[استاد مازندرانی]
در هر حال کتاب ابن غضائری که ثابت نیست ولی مؤید می تواند باشد.

🌐درس خارج فقه استاد علی اکبر سیفی مازندرانی
1401/08/01
https://www.eshia.ir/Feqh/Archive/text/seify/feqh/1401/14010801

[علامه مامقانی]
حصيلة البحث لا ينبغي الشكّ بوثاقة المترجم و جلالته و حجيّة توثيقاته،إلاّ أنّ تضعيفاته حيث أنّها ناشئة من تسرّعه في التضعيف،و وسواسه في وثاقة الرجال لا يمكن الاعتماد عليها في مقابل النجاشي أو الشيخ و نظرائهم،فتفطّن.

📚تنقيح المقال في علم الرجال / المامقاني، الشيخ عبد الله / ج6  ص54

💠ابان بن ابی عیاش تنها راوی ڪتاب سلیم 🔰


📌[شیخ ابن ندیم]

قال محمد بن إسحاق من أصحاب أمير المؤمنين عليه السلام سليم بن قيس الهلالي وكان هاربا من الحجاج لأنه طلبه ليقتله فلجأ إلى أبان بن أبي عياش فآواہ فلما حضرته الوفاة قال لابان أن لك علي حقا وقد حضرتني الوفاة يا بن أخي انه كان من أمر رسول الله صلى الله عليه وسلم كيت وكيت وأعطاہ كتابا وهو كتاب سليم بن قيس الهلالي المشهور رواہ عنه أبان بن أبي عياش لم يروہ عنه غيره

📚الفهرست ج۱ ص۲۷۱


📌[علامه محمد رضا سیستانی]

وبالجملة: إن المصادر مطبقة علی أن إبان بن أبي عیاش هو الراوي الوحید لکتاب سلیم بن قیس.

📚قبسات من علم الرجال ج۲ ص۱۹۹

[ وبالجملة: إن المصادر مطبقة على أن أبان بن أبي عياش هو الراوي الوحيد لكتاب سليم بن قيس ]

📚بحوث فی شرح مناسک الحج ٤٨١/٤


📌[شیخ منتظری]

و لكن قد عرفت ان الراوي للكتاب هو أبان فقط

📚دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الاسلامية ج۱ ص۱۸۱


📌[انصاری محقق کتاب سلیم]

تنها ناقل كتاب سليم ابان بن ابى عياش بوده

📚أسرار آل محمد عليهم السلام نویسنده : سليم بن قيس الهلالي    جلد : 1  صفحه : 131


[علوم حدیث]

ابان تنها راوی کتاب سلیم بن قیس است.

📚علوم حدیث ١٦٥/٢


📌[قنبری]

ابو اسماعيل ابان بن فيروز ابى عياش تنها راوى كتاب سليم بن قيس است

📚شناختانه کلینی والکافی ٢٦٢/٤

📌[قزوینی]

تنها راه اتصال ما به «سلیم بن قیس»، «ابان بن ابی عیاش» است

📚خارج مقارن کلام ۸۱/۱

📌[استاد هادی نجفی]

جناب سلیم بن قیس از تابعین است وکتابی دارد که برای ما نقل شدہ است راویِ از سُلیم ، ابان بن ابی عیاش است که ایشان تنها راویِ کتاب سلیم است وتوثیقی ندارد

📖درس خارج اصول
🌐https://www.eshia.ir/feqh/archive/text/najafi_hadi/osool/99/14000308


📌[استاد عبدالکریم فضل الله]

تقريبا جميع اسانيد هذا الكتاب تنتهي إلى أبان الذي رواہ عن سليم بن قيس، وإلا ضمن الاسناد الأخرى هناك أناس اعلائيين كابن ابن عمير وعمر بن ابي اذينة، لكن كل هذہ الاسناد تصل إلى أبان بن ابي عياش.

