◀️ تکامل گیاهان و جانوران
1⃣ قسمت اول


تکامل گیاهان و جانوران از دل دنیای خُرد ، بر مبنای زنجیره بلندی از همزیستی ها صورت گرفت و تداوم یافت ، همزیستی هایی که در ضمن آن ، ابتکارات باکتریایی از دو میلیارد سال قبل تا آن روز ، در قالب عملیاتی از خلاقیت بی پایان در هم آمیخت تا اشکال مناسب برای تداوم بقا برگزیده شدند .

خصلت اصلی این فرآیند تکاملی ، افزایش تخصصی شدن بود از اندامکهای نخستین یوکاریوتیکها گرفته تا سلولهای کاملا تخصصی شده در جانوران .

یکی از جنبه های مهم تخصصی شدن سلول ، ابداع تولیدمثل جنسی است که در حدود یک میلیارد سال قبل رخ داد .
ما اغلب جنسیت و تولید مثل را دارای پیوندی نزدیک تلقی میکنیم ، ولی آداب پیچیدہ تولیدمثل جنسی ، متشکل از چندین جزء منفرد است که به طور جداگانه تکامل یافته اند و تنها به تدریج بهم پیوسته و یگانه شده اند .

نخستین جزء مورد نظر ، نوعی تقسیم سلولی به نام میوز است که در ضمن آن تعداد کروموزومها دقیقا به نصف کاهش می یابد .
با این کار ، سلولهای تخمک و اسپرمِ تخصص یافته ایجاد میشوند ، سپس این سلولها در قالب عمل بارورسازی در هم ادغام میشوند .
در این روند تعداد همیشگی کروموزومها دوباره فراهم شده و سلول جدید (تخم بارور) پدید می آید.
پس از آن ، سلول دوباره و دوباره تقسیم شده و موجب رشد و نمو سازوارهای پرسلولی میشود .

ادغام ژنتیکی دو سلول مختلف ، در میان باکتریها کاملا رایج است و به شکل تبادل همیشگی ژنها که ربطی هم به تولیدمثل ندارد انجام میگیرد .

در گیاهان و جانوران اولیه ، تولیدمثل و ادغام ژنها به هم پیوند خوردند و سرانجام به شکل فرآیندها و مناسکی خاص و مفصل برای بارورسازی تکامل یافتند .
جنسیت اصلاحی بود که بعدها حاصل شد .

نخستین سلولهای جنسی (اسپرم و تخمک) تقریبا یکسان بودند ، ولی با گذشت زمان به صورت سلولهای ریز و پرتحرک اسپرم و تخمکهای درشت و ساکن تکامل پیدا کردند .

ارتباط میان بارورسازی و شکل گیری رویان ، مدتها پس از آن مسئله ، در تکامل جانوران خودنمایی کرد ‌.
در دنیای گیاهان ، بارورسازی منجر به پیدایش الگوهایی بغرنج از تکامل همگام گلها ، حشرات و پرندگان شد .


با پیشرفت تخصصی شدن سلولها در گونه های بزرگتر و پیچیده تر حیات ، قابلیت خود ترمیمی و نوزایی به شکلی فزاینده تحلیل رفت .

کرمهای پهن ، اسفنجها و ستاره های دریایی میتوانند با استفاده از پاره کوچکی از کالبد خود تقریبا تمام بدن خود را بازسازی کنند .
مارمولکها ، سمندرها ، خرچنگهای گرد ، خرچنگهای دراز و بسیاری از حشرات هنوز هم قادرند اندامهای از دست رفته شان را بازسازی نمایند ، ولی در جانوران عالیتر بازسازی محدود به نوسازی نسوج در بهبود زخمهاست ‌.

بعنوان برآیندی از همین فقدان قابلیت بازسازی ، تمامی سازواره های بزرگ پیر شده و سرانجام میمیرند .
اما حیات ، با تولید مثل جنسی ، روند جدیدی از فرایند بازسازی را ابداع کرد که تمام سازواره از آن طریق دوباره و دوباره شکل میگیرد و در هر نسل به یک سلول هسته دار واحد باز میگردد .

⬅️ قسمت اول
⬅️ قسمت دوم
⬅️ قسمت سوم
⬅️ قسمت چهارم
⬅️ قسمت پنجم
⬅️ قسمت ششم
⬅️ قسمت هفتم
⬅️ قسمت هشتم
⬅️ قسمت نهم
⬅️ قسمت آخر

🦖 @Evolution_iran

◀️ تکامل گیاهان و جانوران
2⃣ قسمت دوم

گیاهان و جانوران تنها مخلوقات پرسلولی دنیای جانداران نیستند .
پرسلولی بودن نیز همچون سایر صفات سازواره های زنده ، در تبارهای متعددی از موجودات بارها تکامل یافته و امروزه هنوز هم چندین نوع باکتری پرسلولی و بسیاری از آغازیان پرسلولی (ریزسازواره هایی با سلولهای هسته دار) وجود دارند .
اغلب این سازواره های پرسلولی ، مانند گیاهان و جانوران از طریق تقسیم سلولی پیاپی شکل گرفته اند ، ولی ممکن است بعضی از آنها بر اثر انباشتگی سلولهایی از منابع گوناگون ، اما از نژادی یکسان ، پدید آمده باشند .

