بزرگ‌ترین مشکل فیلم برای من نبود انسجامه. و نه فقط در روایت که در تمام اجزا. فیلم نه از نظر لحن، نه اجرا و نه زبان بصری، هویت واحدی نداره.
از نظر بصری هم فیلم خیلی ناامید کننده‌س. فیلم‌برداری نه شخصیت داره و نه به اتمسفر گاتیک فیلم کمک می‌کنه. قاب‌‌بندی‌ها و حرکت دوربین بی‌هدفن و زبان بصری مشخصی شکل نمی‌گیره.
بخش اکشنش هم وضعیت بهترین نداره. و مشکل فقط طراحی مبارزات نیست. دوربین، تدوین و ریتم صحنه‌ها اکشنش رو شلوغ و نامرتب می‌کنن.

پرفورمنس بازیگرها برام غیرقابل تحمل بود. به جای اینکه شخصیت‌ها باورپذیر باشن مدام تلاش بازیگرها برای دراماتیک بودن رو می‌دیدم. خیلی سکانسا قراره که بار احساسی و تراژیک داشته باشن اما به خاطر نحوه‌ی اجرا خیلی بیشتر مصنوعی میشن.

اما نمی‌ذارم فراموش کنید که لوک بنسون از سمت ۹ خانم به آزار جنسی و تجاوز متهم شده، در سن ۳۲ سالگی با یک دختربچه‌ی ۱۵ ساله ازدواج کرده و سال بعدش بچه‌دار شده.
راجع به آزار و اذیت‌هایی که متوجه ناتالی پورتمن ۱۲ ساله شده [بعد از فیلم لئون به کارگردانی لوک بنسون] من خانواده‌ش رو مقصر اصلی می‌دونم اما لوک بنسون هم بار زیادی از تقصیرها به گردنشه به خاطر نوشتن صحنه‌های جنسی راجع به یک دختربچه‌ی ۱۲ ساله.

حقیقت اینه که شما ۴ سال از زندگی‌تون رو می‌ذارین [حداقل] و چیزی بالای ۱۵۰ میلیون هزینه می‌کنین و در نهایت، با کوله‌ی سنگین و کارنامه‌ی درخشانی اون دانشگاه رو ترک نمی‌کنید. این رو بهتون اطمینان میدم. تو آزاد کلاس‌ها همیشه تق و لقه و ۹۰ درصد اساتید نه مسئولیتی می‌پذیرن و نه چیز زیادی بارشونه. نهایتا با سرخوردگی و مقدار بسیار زیادی پشیمانی فارق‌التحصیل میشین. چه بازیگری و چه کارگردانی.
در عوض به عنوان کسی که این راه رو رفته، پیشنهاد می‌کنم وقت و پولتون رو روی آموزشگاه‌های خصوصی معتبر سرمایه‌‌گذاری کنید. اگر هدفتون فیلم‌سازیه آموزشگاه قرمز، انجمن سینمای جوانان و به تازگی آموزشگاه اکت [به مدیریت محمد کارت] دوره‌های جامع و خیلی خوبی دارن. من اصلا موافق سیاست‌های انجمن سینمای جوانان نیستم اما اون رو به دانشگاه آزاد ترجیح میدم. برای بازیگری هم مجددا آموزشگاه‌های خیلی خوب با خروجی‌های خیلی خوبی وجود داره. جایی که واقعا قراره چیزی رو به صورت نیمه حرفه‌ای با ادم‌های کاملا حرفه‌ای تجربه کنید.
یکی از بزرگ‌ترین نکات این آموزشگاه‌ها هم اینه که اساتیدتون کسایی هستن که واقعا توی این صنعت فعالیت کردن و نه صرفا یک عده شکست خورده‌ی سرخورده که حتی نمی‌تونن پولشون رو از دانشگاه بگیرن و فقط ادعا دارن.
قطعا که این آموزشگاه‌ها نکات منفی خیلی زیادی هم دارن. مثل تیم‌اپ شدن خیلیا با اساتید و خارج گود موندن باقی هنرجوها و یا فضای کثیفی که خیلی‌هاشون [مثل آموزشگاه ۸ میلی‌متری هومن سیدی] دارن. این‌هایی که میگم در کلاس‌های بازیگری بیشتر و کارگردانی کمتره. اما با همه‌ی این‌ها، من این‌ها رو به دانشگاه آزاد ترجیح میدم. حکایت بچه‌هایی که به تئاتر علاقه دارن هم همینه. توی کلاس‌های کارگردان‌هایی که دارن کار می‌کنن خیلی بیشتر از دانشگاه آزاد قراره که یاد بگیرین.

