¤ قَالَ أَبُو الْحسن عَليّ بن عبد الله بن جَعْفَر بن نجيح السَّعْدِيّ الْمَدِينِيّ (ت: ٢٣٤ هـ): «نَظَرْتُ فَإِذَا الْإِسْنَادُ يَدُورُ عَلَى سِتَّةٍ؛
* فَلِأَهْلِ الْمَدِينَةِ:
١ - ابْنُ شِهَابٍ، وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ عبد اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ وَيُكنى أَبَا بَكْرٍ، مَاتَ سَنَةَ أَرْبَعٍ وَعِشْرِينَ وَمِائَةٍ.
* وَلِأَهْلِ مَكَّةَ:
٢ - عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ مَوْلَى جُمَحٍ، وَيُكنى أَبَا مُحَمَّدٍ، مَاتَ سَنَةَ سِتٍّ وَعِشْرِينَ وَمِائَة.
* وَلِأَهْلِ الْبَصْرَة:
٣ - قَتَادَةُ بْنُ دِعَامَةَ السَّدُوسِيُّ، وَكُنْيَتُهُ أَبُو الْخَطَّابِ، مَاتَ سنة سبع عشرَة وَمِائَةٍ.
٤ - وَيَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، وَيُكنى أَبَا نَصْرٍ، مَاتَ سَنَةَ اثْنَتَيْنِ وَثَلَاثِينَ وَمِائَةٍ بِالْيَمَامَةِ
* وَلِأَهْلِ الْكُوفَةِ:
٥ - أَبُو إِسْحَاقَ، وَاسْمُهُ عَمْرُو بن عبد الله بن عبد ود، وَمَاتَ سَنَةَ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ وَمِائَةٍ.
٦ - وَسُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ، مَوْلَى بَنِي كَاهِلٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ، وَيُكنى أَبَا مَحْمَدٍ، مَاتَ سَنَةَ ثَمَانٍ وَأَرْبَعِينَ وَمِائَةٍ.»
[ علل الحديث ومعرفة الرجال والتاريخ (ص: ۸۶ - ۸۹) ]
☆☆☆
* امام على ابن مدینی (ت: ٢٣٤ هـ) شیخ امام بخاری (ت: ٢٥٦ هـ) می گوید: « مدار اسانيد بر شش راوی است:
* مدار اسانيد اهل مدینه:
١ - ابو بكر محمد بن مسلم بن عبدالله بن شهاب زهری (ت: ١٢٤ هـ)
[ سير أعلام النبلاء (۵ / ۳۲۶ - ۳۵۰) ]
* مدار اسانيد اهل مكه:
٢ - ابو محمد عمرو بن دينار (ت: ١٢٦ هـ)
[ سیر أعلام النبلاء (۵ / ۳۰۰ - ۳۰۷) ]
* مدار اسانيد اهل بصره:
٣ - ابو الخطاب قتاده بن دعامه سدوسى (ت: ١١٧ هـ؛ و گفته شده: ت: ١١۸ هـ)
[ سير أعلام النبلاء (۵ / ۲۶۹ - ۲۸۳) ]
٤ - ابو نصر يحيى بن ابى كثير (ت: ١٣٢ هـ؛ و گفته شده: ت: ١۲۹ هـ)
[ سير أعلام النبلاء (۶ / ۲۷ - ۳۱) ]
* مدار اسانيد اهل كوفه:
٥ - ابو اسحاق سبيعى عمرو بن عبدالله همدانى (ت: ١٢٩ هـ؛ و گفته شده: ت: ١۲۷ هـ)
[ سير أعلام النبلاء (۵ / ۳۹۲ - ۴۰۱) ]
٦ - ابو محمد سليمان بن مهران اعمش (ت: ١٤٨ هـ؛ و گفته شده: ت: ١۴۷ هـ)»
[ سير أعلام النبلاء (۶ / ۲۲۶ - ۲۴۸) ]
* فَلِأَهْلِ الْمَدِينَةِ:
١ - ابْنُ شِهَابٍ، وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ عبد اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ وَيُكنى أَبَا بَكْرٍ، مَاتَ سَنَةَ أَرْبَعٍ وَعِشْرِينَ وَمِائَةٍ.
* وَلِأَهْلِ مَكَّةَ:
٢ - عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ مَوْلَى جُمَحٍ، وَيُكنى أَبَا مُحَمَّدٍ، مَاتَ سَنَةَ سِتٍّ وَعِشْرِينَ وَمِائَة.
* وَلِأَهْلِ الْبَصْرَة:
٣ - قَتَادَةُ بْنُ دِعَامَةَ السَّدُوسِيُّ، وَكُنْيَتُهُ أَبُو الْخَطَّابِ، مَاتَ سنة سبع عشرَة وَمِائَةٍ.
