الفوائد القرآنية (Qur'oniy foydalar)
237 subscribers
Ahli sunna olimlarining tafsirlaridan foydalanib olingan foydalar

Savollar uchun: @abu_muaviyaa_bot
Download Telegram
#Yusuf

Yusuf ⚫️dek paygʻambar Alloh saqlamasa, gunoh ish qilib johillardan boʻlib qolishliklarini e'tirof etganlar. Bu paygʻambarlarning odoblaridan boʻlib, ular doim toʻliq Allohga muhtojliklarini qalbda ham tilda ham e'tirof qilib turishgan, shu sababdan paygʻambarlar gunohlardan omonda boʻlishadi. Banda agar mana shu haqiqatni tushinib yetsa, u ham gunohdan eng uzoq kishiga aylanadi. Bu - oʻziga baho bermaslik va har lahzada Allohga muhtoj ekanini his qilib turish.

{ وَإِلَّا تَصۡرِفۡ عَنِّی كَیۡدَهُنَّ أَصۡبُ إِلَیۡهِنَّ وَأَكُن مِّنَ ٱلۡجَـٰهِلِینَ }

Bu(ayol)larning makrini mendan Oʻzing nari qilmasang, ularga moyil boʻlib, johillardan boʻlib qolaman», dedilar (Yusuf: 33).

@favaid33
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍1😢1
#Yusuf

Yusuf ⚫️ ga tushlarni ta'bir qilish qobiliyati berilgan edi. U zot mana shu qobiliyatni tavhidga da'vat qilishga ishlatar edilar. Chunki paygʻambarlarni yuborilishdan asosiy maqsad insonlarni togʻutdan baroat qilishga va Allohga iymon keltirishga chaqirish. Tabiiyki ularning merosxoʻrlari boʻlmish ahli ilmlar ham mana shu yoʻldan ketishlari kerak.

Yusuf ⚫️ qamoqqa tushgan paytlarida ikki qamoqdosh sheriklari tushlarini ta'birini soʻrashdi. U zot tush ta'bir qilishdan avval baroat va tavhidga da'vat qildilar.

{إِنِّی تَرَكۡتُ مِلَّةَ قَوۡمࣲ لَّا یُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَهُم بِٱلۡـَٔاخِرَةِ هُمۡ كَـٰفِرُونَ }

"Chunki men Allohga iymon keltirmaydigan va oxiratga kofir boʻlgan qavmning millati-dinini tark etgan odamman".

{ وَٱتَّبَعۡتُ مِلَّةَ ءَابَاۤءِیۤ إِبۡرَ ٰ⁠هِیمَ وَإِسۡحَـٰقَ وَیَعۡقُوبَۚ مَا كَانَ لَنَاۤ أَن نُّشۡرِكَ بِٱللَّهِ مِن شَیۡءࣲۚ }

"Va otalarim Ibrohim, Isʼhoq va Yaʼqubning millati-diniga ergashdim. Biz uchun Allohga biror narsani sherik qilish mumkin emas edi. Bu bizga va odamlarga Alloh bergan fazl edi. Lekin odamlarning koʻplari shukr qilmaslar".

{ یَـٰصَـٰحِبَیِ ٱلسِّجۡنِ ءَأَرۡبَابࣱ مُّتَفَرِّقُونَ خَیۡرٌ أَمِ ٱللَّهُ ٱلۡوَ ٰ⁠حِدُ ٱلۡقَهَّارُ }

"Ey hamzindon doʻstlarim, turli-tuman Robblar yaxshimi yoki yolgʻizu Qahhor Allohmi?".

{ مَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِهِۦۤ إِلَّاۤ أَسۡمَاۤءࣰ سَمَّیۡتُمُوهَاۤ أَنتُمۡ وَءَابَاۤؤُكُم مَّاۤ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَـٰنٍۚ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعۡبُدُوۤا۟ إِلَّاۤ إِیَّاهُۚ ذَ ٰ⁠لِكَ ٱلدِّینُ ٱلۡقَیِّمُ وَلَـٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا یَعۡلَمُونَ }

"Sizlar Undan oʻzga, oʻzingiz va ota-bobolaringiz nomlab olgan ismlarga, Alloh ularga biron hujjat nozil qilmagan narsalarga ibodat qilmoqdasizlar. Hukm qilish faqat Allohning Oʻziga xosdir, U faqat Oʻzigagina ibodat qilishingizni amr etdi. Ana oʻsha toʻgʻri dindir. Lekin odamlarning koʻpi bilmaslar" (Yusuf: 37-40).

Mana shundan soʻng tushning ta'biriga oʻtdilar.

@favaid33
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍2😢1
#Yusuf

"Falonchi qamalib xor boʻlibdi"- degan tushuncha avvalda ham boʻlgan. Misr hokimining mushrika ayoli Yusuf ga nisbatan shunday tahdid qilgan edi.

{ وَلَئن لَّمۡ یَفۡعَلۡ مَاۤ ءَامُرُهُۥ لَیُسۡجَنَنَّ وَلَیَكُونࣰا مِّنَ ٱلصَّـٰغِرِینَ }

"Agar u mening amrimni bajarmasa, albatta, qamalur va xor boʻlguvchilardan boʻlur", dedi (Yusuf: 32).

@favaid33
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍4
#Yusuf

Inson sodiq boʻlsa aziz holda qamalib aziz holda qamoqdan chiqadi. Makkor inson esa garchi qasrda boʻlsa ham xor holatda yashaydi.

Yusuf alayhissalom gunoh oʻrniga qamoqni tanlagan edilar, oxir oqibat oqlanib chiqdilar. Hokimning ayoli aybi boʻla turib Yusuf alayhissalomga tuxmat qilgan edi, avvaliga shaharda sharmanda boʻldi, soʻngra barchani ichida oʻz aybini tan oldi.

{ ذَ ٰ⁠لِكَ لِیَعۡلَمَ أَنِّی لَمۡ أَخُنۡهُ بِٱلۡغَیۡبِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا یَهۡدِی كَیۡدَ ٱلۡخَاۤىِٕنِینَ }

(Elchi qaytib kelib, Yusufga boʻlib oʻtgan gaplarni aytib bergach, u dedi): “Buni (yaʼni, oʻzimning begunohligimni isbotlash talabini) men (shahar hokimi) yoʻqligida Unga xiyonat qilmaganimni va Alloh hech qachon xoinlarning ishini oʻnglamasligini (mamlakat shohi) bilishi uchun (qildim)” (Yusuf: 52).

Shunday Alloh taolo xoinlarni ishini oʻnglamaydi!

@favaid33
💯6
#Yusuf

Kishini fazilatini atrofdagilar bilmasa yoki biror kishiga oʻzini tanitib hotirjam qilish uchun yaxshi sifatlarini aytish joiz. Bu "Oʻzingizni maqtamanglar" oyatidan istisno holatlar.

{ إِنِّی حَفِیظٌ عَلِیمࣱ }

Albatta, men muhofaza qiluvchi va biluvchiman (Yusuf: 55).

{أَلَا تَرَوۡنَ أَنِّیۤ أُوفِی ٱلۡكَیۡلَ وَأَنَا۠ خَیۡرُ ٱلۡمُنزِلِینَ }

Koʻrayapsizlarmi? Men oʻlchovni toʻla qilmoqdaman va men eng yaxshi mezbonman (Yusuf: 59).

@favaid33
🔥4👍2
#Yusuf

Oila ishlarini oʻzaro hal qilish haqiqiy hikmatdan hisoblanadi.

{ فَلَمَّا ٱسۡتَیۡـَٔسُوا۟ مِنۡهُ خَلَصُوا۟ نَجِیࣰّاۖ }

Undan umidni uzgan chogʻlarida, chetga chiqib, xufyona maslahat qildilar (Yusuf: 80).