📖بحث الرجال
🌐https://www.eshia.ir/Feqh/Archive/text/fazlollah/rejal/42/430321

◼️بین ابراهیم يماني و سلیم، ابان واسطہ است

١٥٣٥٦ / ٥٤١. علي بن إبراهيم ، عن أبيہ ، عن حماد بن عيسى ، عن إبراهيم بن عمر اليماني ، عن سليم بن قيس الهلالي [١١] ، قال :
سمعت سلمان الفارسي ـ رضي‌الله‌عنه ـ يقول : لما قبض رسول الله صلى‌الله‌عليه‌وآلہ ....

[١١] تقدم في الكافي ذيل الحديث ١٤٨٣٦ ، أن الطريق السليم إلى سليم بن قيس الهلالي هو طريق «علي بن إبراهيم ، عن أبيہ ، عن حماد بن عيسى ، عن إبراهيم بن عمر اليماني ، عن أبان بن أبي عياش ، عن سليم بن قيس» ، فلا يبعد سقوط «عن أبان بن أبي عياش» من السند.

📚الڪافی- ط دار الحدیث نویسندہ : الشيخ الكليني    جلد : 15  صفحہ : 758


٥٠٤ / ٥. عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ أَبِيهِ ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسى ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُمَرَ الْيَمَانِيِّ [٧] ، عَنْ سُلَيْمِ بْنِ قَيْسٍ الْهِلَالِيِّ : ....

[٧] روى حمّاد بن عيسى ، عن إبراهيم بن عمر اليماني ، عن أبان بن أبي عيّاش ـ وهو راوي كتاب سليم بن قيس ـ عن سليم بن قيس في الكافي ، ح ١٩٣ و ١٣٩١ و ١٤٢١ ؛ والخصال ، ص ٤٤٧ ، ح ٤١ ؛ والغيبة للطوسي ، ص ١٩٣ ؛ كما روى عن إبراهيم بن عمر اليماني وعمر بن اذينة ، عن أبان بن [ أبي عياش ] ، عن سليم بن قيس [ الهلالي ] في الكافي ، ح ٧٧٥ ، والخصال ، ص ٢٥٥ ، ح ١٣. فالظاهر سقوط الواسطة في سندنا هذا بين إبراهيم بن عمر اليماني وسليم بن قيس الهلالي ، وهو أبان بن أبي عيّاش.

📚الڪافی- ط دار الحدیث نویسندہ : الشيخ الكليني    جلد : 1  صفحہ : 469


فيظهر من السندين ان في احدهما تحريفا أو إن عثمان جد ابراهيم كما احتملہ بعضهم و حيث ان أبان بن أبي عياش مجهول فالسند ان ضعيفان لإِحتمال سقطہ عن السند الاول و لابدّ من الالتزام بحذف الواسطة في السند الاول لإِختلاف الطبقة بين ابراهيم و بين سليم بن قيس. و على كل الخبر ناظر الى خمس الغنائم كما لايخفى.

📚معجم الأحاديث المعتبرة ج۵ ص۴۱۹


أقول: في رواية ابراهيم عن سليم نظر او منع، فكأنّ السّند مرسل.

📚معجم الأحاديث المعتبرة ج۱ ص۴۴۱

•محمد رضا السیستاني :
سلیم جزو طبقه دوم است، در حالی که ابراهیم بن عمر یمانی جزو اصاغر طبقه چهارم است !
https://t.me/rodoud_elmi/2422

❌ابراهیم بن عمر الیمانی❌

📌ابن غضائری :

ضعيف جدّا

📚الرجال نویسنده : ابن الغضائري    جلد : 1  صفحه : 36


📌طباطبایی قمی :

لكن سند الرواية لا يخلو من خدش فان الاقوال في ابراهيم بن عمر اليماني متعارضة

📚مباني منهاج الصالحين نویسنده : الطباطبائي القمي، السيد تقي    جلد : 1  صفحه : 129


📌بهائی :

و قال الشهيد الثاني: انّ النجاشي حكى توثيقه عن أبي العبّاس و غيره. و أبو العبّاس مشترك و غيره غير معلوم. و أيضا الجرح مقدّم، فما ثبت توثيق الرجل.

