فلسفه‌ای برای زندگی و مرگ
عالیجناب پیشوای دویچه!
... در ساحتِ جمعی و انتخابِ‌های سرنوشت‌سازِ برای جامعه، دو معیار بنیادین را باید در نظر داشت:
یکم: آنکه: «چه حقی داری ترازوی داوریِ خویش را، سنجهٔ همه‌ی آنان کنی که به نامشان سخن می‌گویی؟»
> پاسخی که به این پرسش می‌دهی، باید بر دموکراسی یا سازوکاری مقبول استوار باشد؛ و بدانی که حقِ دگرگونیِ رأی، همواره برای مردم محفوظ است. رأیِ دیروزشان را نمی‌توان به امروزِ ایشان تسرّی داد.
دوم: آنکه: «هیچ کس را زخم‌خوردن از دشمن – هرچند سهمگین – بازنده نمی‌کند. فروپاشیِ شهرها، نابودیِ ثروت‌ها، حتی جان‌باختن به دستِ متجاوزان، شکست نیست.
شکست آن‌جاست که سال‌ها ادعایی را فریاد بزنی، امّا در روزِ آزمایش، از آرمان‌هایت بگریزی. آن‌گاه می‌توان تو را بزدلی شکست‌خورده نامید.
#جنگ
عالیجناب پیشوای دویچه!
... در ساحتِ جمعی و انتخابِ‌های سرنوشت‌سازِ برای جامعه، دو معیار بنیادین را باید در نظر داشت:
یکم: آنکه: «چه حقی داری ترازوی داوریِ خویش را، سنجهٔ همه‌ی آنان کنی که به نامشان سخن می‌گویی؟»
> پاسخی که به این پرسش می‌دهی، باید بر دموکراسی یا سازوکاری مقبول استوار باشد؛ و بدانی که حقِ دگرگونیِ رأی، همواره برای مردم محفوظ است. رأیِ دیروزشان را نمی‌توان به امروزِ ایشان تسرّی داد.
دوم: آنکه: «هیچ کس را زخم‌خوردن از دشمن – هرچند سهمگین – بازنده نمی‌کند. فروپاشیِ شهرها، نابودیِ ثروت‌ها، حتی جان‌باختن به دستِ متجاوزان، شکست نیست.
شکست آن‌جاست که سال‌ها ادعایی را فریاد بزنی، امّا در روزِ آزمایش، از آرمان‌هایت بگریزی. آن‌گاه می‌توان تو را بزدلی شکست‌خورده نامید.
#جنگ
نامه انتقادی روشنفکران مترقی آلمان به هیتلر- ۱۹۲۲ م.
👍3👎1
در صف ما
چه کسی سر
بر دامن ماه گذارده؟
و اکنون
بسان عنکبوتی خسته
خانه‌اش را در
کثرت جزییات
سامان داده است؟
و چرا هیچ مرده‌ای از ما
دست از خاک برنداشته
چون گل اطلسی
که بالبخند و تمنا
به دیدار باغ بشتابد؟
علف‌های مرداب می‌دانند:
هرچند ریشه در آب دارند
و هیچ هیاهویی گردِشان نمی‌گردد،
اما سقفِ آسمان را
هرگز گیاهی
لمس نکرده است.
ماه در کشاکش این کلمات
سکوتش را به آسمان گره زده
لبخند دل‌فرببش
رازی را
بازگو نخواهد کرد
---
#شعرنو
به استقبال از #رما
چه کسی سر
بر دامن ماه گذارده؟
و اکنون
بسان عنکبوتی خسته
خانه‌اش را در
کثرت جزییات
سامان داده است؟
و چرا هیچ مرده‌ای از ما
دست از خاک برنداشته
چون گل اطلسی
که بالبخند و تمنا
به دیدار باغ بشتابد؟
علف‌های مرداب می‌دانند:
هرچند ریشه در آب دارند
و هیچ هیاهویی گردِشان نمی‌گردد،
اما سقفِ آسمان را
هرگز گیاهی
لمس نکرده است.
ماه در کشاکش این کلمات
سکوتش را به آسمان گره زده
لبخند دل‌فرببش
رازی را
بازگو نخواهد کرد
---
#شعرنو
به استقبال از #رما
👍1
ماجرای موج افسرده‌ی شعر!
خلاصه پرونده:
حقیقتاً رساندن یک #شعرنو به مرحله‌ای که خیالت از انتشارش تقریباً راحت باشد، ساعت‌ها وقت می‌طلبد و سال‌ها تجربهٔ پیش از آن. و شاید نیاز به ۳۰ تا ۴۰ بار تغییر و بازنویسیِ سروده، پس پیدایش اولین نسخه‌اش.