@favaid33
👍1
#Yusuf

Inson oʻzi uchun boʻlgan ishlarni kechirib ketar ekan, ammo ota farzandi uchun boʻlgan ishlarni kechirishi qiyinroq ekan, hatto paygʻambar boʻlsa ham!

Yusuf alayhissalomning akalari kechirim soʻraganda darrov qabul qildilar.

{ قَالَ لَا تَثۡرِیبَ عَلَیۡكُمُ ٱلۡیَوۡمَۖ یَغۡفِرُ ٱللَّهُ لَكُمۡۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّ ٰ⁠حِمِینَ }
U: «Bugungi kunda sizlarni ayblash yoʻq. Sizlarni Alloh magʻfirat qilgay. U rahm qilguvchilarning rahmlirogʻidir (Yusuf: 92).

Otalardan kechirim soʻraganda esa, keyinroqqa surdilar.

{ قَالَ سَوۡفَ أَسۡتَغۡفِرُ لَكُمۡ رَبِّیۤۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِیمُ }
U: «Sizlar uchun Robbimga soʻngra istigʻfor aytaman. Albatta, Uning Oʻzi mag‘firat qilguvchi va rahmli zotdir"- dedi (Yusuf: 98).

@favaid33
🔥1
#Rod

Alloh har bir qavm uchun oʻziga mos hidoyatga chaqiruvchi inson yuboradi. Qavmlarning isloh boʻlishi ularga yuborilgan da'vatchilar bilan bo'ladi.

{وَلِكُلِّ قَوۡمٍ هَادٍ }
Har bir qavmning hidoyatga boshlovchisi bor (Rod: 7).

@favaid33
#Rod

Toʻkin sochinlik islom ahlining atrofiga koʻplab yengiltak koʻpiksimon insonlarni olib keladi. Ammo sinovli qaynoq kunlar ularni huddi tillani qizdirganda uning chiqindilari erib chiqib ketgandek chiqarib yuboradi. Siz boshingizga qanday kun kelishidan qat'iy nazar Alloh uchun amal qilaversangiz, shu amal qiyomatgacha qolib ketadi.

{ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَاۤءِ مَاۤءࣰ فَسَالَتۡ أَوۡدِیَةُۢ بِقَدَرِهَا فَٱحۡتَمَلَ ٱلسَّیۡلُ زَبَدࣰا رَّابِیࣰاۖ وَمِمَّا یُوقِدُونَ عَلَیۡهِ فِی ٱلنَّارِ ٱبۡتِغَاۤءَ حِلۡیَةٍ أَوۡ مَتَـٰعࣲ زَبَدࣱ مِّثۡلُهُۥۚ كَذَ ٰ⁠لِكَ یَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡحَقَّ وَٱلۡبَـٰطِلَۚ فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَیَذۡهَبُ جُفَاۤءࣰۖ وَأَمَّا مَا یَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَیَمۡكُثُ فِی ٱلۡأَرۡضِۚ كَذَ ٰ⁠لِكَ یَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡأَمۡثَالَ }


U zot osmondan suv tushirdi. Soʻngra vodiylarda oʻz miqdoricha sel oqdi. Bas, sel oʻz ustiga chiqqan koʻpikni koʻtarib keldi. Va zeb-ziynat, asbob-uskuna yasash maqsadida oʻtda toblanadigan narsalarda ham shunga oʻxshash koʻpik boʻladir. Alloh haq va botilga mana shunday zarbulmasal keltirur. Ammo koʻpik oʻz-oʻzidan yoʻq boʻlib ketdi. Odamlarga manfaat beradigan narsa esa, yer yuzida qoldi. Alloh misollarni ana shunday keltiradir (Rod: 17).

@favaid33
🔥2💯1
#Rod

Hatto paygʻambarlarga nusratni koʻrish va'da qilinmagan. Tabiiyki ularning izdoshlari avlo koʻrmasliklari mumkin, ularga yuklatilgan ish yetkazish.