📚مشرق الشمسين و إكسير السعادتين مع تعليقات الخواجوئى نویسنده : الشيخ البهائي    جلد : 1  صفحه : 232


📌ساعدی :

وثقه أبو العباس، نقل توثيقه النجاشي، وضعّفه ابن الغضائري، واختلف العلماء في وثاقته منهم من رجّح وثاقته، ومنهم من رجّح قول ابن الغضائري بناءً على‌ قاعدة تقديم الجرح على التعديل عند المعارضة؛ ولأنّه أضبط من ابن نوح.

📚الضعفاء من رجال الحديث نویسنده : الساعدي، حسين    جلد : 1  صفحه : 163


📌مازندرانی :

ورواية ابراهيم بن عمر اليماني المختلف فيه ، فان النجاشي وثقه ، وابن الغضائري ضعفه ، قال الشهيد الثاني : ان النجاشي حكى توثيقه عن أبي العباس وغيره ، وأبو العباس مشترك ، وغيره غير معلوم ، وأيضا الجرح مقدم ، فما ثبت توثيق الرجل.

📚الرسائل الفقهيّة نویسنده : المازندراني الخاجوئي، محمد اسماعيل    جلد : 2  صفحه : 192

📌 محمد رضا السیستاني :
https://t.me/eulumhadith/937

سيد محمد رضا السيستاني:
[ لایمکن الإعتماد على روايته.]
ابراهیم بن عمر یمانی امکان اعتماد بر روایات او وجود ندارد

📚قبسات من علم الرجال ، أبحاث السيد محمد رضا السيستاني ، جمعها ونظمها السيد محمد البكاء - ٢٠١/٢

💠 بنده راجع به روایت ذیݪ گفته بودم دو راوی ڪذابــ در سند است ↓
https://t.me/rodoud_elmi/2754

✍🏻 اما شخصی رافضی که ظاهراً - نه ادب دارد و نه سواد - گفته است بنده تدلیس کرده ام و به جای ذکر ترجمه "علي بن حسان #الواسطي"( ثقه )؛ شرح حال علي بن حسان #الهاشمي( کذاب ) آورده ام !

📌 پاسخ ساده هست؛ زیرا بنده از تراجم روات و طبقاتشان از شماها بیشتر اطلاع دارم و فرق بین این دو رو خوب میدانسته ام ؛ اما به چه سبب با جزم اینجا گفته ام فرد کذاب ( علي بن حسان الهاشمي ) در سند است !؟

اگر اهل اطلاع باشید، میفهمید که شیخ علی بن حسان در سند؛ عبدالرحمن بن كثير ( كذاب ) است ، و ايشون هم عموی علي بن حسان هاشمي كذاب است ؛ که در حقیقت نسب اخیر چنین است : علي بن حسان بن كثير الهاشمي است !

- چه کسی از علي بن حسان در سند روایت میکند !؟
احمد بن سعید بن عقده از محمد بن مفضل الأشعري است و بنا به تحقيق بنده تنها از علي بن حسان الهاشمي ( كذاب ) روايت كرده است و روايتی از #الواسطي ندارد، همانطور كه آقای نجاشی در ترجمه عبدالرحمن بن کثیر آورده است :
[ أخبرنا محمد بن جعفر الاديب في اخرين قال : حدثنا أحمد بن محمد قال : حدثنا محمد بن مفضل بن إبراهيم بن قيس بن رمانة الاشعري  👈🏻 ، عن علي بن حسان ، عن عمه عبد الرحمن بن كثير بكتاب الصلح.]

