در آغوش فليسيا بود؛ چيزي كه مدتها از او دريغ شده بود.
«يكشنبه هاي ابدي» اين بار از تقويم آنها خط خورده بود(تعطيلات آخر هفته را آرنولد به
اتفاق فليسيا رفته بود به «اكس اُن پرونس» براي اجراي كنسرت كوچكي كه قبلاْ برنامه
ريزي شده بود). تا يكشنبه ي بعد هم هنوز سه روزي باقي بود. ناگهان تصميم گرفت همه
چيز را به آرنولد بگويد. مگر نميگفت: فليسيا زن متجدديست، با هركس بخواهد رفت و
آمد ميكند؟ْ مگر بارها مردان آلماني را به خاطر آزادمنشيشان در رابطه با زنان تحسين
نكرده بود؟ شايد ميپذيرفت. آن وقت مجبور نبود اين همه پنهانكاري كند. آن وقت
ميتوانست در حضور آرنولد او را نوازش كند يا، اگر مثل حالا نياز داشت، سرش را بگذارد
روي پاهاي او. اما يادش آمد به شبي كه در خانه ي نادر و آنلور چيزي برّا درونش را خراش
داده بود. عشق امكانيست كه هركس به ديگري ميدهد تا پادشاهي كند؛ گيرم بر قلمرو
يك نفر. يا، به تعبير ديگر، عشق انتخاب بردگيست؛ گيريم فقط براي يك نفر. آن شب،
مندو رفتار بيتفاوت فليسيا را كه ميديد و مقايسه اش ميكرد با رفتار او در خلوت، خود را
پادشاهي ميديد در قلمرو هيچكس؛ بردهاي بيانتخاب. از آن بدتر، وقتي بي اعنتايي فليسيا
را ميديد، خود را نه پادشاه كه دزدي ميديد گرچه برخوردار از مطاع ربوده شده اما ناچار به
147
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٤٧
تمام بعد از ظهر، با آنكه دلش به كار نميرفت، يكسره كار كرده بود تا مجبور نباشد
به حرفهاي بي سر و تهِ آرنولد گوش بدهد. آرنولد شهوت غريبي براي كلمه داشت. از آن
بدتر، همهاش با زبان كوچه و بازار سخن ميگفت كه مندو چيزي از آن نميفهميد. از آن
بدتر، هيچ تلاشي براي تفاهم نميكرد. درست خلاف فليسيا كه ميكوشيد آرام و شمرده
حرف بزند و تا جايي كه ممكن بود از به كار بردن اصطلاحات كوچه و بازار اجتناب ميكرد.
اگر هم از دستش در ميرفت، حواسش بود، ميپرسيد تا اگر مندو نفهميده معنايش را
توضيح بدهد.
ساعت هشت شب بود. آرنولد، در آن اتاق، با گربه ي سيامياش كشتي ميگرفت.
فليسيا در آشپزخانه بود؛ در كار فراهم كردن شام؛ و مندو در اين اتاق، جلوي تلويزيون. دلش
سكوت ميخواست اما برادران ماركس داشتند فروشگاه بزرگي را بهم ميريختند. چارهاي
نبود. خيره شد به تلويزيون اما نگاه نميكرد. تلويزيون بهانه بود. تنها چيزي كه در اين
لحظه آرزو ميكرد دراز كشيدن در آغوش فليسيا بود؛ چيزي كه مدتها از او دريغ شده بود.
«يكشنبه هاي ابدي» اين بار از تقويم آنها خط خورده بود(تعطيلات آخر هفته را آرنولد به
اتفاق فليسيا رفته بود به «اكس اُن پرونس» براي اجراي كنسرت كوچكي كه قبلاْ برنامه
ريزي شده بود). تا يكشنبه ي بعد هم هنوز سه روزي باقي بود. ناگهان تصميم گرفت همه
چيز را به آرنولد بگويد. مگر نميگفت: فليسيا زن متجدديست، با هركس بخواهد رفت و
آمد ميكند؟ْ مگر بارها مردان آلماني را به خاطر آزادمنشيشان در رابطه با زنان تحسين
نكرده بود؟ شايد ميپذيرفت. آن وقت مجبور نبود اين همه پنهانكاري كند. آن وقت
ميتوانست در حضور آرنولد او را نوازش كند يا، اگر مثل حالا نياز داشت، سرش را بگذارد
روي پاهاي او. اما يادش آمد به شبي كه در خانه ي نادر و آنلور چيزي برّا درونش را خراش
داده بود. عشق امكانيست كه هركس به ديگري ميدهد تا پادشاهي كند؛ گيرم بر قلمرو
يك نفر. يا، به تعبير ديگر، عشق انتخاب بردگيست؛ گيريم فقط براي يك نفر. آن شب،
مندو رفتار بيتفاوت فليسيا را كه ميديد و مقايسه اش ميكرد با رفتار او در خلوت، خود را
پادشاهي ميديد در قلمرو هيچكس؛ بردهاي بيانتخاب. از آن بدتر، وقتي بي اعنتايي فليسيا
را ميديد، خود را نه پادشاه كه دزدي ميديد گرچه برخوردار از مطاع ربوده شده اما ناچار به
147
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٤٨
اختفاي آن؛ مطاعي كه تملكش نه تنها غروري نداشت كه اسباب شرمساري بود. از آن
بدتر، بياعتنايي فليسيا در حضور جمع، پيشاپيش، تصوير هولناك روزي را نشان ميداد كه
دير يا زود فرا ميرسيد؛ روز ويراني. ميدانست عشق جذبه ايست كه امروز زندگياش
ميكنيم تا غرامتِ اندوهبارش را فردا بپردازيم. آن شب، تصوير اين اندوه را كه ديد،
بيسروصدا رفت به اتاق خواب. ميخواست فليسيا بيايد و مطمئنش كند كه اين بيگانگي
گذراست، و از سر مصلحت. اما به جاي او، آن لور آمده بود.