{ وَإِن مَّا نُرِیَنَّكَ بَعۡضَ ٱلَّذِی نَعِدُهُمۡ أَوۡ نَتَوَفَّیَنَّكَ فَإِنَّمَا عَلَیۡكَ ٱلۡبَلَـٰغُ وَعَلَیۡنَا ٱلۡحِسَابُ }

Ularga vaʼda qilganimizning baʼzisini sizga koʻrsatarmiz yoki sizni (undan oldin) vafot etdirarimiz. Albatta, yetkazish sizning zimmangizda, hisob qilish Bizning zimmamizdadir(Rod: 40).

@favaid33
🔥3
#Ibrohim

Togʻutlar sizni oʻzlari tuzgan tuzumga rozi boʻlishga chaqiradilar, aks holda sizni shu davlatdan chiqarib yuborish (deport) bilan tahdid qiladilar.

{ وَقَالَ ٱلَّذِینَ كَفَرُوا۟ لِرُسُلِهِمۡ لَنُخۡرِجَنَّكُم مِّنۡ أَرۡضِنَاۤ أَوۡ لَتَعُودُنَّ فِی مِلَّتِنَاۖ فَأَوۡحَىٰۤ إِلَیۡهِمۡ رَبُّهُمۡ لَنُهۡلِكَنَّ ٱلظَّـٰلِمِینَ (13) وَلَنُسۡكِنَنَّكُمُ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡۚ ذَ ٰ⁠لِكَ لِمَنۡ خَافَ مَقَامِی وَخَافَ وَعِیدِ (14) }

Kufr keltirganlar oʻz Paygʻambarlariga: “Albatta, biz sizlarni yerimizdan chiqarib yuboramiz yoki, albatta, millatimizga qaytasizlar”, dedilar. Bas, Robbilari ularga: "Albatta, Biz zolimlarni halok qilurmiz. Va ulardan soʻng u yerga sizni joylashtirurmiz. Bu esa, maqomimdan xavf qilganlar va tahdidimdan qoʻrqqanlar uchundir", deb vahiy qildi (Ibrohim: 13-14).

@favaid33
👍3💯1
#Hijr

Siz bilan baxslashganda asl masala qolib sizni shaxsiyatingizga oʻtayotgan insonda kibr boʻladi va u bu xulqni shaytondan meros olgan.

Alloh taolo shaytonga Odam alayhissalomga sajda qilishga buyurganda, u Odam alayhissalomni tuproqdan yaratilganini aytib bahona qildi. Vaholanki Alloh taolo u zotga butun ismlarni oʻrgatgan, Oʻz ruhidan puflagan va yerga xalifa qilgan edi. Shayton boʻlsa shuncha fazilatni unitib, kamsitilishga sabab boʻlmaydigan narsa bilan kamsitdi.

{ قَالَ لَمۡ أَكُن لِّأَسۡجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقۡتَهُۥ مِن صَلۡصَـٰلࣲ مِّنۡ حَمَإࣲ مَّسۡنُونࣲ }

U: “Sen quruq loydan, oʻzgartirilgan qora balchiqdan yaratgan basharga sajda qila olmasdim”, dedi (Hijr: 33).

@favaid33
👍1
#Hijr

Haq yoʻlga chiqqan inson orqasiga qarayvermaydi. Maqsadni qoʻygandan keyin faqat oldinga qarab qadam bosadi. Aks holda arzimas sanalgan ba'zi ortga qarashlar, kishini maqsadidan qaytarib yuboradi.

{ فَأَسۡرِ بِأَهۡلِكَ بِقِطۡعࣲ مِّنَ ٱلَّیۡلِ وَٱتَّبِعۡ أَدۡبَـٰرَهُمۡ وَلَا یَلۡتَفِتۡ مِنكُمۡ أَحَدࣱ وَٱمۡضُوا۟ حَیۡثُ تُؤۡمَرُونَ }


"Ahling ila kechaning bir boʻlagida yoʻlga chiq, sen ularning ortidan kuzatib bor. Sizlardan hech birlaringiz ortga qaramasin. Amr qilingan tomoningizga ketaveringlar", dedilar (Hijr: 65).