📚 رجال النجاشي ج ١ ص ٢٣٥ 

📌 اتفاقاً در كافي كليني مشابه با همين مسئله صورت گرفته است که سند روایتی چنین است :

[عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَسَّانَ الْوَاسِطِيِّ 👈🏻 ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمنِ بْنِ كَثِيرٍ .. ]

✍🏻 اما محققین کتاب کافی در پاورقی گفته اند این زیادت ( الواسطي ) اشتباه است، بلكه صحیح آن #الهاشمي است ، و همينطور اسانیدی که با این شکل آمده است، در حقیقت اشتباه است و به جای واسطی، لازم است #هاشمی عنوان شود ‼️

[ فعليه الظاهر زيادة قيد الواسطي في سندنا هذا ، وكذا في بعض الأسناد القليلة الظاهرة في رواية عليّ بن حسّان الواسطي عن عبد الرحمن بن كثير.]

📚الکافی- ط دار الحدیث ج ١١ ص ١٥٢

✍🏻 خلاصه این است :
سند روایت شیخ طوسی در جای دیگر با همین سند یاد شده است اما به جای علي بن حسان الواسطي؛ #الهاشمي است و از آنجا که عمده روایات عبدالرحمن بن کثیر از طریق پسر برادر خود علي بن حسان الهاشمي است، حكم به تصحیف داده ام.

♒️@eulumhadith

💠 بنده روایتۍ از منابع شیعه در گروه قرار داده بودم ڪه بیانگـر نزوݪ آیه ( إڪماݪ ) در روز عرفـه است
https://t.me/c/1440164556/435286

🅾 اما رافضۍ در ڪاناݪ خود 3 نوع پاسخ ارائه کرده است :

1⃣ برای اهل سنت فایده ندارد زیرا ولایت حضرت علی را اثبات میکند !

✅ پاسخ : بله این روایت مثبِت وَلایت ( بفتح الواو ) است نه وِلایت ( بکسر الواو ) !
- زیرا کلمه نخست ( مفتوح ) دلالت بر حب و مودت دارد اما دومی ( کسر واو ) دلالت بر امارت دارد، و اگر شما خوب به روایت دقت کنید، میبینید که با #فتحه آمده است !
[ و كَانَتِ اَلْوَلاَيَةُ آخِرَ اَلْفَرَائِضِ ..]‼️

بيان : الولاية بالفتح : المحبة والنصرة ، وبالكسر : التولية والسلطان . 

📚مستدرك سفينة البحار للشاهرودي ج ١٠ ص ٤٦٣

2⃣ روایت دو سند دارد که هر دو ضعیف است!

✅ پاسخ : هر چند روایت توسط برخی علمای شیعه تصحیح شده است ( به کتاب الولاية الالهية محمد قمي رجوع كنيد ) اما مهمتر این است که شیعه هیچ روایتی برای اثبات نزول این آیه در غدیر ندارد فلذا در اینجا روایت ضعیف [ حداقل ] بر اجتهادات بلا دلیل ترجیح میخورد!

📌آیت الله قزوینی میگوید :

(بنده بر این عقیده هستم که اگر یک روایت ضعیف هم باشد ... عمل کردن به این روایت از سینه زدن زیر پرچم اصول عملیه بهتر است؛ حال شرعیه باشد یا عقلیه باشد فرقی نمی‌کند.)

📖 درس خارج کلام مقارن / آیت الله حسینی قزوینی/ ۲۹ آذر ۱۳۹۵
https://lib.eshia.ir/11139/1/34

3⃣ مخالف با روایت صحیح !

✅ پاسخ : دلیل ایشان یک روایت است که محل شاهد وی این است :

[وَ كَانَتِ اَلْوَلاَيَةُ آخِرَ اَلْفَرَائِضِ فَأَنْزَلَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ «اَلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي » قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لاَ أُنْزِلُ عَلَيْكُمْ بَعْدَ هَذِهِ فَرِيضَةً قَدْ أَكْمَلْتُ لَكُمُ اَلْفَرَائِضَ]

- این حدیث هیچ دلالتی بر نزول آیه "اکمال" در روز غدیر ندارد و تنها چیزی که بیان میکند این است که آخرین فریضه نازل شده، ولایت است !

¤ خوش‌تر آن باشد که سر دلبران، گفته آید در حدیث دیگران :

📌علامه طباطبايۍ : آیه #اکمال ؛ چند روز قبل از روز غدیر نازل شده و پیامبر ﷺ این آیه را در روز #عرفه تلاوت نمودند !