تتمه کار:
بماند که باید چند دوست کاربلد را پیش از انتشار جمع کرده باشم و نظرشان را خواسته باشم... که عاقبت چه شود؟ هیچ! حتی نه یک هیچِ بزرگ. یک هیچِ مختصر که هیچ‌وقت هم جدی گرفته نشده است.
تحلیل:
شعر گفتن، آن‌هم در شمایل شعر نو، برای مخاطب فارسی‌زبانی که ناخواسته عاشق ردیف و قافیه است و از شعر یا «می و مطرب و جمال یار» می‌خواهد یا شعرِ حماسی و دینی، کاری است عبث.
مثل این است که طلا را در قالبی بریزی که پیش از آن برای تیرچهٔ بلوک‌های سقف استفاده می‌شده.
برداشت نهایی:
خلاصه آنکه در دیارِ شعر و ادب، شعر و ادب فراموش‌شده‌ترین چیزهاست.
توجیه:
برای من، شعر گفتن در حکم صنعتی پیچیده، ذوق‌آفرین و ظریف است که محصولش تنها می‌تواند دلِ خودم را گرم کند و نهایتاً سه چهار لایکِ دیگر را... و بس.
پ.ن: برای دیدن همه سروده‌هایم، پس از اینکه وارد روزنامک فرنود شدید، از آن سه‌نقطه بالا عبارت #شعرنو را جستجو کنید.
خلاصه پرونده:
حقیقتاً رساندن یک #شعرنو به مرحله‌ای که خیالت از انتشارش تقریباً راحت باشد، ساعت‌ها وقت می‌طلبد و سال‌ها تجربهٔ پیش از آن. و شاید نیاز به ۳۰ تا ۴۰ بار تغییر و بازنویسیِ سروده، پس پیدایش اولین نسخه‌اش.
تتمه کار:
بماند که باید چند دوست کاربلد را پیش از انتشار جمع کرده باشم و نظرشان را خواسته باشم... که عاقبت چه شود؟ هیچ! حتی نه یک هیچِ بزرگ. یک هیچِ مختصر که هیچ‌وقت هم جدی گرفته نشده است.
تحلیل:
شعر گفتن، آن‌هم در شمایل شعر نو، برای مخاطب فارسی‌زبانی که ناخواسته عاشق ردیف و قافیه است و از شعر یا «می و مطرب و جمال یار» می‌خواهد یا شعرِ حماسی و دینی، کاری است عبث.
مثل این است که طلا را در قالبی بریزی که پیش از آن برای تیرچهٔ بلوک‌های سقف استفاده می‌شده.
برداشت نهایی:
خلاصه آنکه در دیارِ شعر و ادب، شعر و ادب فراموش‌شده‌ترین چیزهاست.
توجیه:
برای من، شعر گفتن در حکم صنعتی پیچیده، ذوق‌آفرین و ظریف است که محصولش تنها می‌تواند دلِ خودم را گرم کند و نهایتاً سه چهار لایکِ دیگر را... و بس.
پ.ن: برای دیدن همه سروده‌هایم، پس از اینکه وارد روزنامک فرنود شدید، از آن سه‌نقطه بالا عبارت #شعرنو را جستجو کنید.
👍3
.
انسان در تنهایی
چه می‌کند؟
خسته، در سایه آزادی‌اش می‌آرمد،
با حیوانیتی که در جانش رقیق شده،
از خواب برمی‌خیزد،
با انسانیتِ گنگ و سرگردانش
چای می‌نوشد،
و در کنجی که بوی رهایی
هوا را سنگین کرده،
آرام آرام،
جانش را به باد می‌سپارد.
#شعرنو
انسان در تنهایی
چه می‌کند؟
خسته، در سایه آزادی‌اش می‌آرمد،
با حیوانیتی که در جانش رقیق شده،
از خواب برمی‌خیزد،
با انسانیتِ گنگ و سرگردانش
چای می‌نوشد،
و در کنجی که بوی رهایی
هوا را سنگین کرده،
آرام آرام،
جانش را به باد می‌سپارد.
#شعرنو
👍6
بنیاد فرنود، بنیادی غیرانتفاعی است که رییس و کارمندش خودم هستم و حتی مخاطبش!
در پلتفرم‌های متعدد فضای مجازی، ارگان رسمی و غیررسمی من، صفحه روزنامک فرنود است که با حدود ۳۴۰۰ هم‌اندیش در ارتباط است.