Bu farishtalarni qavmga balo tushishidan avval Lut alayhissalomga bergan ta'limi edi. Chunki balo tushadigan qavmni ichida Lut alayhissalomning ayollari ham boʻlgan.

Ba'zi insonlarni hijratidan ortga yani ortidan qolgan yaqinlariga qaraganliklari qaytardi, ba'zi insonlarni jihoddan tashlab chiqqan dunyolariga qaraganliklari qaytardi va h.k.

@favaid33
💯6
الفوائد القرآنية (Qur'oniy foydalar) pinned «#Baqara Inson sadaqa qilishdan avval yaxshi soʻzlash va kechirishni oʻrganishi kerak. Chunki sadaqa qilib minnat qilsa yoki ozor bersa sadaqasi habata bo'lib ketishi mumkin. Undan koʻra sadaqa qilmay insonlarga yaxshi gapirib yurgani afzal boʻlib qoladi.…»
#Nahl

{ قَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِینَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَأَتَى ٱللَّهُ بُنۡیَـٰنَهُم مِّنَ ٱلۡقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَیۡهِمُ ٱلسَّقۡفُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَأَتَاهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِنۡ حَیۡثُ لَا یَشۡعُرُونَ }

Ulardan avvalgi (kofir) kimsalar ham (oʻz paygʻambarlariga mana shunga oʻxshash) makr-hiylalar qilgan edilar. Shunda Alloh ular (qurgan makr-hiyla) binolarini tag-tugi bilan yemirib tashladi, bas, ular (toʻqib olgan yolgʻon bino — tuzumlari)ning tomi oʻzlarining ustiga quladi va ularga oʻzlari sezmagan — kutmagan tarafdan azob-halokat keldi (Nahl: 26).

Bu oyatda chuqur majoziy ma'nolar bor. Unda zolimlar va makkorlarning rejalari, ularning oqibati va Allohning jazosi moddiy binoning qulashi timsolida tasvirlangan, bular:
1. Makr-hiylalarning "bino"ga o'xshatilishi

Kofirlar va zolimlar tuzgan yashirin rejalari va makrlar oyatda ulkan, mustahkam bir binoga o'xshatilmoqda.

Ular o'z makrlarini xuddi uy qurgandek puxta, xavfsiz va baquvvat deb o'ylashgan. Hozirgi togʻutlar davlat qurgani va atrofini askarlar bilan mustahkamlagani kabi.

2. "Poydevoridan yiqitish" — Ildizi bilan quritish

Alloh ularning binolarini (makrlarini) poydevoridan yiqitgani — ular suyangan, ishongan eng asosiy kuch-quvvat manbalarini vayron qilganini anglatadi.
Bu — makrning shunchaki to'xtatib qolinishi emas, balki uning ildizi bilan yo'q qilinishidir. Ularning rejalari o'zlari kutmagan asosidan barbod bo'lgan. Yani oʻzidan keyin bir shaxs kelib qurgan tuzimini qulatishi.

3. "Shift ularning ustiga qulashi" — O'z tuzog'iga o'zlari tushishi

Uyning shifti odamni tashqi xavfdan (issiq, sovuq, yomg'irdan) asraydi. Makkorlar ham o'z rejalarini o'zlari uchun himoya (shift) deb bilishgan.
Majoziy ma'noda, ular himoya va panoh deb umid qilgan narsa (makrlari) teskarisiga aylanib, o'zlarining boshiga balo bo'lib tushgan. O'zlari qazigan chohga o'zlari yiqilgan. Meni himoya qiladi, deb oʻylagan davlatlari oʻzlari sotadi.

4. "Sezmagan tomondan azob kelishi" — Mutloq ojizlik

Inson odatda xavfni yon-atrofdan yoki ochiq tomondan kutadi. Poydevorning o'pirilishi va shiftning tepadan tushishi esa kutilmagan ofatdir.
Bu — togʻutlarni o'z makrlariga haddan tashqari ishonib, g'aflatda qolganlari va jazo ularga mutloqo tasavvur qilmagan, chora ko'rolmaydigan yo'nalishdan kelganini ifodalaydi.