شام را كه خوردند دوباره دراز كشيد روي تشك، جلوي تلويزيون(مبلي دركارنبود.)
آرنولد هم دراز كشيد سمت چپش. كمي بعد، ظرفها كه شسته شد، فليسيا هم آمد دراز
كشيد سمت راست او. آرنولد كانال را عوض كرد. فيلمي بود از هنرپيشه ي محبوبش كلينت
ايستوود. حالا آنها غرقه ي فيلم ميشدند و او ميتوانست لحظات بيشتري را با خيالات خود
باشد. گربهي سيامي پريد روي پاهاي آرنولد. گربه ي سياه فليسيا هم، با كمي تأخير، نشست
روي پاهاي مندو؛ درست روي آلتش. از شرم قرمز شد. خواست جابه جايش كند اما خود
گربه، انگار درد او را فهميد، كمي جابه جا شد. حالا هر دو گربه در وضعي مشابه رو به
تلويزيون بودند. گرما و نرمي تن گربهي فليسيا داشت تحريكش مي كرد. ناگهان در پس
اين اتفاق معناي دردآوري را كشف كرد: همه ي آنچه در اين لحظه ميتوانست نصيب او
بشود گربهي فليسيا بود، نه خود او. چقدر دلش ميخواست دست فليسيا را لمس ميكرد.
درست كنارش بود، بي هيچ فاصلهاي. اما ميترسيد. تلويزيون سمت راست اتاق بود و حالا
هر سه به اجبار سرهاشان را كج كرده بودند به آن سمت، و آرنولد به راحتي ميتوانست
ببيندشان. خواهش سوزاني را كه در دستهايش بود مهار نميتوانست كرد. به ناچار، گربه را
نوازش كرد. هر چه بود او گربهي فليسيا بود، و گربه ي فليسيا چيزي از فليسيا با خود داشت.
اما احساسي ناخوشايند باعث شد دستش را پس بكشد. در اين لحظه اتفاق غريبي افتاد.
فليسيا، انگار درد او را فهميده باشد، شروع كرد به نوازشِ گربه. همين كه دست فليسيا با سر
او تماس ميگرفت، گربه تنش را سيخ ميكرد و ارتعاش نرم اين نوازش منتقل ميشد به
انتهاي بدنش و از آنجا به بدن مندو: به آلتش. خوني جوشان در سراسر رگهاش دويدن
گرفت. گربه كه حركت چيزي را زير دمش احساس كرده بود؛ اندكي جابه جا شد. ترس و
148
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٤٨
اختفاي آن؛ مطاعي كه تملكش نه تنها غروري نداشت كه اسباب شرمساري بود. از آن
بدتر، بياعتنايي فليسيا در حضور جمع، پيشاپيش، تصوير هولناك روزي را نشان ميداد كه
دير يا زود فرا ميرسيد؛ روز ويراني. ميدانست عشق جذبه ايست كه امروز زندگياش
ميكنيم تا غرامتِ اندوهبارش را فردا بپردازيم. آن شب، تصوير اين اندوه را كه ديد،
بيسروصدا رفت به اتاق خواب. ميخواست فليسيا بيايد و مطمئنش كند كه اين بيگانگي
گذراست، و از سر مصلحت. اما به جاي او، آن لور آمده بود.
شام را كه خوردند دوباره دراز كشيد روي تشك، جلوي تلويزيون(مبلي دركارنبود.)
آرنولد هم دراز كشيد سمت چپش. كمي بعد، ظرفها كه شسته شد، فليسيا هم آمد دراز
كشيد سمت راست او. آرنولد كانال را عوض كرد. فيلمي بود از هنرپيشه ي محبوبش كلينت
ايستوود. حالا آنها غرقه ي فيلم ميشدند و او ميتوانست لحظات بيشتري را با خيالات خود
باشد. گربهي سيامي پريد روي پاهاي آرنولد. گربه ي سياه فليسيا هم، با كمي تأخير، نشست
روي پاهاي مندو؛ درست روي آلتش. از شرم قرمز شد. خواست جابه جايش كند اما خود
گربه، انگار درد او را فهميد، كمي جابه جا شد. حالا هر دو گربه در وضعي مشابه رو به
تلويزيون بودند. گرما و نرمي تن گربهي فليسيا داشت تحريكش مي كرد. ناگهان در پس
اين اتفاق معناي دردآوري را كشف كرد: همه ي آنچه در اين لحظه ميتوانست نصيب او
بشود گربهي فليسيا بود، نه خود او. چقدر دلش ميخواست دست فليسيا را لمس ميكرد.
درست كنارش بود، بي هيچ فاصلهاي. اما ميترسيد. تلويزيون سمت راست اتاق بود و حالا
هر سه به اجبار سرهاشان را كج كرده بودند به آن سمت، و آرنولد به راحتي ميتوانست
ببيندشان. خواهش سوزاني را كه در دستهايش بود مهار نميتوانست كرد. به ناچار، گربه را
نوازش كرد. هر چه بود او گربهي فليسيا بود، و گربه ي فليسيا چيزي از فليسيا با خود داشت.
اما احساسي ناخوشايند باعث شد دستش را پس بكشد. در اين لحظه اتفاق غريبي افتاد.