نشانی همه صفحات روزنامک فرنود:
تلگرام:
https://t.me/farnoodf
اینستاگرام:
www.instagram.com/farnoodfm
فیس‌بوک:
https://www.facebook.com/farnoodf
توییتر:
@farnoodfaghfoor
واتس‌آپ:
https://chat.whatsapp.com/KRjyqJt11PdJsnS4luQ2A5?mode=r_c
ایتا:
https://eitaa.com/farnoodfm1
بله:
ble.ir/join/GBrrXoFge2
واضح است که حسب نوع محتوای تولیدی، برخی از صفحات به‌روز می‌شوند و برخی کمتر.
از این میان، فیس‌بوک از همه قدیمی‌تر و تلگرام از همه فعال‌تر است و دو درگاه ایرانی، اخیراً برای دوره‌های قطعی اینترنت بین‌الملل (مشابه ایام جنگ تحمیلی اسراییل علیه میهن باستانی‌مان) راه‌اندازی شده است.
در پلتفرم‌های متعدد فضای مجازی، ارگان رسمی و غیررسمی من، صفحه روزنامک فرنود است که با حدود ۳۴۰۰ هم‌اندیش در ارتباط است.
نشانی همه صفحات روزنامک فرنود:
تلگرام:
https://t.me/farnoodf
اینستاگرام:
www.instagram.com/farnoodfm
فیس‌بوک:
https://www.facebook.com/farnoodf
توییتر:
@farnoodfaghfoor
واتس‌آپ:
https://chat.whatsapp.com/KRjyqJt11PdJsnS4luQ2A5?mode=r_c
ایتا:
https://eitaa.com/farnoodfm1
بله:
ble.ir/join/GBrrXoFge2
واضح است که حسب نوع محتوای تولیدی، برخی از صفحات به‌روز می‌شوند و برخی کمتر.
از این میان، فیس‌بوک از همه قدیمی‌تر و تلگرام از همه فعال‌تر است و دو درگاه ایرانی، اخیراً برای دوره‌های قطعی اینترنت بین‌الملل (مشابه ایام جنگ تحمیلی اسراییل علیه میهن باستانی‌مان) راه‌اندازی شده است.
Telegram
روزنامک فرنود
اندیشه‌های آزادِ فرنود فغفور مغربی درباره فرهنگ، سیاست و مذهب
👍1
صف بسته‌اند:
یکی برای کودکان،
یکی ویژهٔ بزرگ‌ترها.
ولی چه فرقی می‌کند؟
اینجا همه گرسنه‌اند...
گرسنه‌تر از همه
بمب‌ها و نارنجک‌ها
که می‌ترکند
و صف‌ها را تکه‌تکه می‌کنند.
حریص‌تر از سایه‌ای
که پاره‌پاره می‌کند هر کس را،
بی‌آن که
حتی قصد سیر شدن باشد.
امروز از دور
بوی نان می‌رسد
و زمزمه‌های صلح و دارو...
صف‌های نگران اما
به هیچ‌کجا
چشم دوخته‌اند.
#شعرنو
#شعر_جنگ
#شعر_انسانیت
یکی برای کودکان،
یکی ویژهٔ بزرگ‌ترها.
ولی چه فرقی می‌کند؟
اینجا همه گرسنه‌اند...
گرسنه‌تر از همه
بمب‌ها و نارنجک‌ها
که می‌ترکند
و صف‌ها را تکه‌تکه می‌کنند.
حریص‌تر از سایه‌ای
که پاره‌پاره می‌کند هر کس را،
بی‌آن که
حتی قصد سیر شدن باشد.
امروز از دور
بوی نان می‌رسد
و زمزمه‌های صلح و دارو...
صف‌های نگران اما
به هیچ‌کجا
چشم دوخته‌اند.
#شعرنو
#شعر_جنگ
#شعر_انسانیت
👍7
ازدواج محال!
یکی از دوستانم در فکر ازدواج است. از او پرسیدم: «وقتی خانم، شروع به پرسش‌هایش می‌کند، چه پاسخی می‌دهی؟»
با آرامش پاسخ داد: «می‌گویم لطفاً کمی صبر کنید. من خودم پاسخ همه پرسش‌هایتان را به صورت یکجا ارائه می‌دهم.
سپس می‌گویم:
اگر اهل بزن و برقص و بچرخ و بگرد و بنوش و بخور و بخر و بپوش و بریز و بپاش هستی، من نیستم اما اگر اهل نشستن و فکر کردن و قناعت پیشه نمودن و تمیز بودن و کوه رفتن و ورزش کردن و شعر سرودن و در خلوت روضه خواندن و گریستن هستی و همچنین خطر نترسیدن از ظالم را قبول می‌کنی، من همه‌جوره هستم.
---
حقیقتا به نظرتان چنین زنی برایش پیدا می‌شود؟
ما، هر دو: فکر نکنم!
