Evolution

حالا پلنگی هم مرد...

محمدرضا رجبی شکیب @drmrshakib

ویدیوهای پلنگ وحشتزده در قائمشهر را دیدید؟ باورتان شد آدمیزاد از پلنگ هم ترسناکتر است؟ دلتان برایش سوخت؟ من هم. اما تعجب نکردم. سرنوشت این حیوان، چیزی جز مرگ نمیتوانست باشد. ما در ایران زندگی می کنیم. درکشوری که جان قیمتی ندارد. جان انسانها آن قدر مهم نبود که ما واکسن کرونا از بلاد کفر و امپریالیسم غرب وارد کنیم؛ ارزشهایمان مهم‌تر بود. حالا برای حفظ جان یک پلنگ، این همه دنگ و فنگ؟ محیط بان متخصص؟ دامپزشک؟ تفنگ خاص؟ چند صد هزار آدم کم شد از این جمعیت و اتفاقی نیفتاد. یک پلنگ هم کم شود. چه می شود مگر؟

جایی که ما زندگی می‌کنیم، ایدئولوژی و ارزشهایش از جان آدمیزاد مهم تر است. اشتباه نکنید. قضیه اصلا سیاسی نیست. کاملا اعتقادی است. وقتی رهبر انقلاب در حکومت نظامی فرمان می‌داد که مردم به خیابان بریزند، وقتی عراق را از مرزهایمان بیرون رانده بودیم اما همچنان شعار «جنگ جنگ تا پیروزی» و بعد هم «جنگ جنگ تا رفع فتنه در عالم» سر می‌دادیم، جان دادیم، خون دادیم، دسته گلهایمان پرپر شدند، اما پای ارزشهایمان ایستادیم؛ حالا هم که تحریم شدیم و اقتصادمان سقوط کرد و باز مردم به فلاکت افتاده‌اند، باز قرار است بایستیم. پس ما باید مردمی باشیم که حفظ جان خودمان هم برایمان اصالت ندارد؛ پلنگ کیلو چند؟

می‌گویند جان دادن برای یک ارزش، ارزشمند است. با همین باور، طالبان و داعش و مالک ریگی هم مردمان ساده‌دل را به عملیات استشهادی می‌فرستادند. اما آدمیزاد این افسون را از کجا آورد؟

می‌گویند زندگی یعنی هزینه دادن پای ارزشها. صبح تا شام ما در همین کاریم: عمر گرانمایه را صرف می کنیم تا آنچه نیاز ماست، یا آنچه برایمان مهم و ارزشمند است را به دست بیاوریم. این معنایی است که ما برای زندگی ساخته‌ایم. از کجا؟

همراه با انسان، درد و رنج هم متولد شد؛ و آدمیزاد زود دریافت با معنادادن به رنج و بیماری و مرگ می تواند آنها را برای خود قابل تحمل کند. هنوز که هنوز است راهی بهتر از معنا دادن به درد و رنج برای تسلای آن نیست. رنج می کشم تا مادرم از من راضی باشد. رنج می کشم تا رشد کنم. رنج می کشم تا زندگی اخروی سعادتمندی داشته باشم. هنوز هم با همین هاست که بشر، زمستان درد را سر می کند.

اما از آنجا که آدمیزاد ذهن درخشان پر اشتباهی دارد، زمانی گذشت و فراموش کرد معنای زندگی را برای چه اختراع کرده بود. قرار بود معنویت به بهزیستی ما کمک کند. قرار بود زندگی کردن در مسیر ارزشها سبب شود غنی‌تر زندگی کنیم. قرار بود معنا دادن به زندگی دردها و رنجهای ما را بکاهد. اما برعکس شد. کسانی آمدند و گفتند باید پای معناها، رنج کشید، خون داد و... خون ریخت.

ما هنوز گرفتار این باوریم که معنای زندگی (آنچه در ذهن می سازیم) از اصل زندگی ارزشمندتر است. به این ترتیب، ایرادی نیست اگر آرمان ما جان مردمان را بگیرد. مگر در طول تاریخ بشر برای همین معانی (برتری مذهبی، نژادی، قومیتی و...) جوی‌های خون به راه نینداخته؟

و چه عجیب که برای ما این ایدئولوژی را با همان کاغذی کادوپیچ کرده اند که رویش نوشته: مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ.. فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا (هرکس سبب ساز مرگ دیگری باشد، نه از روی قصاص، گویی جان همه ی بشر را گرفته، و اگر سبب ساز زندگی او باشد، گویا بشریت را زنده کرده است).

حالا ما غصه پلنگی را می خوریم که جانش ارزشی نداشت، اما وقتی انسانها همه حقوق خود را برابر بدانند، اصلی بالاتر از پاسداری از حق تفکر و زندگی آزاد برای همگان نباشد، و قانون تنها کسانی را مجازات کند که گفتار و رفتارشان ناقض حقوق انسانهای دیگر است، و در یک کلام، وقتی اصالت با زندگی باشد و دیگر هیچ، آن‌وقت جان آدمیزاد مهم می‌شود. و آن‌وقت پلنگها هم دیگر از آدمها نخواهند ترسید.

1.27K views23:22