فليسيا، انگار درد او را فهميده باشد، شروع كرد به نوازشِ گربه. همين كه دست فليسيا با سر
او تماس ميگرفت، گربه تنش را سيخ ميكرد و ارتعاش نرم اين نوازش منتقل ميشد به
انتهاي بدنش و از آنجا به بدن مندو: به آلتش. خوني جوشان در سراسر رگهاش دويدن
گرفت. گربه كه حركت چيزي را زير دمش احساس كرده بود؛ اندكي جابه جا شد. ترس و
148
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٤٩
شرمي ناشناس ناگهان وجود مندو را مسخر كرد. احساس ميكرد آلتش به شكل گربه اي
سياه درآمده و فليسيا، بي هيچ شرم از حضور آرنولد، دارد آن را نوازش ميكند. برخاست.
آرنولد گفت: ْكجا؟ْ
ـ ميروم.
ـ مگر نميخواهي نوار را بشنوي؟
ـ باشد براي فردا. خيلي خسته ام.
خواست برخيزد و او را تا دم در همراهي كند، مندو دستش را روي شانه ي او فشار
داد: «بنشين فيلمات را ببين.»
فليسيا به ناچار بايد ميآمد در را پشت سر او ببندد. وقتي در تاريك روشن راهرو
صورتش را جلو آورد تا روبوسي كند يك آن نگاهشان به هم گره خورد و برقي از آن دو
الماس بيطاقت دميد كه مندو را واداشت پله ها را در سرعتي جنون آميز پائين برود.
5
«چون آقا بيك دربندي مدتي است كه نزد سردار تفليس به خدمت ديلماجي مشغول
است، لازم است مجملي از احوال و رفتار او را قلمي نموده، تا ظاهر شود كه آمدن روسها و
تصرف بعضي ولايات ايران را از اين مقوله اشخاص باعث بوده اند.
مشاراليه، با وجود اينكه خود را مسلمان و از نجبا ميداند و بعضي از اوقات خود را در
زمره ي ارباب فهم و كمال ميشمارد، به كلي آئين مسلماني را از خود سلب و به آئين روس
عمل مينمايد. شب و روز با آنها محشور و به شرب خمر و كردن جميع افعال ذميمه مشغول
است. نه آثار مسلماني از او ظاهر و نه با يك مسلمان معاشر ميشود. به حدي در كسب
دين و آئين و مذهب روس ميكوشد كه حدوحصر ندارد. و حتا ترك طهارت و تقواي
ظاهري را كرده، مكرر ملاحظه شد كه به طريق سگ و اروس سرپا ايستاده بند شلوار خود
149
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٤٩
شرمي ناشناس ناگهان وجود مندو را مسخر كرد. احساس ميكرد آلتش به شكل گربه اي
سياه درآمده و فليسيا، بي هيچ شرم از حضور آرنولد، دارد آن را نوازش ميكند. برخاست.
آرنولد گفت: ْكجا؟ْ
ـ ميروم.
ـ مگر نميخواهي نوار را بشنوي؟
ـ باشد براي فردا. خيلي خسته ام.
خواست برخيزد و او را تا دم در همراهي كند، مندو دستش را روي شانه ي او فشار
داد: «بنشين فيلمات را ببين.»
فليسيا به ناچار بايد ميآمد در را پشت سر او ببندد. وقتي در تاريك روشن راهرو
صورتش را جلو آورد تا روبوسي كند يك آن نگاهشان به هم گره خورد و برقي از آن دو
الماس بيطاقت دميد كه مندو را واداشت پله ها را در سرعتي جنون آميز پائين برود.
5
«چون آقا بيك دربندي مدتي است كه نزد سردار تفليس به خدمت ديلماجي مشغول
است، لازم است مجملي از احوال و رفتار او را قلمي نموده، تا ظاهر شود كه آمدن روسها و
تصرف بعضي ولايات ايران را از اين مقوله اشخاص باعث بوده اند.
مشاراليه، با وجود اينكه خود را مسلمان و از نجبا ميداند و بعضي از اوقات خود را در
زمره ي ارباب فهم و كمال ميشمارد، به كلي آئين مسلماني را از خود سلب و به آئين روس
عمل مينمايد. شب و روز با آنها محشور و به شرب خمر و كردن جميع افعال ذميمه مشغول
است. نه آثار مسلماني از او ظاهر و نه با يك مسلمان معاشر ميشود. به حدي در كسب
دين و آئين و مذهب روس ميكوشد كه حدوحصر ندارد. و حتا ترك طهارت و تقواي
ظاهري را كرده، مكرر ملاحظه شد كه به طريق سگ و اروس سرپا ايستاده بند شلوار خود
149
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.ص١٥٠
را بازكرده ادرار ميكرد. و در بيت الخلا كه ميرفت آب به جهت تطهير همراه نداشت. به
طريق روس پارچه ي كاغذي در گوشهي كلاه خود ميداشت و به همان تطهير ميكرد. و
مكرر اوقات در بين صحبت به حدي جانبداري از دولت روس و ذم اهل اسلام را مينمود
كه مافوق آن متصور نيست.
از جمله، روزي، از روي مفاخرت و دولتخواهي اروس، از در بيشرمي برآمده در
خدمت صاحبي ايلچي مذكور مينمود كه من و پدرم از جانب «فتحعلي خان دربندي» به
پترزبورغ رفته، ابتدا اظهار دوستي و اخلاص به دولت روس كرده، و بعد آنها را تحريك و
ترغيب و راهنمايي به آمدن به ايران نموديم. «قزل اياغ» را ما آورديم، و پيش از آمدن او
فلان سردار روس را به ايران ما آورديم. چرا كه شيخعلي خان با پدر من بد رفتاري كرد. از
اين جهت اول كسي كه باعث آمدن روس به ايران شد من و پدرم بوديم.»