یکی از دوستانم در فکر ازدواج است. از او پرسیدم: «وقتی خانم، شروع به پرسش‌هایش می‌کند، چه پاسخی می‌دهی؟»
با آرامش پاسخ داد: «می‌گویم لطفاً کمی صبر کنید. من خودم پاسخ همه پرسش‌هایتان را به صورت یکجا ارائه می‌دهم.
سپس می‌گویم:
اگر اهل بزن و برقص و بچرخ و بگرد و بنوش و بخور و بخر و بپوش و بریز و بپاش هستی، من نیستم اما اگر اهل نشستن و فکر کردن و قناعت پیشه نمودن و تمیز بودن و کوه رفتن و ورزش کردن و شعر سرودن و در خلوت روضه خواندن و گریستن هستی و همچنین خطر نترسیدن از ظالم را قبول می‌کنی، من همه‌جوره هستم.
---
حقیقتا به نظرتان چنین زنی برایش پیدا می‌شود؟
ما، هر دو: فکر نکنم!
👏7🤔5👍4
افسوس ایرانی
یکی از دردهای جامعه ما، بی‌خبری از فرهنگ اصیل ایرانی است. نه، از نقد اسلام سخن نمی‌گویم - که به قرائت شیعی آن عشق می‌ورزم - بلکه از غفلتی تاریخی‌مان حرف می‌زنم. امروز تنها سایه‌ای از فرهنگ کهن مانده و زبان فارسی، به عنوان مهم‌ترین میراث، جان سالم به در برده است اما
حتی شاهنامه فردوسی که سند ایرانیت ما است کمتر از آثار بزرگانی چون حافظ، سعدی و مولوی خوانده می‌شود.
این غفلت، هم از کم‌توجهی ماست و هم از عملکرد ضعیف متولیان فرهنگ. در حالی که اسلام، عشق به وطن و میراثش را نشانه ایمان می‌داند. متأسفانه برخی ناآگاهان دینی نیز در این غفلت نقش داشته‌اند.
مشکل وقتی جدی‌تر می‌شود که می‌بینیم کسانی که باید این شکاف را پر کنند، یا با نگاه‌های ضددینی می‌آیند که پذیرفتنی نیست، یا با ادعای نخبگی، اما بی‌ارتباط با مردم عادی. کاش راهی برای جبران این وضعیت بیابیم.
پ.ن: نسخه تکمیلی در بخش دیدگاه‌های روزنامک منتشر شده است.
یکی از دردهای جامعه ما، بی‌خبری از فرهنگ اصیل ایرانی است. نه، از نقد اسلام سخن نمی‌گویم - که به قرائت شیعی آن عشق می‌ورزم - بلکه از غفلتی تاریخی‌مان حرف می‌زنم. امروز تنها سایه‌ای از فرهنگ کهن مانده و زبان فارسی، به عنوان مهم‌ترین میراث، جان سالم به در برده است اما
هزار افسوس که ما از دانش‌ها و فنون کهن، جشن‌ها و سوگواره‌های ملی، و رویدادهای تاریخی‌مان بی‌خبریم.
حتی شاهنامه فردوسی که سند ایرانیت ما است کمتر از آثار بزرگانی چون حافظ، سعدی و مولوی خوانده می‌شود.
این غفلت، هم از کم‌توجهی ماست و هم از عملکرد ضعیف متولیان فرهنگ. در حالی که اسلام، عشق به وطن و میراثش را نشانه ایمان می‌داند. متأسفانه برخی ناآگاهان دینی نیز در این غفلت نقش داشته‌اند.
مشکل وقتی جدی‌تر می‌شود که می‌بینیم کسانی که باید این شکاف را پر کنند، یا با نگاه‌های ضددینی می‌آیند که پذیرفتنی نیست، یا با ادعای نخبگی، اما بی‌ارتباط با مردم عادی. کاش راهی برای جبران این وضعیت بیابیم.
پ.ن: نسخه تکمیلی در بخش دیدگاه‌های روزنامک منتشر شده است.
👍4
دخترک روستا!
برایم در رویاهایت برقص،
چون ساقه‌های گندم
که در آغوش باد
به نرمی می‌رقصند؛
تا هر مسافر شتابزده
سر برگرداند
و لحظه‌ای در چشمان معصومت
تازه شود
دخترک شهری!
زیر لب برایم
ترانه‌ای زمزمه کن،
چون پرنده‌ای نورسته
بر شاخسارانی سبز
که آواز پرواز سر می‌دهد...
دختران هر شهر و آبادی!
