📌MS-Multiple Sclerosis(Tarqoq Skleroz

)

Autoimmun oligodentrositlarning zararlanishi- markaziy nerv sistemasida myelining demyelinizatsiyasi.

Klinikasi:
🔘 Optik nevrit(ko'rish pasayishi va og'riq)
🔘 Intranuclear oftalmoplegia(MLF zararlanishi hisobiga)
🔘 Siydik pufagi disfunsiyasi

Boshqa simptomlar
🔰 Ataksiya
🔰 Diplopia
🔰 Scanning speech
🔰 Intension tremor
🔰 Orqa miya sindromi(elektrik shok sezgisi, issiqda kuchayadi)

📄 Diagnoz
🩻 MRT- periventrikulyar plaklar
🩸 Serebrospinal suyuqlikda yuqori protein va oligoclonal bandlar
💉Davolash
Interferonlar( avoneks, rebif, betaseron)
Natilizumab
Steroidlar
Va symptomatic davo

🌐 @firstaidstep1

📌 Anemiya

✅Temir preparatlari bilan qon (Hb) tez va samarali ko‘tarilishi uchun faqatgina temir emas, boshqa preparatlar bilan birgalikda qo'shib foydalanilsa qonni Hb ko'tarish samarali bo'ladi.

Temir va boshqa preparatlarni to‘g‘ri kombinatsiyada berish juda muhim. Quyida amaliy jihatdan eng foydali va kerakli kombinatsiyalarni ko'rib chiqamiz !

🩸 Temir preparatlari bilan birga beriladigan dorilar :

1️⃣ Vitamin C (askorbin kislota) — ENG MUHIM
✅ Temirning ichakda so‘rilishini 2–3 barobar oshiradi
100–200 mg/kun
Temir bilan bir vaqtda ;

2️⃣ Folat kislotasi (Vitamin B9)
✅ Eritropoezni kuchaytiradi
1 mg/kun (homiladorlarda 0,4–1 mg)
Ayniqsa homilador ayollar va ayollarda foydali ;

3️⃣ Vitamin B12 (sianokobalamin)
✅ Eritrotsit yetilishiga yordam beradi
Agar B12 yetishmovchiligi bo‘lsa albatta
Enteral yoki parenteral shaklda

4️⃣ Protein yetarli bo‘lishi
✅ Gemoglobin sintezi uchun zarur
Go‘sht, jigar, tuxum, baliq
Kam protein bo‘lsa — temir qancha ko'p bo'lsa ham Hb ni ko'tarish samarasiz bo'ladi.

❌ Temir bilan BIRGA bermaslik kerak :
🚫 Kaltsiy preparatlari
🚫 Sut va sut mahsulotlari
🚫 Antatsidlar (Almagel, Maalox)
🚫 Choy, qahva
➡️ Kamida 2 soat tanaffus bo‘lsin

💊 Qaysi temir preparatlari samaraliroq?

🔰Ikki valentli temir (Fe²⁺):
Sorbifer Durules
Tardiferon
Ferrum Lek (sirob/tabl)

🔰Uch valentli temir (Fe³⁺):
Maltofer
Ferrum Lek (inʼeksiya)

👉 Yengil–o‘rta anemiyada — temirni peroral ;
👉 Og‘ir anemiyada yoki so‘rilish yomon bo‘lsa — vena orqali

⏱ Qancha vaqtda Hb ko‘tariladi?
7–10 kunda retikulotsitlar ko‘payadi
3–4 haftada Hb ↑
Davolash kamida 3 oy (ferritin normallashguncha)

✅ Xulosa:
Temir + Vitamin C + folat (± B12)

Masalan : kamqonlik og'ir shakli Hb < 60-70
- Ferrum-lek 5 ml
NaCl 100 ml t/i 5 kun 1 maxal
- Vit. C 10 ml t/i 5 kun 1 maxal
- Folat kislota B9 1mg/kun 5 kun 1 maxal t/i yoki m/o
- B12 1 ml 5 kun 1 maxal t/i
- Protein 250 ml ( yaqinizdagi dorixonada borlari ) 5 kun 1 maxal

@firstaidstep1

📌Wolf-Parkinson-White syndrome
#WPW

🔰Kent tutami

#jonsharipov

@firstaidstep1

🗣Hurmatli kanalimiz kuzatuvchilari,
siz uchun bomba kanallarni bir jildga yigʻib olib keldim ✅


Bu jildga qoʻshilsangiz klinik fikrlashingiz ancha oshadi 💯

🫴 Kutib oling 2026- yilning eng sara tibbiyot kanallari:

https://t.me/addlist/QWetZhB4fe4xMDAy
https://t.me/addlist/QWetZhB4fe4xMDAy
https://t.me/addlist/QWetZhB4fe4xMDAy

#Renal #embryology

📌 Potter sequence

🔘 Pulmonary hypoplasia
🔘 Oligohydroamnios
🔘 Twisted face
🔘 Twisted skin
🔘 Extremity defects
🔘Renal failure

Qiziq mavzulardan biri

Ko'ramiz va share qilamiz 🔄
@firstaidstep1

🛑YouTube 👇
https://youtu.be/fG9vdLwS20E?si=4k2bBZ6XAFVH1J1u

#case

23 yoshli erkak tutqanoq xuruji sababli tez yordam mashinasida shoshilinch yordam bo‘limiga olib kelindi.
Guvohning aytishicha, bemor alkogolxonadan chiqayotganida trotuarga yiqilgan va taxminan 2 daqiqa davomida qo‘l-oyoqlarida ritmik harakatlar kuzatilgan. Uning avval tutqanoq xurujlari bo‘lmagan.
Shoshilinch yordam bo‘limida bemor lanj va gangigan, ammo oddiy buyruqlarni bajara oladi.
Harorati: 37,3 °C.
Qon bosimi: 122/70 mm simob ustuni.
Puls: daqiqasiga 97 marta.
Qorachiqlari teng va yorug‘likka javobi saqlangan.
Barcha qo‘l-oyoqlarini harakatlantiradi, chuqur pay reflekslari simmetrik.
Umumiy qon tahlili, qon elektrolitlari va EKG normal.
Siydikda toksikologik tekshiruv buyurilgan.