٤ - وَيَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، وَيُكنى أَبَا نَصْرٍ، مَاتَ سَنَةَ اثْنَتَيْنِ وَثَلَاثِينَ وَمِائَةٍ بِالْيَمَامَةِ
* وَلِأَهْلِ الْكُوفَةِ:
٥ - أَبُو إِسْحَاقَ، وَاسْمُهُ عَمْرُو بن عبد الله بن عبد ود، وَمَاتَ سَنَةَ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ وَمِائَةٍ.
٦ - وَسُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ، مَوْلَى بَنِي كَاهِلٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ، وَيُكنى أَبَا مَحْمَدٍ، مَاتَ سَنَةَ ثَمَانٍ وَأَرْبَعِينَ وَمِائَةٍ.»
[ علل الحديث ومعرفة الرجال والتاريخ (ص: ۸۶ - ۸۹) ]
☆☆☆
* امام على ابن مدینی (ت: ٢٣٤ هـ) شیخ امام بخاری (ت: ٢٥٦ هـ) می گوید: « مدار اسانيد بر شش راوی است:
* مدار اسانيد اهل مدینه:
١ - ابو بكر محمد بن مسلم بن عبدالله بن شهاب زهری (ت: ١٢٤ هـ)
[ سير أعلام النبلاء (۵ / ۳۲۶ - ۳۵۰) ]
* مدار اسانيد اهل مكه:
٢ - ابو محمد عمرو بن دينار (ت: ١٢٦ هـ)
[ سیر أعلام النبلاء (۵ / ۳۰۰ - ۳۰۷) ]
* مدار اسانيد اهل بصره:
٣ - ابو الخطاب قتاده بن دعامه سدوسى (ت: ١١٧ هـ؛ و گفته شده: ت: ١١۸ هـ)
[ سير أعلام النبلاء (۵ / ۲۶۹ - ۲۸۳) ]
٤ - ابو نصر يحيى بن ابى كثير (ت: ١٣٢ هـ؛ و گفته شده: ت: ١۲۹ هـ)
[ سير أعلام النبلاء (۶ / ۲۷ - ۳۱) ]
* مدار اسانيد اهل كوفه:
٥ - ابو اسحاق سبيعى عمرو بن عبدالله همدانى (ت: ١٢٩ هـ؛ و گفته شده: ت: ١۲۷ هـ)
[ سير أعلام النبلاء (۵ / ۳۹۲ - ۴۰۱) ]
٦ - ابو محمد سليمان بن مهران اعمش (ت: ١٤٨ هـ؛ و گفته شده: ت: ١۴۷ هـ)»
[ سير أعلام النبلاء (۶ / ۲۲۶ - ۲۴۸) ]
📌 اهل بيت در آيه تطهير؛ شامل نه امام از اولاد حسین نمیشود !
[ عن محمد بن موسى بن المتوكل عن علي بن الحسين السعد آبادي عن أحمد بن أبي عبد الله عن أبيه عن عمرو بن سعيد عن مصدق بن صدقة عن عمار بن موسى قال كنت عند أبي عبد الله ( عليه السلام ) فقال رجل اللهم صل على محمد وأهل بيت محمد فقال له أبو عبد الله ( عليه السلام ) يا هذا لقد ضيقت علينا أما علمت أن أهل البيت خمس أصحاب الكساء ؟ فقال الرجل كيف أقول ؟ قال قل اللهم صل على محمد وآل محمد فنكون نحن وشيعتنا قد دخلنا فيه]
📚 ثواب الأعمال ٤٣٥/١
✅ احمد ماحوزی محقق کتاب میگوید:
[ و سنده حسن صحيح، رجاله ثقات و أجلاء عيون ]
¤ محل شاهد : مردی گفت: اللهم صل علی محمد و علی اهل بیت محمد ؛ و امام در پاسخ به ایشان فرمود: چرا دایره ( صلوات ) را بر ما تنگ کردی که شامل حال ما نشود؛ مگر نمیدانید به اینکه تنها پنج تن اصحاب كساء اهل بیت هستند؛ یعنی امام میخواهد بگوید لفظ اهل بیت؛ اصلا شامل حال خود و بقیه امامان نمیشود و بلکه ما جزو آل محمد هستیم نه اهل بیت محمد !
[ عن محمد بن موسى بن المتوكل عن علي بن الحسين السعد آبادي عن أحمد بن أبي عبد الله عن أبيه عن عمرو بن سعيد عن مصدق بن صدقة عن عمار بن موسى قال كنت عند أبي عبد الله ( عليه السلام ) فقال رجل اللهم صل على محمد وأهل بيت محمد فقال له أبو عبد الله ( عليه السلام ) يا هذا لقد ضيقت علينا أما علمت أن أهل البيت خمس أصحاب الكساء ؟ فقال الرجل كيف أقول ؟ قال قل اللهم صل على محمد وآل محمد فنكون نحن وشيعتنا قد دخلنا فيه]
📚 ثواب الأعمال ٤٣٥/١
✅ احمد ماحوزی محقق کتاب میگوید:
[ و سنده حسن صحيح، رجاله ثقات و أجلاء عيون ]
¤ محل شاهد : مردی گفت: اللهم صل علی محمد و علی اهل بیت محمد ؛ و امام در پاسخ به ایشان فرمود: چرا دایره ( صلوات ) را بر ما تنگ کردی که شامل حال ما نشود؛ مگر نمیدانید به اینکه تنها پنج تن اصحاب كساء اهل بیت هستند؛ یعنی امام میخواهد بگوید لفظ اهل بیت؛ اصلا شامل حال خود و بقیه امامان نمیشود و بلکه ما جزو آل محمد هستیم نه اهل بیت محمد !