بخوانید و برقصید
تا هیچ غریبِ دورمانده‌ای،
خاطراتش را در اشک
تکرار نکند؛
آن‌سان که
ساحرانِ خستهٔ تاریخ
چوب‌دست و دفتر جادویشان را
در بزمِ شما رها کرده،
ذره‌ذرهٔ افسونِتان را
به هر سرزمین دگر
به تمنا برسانند
---
#شعرخیال
#شعرنو
برایم در رویاهایت برقص،
چون ساقه‌های گندم
که در آغوش باد
به نرمی می‌رقصند؛
تا هر مسافر شتابزده
سر برگرداند
و لحظه‌ای در چشمان معصومت
تازه شود
دخترک شهری!
زیر لب برایم
ترانه‌ای زمزمه کن،
چون پرنده‌ای نورسته
بر شاخسارانی سبز
که آواز پرواز سر می‌دهد...
دختران هر شهر و آبادی!
بخوانید و برقصید
تا هیچ غریبِ دورمانده‌ای،
خاطراتش را در اشک
تکرار نکند؛
آن‌سان که
ساحرانِ خستهٔ تاریخ
چوب‌دست و دفتر جادویشان را
در بزمِ شما رها کرده،
ذره‌ذرهٔ افسونِتان را
به هر سرزمین دگر
به تمنا برسانند
---
#شعرخیال
#شعرنو
👏4
واکاوی!
این مطلب محصول یک جلسهٔ غیررسمی مشاوره است:
قرار گذاشته بودیم سراغ ریشه‌ها برویم. اولین جمله‌اش چون ضربه‌ای خُردکننده فرود آمد: آیا بعد از ۱۴ سال، هنوز طبیعی است که فراموشش نکرده باشم؟
دیدم تیر را به قلب ماجرا زده؛ درست همان ایدهٔ مرکزی. پرسیدم:
«از کجا می‌دانی هنوز دوستش داری؟»
گفت:
«با آنکه در این ۱۴ سال، ازدواجی شش‌ساله (و ناموفق) داشته‌ام و کمابیش هوس‌بازی کرده‌ام، اما هیچ‌چیز جای آن ۱۴ سال را نگرفته. مدام، بی‌اختیار، یادش می‌افتم.»
گفتم:
«صادق باشیم: یادِ کدام بخشِ او می‌افتی؟»
سکوت کرد! انگار عاشقِ خودِ او نبود؛ عاشقِ سایه‌ای توهمی از او بود. پرسیدم:
«لباس‌پوشیدنش؟ آشپزی؟ شب‌های مشترک؟ نازهایش؟ مهربانی‌هایش؟ کدام؟»
یک‌یک فاکتورها را شکافتیم. در بیشتر موارد، حتی به همسر سابقش نمرهٔ «خوب» هم نمی‌داد. با این حال، اصرار داشت:
«هنوز عاشقش هستم.»
پیشتر که رفتیم، واژه‌ها نرم‌تر شدند: «عاشق» جای خود را به «دلبسته» و «درگیر» داد. اما پرسش بی‌پاسخ ماند:
«دلبستگی به چه؟ به چیزی که خودت هم نمی‌شناسیاش؟!»
گفتم:
«اگر چیزی در او بود که تا امروز تو را می‌آزارد، چرا وقتی رفت، تمام‌وجود برای بهبود رابطه تلاش نکردی؟»
جواب داد:
«تلاشم بی‌ثمر بود.»
گفتم:
«راستش را بخواهی، نمی‌دانم کدام ویژگیِ او تو را این‌چنین اسیر کرده. اما روشن است که آن ویژگی در خودِ تو نبوده تا او را اسیرِ خود کنی.»
و ادامه دادم:
«تو درگیرِ خیالی‌ای هستی که تنها برای خودت معنا دارد. حق‌داری به آن چسبیده بمانی، اما بدان: این دلبستگی، هیچ چیزی را دگرگون نخواهد کرد.»
پایان گفت‌وگو.
پ.ن: نگارش علمی از این روایت و تحلیل روان‌شناسی از آن در بخش دیدگاه منتشر شد.
این مطلب محصول یک جلسهٔ غیررسمی مشاوره است:
قرار گذاشته بودیم سراغ ریشه‌ها برویم. اولین جمله‌اش چون ضربه‌ای خُردکننده فرود آمد: آیا بعد از ۱۴ سال، هنوز طبیعی است که فراموشش نکرده باشم؟
دیدم تیر را به قلب ماجرا زده؛ درست همان ایدهٔ مرکزی. پرسیدم:
«از کجا می‌دانی هنوز دوستش داری؟»
گفت:
«با آنکه در این ۱۴ سال، ازدواجی شش‌ساله (و ناموفق) داشته‌ام و کمابیش هوس‌بازی کرده‌ام، اما هیچ‌چیز جای آن ۱۴ سال را نگرفته. مدام، بی‌اختیار، یادش می‌افتم.»