اینجا جز معرفی و نقد [شخصی] فیلم چیز دیگه‌ای پیدا نمی‌کنید و دیلی نیست.
هر نقد یا امتیازی که می‌بینید براساس نظرات شخصی منه و می‌تونه با نظر شما متفاوت باشه. برای دیدن سیستم امتیاز دهی می‌تونید این پست رو چک کنید.
اگر دنبال فیلم یا سریالی می‌گردید می‌تونید اسم انگلیسیش رو سرچ کنید.
مدل فیلم دیدنم اینجوریه که [عمدتا] آثار یک کارگردان رو از ابتدا تا انتها می‌بینم و در نهایت یک جمع‌بندی راجع به سبک اون کارگردان می‌ذارم. اگر خواستید می‌تونید همزمان فیلم‌ها رو ببینید و با هم گپ بزنیم.

فیلم یک موزیکال و درام عاشقانه‌اس و داستان گای نوازنده جوان ترومپت در بوستون و دوست‌دختر سابقش مدلین رو روایت می‌کنه که بعد از پایان رابطه‌شون هر کدوم تلاش می‌کنن مسیر زندگیشون رو پیدا کنن.
با وجود تمام ویژگی‌هایی که راجع بهشون حرف خواهم زد، این فیلم هنوز یک اثر خام و تجربیه. روایت فیلم گاها پراکنده میشه و شخصیت‌ها به پیچیدگی آثار بعدی نمی‌رسن و بعضی صحنه‌ها صرفا نمایشگر علاقه‌ی شزل به فرم و موسیقین و چندان در خدمت پیشبرد داستان نیستن. با تمام این‌ها همین خامی ارزش فیلم رو افزایش میده، چون مخاطب می‌تونه اولین نشانه‌های شکل‌گیری جهان فکری و زیبایی‌شناسی فیلمساز رو ببینه و این خیلی خیلی برای من نکته‌ی مهمیه.

مهم‌ترین ویژگی فیلم جایگاه موسیقی جاز در روایته. مثل تقریبا همه‌ی آثارش جز یک هویت مستقل داره و شیوه‌ایه برای بیان احساسات. شخصیت گای نوازنده‌ی ترومپت، بیشتر از اینکه از طریق گفت‌و گو روایت رو پیش ببره و احساساتش رو بیان کنه با موسیقی و نواختن ترومپت احساسات رو ابراز می‌کنه.
این مسیر بعدا در آثارش [ویپلش، بابیلون و لالا لند] به مراتب تکرار میشه. شزل معتقده که هنر زبان واقعی هنرمنده.

یکی از اصلی‌ترین مولفه‌های آثارش که رابطه‌ی عشق و جاه طلبی باشه هم در همین اثر شکل می‌گیره. رابطه‌ی عاشقانه‌ی گای و مدلین تحت تاثید شیفتگی گای به موسیقی از هم می‌پاشه. شزل از ابتدا این پرسش رو مطرح می‌کنه که آیا موفقیت هنری با داشتن یک رابطه عاطفی پایدار سازگاره یا نه. این ایده در ویپلش، لالا لند و حتی فرست من هم نمود داشت‌. موفقیت تقریبا همیشه برای شزل یک بهای عاطفی داره.

از نظر فرمی، فیلم تلاشیه برای پیوند رئالیسم با موزیکال کلاسیک. [جالب ماجرا اینجاست که در کنکور ارشد یکی از سوالات مربوط به همین بود] دوربین روی دسته، از فیلم ۱۶ میلی‌متری سیاه و سفید استفاده شده و لوکیشن‌ها واقعین، نهایتا یک فضای مستندگونه خلق شده. اما شخصیت‌ها به ناگهان وارد اجرای موسیقی میشن، بدون اینکه فیلم منطق رئال خودش رو از دست بده. این شیوه‌ بعدها در فیلم لالا لند استفاده شد البته به شکلی کامل‌تر و پروداکشن پر و پیمون‌تر.
حرکت دوربین هم از همین فیلم اول علاقه‌ی شزل به ریتم موسیقایی رو نشون میده. مثالش اینه که دوربین با یکی از نوازنده‌های جز با موسیقی حرکت می‌کنه، مکث می‌کنه و دوباره وارد جریان میشه. این نوع طراحی میزانسن و حرکت دوربین بعدها در ویپلش، لالا لند و مخصوصا بابیلون وجود داره.