نمونه چشمگیری از این انباشتگیها کپک لجن است ، سازواره ای از دنیای کلان که از لحاظ علمی در شمار آغازیان قرار میگیرد .
کپک لجن دارای چرخه حیاتی پیچیده ای است مشتمل بر دو مرحله متحرک (جانورگونه) و بی حرکت (گیاه وار) .
کپک لجن در مرحله جانورگونه ، با انبوهی از سلولهای منفرد آغاز میکند که در جنگلها و زیر تنه های در حال فساد درختان و برگهای خیس پیدا میشوند ، یعنی جایی سرگرم تغذیه از سایر ریزسازواره ها و گیاهان در حال فساد هستند .
این سلولها اغلب آنقدر میخورند و چنان سریع تقسیم میشوند که محیط زیست خود را از منبع تغذیه شان خالی میکنند .
در این هنگام ، این سلولها روی هم انباشته میشوند و به شکل توده ای یکدست از هزاران سلول در می آیند که مانند حلزونی بی صدف است و با حرکات آمیب مانند ، توانایی خزیدن در کف جنگل را دارد .
هنگامی که سازواره منبع غذایی جدیدی پیدا کرد ، کپک وارد مرحله گیاه وار میشود و با تولید یک ساقه و تند دارای محصول ، بسیار شبیه به قارچ میشود .سرانجام محفظه میوه منفجر میشود و هزاران هاک خشک را به بیرون پرتاب میکند و سلولهای منفردی متولد میشوند که هر یک بطور مستقل در پی یافتن غذا بر می آیند و چرخه تازه ای از حیات را آغاز میکنند .

در میان سازمانهای پرسلولی که از درون اجتماعات پر تراکم ریزسازواره ها بر میخیزند ، سه دستهء گیاهان ، قارچها و جانوران در امر تولید مثل ، ایجاد تنوع و گسترش در زمین ، چنان موفق بوده اند که زیست شناسان آنها را تحت عنوان قلمرو رده بندی کرده اند که وسیع ترین مقوله از سازواره های زنده را میسازد .

روی هم رفته پنج قلمرو این چنینی وجود دارد .
باکتریها (ریزسازوارههایی فاقد هسته سلولی)
آغازیان (ریزسازواره هایی با سلولهای هسته دار)
گیاهان
قارچها
جانوران

هر قلمرو به سلسله مراتبی از مقوله های فرعی تقسیم میشود که با شاخه شروع و به جنس و گونه ختم میگردد .


هنگامی که تکامل گیاهان و جانوران را دنبال میکنیم ، خود را در دنیای کلان می یابیم و ناچار باید مقیاس زمانی را از میلیارد سال به میلیون تغییر دهیم .
قدیمیترین جانوران در حدود ۷۰۰ میلیون سال پیش تکامل یافتند و قدیمیترین گیاهان ۲۰۰ میلیون سال پس از آن ظاهر شدند .
گیاهان و جانورانی که نخست در آب تکامل یافته بودند ، در حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلیون سال پیش به خشکی آمدند .
اما گیاهان چند میلیون سال زودتر از جانوران پا به ساحل گذاشتند ‌.

⬅️ قسمت اول
⬅️ قسمت دوم
⬅️ قسمت سوم
⬅️ قسمت چهارم
⬅️ قسمت پنجم
⬅️ قسمت ششم
⬅️ قسمت هفتم
⬅️ قسمت هشتم
⬅️ قسمت نهم
⬅️ قسمت آخر

@Evolution_iran

◀️ کوالا

جمعیت این کیسه دار استرالیایی در سالهای اخیر به شدت کاهش یافته و گفته میشود در حال حاضر تنها ۸۰ هزار کوالا باقی مانده است.

کوالا تنها از برگهای اکالیپتوس تغذیه میکند که علاوه بر سخت بودن انرژی کمی نیز در اختیار آنها میگذارد ،به همین دلیل جانور فعالیت اندکی دارد و روزانه گاهی حدود ۲۰ ساعت را بر روی شاخه های پهن اکالیپتوس در خواب به سر میبرد.

کوالاها در ۲ تا ۳ سالگی به بلوغ کامل میرسند و طول عمر میانگین آنها ۱۰ تا ۱۴ سال است.
کوالای مادر پس از ۳۵ روز نوزاد خود را به دنیا می آورد که در هنگام تولد حدود ۲ سانتیمتر طول داشته و نابینا و بدون خز است ،سپس نوزاد برای حدود ۶ ماه درون کیسه مادر که حاوی غدد پستانی است نگهداری میشود تا زمانی که بتواند در محیط بیرون زندگی کند.