گفتم:
«صادق باشیم: یادِ کدام بخشِ او می‌افتی؟»
سکوت کرد! انگار عاشقِ خودِ او نبود؛ عاشقِ سایه‌ای توهمی از او بود. پرسیدم:
«لباس‌پوشیدنش؟ آشپزی؟ شب‌های مشترک؟ نازهایش؟ مهربانی‌هایش؟ کدام؟»
یک‌یک فاکتورها را شکافتیم. در بیشتر موارد، حتی به همسر سابقش نمرهٔ «خوب» هم نمی‌داد. با این حال، اصرار داشت:
«هنوز عاشقش هستم.»
پیشتر که رفتیم، واژه‌ها نرم‌تر شدند: «عاشق» جای خود را به «دلبسته» و «درگیر» داد. اما پرسش بی‌پاسخ ماند:
«دلبستگی به چه؟ به چیزی که خودت هم نمی‌شناسیاش؟!»
گفتم:
«اگر چیزی در او بود که تا امروز تو را می‌آزارد، چرا وقتی رفت، تمام‌وجود برای بهبود رابطه تلاش نکردی؟»
جواب داد:
«تلاشم بی‌ثمر بود.»
گفتم:
«راستش را بخواهی، نمی‌دانم کدام ویژگیِ او تو را این‌چنین اسیر کرده. اما روشن است که آن ویژگی در خودِ تو نبوده تا او را اسیرِ خود کنی.»
و ادامه دادم:
«تو درگیرِ خیالی‌ای هستی که تنها برای خودت معنا دارد. حق‌داری به آن چسبیده بمانی، اما بدان: این دلبستگی، هیچ چیزی را دگرگون نخواهد کرد.»
پایان گفت‌وگو.
پ.ن: نگارش علمی از این روایت و تحلیل روان‌شناسی از آن در بخش دیدگاه منتشر شد.
👍4🤔1
فکر!
فلسفهٔ خلقت آدمی، بنا به صریح آیهٔ قرآن (ذاریات: ۵۶)، عبادت است. در احادیث، عبادت را گاهی معادل شناخت خدا دانسته‌اند؛ چنان‌که در حدیثی قدسی آمده:
«کُنْتُ کَنْزًا مَخْفِیًّا فَأَحْبَبْتُ أَنْ أُعْرَفَ...»
«گنجی پنهان بودم، پس خواستم شناخته شوم...» - مصباح الشریعه، ص ۵)؛
و گاهی شناخت خدا را مقدمهٔ عبادت معرفی کرده‌اند، چنان‌که امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند:
«أَوَّلُ الدِّینِ مَعْرِفَتُهُ»
«آغاز دین، شناخت اوست.»
(نهج البلاغه، خطبه ۱).
در حدیثی مشهور آمده است:
(الخصال، شیخ صدوق، ج۱، ص۴۲).
این حدیث با تفسیر عبادت به «شناخت»، کاملاً همسو است. سؤال اینجاست: چه نوع تفکری؟ و اصولاً «تفکر» چه نقشی می‌تواند داشته باشد؟
واضح است که تفکر، امری نیست که بتوان برای آن چارچوب قائل شد و موضوع و نتایج آن را محدود به موضوعات و نتایجی دلخواه در نظر گرفت.
همچنین واضح است تفکر در امور روزمره، خارج از مراد این حدیث است؛ چراکه قرآن چنین تفکری را بی‌ثمر می‌داند:
«يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ»
«[آنان] تنها ظاهری از زندگی دنیا را می‌دانند و از آخرت غافل‌اند.»
(روم: ۷).
به نظر می‌رسد تفکر باید معطوف به موضوعات بنیادین باشد؛ مانند:
- مفهوم الوهیت،
- دامنهٔ قدرت پروردگار،
- و شناخت خویشتن. مطابق حدیث: «مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ»
«هر که خود را شناخت، پروردگارش را شناخته است»
(غرر الحکم، حدیث ۴۷۶).
بخش دیگر حدیث عبادت ابوذر می‌افزاید:
به یاری این مفهوم، می‌توان به مسائل روزمره نیز در قالب تفکر الهی اندیشید، اما این اندیشیدن زمانی ارزشمند است که هدف، صرفاً سودجویی مادی نباشد، بلکه عبرت‌گیری باشد؛ و از شکست‌ها، پیروزی‌ها، دارایی‌ها و ازدست‌دادن‌ها برای فهم جایگاه انسان و خدا در عالم بهره برد.
فلسفهٔ خلقت آدمی، بنا به صریح آیهٔ قرآن (ذاریات: ۵۶)، عبادت است. در احادیث، عبادت را گاهی معادل شناخت خدا دانسته‌اند؛ چنان‌که در حدیثی قدسی آمده:
«کُنْتُ کَنْزًا مَخْفِیًّا فَأَحْبَبْتُ أَنْ أُعْرَفَ...»