شزل توی این فیلم خیلی دست پر وارد شده و مهم‌ترین دلیلش شخصیت فلچره. فلچر بر خلاف تصور اولیه صرفا یک ضد قهرمان یا استاد خشن نیست. دارای یک جهان‌بینی مشخص، انگیزه، گذشته و مسیر تحوله. به این باور رسیده که فقط فشاره که می‌تونه از یک هنرمند یک نابغه بسازه و تمام رفتارهاش هم در همین راستا شکل می‌گیره. نکته مهم‌تر اینه که شزل اجازه میده فلچر آرک شخصیتی خودش رو طی کنه. در پایان فیلم، همون کاری رو با اندرو انجام میده که پیش‌تر راجع بهش صحبت کرده بود. اول تعمدا تحقیر و نابودش می‌کنه بعد شرایطی براش فراهم میشه که اندرو با شورش علیه فلچر به اجرایی برسه که شاید بدون اون شکست و تحقیر بهش دست پیدا نمی‌کرد. به همین دلیله که فلچر برخلاق خیلی از شخصیت‌های مشابه، بخشی از فرایند شکل‌گیری قهرمانه.

از نظر ساختار، ویپلش یکی از نمونه‌های دقیق شاه‌پیرنگ کلاسیکه. روایت با یک هدف روشن شروع میشه، موانع به تدریج اضافه می‌شن و تنش به شکل پیوسته بالا میره و فیلم در چندین نقطه به اوج‌هایی موقت می‌رسه. و شزل خیلی خوب می‌دونست چطور باید ریتم رو کند کنه تا شخصیت‌ها فرصت تنفس داشته باشن و چه زمانی باید با تدوین سریع، موسیقی و میزانسن فشرده ریتم رو به اوج برسونه. این تغییران ریتم دقیقا روی نیاز فیلمنامه پیش میره و مخاطب رو درگیر وضعیت روانی اندرو نگه می‌داره.
و یکی از نکات قابل توجه فیلم تعدد نقاط اوجشه. هر بار که مخاطب تصور می‌کنه داستان به نقطه‌ق نهاییش رسیده یک بحران بزرگ‌تر خلق می‌کنه. از تمرین‌های طاقت‌فرسا و رقابت بین نوازنده‌ها گرفته تا اخراج اندرو، تصادف، شهادت علیه فلچر و در نهایت اجرای پایانی. و فیلم هیچ‌وقت انرژیش رو به صورت کامل از دست نمیده و مخاطب رو تا لحظه‌ی آخر درگیر نگه می‌داره.

تنها بخشی که دوست ندارم سکانس تصادفه. از نظر ساختاری این اتفاق دقیقا در جای درستشه و کارکردش هم کاملا روشنه. اندرو بعد از یک مجموعه‌ای از شکست‌ها و فشارهای متوالی با بدن زخمی روی صحنه میره و انفجار خشمش اوج پرده‌ی دوم رو شکل میده. این اتفاق در پیشبرد شخصیت و داستان هم کاملا موثره و نبودش نقطه‌ی عطف بعدی رو کنسل می‌کرد. اما خود حادثه‌ی تصادف برای من حال و هوای فیلم‌های کلاسیک هالیوودی رو داره خصوصا کمدی. درواقع به نظرم این بحران به طرزی بیرونی و تا حد زیادی اغراق آمیز به داستان اضافه شده و میشه دست نویسنده رو دید. با این وجود نتیجه‌ای که شزل از این سکانس می‌گیره به شدت قدرتمنده در حدی که این ایراد رو برای من کاملا می‌پوشونه.

بزرگ‌ترین دستاورد ویپلش ولی پایانشه. به جای اینکه شزل بیاد یک پاسخ روشن درباره‌ی درستی یا نادرستی روش‌های فلچر بده، مخاطب رو در یک وضعیت دوگانه قرار میده. اجرای پایانی هم‌زمان یک پیروزی و یک شکسته. اندرو به هنرمندی تبدیل میشه که همیشه آرزوش رو داشته اما بهاش، از دست دادن بخش بزرگی‌ از زندگی عادی و سلامت روانشه.