یک کوالای نر بالغ ،حدود ۱۲ کیلوگرم وزن و ۸۰ سانتیمتر طول دارد.
ماده ها اندکی کوچکتر هستند.

عمدتا شب زی هستند و از درخت پایین نمی آیند.
آب نمیخورند و تمام آب مورد نیاز بدن خود را از برگها تامین میکنند.

شنوایی بسیار قوی دارند ،اما بینایی آنها ضعیف است.
معمولا سروصدایی ایجاد نمیکنند ،مگر در فصل جفتگیری و برای جلب توجه ماده

@Evolution_iran

◀️ تکامل گیاهان و جانوران
3⃣ قسمت سوم


گیاهان و جانوران ، سازواره های پرسلولی عظیمی را ساختند ، اما در حالی که ارتباط درون سلولی در گیاهان در حداقل قرار دارد ، سلولهای جانوری به شدت تخصصی شده اند و با انواعی از پیوندهای دقیق ، پیوستگی شدید به یکدیگر دارند .
هماهنگی و کنترل متقابل آنها با همان نخستین بارقه های پیدایش دستگاه عصبی ، افزایشی فراوان یافت ، به طوریکه تا ۶۲۰ میلیون سال پیش مغزهای ریز جانوری تکامل یافته بود .


نیاکان گیاهان ، توده هایی رشته مانند از جلبک بودند که زیر آفتاب ، در آبهای کم عمق به سر میبردند .
اقامتگاه آنها هر از گاهی می خشکید تا سرانجام جلبک توانست به بقا ادامه داده ، تولیدمثل کند و به گیاه تبدیل شود .
گیاهان اولیه که بیشتر به خزه های امروز شباهت داشتند ، فاقد ساقه و برگ بودند .
برای دوام آوردن در خشکی ایجاد ساختارهای پرطاقت محکمی که بتواند مانع سقوط و خشک شدن آنها باشد الزامی بود .
گیاهان با خلق لیگنین این کار را انجام دادند ، ماده ای برای دیوارهای سلولی که امکان تولید ساقه ها و شاخه های محکم و همین طور دستگاه آوندی را برای بالا کشیدن آب از ریشه ها فراهم می آورد .

چالش اصلی در محیط زیست جدید ، یعنی خشکی ، کمبود آب بود .
پاسخ خلاق گیاهان به این مبارزه ، محفوظ نگه داشتن رویان هایشان در درون بذری محافظ و مقاوم به خشکسالی بود ، به گونه ای که رویان بتواند تا هنگام رسیدن به محیطی مرطوب و مناسب ، رشد خود را به تأخیر بیندازد .

مدت یک صد میلیون سال ، هنگامی که نخستین جانوران خشکی ، یعنی دوزیستان ، از طریق فرایند تکامل به خزندگان و دایناسورها تبدیل شدند ، جنگلهای گرمسیری انبوه از سرخسهای دانه دار درختان دانه دار بخشهایی بزرگ از کره زمین را پوشانده بودند .

حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش ، یخچالها در چند قاره خودنمایی کردند .
سرخسهای دانه دار تاب پایداری در برابر زمستانهای سرد و سخت را نداشتند ، در نتیجه جای خود را به مخروط داران همیشه سبز دادند ، درختانی شبیه به صنوبر و کاج که مقاومت بیشترشان در برابر سرما ، بخت ادامه بقا در زمستان و حتی گسترش به مناطق مرتفع تر را به آنها بخشید .
صد میلیون سال پیش گیاهانی که گلها و دانه هایشان در درون میوه پنهان شده بود شروع به پیدایش کردند .
گیاهان گلدار و جانوران از همان آغاز تکاملی همگام داشتند .
جانوران میوه های مغذی گیاهان را میخورند و در مقابل دانه های گوارش نشده آنها را پراکنده میساختند .
این مناسبات همکارانه به رشد خود ادامه داده و انسانها را نیز در بر گرفته اند . انسانها نه تنها دانه های گیاهان را پراکنده میکنند ، بلکه گیاهان بی دانه را نیز برای استفاده از میوه هایشان دودمان سازی می نمایند .
چنین می نماید که گیاهان در اغوای ما جانوران و فریفتن ما برای انجام دادن کاری که از معدود کارهایی است که خود قادر به انجامش نبوده اند ، موفق بوده اند ، حرکت .


⬅️ قسمت اول
⬅️ قسمت دوم
⬅️ قسمت سوم
⬅️ قسمت چهارم
⬅️ قسمت پنجم
⬅️ قسمت ششم
⬅️ قسمت هفتم
⬅️ قسمت هشتم
⬅️ قسمت نهم
⬅️ قسمت آخر

@Evolution_iran