«گنجی پنهان بودم، پس خواستم شناخته شوم...» - مصباح الشریعه، ص ۵)؛
و گاهی شناخت خدا را مقدمهٔ عبادت معرفی کرده‌اند، چنان‌که امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند:
«أَوَّلُ الدِّینِ مَعْرِفَتُهُ»
«آغاز دین، شناخت اوست.»
(نهج البلاغه، خطبه ۱).
در حدیثی مشهور آمده است:
«أَکْثَرُ عِبَادَةِ أَبِي ذَرٍّ التَّفَكُّرُ»
«بیشترین عبادت ابوذر، تفکر بود.»
(الخصال، شیخ صدوق، ج۱، ص۴۲).
این حدیث با تفسیر عبادت به «شناخت»، کاملاً همسو است. سؤال اینجاست: چه نوع تفکری؟ و اصولاً «تفکر» چه نقشی می‌تواند داشته باشد؟
واضح است که تفکر، امری نیست که بتوان برای آن چارچوب قائل شد و موضوع و نتایج آن را محدود به موضوعات و نتایجی دلخواه در نظر گرفت.
همچنین واضح است تفکر در امور روزمره، خارج از مراد این حدیث است؛ چراکه قرآن چنین تفکری را بی‌ثمر می‌داند:
«يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ»
«[آنان] تنها ظاهری از زندگی دنیا را می‌دانند و از آخرت غافل‌اند.»
(روم: ۷).
به نظر می‌رسد تفکر باید معطوف به موضوعات بنیادین باشد؛ مانند:
- مفهوم الوهیت،
- دامنهٔ قدرت پروردگار،
- و شناخت خویشتن. مطابق حدیث: «مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ»
«هر که خود را شناخت، پروردگارش را شناخته است»
(غرر الحکم، حدیث ۴۷۶).
بخش دیگر حدیث عبادت ابوذر می‌افزاید:
«کانَ أَکْثَرُ عِبَادَتِهِ الاعْتِبارُ»
«بیشترین عبادت او عبرت‌گرفتن بود.»
به یاری این مفهوم، می‌توان به مسائل روزمره نیز در قالب تفکر الهی اندیشید، اما این اندیشیدن زمانی ارزشمند است که هدف، صرفاً سودجویی مادی نباشد، بلکه عبرت‌گیری باشد؛ و از شکست‌ها، پیروزی‌ها، دارایی‌ها و ازدست‌دادن‌ها برای فهم جایگاه انسان و خدا در عالم بهره برد.
👏1
چه شعری، شعر است؟
شعر حداقل‌هایی دارد مثل شکست زبان، کشف نو از موضوع و... اما حقیقتا شعری، شعر است که شما پس از مواجهه با آن دوست داشته باشید شعر بگویید یا لااقل دقایقی در فضای وهمناک آن زندگی کرده و دنیا را آن‌گونه ببینید.
#مصاحبه با خود
شعر حداقل‌هایی دارد مثل شکست زبان، کشف نو از موضوع و... اما حقیقتا شعری، شعر است که شما پس از مواجهه با آن دوست داشته باشید شعر بگویید یا لااقل دقایقی در فضای وهمناک آن زندگی کرده و دنیا را آن‌گونه ببینید.
#مصاحبه با خود
👍4
انفرادی طولانی!
بخشی از گفتگوی ابراهیموویچ (روزنامه‌نگار پیش‌کسوت) و برانف (عضو کمیسیون امنیت ملی شوروی) در دوران گورباچف، برگرفته از ترجمه‌ای در یک روزنامه انگلیسی:
ابراهیموویچ: چرا سرگئی پتروویچ، اندیشمند برجستهٔ جامعهٔ #عارفان روسیه با سابقهٔ درخشان آکادمیک جهانی، ماه‌ها است که بدون هیچ دادگاهی زندان انفرادی را تحمل می‌کند؟
برانف: او معتاد به مواد افیونی است و با زنان متأهل ارتباط نامشروع داشته!
ابراهیموویچ: فرض می‌کنم ادعاهایتان درست باشد. اما در پرونده‌های امنیتی، کا.گ.ب پیش از بازداشت، همه‌چیز را بررسی می‌کند. پس توجیه ماه‌ها حبس انفرادی او چیست؟
برانف: اطلاعاتم محدود است؛ این امور محرمانه‌اند. شایعات درباره‌اش زیاد است و رسیدگی زمان‌بر خواهد بود.
ابراهیموویچ: اتهامات شما مشخص است! طولانی‌شدن بازداشت او و نزدیکانش، و این حبس انفرادی، تنها یک چیز را نشان می‌دهد:
پ.ن: متن کامل گفتگو نخستین بار در پراودا منتشر شد!