لالا لند در ژانر درام و موزیکال، داستان میا یک بازیگر جوان و سباستین نوازنده‌ی عاشق جز رو روایت می‌کنه که در لس آنجلش با هم آشنا میشن. هرچه این دو نفر به موفقیت نزدیک‌تر میشن، مسیر زندگی و حرفه‌ای‌شون از هم فاصله می‌گیره.

فیلم در ظاهر یک ادای دین به موزیکال‌های دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ هالیووده، اما در لایه زیرین، ساختارش کاملا مدرن و حتی ضدنوستالژیکه. چون در موزیکال‌های کلاسیک عشق و موفقیت کنار هم قرار می‌گیرن اما شزل این دو رو در تعارض قرار میده.
از نظر ساختار فیلمنامه، فیلم بر پایه یک الگوی کلاسیک سه‌پرده‌ای بنا شده، اما نقطه قوتش در نوع توزیع نقاط عطفه. پرده اول با شکل‌گیری رابطه و تعریف رویای مشترک شروع میشه. پرده‌ی دوم به تدریج شکاف بین اهداف شخصی و رابطه رو عمیق‌تر می‌کنه. و پرده‌ی سوم، به جای حل تعارض، اون رو می‌پذیره. این میشه که فیلم یک گره‌گشایی کلاسیک نداره و گره‌گشایی عاطفی داره، یعنی مسئله از نظر احساسی حل میشه نه داستانی.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فیلم، استفاده از رنگ به‌عنوان یک ابزار روایته. شزل و لینوس ساندگرن [فیلم‌بردار فیلم] از پالت رنگی تکنیک سه‌نوار موزیکال‌های کلاسیک استفاده می‌کنن [رنگ‌های اشباع و درخشان، کنتراست بالا، آبی، قرمز و زردهای چشمگیر، ظاهر رویایی و غیرواقع‌گرایانه]. رنگ‌ها جدا از کارکردشون برای پیوند با موزیکال کلاسیک، وضعیت روانی شخصیت‌ها رو نشون می‌دهن. هرچی فیلم به پایان نزدیک‌تر می‌شه، رنگ‌ها کنترل‌شده‌تر و واقع‌گرایانه‌تر میشن انگار که رویا جای خودش رو به واقعیت می‌ده.

میزانسن هم کاملا در خدمت روایته. شزل در بخش ابتدایی فیلم از لانگ‌تیک‌های طولانی و حرکت‌های سیال دوربین استفاده می‌کنه [من حدس می‌زنم کات مخفی دارن یک سری از این پلان‌ها] تا حس آزادی، امید و امکان رو منتقل کنا. اما هرچه شخصیت‌ها از هم فاصله می‌گیرن، تعداد کات‌ها بیشتر میشه و قاب‌ها بسته‌تر می‌شن.
از نظر تدوین، La La Land برخلاف Whiplash که روی تدوین سریع و ریتم تهاجمی بسته شده بود، ریتمی شناور داره. موسیقی، حرکت دوربین و تدوین مکمل همن و این هماهنگی باعث می‌شه سکانس‌های موزیکال احساس وصله بودن ندن و بلکه امتداد طبیعی روایت باشن.

یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های شزل، حذف آنتاگونیست [شخصیت منفی] کلاسیکه. توی فیلم هیچ کدوم از کرکترها سیاه نمیشن. خاکستری هم نیستن درواقع هر اتفاقی که براشون میفته، حاصل مجموعه انتخاب‌های خودشونه و همین موضوع باعث میشه فیلم به جای تکیه روی کشمکش بیرونی، روی کشمکش درونی چیده بشه.
و برای من، شاهکار فیلم سکانس پایانی. و اون مونتاژ نهایی که یک بازنویسیه از کل روایت. شزل با استفاده از تدوین موازی، طراحی صحنه، موسیقی و رفرنس‌های متعدد به سکانس‌های قبلی، یک جهان موازی خلق می‌کنه که درش عشق و موفقیت هم‌زمان ممکنن. اما درست زمانی که مخاطب این جهان رو می‌پذیره، فیلم دوباره به واقعیت برمی‌گرده. این بازگشت، پایان فیلم رو از یک پایان احساسی صرف به یک بیانیه درباره ماهیت سینما تبدیل می‌کنه. اینکه سینما می‌تونه یک جهان جدیدی خلق بکنه کاملا متفاوت از واقعیت اما نمی‌تونه جای واقعیت رو بگیره.