(.. 👈🏻يفيد القطع بأن أمر الولاية كان نازلا قبل يوم الغدير بأيام👉🏻 ، وكان النبي صلى‌الله‌ عليه‌وآله يتقي الناس في إظهاره ، ويخاف أن لا يتلقوه بالقبول أو يسيئوا القصد إليه فيختل أمر الدعوة ، فكان لا يزال يؤخر تبليغه الناس من يوم إلى غد حتى نزل قوله : « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ »فلم يمهل في ذلك.👈🏻وعلى هذا فمن الجائز أن ينزل الله سبحانه معظم السورة وفيه قوله : « الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ » وينزل معه أمر الولاية كل ذلك يوم عرفة فأخر النبي صلى‌الله‌عليه‌وآله بيان الولاية إلى غدير خم ،👈🏻قد كان تلا آيتها يوم عرفة.👉🏻)

📚الميزان في تفسير القرآن ۱۹۶/۵

📌 محمد ريشهرۍ : در حقیقت آیه #اکمال، نُه روز قبل از روز غدیر نازل شده و آنهم در روز #عرفه !

(👈🏻في الحقيقة أنّ هناك تسعة أيّام فصلت بين صدور الحكم الإلهي بنصب الإمام عليّ عليه السلام قائداً للاُمّة بعد النبيّ صلى الله عليه و آله وبين إبلاغ الحكم 👉🏻، فحكم ولاية الإمام أميرالمؤمنين عليه السلام صدر 👈🏻في يوم عرفة بعرفات👉🏻 ، بيد أنّ النبيّ صلى الله عليه و آله أخّر إبلاغه إلى يوم غدير خمّ للبواعث التي أشرنا إليها آنفاً.)

📚منتخب موسوعة الإمام عليّ ٢١٢/١

@eulumhadith

💠 بنــده [ صـلآح الـدین ] راجع به یڪۍ از دݪاݪت های غدیر، بیان ڪرده بودم ڪه وَݪایة ( به فتح واو ) به معنی نصرت و محبت است ، و وِݪایة ( به ڪسر واو ) به معنی حکومت و امارت است.
https://t.me/rodoud_elmi/2897

✍🏻 رافضۍ ۳ پاسخ داده :

1⃣ فراء گفته است : ولایت را به فتح واو و کسر واو در هر دو معناى دوستى و سرپرستى شنیده‌ایم!

✅ پاســـخ : در حقیقت این عمل او، تدلیس به حساب می‌آید، زیرا مقصود فراء این نیست که از عرب زبان ها هر دو حالت را شنیده است و معناۍ هر کدام را برای دیگرۍ استفاده میشـود !
نه، بلکه در اینجا راجع به یڪ آیه سخن میگوید که ڪݪمـه ( وݪايـة ) در آن است فݪذا فراء میگوید هر دو حاݪت ( چه با ڪسر / چه با فتح ) آن را با معنا و مفهوم خود براۍ این آیه شنیده ایم.

قَوْلُهُ تَعَالَى: وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهاجِرُوا مَا لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ 👈🏻 قَالَ الْفَرَّاءُ: يُرِيدُ مَا لَكَمَ مِنْ مَوارِيثهم مِنْ شَيْءٍ، قَالَ: فكسْرُ الْوَاوِ هَاهُنَا مِنْ وِلايتهم أَعجبُ إِليَّ مِنْ فَتْحِهَا لأَنها إِنما تُفْتَحُ أَكثرَ ذَلِكَ إِذا أُريد بِهَا ❌النُّصْرَةُ❌، قَالَ: وَكَانَ الْكِسَائِيُّ يَفْتَحُهَا وَيَذْهَبُ بِهَا إِلى النُّصْرَةِ، قَالَ الأَزهري: وَلَا أَظنه عَلِمَ التَّفْسِيرَ، 👈🏻 قَالَ الْفَرَّاءُ: وَيَخْتَارُونَ فِي وَلِيته وِلاية الْكَسْرَ، قَالَ: وَسَمِعْنَاهَا بِالْفَتْحِ وَبِالْكَسْرِ فِي الْوِلَايَةِ فِي مَعْنَيَيْهِمَا جَمِيعًا