Savol: Bu bemorni davolashda keyingi eng maqbul qadam qaysi?

To’g’ri javob; Boshni kontrastsiz KT qilish

Ushbu bemorda birinchi marta tutqanoq xuruji kuzatilgan. Birinchi marta tutqanoq xuruji kuzatilgan bemorlarda neyrodiagnostik tekshiruvning bir qismi sifatida KT yoki MRT yordamida neyrotasvirlash o‘tkazilishi kerak; tekshiruv usulini tanlash klinik ko‘rinishga bog‘liq.
Bosh miyaning kontrastsiz KT tekshiruvi tutqanoqqa sabab bo‘lishi va shoshilinch aralashuvni talab qilishi mumkin bo‘lgan, hayot uchun xavfli o‘tkir nevrologik holatlarni (masalan, epidural yoki intrakranial qon ketishini) tezda aniqlashi mumkin. Ushbu bemorda ong holatining hanuz buzilganligi (lanjlik va chalkashlik) hamda yaqinda bosh jarohati olganligi (yiqilish) va bu holat ko‘p miqdorda alkogol iste’moli bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini (pabdan chiqayotganida) hisobga olib, bosh miyaning kontrastsiz KT tekshiruvi ko‘rsatilgan. O‘tkir intrakranial jarayonni ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan boshqa belgilar qatoriga fokal tutqanoq, o‘choqli nevrologik nuqsonlar yoki antikoagulyantlar bilan davolanish kiradi.

MRT-Shoshilinch bo‘lmagan yoki rejalashtirilgan holatlarda MRT tanlanadigan asosiy tekshiruv usulidir. MRT ko‘proq vaqt talab qiladi, biroq epilepsiyaning aksariyat strukturaviy sabablarini aniqlashda KTga qaraganda sezgirroq (masalan, chakka sohasi sklerozi, miya po‘stlog‘i displaziyasi, qon tomir malformatsiyalari va o‘smalar).

(KT kontrast bilan) O‘tkir qon ketishi yoki katta strukturaviy o‘zgarish kontrastsiz bosh miya KTsi orqali aniqlanishi mumkin. Bular inkor etilgandan so‘ng, tutqanoq faolligi o‘chog‘i bo‘lishi mumkin bo‘lgan kichikroq o‘choqlarni baholash uchun qo‘shimcha neyrotasvirlash tekshiruvlari talab qilinadi. Bosh miya MRTsi bilan taqqoslaganda, kontrastli KT strukturaviy o‘zgarish yoki hajmli o‘sma haqida cheklangan ma’lumot beradi va tutqanoqni tekshirishda muntazam ravishda qo‘llanilmaydi.

(EEG) Elektroensefalografiya (EEG) aniq qo‘zg‘atuvchi sababsiz birinchi marta tutqanoq kuzatilgan bemorlarda foydalidir. U tutqanoq qaytalanishi xavfini baholash va antiepileptik dorilar zarurligini aniqlashga yordam beradi. Biroq yaqinda yiqilgan va ong holati hanuz buzilgan bemorda EEGdan oldin neyrotasvirlash yordamida miya ichidagi patologiyalarni (masalan, intrakranial qon ketishini) istisno qilish muhimdir.

(Lumbal punksiya) Agar bemorda markaziy asab tizimining (MAT) o‘tkir infeksiyasini ko‘rsatuvchi belgilar (masalan, isitma, bo‘yin qotishi yoki o‘choqli belgilar) kuzatilsa, lyumbal punksiya bajarilishi kerak. Bundan tashqari, lyumbal punksiya faqat neyrotasvirlash tekshiruvlari yordamida kalla ichi hajmli hosilasi mavjud emasligi aniqlangandan keyin bajarilishi kerak.
Xulosa
xulosa:
Birinchi marta tutqanoq kuzatilgan bemorlarda shoshilinch aralashuvni talab qilishi mumkin bo‘lgan o‘tkir nevrologik holatlarni (masalan, intrakranial yoki epidural qon ketishini) istisno qilish uchun dastlabki tasvirlash tekshiruvi sifatida kontrastsiz bosh miya KTsi tanlanadi. MRT epilepsiyaning aksariyat strukturaviy sabablarini aniqlashda KTga qaraganda sezgirroq bo‘lib, rejalashtirilgan holatlarda afzal ko‘riladigan neyrotasvirlash usuli hisoblanadi

#neurology 🧠

📌Headache | Bosh og’riqlari

🔰 Tension type
🔰 Migrene
🔰 Cluster cepahalgia

📌Yuzdagi og'riq

🔰Trigeminal neuralgia

🔘 Klassifikatsiyasi
🔘 Lokalizatsiyasi
🔘 Davomiyligi
🔘 Klinikasi
🔘 Davolash

Telegram
🛑YouTube👇
https://youtube.com/watch?v=jOAN02jDgq0&si=jqR08tmIFQw3Tm_k

📌 Morfogenezning buzulishini 3 ta ko'rinishi

🔘 Agenesis- Organ mavjud emas va uning dastlabki to'qimasi mavjud ham emas
🔘 Aplasia- Organ mavjud emas, lekin uning dastlabki to'qimasi mavjud
🔘 Gipoplaziya- To'lliq rivojlanmay qolgan Organ. Dastlabki to'qima mavjud.

@firstaidstep1