6
وقتي صداي دستزدن مهمانها فروكش كرد، زنان و مرداني كه وسط سالن
ميرقصيدند پراكنده شدند. بعضي راه افتادند رو به ميز بزرگي كه سمت راست سالن بود و
بعضي سمت مبلهاي مخمل مشكي كه دور تا دورچيده شده بود. دوباره صداي قلقل
بطريها بود، صداي شكننده ي تماس گيلاسها، صداي خنده و صداي كلماتي كه درهم
ميشدند و همراه بوي شراب، بوي غذا و بوي عطر و عرقِ تن ملغمه اي ميساختند كه
فضاي هر مهماني بزرگي از اين دست است.
«ف. و. ژ» شانه اش را كج كرد تا تسمه ي آكاردئون آزاد شود. آن را گوشه اي نهاد و
راه افتاد. از كنار خوكي گذشت كه سرش سالم بود اما دنده هاش بيرون زده بود. از كنار
ماهي هاي درشتي گذشت كه فقط سرهاشان باقيمانده بود و اسكلت خارها. پيشخدمتي دوان
دوان به سوي او آمد: «چيزي ميل داشتيد؟ْ
150
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.ص١٥٠
را بازكرده ادرار ميكرد. و در بيت الخلا كه ميرفت آب به جهت تطهير همراه نداشت. به
طريق روس پارچه ي كاغذي در گوشهي كلاه خود ميداشت و به همان تطهير ميكرد. و
مكرر اوقات در بين صحبت به حدي جانبداري از دولت روس و ذم اهل اسلام را مينمود
كه مافوق آن متصور نيست.
از جمله، روزي، از روي مفاخرت و دولتخواهي اروس، از در بيشرمي برآمده در
خدمت صاحبي ايلچي مذكور مينمود كه من و پدرم از جانب «فتحعلي خان دربندي» به
پترزبورغ رفته، ابتدا اظهار دوستي و اخلاص به دولت روس كرده، و بعد آنها را تحريك و
ترغيب و راهنمايي به آمدن به ايران نموديم. «قزل اياغ» را ما آورديم، و پيش از آمدن او
فلان سردار روس را به ايران ما آورديم. چرا كه شيخعلي خان با پدر من بد رفتاري كرد. از
اين جهت اول كسي كه باعث آمدن روس به ايران شد من و پدرم بوديم.»
6
وقتي صداي دستزدن مهمانها فروكش كرد، زنان و مرداني كه وسط سالن
ميرقصيدند پراكنده شدند. بعضي راه افتادند رو به ميز بزرگي كه سمت راست سالن بود و
بعضي سمت مبلهاي مخمل مشكي كه دور تا دورچيده شده بود. دوباره صداي قلقل
بطريها بود، صداي شكننده ي تماس گيلاسها، صداي خنده و صداي كلماتي كه درهم
ميشدند و همراه بوي شراب، بوي غذا و بوي عطر و عرقِ تن ملغمه اي ميساختند كه
فضاي هر مهماني بزرگي از اين دست است.
«ف. و. ژ» شانه اش را كج كرد تا تسمه ي آكاردئون آزاد شود. آن را گوشه اي نهاد و
راه افتاد. از كنار خوكي گذشت كه سرش سالم بود اما دنده هاش بيرون زده بود. از كنار
ماهي هاي درشتي گذشت كه فقط سرهاشان باقيمانده بود و اسكلت خارها. پيشخدمتي دوان
دوان به سوي او آمد: «چيزي ميل داشتيد؟ْ
150
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
او به باورها مذهبی کسی کاری نداشت ولی باور اساسی اش به جدایی دین ازدولت را کتمان نمی کرد.
مصدق، آنطور که من او را شناختم کاری به مذهب و معتقدات کسی نداشت وهیچ گاه ازبرای مبارزه با آن برنخاست و درگیری با مذهب را به صلاح ملک وملت نمی دانست. ندیدم کسی را به خاطرآن ملامت و یا مذهب را به خاطر مذهب بکوبد، اما به جدایی دین ازدولت اعتقاد تام داشت و کتمانش نمی کرد. تکیه بسیار بر آموزش، دانش، آزادی و رفاه ملت می کرد. بارها ازاوشنیدم که می گفت با اسلحه به جنگ خرافات رفتن خطاست وهرزمان که در دفاع ازعقایدم تند می تاختم مرا ازآن منع می نمود.
روحانیت نیزهیچ زمان قاطعانه ازمصدق بشتیبانی نکرد. غلامحسین خان درتعربف هایی که می کرد نام مرد خیری را می بردکه نگران زندگی مصدق درزندان بود. روزی به نزد آیت الله بروجردی رفت تا ازنخست وزیر سابق، نزد شاه وساطت کند وآیت الله نپذیرفت.
درخاطراتش نیزازاین ماجرا یاد می کند ومی نویسد: مرحوم حاج سیدرضا فیروزآبادی به مطب آمد وگفت رفت بودم دیدن آیت الله بروجردی درخواست کردم نامه ای به شاه بنوید و خاطرنشان سازد که مصدق به این مملکت خدمت کرده است ونفوذ انگلیس ها را ازکشور قطع نموده، شایسته نیست وبه صلاح اعلیحضرت هم نیست که چنین رفتاری با اوبشود. روزگار بالا و پائین دارد، تاریخ همه این وقایع را ثبت می کند. آیت الله درپاسخ گفته بودند: حرف های شما را قبول دارم، اما مصدق به روی انگلیس ها پنجول زده، شفاعت او دشوار است. »
دیگر این که برخلاف تصویری که ازمصدق در یک فیلم ایتالیایی ارائه شد، هیچ زمان او را تسبیح به دست ندیدم وعادت بازی با آن را نداشت. تصویراو را درست برخلاف آنچه که بود نشان دادند. اوهمان طورکه رفت[گفته شد] بسیارمرد با نزاکتی بود و هیچ گاه با گستاخی وآن چنان که او را در صحنه ای می نمایند، با شاه برخورد نکرد و همواره خود به دربارمی رفت وآمدن پادشاه را به نزد خود، دون مقام سلطنت می پنداشت.