📚لسان العرب ١٥/‏٤٠٧ — ابن منظور (ت ٧١١)

⁉️ مقصود از [ وَسَمِعْنَاهَا ] چه چیزی است !؟
- کلمه "ولایتهم" موجود در این آیه است :
(وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهاجِرُوا مَا لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ) و ضمير " وَسَمِعْنَاهَا " به اين آيه بر ميگردد.


⁉️ مقصود از [ .. فِي مَعْنَيَيْهِمَا جَمِيعًا ] چیست !؟
- یعنی هر دو حالت "قرائت" ( فتح و کسر ) را با معنای خود شنیده ایم.
- یعنی با قرائت فتح شنیده ایم که معنای نصرت میدهد ، و با قرائت کسر شنیده ایم که معنای امارت میدهد .
زیرا گفته است " مَعْنَيَيْهِمَا " ، یعنی هر کدام از دو حالت و معنای خود !

✍🏻 برای اینکه مخاطب بهتر متوجه شود میگویم که ابن منظور ( صاحب لسان العرب ) معنا و مفهوم کلام " فراء " را از تفسیر او به این آیه مذکور گرفته است که با رجوع به کتاب خود فراء، دیگر بحثی باقی نمیماند :

* ﴿مَا لَكُم مِّن وَلَايَتِهِم مِّن شَيْءٍ﴾، بالفتحِ والكسرِ، والوَلَايَةُ كأنَّها النُّصْرةُ: هم وَلَايَةٌ عليك، أي: مُتَنَاصِرُون، كأنَّ الوِلَايةَ وَلَايةُ السُّلطانِ وما أشبَهَه، وهما يرجعان إلى معنًى واحدٍ، كما قالوا: وِصَايةٌ، ووَصَايةٌ.

📚كتاب فيه لغات القرآن ١/‏٧١ — الفراء، يحيى بن زياد (ت ٢٠٧)

▪︎ خلاصه کلام فراء این است :

الوَلاية ( بفتح الواو ) ← النُّصْرةُ
الوِلاية ( بکسر الواو) ← السُّلطانِ

- فلذا دیگر فراء هم درد شما را دوا نمیکند زیرا که بر خلاف فهم شما ، آنچه ما گفته ایم را در کلام او وجود دارد !

2⃣ مجلسی گفته است در حدیث مذکور ( بني الإسلام .. ) هر دو معنی محتمل است !

✅ پاســـخ : این جواب دردی را از شیعیان دوا نمیکند و بلکه دردشان را دو چندان میکند !
مقصود ایشان از کلام مجلسی این است که در مرآة العقول گفته است :

« كما نودي بالولاية » أي في يوم الغدير ... والولاية بالكسر الإمارة وكونه أولى بالحكم والتدبير ، وبالفتح المحبة والنصرة وهنا يحتملهما.

📚مرآة العقول ج ۷ ص ۱۰۰

✍🏻 آقای مجلسۍ تأڪید میڪند که " وݪایة " اگر به ڪسر بیاید، مقصود امارت است و اگر به فتح بیاد‌، مقصود محبت و نصرت است.
اما مجلسۍ بعدش میگوید : وهنا يحتملهما !
یعنی هر دو مورد محتمل است و ترجیح بین این دو نیست !

حال که بنده قرینه ای حدیثۍ دیگر آورده ام ڪه معنا و مقصود را روشن کرده است و جای شڪ باقی نمیماند !

ضمناً روایت هم به " فتح " نقل شده و شیعیان هم آن را به این شڪل در منابع روایی خود میخوانند و دیگر معنا و مفهوم ندارد ڪسی بگوید امڪان دارد بر معنای " ڪسر " آن را معنا ڪنیم !