بخشی از گفتگوی ابراهیموویچ (روزنامه‌نگار پیش‌کسوت) و برانف (عضو کمیسیون امنیت ملی شوروی) در دوران گورباچف، برگرفته از ترجمه‌ای در یک روزنامه انگلیسی:
ابراهیموویچ: چرا سرگئی پتروویچ، اندیشمند برجستهٔ جامعهٔ #عارفان روسیه با سابقهٔ درخشان آکادمیک جهانی، ماه‌ها است که بدون هیچ دادگاهی زندان انفرادی را تحمل می‌کند؟
برانف: او معتاد به مواد افیونی است و با زنان متأهل ارتباط نامشروع داشته!
ابراهیموویچ: فرض می‌کنم ادعاهایتان درست باشد. اما در پرونده‌های امنیتی، کا.گ.ب پیش از بازداشت، همه‌چیز را بررسی می‌کند. پس توجیه ماه‌ها حبس انفرادی او چیست؟
برانف: اطلاعاتم محدود است؛ این امور محرمانه‌اند. شایعات درباره‌اش زیاد است و رسیدگی زمان‌بر خواهد بود.
ابراهیموویچ: اتهامات شما مشخص است! طولانی‌شدن بازداشت او و نزدیکانش، و این حبس انفرادی، تنها یک چیز را نشان می‌دهد:
دست کا.گ.ب خالی است. نه اعترافی وجود دارد، نه سند قابل ارائه در دادگاه. هدف شما روشن است: گرفتن اعترافات ساختگی تحت فشار زندان و فراموشی افکار عمومی. این تکنیک‌ها پیش‌پا افتاده‌اند.
پ.ن: متن کامل گفتگو نخستین بار در پراودا منتشر شد!
👍2
از خامی تا پختگی
اگر به مرحله‌ای رسیده‌اید که مسئولیت تمام اشتباهات زندگی را قبول می‌کنید یا دستِکم سهم چشمگیری از مسئولیتِ رخدادهای اطرافتان را می‌پذیرید، بدانید که پخته شده‌اید...
راه دیگری هم وجود دارد:
"در معرض قرار نگرفتن" یعنی دوری و اجتناب از اینکه ناگزیر به تعامل با دیگران باشید و پیامدِ تصمیماتشان، زندگی شما را تحت‌تأثیر قرار دهد.
به گمانم این حقیقت #واضح است. اگر هنوز برایتان روشن نشده، شاید در درکِ چنین مفاهیمی تجربهٔ کافی نداشته باشید.
اگر به مرحله‌ای رسیده‌اید که مسئولیت تمام اشتباهات زندگی را قبول می‌کنید یا دستِکم سهم چشمگیری از مسئولیتِ رخدادهای اطرافتان را می‌پذیرید، بدانید که پخته شده‌اید...
راه دیگری هم وجود دارد:
بکوشید خود را در معرضِ چنین موقعیت‌هایی قرار ندهید.
"در معرض قرار نگرفتن" یعنی دوری و اجتناب از اینکه ناگزیر به تعامل با دیگران باشید و پیامدِ تصمیماتشان، زندگی شما را تحت‌تأثیر قرار دهد.
به گمانم این حقیقت #واضح است. اگر هنوز برایتان روشن نشده، شاید در درکِ چنین مفاهیمی تجربهٔ کافی نداشته باشید.
👍7
صدایی که ازش متنفری؟
- بانو هایده!
چرا؟
- کسی که روزی دوستم داشت، هایده را از خودش بهتر می‌خواند...
#مصاحبه با خود
- بانو هایده!
چرا؟
- کسی که روزی دوستم داشت، هایده را از خودش بهتر می‌خواند...
#مصاحبه با خود
👍5
- حتی با آمدن عشق تازه، نتوانسته‌ای عشق قبلی را فراموش کنی؟
متاسفانه با شرمندگی بله! نتوانسته‌ام...
- ابداً متاسف نباش. شما انسان هستی و بر خلاف آنکه معتقدند انسان از ریشه نسیان (فراموشی) مشتق شده، معتقدم انسان از ماده اُنس، سرچشمه گرفته و اُنس، چیزی نیست که در معرض زمان از یاد برود و همواره باقی است.
#گفتگو با خود
متاسفانه با شرمندگی بله! نتوانسته‌ام...
- ابداً متاسف نباش. شما انسان هستی و بر خلاف آنکه معتقدند انسان از ریشه نسیان (فراموشی) مشتق شده، معتقدم انسان از ماده اُنس، سرچشمه گرفته و اُنس، چیزی نیست که در معرض زمان از یاد برود و همواره باقی است.
#گفتگو با خود
👍7👏1