در خلوت مصدق، شيرين سميعی، ص ۱۶۸-۱۶۹
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
او به باورها مذهبی کسی کاری نداشت ولی باور اساسی اش به جدایی دین ازدولت را کتمان نمی کرد.
مصدق، آنطور که من او را شناختم کاری به مذهب و معتقدات کسی نداشت وهیچ گاه ازبرای مبارزه با آن برنخاست و درگیری با مذهب را به صلاح ملک وملت نمی دانست. ندیدم کسی را به خاطرآن ملامت و یا مذهب را به خاطر مذهب بکوبد، اما به جدایی دین ازدولت اعتقاد تام داشت و کتمانش نمی کرد. تکیه بسیار بر آموزش، دانش، آزادی و رفاه ملت می کرد. بارها ازاوشنیدم که می گفت با اسلحه به جنگ خرافات رفتن خطاست وهرزمان که در دفاع ازعقایدم تند می تاختم مرا ازآن منع می نمود.
روحانیت نیزهیچ زمان قاطعانه ازمصدق بشتیبانی نکرد. غلامحسین خان درتعربف هایی که می کرد نام مرد خیری را می بردکه نگران زندگی مصدق درزندان بود. روزی به نزد آیت الله بروجردی رفت تا ازنخست وزیر سابق، نزد شاه وساطت کند وآیت الله نپذیرفت.
درخاطراتش نیزازاین ماجرا یاد می کند ومی نویسد: مرحوم حاج سیدرضا فیروزآبادی به مطب آمد وگفت رفت بودم دیدن آیت الله بروجردی درخواست کردم نامه ای به شاه بنوید و خاطرنشان سازد که مصدق به این مملکت خدمت کرده است ونفوذ انگلیس ها را ازکشور قطع نموده، شایسته نیست وبه صلاح اعلیحضرت هم نیست که چنین رفتاری با اوبشود. روزگار بالا و پائین دارد، تاریخ همه این وقایع را ثبت می کند. آیت الله درپاسخ گفته بودند: حرف های شما را قبول دارم، اما مصدق به روی انگلیس ها پنجول زده، شفاعت او دشوار است. »
دیگر این که برخلاف تصویری که ازمصدق در یک فیلم ایتالیایی ارائه شد، هیچ زمان او را تسبیح به دست ندیدم وعادت بازی با آن را نداشت. تصویراو را درست برخلاف آنچه که بود نشان دادند. اوهمان طورکه رفت[گفته شد] بسیارمرد با نزاکتی بود و هیچ گاه با گستاخی وآن چنان که او را در صحنه ای می نمایند، با شاه برخورد نکرد و همواره خود به دربارمی رفت وآمدن پادشاه را به نزد خود، دون مقام سلطنت می پنداشت.
در خلوت مصدق، شيرين سميعی، ص ۱۶۸-۱۶۹
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
کانال پرواز فکرواندیشه flith@
🔷سید محمدحسین بهجت تبریزی (زاده ۱۲۸۵ - درگذشته ۱۳۶۷) متخلص به شهریار (پیش از آن بهجت) شاعر ایرانی اهل آذربایجان بود که به زبان‌های ترکی آذربایجانی وفارسی شعر سروده است.وی در تبریز به‌دنیا آمد و بنا به وصیتش در مقبرةالشعرای همین شهر به خاک سپرده شد.
🔵۲۷ شهریور را «روز شعر و ادب فارسی» نام‌گذاری کرده‌اند. وجه تسمیه این نام گذاری سالروز درگذشت شهریار است.
🔴مهم‌ترین اثر استاد شهریار منظومه حیدربابایه سلام (سلام به حیدربابا) است که از شاهکارهای ادبیات ترکی آذربایجانی به‌شمار می‌رود و شاعر در آن از اصالت و زیبایی‌های روستا یاد کرده‌است. این مجموعه در میان اشعار مدرن قرار گرفته و به بیش از ۸۰ زبان زندهٔ دنیا ترجمه شده است.
🔶شهریار در سرودن انواع گونه‌های شعر فارسی -مانندقصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و شعر نیمایی- نیز تبحر داشته‌است. اما بیشتر از دیگر گونه‌ها در غزل شهره بود و از جمله غزل‌های معروف او می‌توان به «علی ای همای رحمت» و «آمدی جانم به قربانت» اشاره کرد. شهریار نسبت به علی بن ابی‌طالب ارادتی ویژه داشت و همچنین شیفتگی بسیاری نسبت به حافظ داشته‌است.
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
🔷سید محمدحسین بهجت تبریزی (زاده ۱۲۸۵ - درگذشته ۱۳۶۷) متخلص به شهریار (پیش از آن بهجت) شاعر ایرانی اهل آذربایجان بود که به زبان‌های ترکی آذربایجانی وفارسی شعر سروده است.وی در تبریز به‌دنیا آمد و بنا به وصیتش در مقبرةالشعرای همین شهر به خاک سپرده شد.