@favaid33
#Nahl

Alloh taolo Nahl surasining 36-oyatida paygʻambarlarni yuborilishidan asosiy maqsadni bayon qilib aytadi:

Batahqiq, Biz har bir ummatga: “Allohga ibodat qiling va togʻutdan chetlaning”, deb Paygʻambar yuborganmiz.

Undan avvalgi oyatda esa shunday deydi:

Shirk keltirganlar: “Agar Alloh xohlaganida, biz ham, ota-bobolarimiz ham Undan oʻzga hech narsaga ibodat qilmas edik hamda Uning hukmisiz biron narsani harom qilmagan boʻlar edik”, dedilar.

Demak avvalgilarni mushrik boʻlishida ikkita sabab boʻlgan bular: ibodatni Allohdan boshqaga sarflash va Alloh halol qilgan narsani harom qilish yoki aksi.

Mana shular togʻutlardir.

Birinchisi: Ya'ni oʻziga ibodat qilinishiga chaqirgan va rozi boʻlgan yoki Allohdan boshqaga ibodat qilinishiga chaqirgan inson.

Ikkinchisi: Alloh harom qilgan narsalarni halol qilib (M-n: mast qiluvchi ichimliklar) yoki Alloh halol qilgan narsalarni (M-n: murtadni qatl qilish yoki oilalik zinokorni toshboʻron qilish) harom qilib qonun chiqarga prezidentlar.

@favaid33
😢3🔥2
#Nahl

Qur'onning qayerida Ibrohim alayhissalomning zikri kelgan boʻlsa, unga qoʻshimcha "Mushriklardan emas edi"- deb keladi. Mana shu Ibrohim alayhissalom millati! Bu millat faqatgina "La ilaha illalloh"ni oʻzini talaffuz qilishni oʻzigagina emas, balki shirkdan yiroq boʻlishni ham ustiga qurilgan.

{ إِنَّ إِبۡرَ ٰ⁠هِیمَ كَانَ أُمَّةࣰ قَانِتࣰا لِّلَّهِ حَنِیفࣰا وَلَمۡ یَكُ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِینَ }

Albatta Ibrohim Allohga itoat qiluvchi, haqqa moyil boʻlgan ummat edi. U mushriklardan emas edi(Nahl: 120).

@favaid33
👍2💯1
#Nahl

Koʻpchilik Baqara surasidagi "Robbimiz bizga dunyoda ham oxiratda ham yaxshilikni bergin"- degan duoni dunyoda omonda, tinch-osuda yashash va dunyo ne'matlarini qoʻlga kiritish deb tushunadi. Alloh taolo Ibrohim alayhissalom haqida shunday deydi:

{ وَءَاتَیۡنَـٰهُ فِی ٱلدُّنۡیَا حَسَنَةࣰۖ }

Biz u(Ibrohim)nga dunyoda yaxshilikni berdik(Nahl: 122).

Endi Ibrohim alayhissalomning hayotlariga qarang:

- Yoshlikdan otalari yoqtirmaydi;
- Qavmlari u kishini olovga otishadi;
- Namrud hammaga taom tarqatganda u kishiga bermaydi;
- Ayollari keksayguncha bepusht boʻladi;
- Ikkinchi ayollarini choʻlga tashlab keladilar;
- Oʻgʻillari Ismoil bir marta ajrashadi;
- Qariganda oʻzlarini oʻzlari hatna qiladilar.

Mana bu dunyo oʻlchovi. Endi shularni barchasi nima uchun boʻlga edi?

Albatta tavhid uchun! Ha... insonning hayoti tavhid uchun muammo bilan oʻtishi va dunyosiga zarar yetishi mana shu yaxshilik ekan. Albatta dunyo matohlariga erishishni ham inkor qilmaymiz, lekin asl yaxshilik tavhidda.

@favaid33
😢4👍2💯1