🔵۲۷ شهریور را «روز شعر و ادب فارسی» نام‌گذاری کرده‌اند. وجه تسمیه این نام گذاری سالروز درگذشت شهریار است.
🔴مهم‌ترین اثر استاد شهریار منظومه حیدربابایه سلام (سلام به حیدربابا) است که از شاهکارهای ادبیات ترکی آذربایجانی به‌شمار می‌رود و شاعر در آن از اصالت و زیبایی‌های روستا یاد کرده‌است. این مجموعه در میان اشعار مدرن قرار گرفته و به بیش از ۸۰ زبان زندهٔ دنیا ترجمه شده است.
🔶شهریار در سرودن انواع گونه‌های شعر فارسی -مانندقصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و شعر نیمایی- نیز تبحر داشته‌است. اما بیشتر از دیگر گونه‌ها در غزل شهره بود و از جمله غزل‌های معروف او می‌توان به «علی ای همای رحمت» و «آمدی جانم به قربانت» اشاره کرد. شهریار نسبت به علی بن ابی‌طالب ارادتی ویژه داشت و همچنین شیفتگی بسیاری نسبت به حافظ داشته‌است.
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
کانال پرواز فکرواندیشه flith@
سلام ای یار دور از ما نشسته.
سلام ای بدتر از ما دل شکسته.
سلام ای آشنا همچون غریبان.
سلام ای عشق من ای بهتر از جان.
سلام سالار گلهای بهاری.
سلام ای برتر از صوت قناری.
سلام خورشید من در روز سردم.
سلام ای مرهم و داروی دردم.
سلام ای با وفا ای با مروت.
سلام ای ساز و گیتار محبت.
سلام کردم نگی در یاد ما نیست.
سلام کردم نگی اهل وفا نیست.
سلام کردم نگی تو بی وفایی.
سلام کردم بگم خوب نیست جدایی.
#استاد_شهریار
بیست و هفتم شهریور ماه، سالروز
خاموشی شهریار ملک سخن، استاد
"محمد حسین بهجت تبریزی" و
روز ملی "شعر و ادب" گرامی باد.
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
سلام ای یار دور از ما نشسته.
سلام ای بدتر از ما دل شکسته.
سلام ای آشنا همچون غریبان.
سلام ای عشق من ای بهتر از جان.
سلام سالار گلهای بهاری.
سلام ای برتر از صوت قناری.
سلام خورشید من در روز سردم.
سلام ای مرهم و داروی دردم.
سلام ای با وفا ای با مروت.
سلام ای ساز و گیتار محبت.
سلام کردم نگی در یاد ما نیست.
سلام کردم نگی اهل وفا نیست.
سلام کردم نگی تو بی وفایی.
سلام کردم بگم خوب نیست جدایی.
#استاد_شهریار
بیست و هفتم شهریور ماه، سالروز
خاموشی شهریار ملک سخن، استاد
"محمد حسین بهجت تبریزی" و
روز ملی "شعر و ادب" گرامی باد.
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
کانال پرواز فکرواندیشه flith@
آیا فلسفه مرده است؟؟
قرائتی دیگرگونه از فلسفه " آلن بدیو"
در واقع از هگل تا آگوست کنت، و پس از نیچه تا هایدگر، و دریدا و حتی ویتگنشتاین و کارناپ، بارها و بارها به ایده ی فلسفی مرگ محتمل فلسفه برمی خوریم. دست کم، مرگ فلسفه در قالب کلاسیک یا متافیزیکی اش.
من قصدم هم آوایی با این پژواک نیست، چرا که متعهدم به امکان اینکه فلسفه باید" یک گام به جلو بردارد" . دلیلش این است که که تز رایج در مورد مرگ متافیزیک معضلات و مشکلات بسیاری دارد، منظور همان تز پست مدرن راجع به فائق آمدن برعنصر فلسفی از راه رمان و به یاری فعالیت های فکری دورگه تر، مختلط تر و با جزمیت کمتر است.
مشکل اول که شاید بیش از حد فرمال باشد، از این قرار است: حالا دیگر مدتهاست که ایده ی پایان فلسفه ایده ای نوعن فلسفی بوده است، وانگهی ایده ی مثبت بوده. از نظر هگل، فلسفه به پایان خود رسیده چرا که قادر است به آن چیزی دست یازد که معرفت مطلق است، از نظر مارکس، جای فلسفه به معنای تفسیر جهان را می توان داد به کوششی ملموس و انضمامی تر برای تغییر همین جهان. برای نیچه فلسفه ی قدیم مظهر قسمی انتزاع یا تجرید سلبی است که باید نابود شود تا راه برای ایجاب زنده و اصیل باز شود، راه برای " آری بزرگ" به هرآنچه زنده است و هستی دارد. و گرایش تحلیلی می گوید: عبارات متافیزیک کاملا مهمل اند، پس باید واسازی شوند و جای خود را به قضیه ها و گزاره های روشن بدهند و در ذیل پارادایم منطق مدرن جای گیرند.
در همه ی این موارد می بینیم اعلام های بزرگ مرگ فلسفه در کل یا مرگ متافیزیک به طور خاص غالبن وسایلی بلاغی اند برای گشودن مسیری نو، معرفی هدفی نو، در درون خود فلسفه. بهترین راه برای اینکه بگوییم" من فیلسوف جدیدم" احتمالا این است که به تاکید بگوییم " فلسفه به آخر خط رسیده، فلسفه مرده است" بنابراین با کار من چیزی سراپا نو آغاز می شود، نه فسفه، بلکه تفکر، نه فلسفه، بلکه نیروی حیات، نه فلسفه، بلکه یک زبان عقلی نو، و در واقع نه فلسفه ی قدیم، بلکه فلسفه ی جدید که از قضای روزگار اتفاقن فلسفه ی من است.
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
آیا فلسفه مرده است؟؟
قرائتی دیگرگونه از فلسفه " آلن بدیو"
در واقع از هگل تا آگوست کنت، و پس از نیچه تا هایدگر، و دریدا و حتی ویتگنشتاین و کارناپ، بارها و بارها به ایده ی فلسفی مرگ محتمل فلسفه برمی خوریم. دست کم، مرگ فلسفه در قالب کلاسیک یا متافیزیکی اش.
من قصدم هم آوایی با این پژواک نیست، چرا که متعهدم به امکان اینکه فلسفه باید" یک گام به جلو بردارد" . دلیلش این است که که تز رایج در مورد مرگ متافیزیک معضلات و مشکلات بسیاری دارد، منظور همان تز پست مدرن راجع به فائق آمدن برعنصر فلسفی از راه رمان و به یاری فعالیت های فکری دورگه تر، مختلط تر و با جزمیت کمتر است.
مشکل اول که شاید بیش از حد فرمال باشد، از این قرار است: حالا دیگر مدتهاست که ایده ی پایان فلسفه ایده ای نوعن فلسفی بوده است، وانگهی ایده ی مثبت بوده. از نظر هگل، فلسفه به پایان خود رسیده چرا که قادر است به آن چیزی دست یازد که معرفت مطلق است، از نظر مارکس، جای فلسفه به معنای تفسیر جهان را می توان داد به کوششی ملموس و انضمامی تر برای تغییر همین جهان. برای نیچه فلسفه ی قدیم مظهر قسمی انتزاع یا تجرید سلبی است که باید نابود شود تا راه برای ایجاب زنده و اصیل باز شود، راه برای " آری بزرگ" به هرآنچه زنده است و هستی دارد. و گرایش تحلیلی می گوید: عبارات متافیزیک کاملا مهمل اند، پس باید واسازی شوند و جای خود را به قضیه ها و گزاره های روشن بدهند و در ذیل پارادایم منطق مدرن جای گیرند.
در همه ی این موارد می بینیم اعلام های بزرگ مرگ فلسفه در کل یا مرگ متافیزیک به طور خاص غالبن وسایلی بلاغی اند برای گشودن مسیری نو، معرفی هدفی نو، در درون خود فلسفه. بهترین راه برای اینکه بگوییم" من فیلسوف جدیدم" احتمالا این است که به تاکید بگوییم " فلسفه به آخر خط رسیده، فلسفه مرده است" بنابراین با کار من چیزی سراپا نو آغاز می شود، نه فسفه، بلکه تفکر، نه فلسفه، بلکه نیروی حیات، نه فلسفه، بلکه یک زبان عقلی نو، و در واقع نه فلسفه ی قدیم، بلکه فلسفه ی جدید که از قضای روزگار اتفاقن فلسفه ی من است.
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
کانال پرواز فکرواندیشه flith@
شاید تکرار موتیف پایان فلسفه که گره می خورد با موتیف مکرر آغازی نو برای تفکر نشانه ی بی تحرکی بنیادین خود فلسفه باشد. شاید فلسفه همواره باید تداوم خود، ماهیت تکرار شونده ی خود را، زیر بیرق جفت دراماتیک تولد و مرگ قرار دهد. در مورد ماهیت حقیقی فلسفه دو گرایش عمده وجود دارد، برای گرایش اول فلسفه اساسن وجهی انعکاسی از شناخت است، شناخت حقیقی در قلمرو نظر، شناخت ارزشها در قلمرو عمل، و ما باید فرآیندی را سروسامان بدهیم که این دو فرم بنیادین شناخت به یاری آن تحصیل می شوند و انتقال می یابند، بدین قرار فرم مناسب فلسفه فرم مدرسه است، بر این پایه، فیلسوف پروفسور است، مانند کانت، هگل، هوسرل، هایدگر، و خیلی های دیگه. کار فیلسوف می شود سازمان دهی انتقال عقلانی و بحث منطقی در باب سوال های مربوط به حقیقت و ارزش .
بنابر امکان دوم، فلسفه در واقع شکلی از شناخت نیست، خواه نظری، خواه عملی. فلسفه عبارت است از تغییر مستقیم فاعل بشری( سوژه) بفهمی نفهمی تبدیل ریشه ای، از بیخ و بن دگرگون شدن - زیر و زبر شدن کل هستی و حیات آدمی . در نتیجه فلسفه، بسیار نزدیک می شود به دین، گیرم که ابزار کار فلسفه چیزی به غیر از بحث و استدلال عقلانی نباشد. بسیار نزدیک می شود به عشق، البته بدون پشتوانه ی ستیزه جوی میل. بسیار نزدیک است به تعهد سیاسی منتها بدون قید و بند یک سازمان متمرکز و دارای مرکز، بسیار نزدیک می شود به شناخت و دانش علمی، اما بدون فرمالیسم ریاضیات یا وسایل تجربی و فنی فیزیک. از نظر این گرایش دوم، فلسفه بالضروره موضوعی نیست متعلق به مدرسه، تعلیم و تربیت، پروفسورها و مساله انتقال معارف . فلسفه عبارت است از خطاب آزاد و رایگان یک تن برای یک تن دیگر، همچون سقراط که در کوچه-خیابانهای آتن به جوانان خطاب می کرد، همچون دکارت که برای شاهزاده خانم الیزابت بوهمی نامه می نوشت، همچون نوشته های ژان ژاک روسو در اعترافات، یا همانند شعرهای نیچه و رمانها و نمایشنامه های ژان پل سارتر.
در نظر گاه دوم، فلسفه نه معرفت به معرفت( یا شناخت انعکاسی) و نه اساسن معرفت بلکه قسمی عمل است. بدین اعتبار، وجه بارز و فصل ممیز فلسفه نه قواعد گفتار بلکه به زبان ریاضی تکینگی یک عمل است. دشمنان سقراط این عمل را " فاسد کردن جوانان" خوانده اند. و سقراط به همین اتهام محکوم به مرگ شد و هرچه باشد فاسد کردن جوانان نام بسیار مناسبی برای عمل فلسفی، به شرط آنکه معنای فساد را درست بفهمیم. در اینجا فاسد کردن یعنی تدریس امکان رو کردن تمامی شکلهای کورکورانه تسلیم و اطاعت در مقابل عقاید مستقر، فاسد کردن یعنی جوانان را مسلح کردن به وسایل و ابزارهایی برای تغییر عقیده شان در خصوص هنجارهای جامعه، تا بجای تقلید و تایید آنها دست به بحث و نقد عقلانی بزنند و حتی اگر پای مساله ای اصولی به میان آید شورش و سرکشی را جایگزین تعبد و فرمانبرداری سازند. البته این شورش نه خود به خود است و نه پرخاشگرانه، چرا که پیامد پاره ای اصول است و نتیجه ی نقدی که به بحث همگانی گذاشته شده🌹
#رضا_مجد
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
شاید تکرار موتیف پایان فلسفه که گره می خورد با موتیف مکرر آغازی نو برای تفکر نشانه ی بی تحرکی بنیادین خود فلسفه باشد. شاید فلسفه همواره باید تداوم خود، ماهیت تکرار شونده ی خود را، زیر بیرق جفت دراماتیک تولد و مرگ قرار دهد. در مورد ماهیت حقیقی فلسفه دو گرایش عمده وجود دارد، برای گرایش اول فلسفه اساسن وجهی انعکاسی از شناخت است، شناخت حقیقی در قلمرو نظر، شناخت ارزشها در قلمرو عمل، و ما باید فرآیندی را سروسامان بدهیم که این دو فرم بنیادین شناخت به یاری آن تحصیل می شوند و انتقال می یابند، بدین قرار فرم مناسب فلسفه فرم مدرسه است، بر این پایه، فیلسوف پروفسور است، مانند کانت، هگل، هوسرل، هایدگر، و خیلی های دیگه. کار فیلسوف می شود سازمان دهی انتقال عقلانی و بحث منطقی در باب سوال های مربوط به حقیقت و ارزش .
بنابر امکان دوم، فلسفه در واقع شکلی از شناخت نیست، خواه نظری، خواه عملی. فلسفه عبارت است از تغییر مستقیم فاعل بشری( سوژه) بفهمی نفهمی تبدیل ریشه ای، از بیخ و بن دگرگون شدن - زیر و زبر شدن کل هستی و حیات آدمی . در نتیجه فلسفه، بسیار نزدیک می شود به دین، گیرم که ابزار کار فلسفه چیزی به غیر از بحث و استدلال عقلانی نباشد. بسیار نزدیک می شود به عشق، البته بدون پشتوانه ی ستیزه جوی میل. بسیار نزدیک است به تعهد سیاسی منتها بدون قید و بند یک سازمان متمرکز و دارای مرکز، بسیار نزدیک می شود به شناخت و دانش علمی، اما بدون فرمالیسم ریاضیات یا وسایل تجربی و فنی فیزیک. از نظر این گرایش دوم، فلسفه بالضروره موضوعی نیست متعلق به مدرسه، تعلیم و تربیت، پروفسورها و مساله انتقال معارف . فلسفه عبارت است از خطاب آزاد و رایگان یک تن برای یک تن دیگر، همچون سقراط که در کوچه-خیابانهای آتن به جوانان خطاب می کرد، همچون دکارت که برای شاهزاده خانم الیزابت بوهمی نامه می نوشت، همچون نوشته های ژان ژاک روسو در اعترافات، یا همانند شعرهای نیچه و رمانها و نمایشنامه های ژان پل سارتر.
در نظر گاه دوم، فلسفه نه معرفت به معرفت( یا شناخت انعکاسی) و نه اساسن معرفت بلکه قسمی عمل است. بدین اعتبار، وجه بارز و فصل ممیز فلسفه نه قواعد گفتار بلکه به زبان ریاضی تکینگی یک عمل است. دشمنان سقراط این عمل را " فاسد کردن جوانان" خوانده اند. و سقراط به همین اتهام محکوم به مرگ شد و هرچه باشد فاسد کردن جوانان نام بسیار مناسبی برای عمل فلسفی، به شرط آنکه معنای فساد را درست بفهمیم. در اینجا فاسد کردن یعنی تدریس امکان رو کردن تمامی شکلهای کورکورانه تسلیم و اطاعت در مقابل عقاید مستقر، فاسد کردن یعنی جوانان را مسلح کردن به وسایل و ابزارهایی برای تغییر عقیده شان در خصوص هنجارهای جامعه، تا بجای تقلید و تایید آنها دست به بحث و نقد عقلانی بزنند و حتی اگر پای مساله ای اصولی به میان آید شورش و سرکشی را جایگزین تعبد و فرمانبرداری سازند. البته این شورش نه خود به خود است و نه پرخاشگرانه، چرا که پیامد پاره ای اصول است و نتیجه ی نقدی که به بحث همگانی گذاشته شده🌹
#رضا_مجد
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@