📌 روايتی که میگوید ۹ امام دیگر آیه شامل حالشان میشود؛ ضعیف است زيرا دست كم دوتا مجهول در سند آن است !
[حدثنا ❌علي بن الحسين بن محمد❌ قال حدثنا هارون بن موسى التلعكبري قال حدثنا ❌عيسى بن موسى الهاشمي❌ بسر من رأى قال حدثني أبي عن أبيه عن آبائه عن الحسين بن علي عن أبيه علي( ع )قال دخلت على رسول الله ... ]
1⃣[علي بن الحسين بن محمد: بن مندة: أبو الحسن، قد أكثر الرواية عنه الخزاز.. مجهول -.]
📚المفيد من معجم رجال الحديث ٣٩٢
2⃣[ عيسى بن موسى الهاشمي: لم يذكروه. ...وروى الخزاز في كتابه النصوص، عن التلعكبري]
📚مستدركات علم رجال الحديث ١٧٤/٦
[حدثنا ❌علي بن الحسين بن محمد❌ قال حدثنا هارون بن موسى التلعكبري قال حدثنا ❌عيسى بن موسى الهاشمي❌ بسر من رأى قال حدثني أبي عن أبيه عن آبائه عن الحسين بن علي عن أبيه علي( ع )قال دخلت على رسول الله ... ]
1⃣[علي بن الحسين بن محمد: بن مندة: أبو الحسن، قد أكثر الرواية عنه الخزاز.. مجهول -.]
📚المفيد من معجم رجال الحديث ٣٩٢
2⃣[ عيسى بن موسى الهاشمي: لم يذكروه. ...وروى الخزاز في كتابه النصوص، عن التلعكبري]
📚مستدركات علم رجال الحديث ١٧٤/٦
( ورحل جابر بن عبد الله مسيرة شهر ، إلى عبد الله بن أنيس ، في حديث واحد )
📚صحيح بخارى ٤١/١
📚صحيح بخارى ٤١/١
Audio
☦ شرح استاد اعظم ☦
📌 میگویــ🦄ـد : بخاری از یک زندیق ( محمد بن سعید المصلوب ) روایت کرده، پس چطور شما میگویید تمام اسناد بخاری صحیح هستند !
📌 میگویــ🦄ـد : بخاری از یک زندیق ( محمد بن سعید المصلوب ) روایت کرده، پس چطور شما میگویید تمام اسناد بخاری صحیح هستند !
پاسخ | شبهه روایت امام بخاری از محمد بن سعید المصلوب در الجامع الصحیح !
کل مسأله این است که امام ذهبی میگوید امام بخاری، نام و کنیه های محمد بن سعید مصلوب را (در تاریخ الکبیر) ذکر کرده و گمان برده که این کنیه ها برای افراد متفاوت هستند در حالی که تماماً برای این زندیق است.ِ
👈🏻 دقت کنید، یعنی امام بخاری نه روایتی از این زندیق در صحیح خود دارد و نه در کتاب های دیگر ، بلکه شرح حال ایشان را در تاریخ الکبیر ذکر کرده اند :
[محمد بن سعيد الشامي ويقال ابن ابى قيس ويقال ابن الطبري ويقال ابن حسان أبو عبد الرحمن كان صلب، متروك الحديث قتل في الزندقة .. ]
📚 التاريخ الكبير ٩٤/١
▪︎مقصود از [ و ظنه جماعة ] اين است كه امام بخاری هر راوی که در تاریخ الکبیر ذکر میکرده روایات آن راوی هم مثال میزده ، و در اینجا هم همین کار را کرده که تنها یک روایت است که این زندیق " المصلوب " ازش وجود دارد اما در برخی طرق به جای او، ذکر کرده اند محمد بن سعید #الأسدي؛ و در برخی دیگر #ابوعبدالله و همچنین #ابن_عجلان ؛ که امام ذهبی میگوید امام بخاری در اینجا گمان کرده که این کنیه و اسم ها برای فردی دیگر است، در حالی که همه اینان یک نفر اند و آنهم همان محمد بن سعید المصلوب میباشد.
👈🏻 ابن الجوزي در [ الضعفاء و المتروكون ] همچنین در شرح حال "المصلوب"، کلام امام ذهبی را گفته اند:
[ وَقد اخْرُج البُخَارِيّ اسْم هَذَا الرجل فِي تَارِيخه فِي مَوَاضِع وظنه جمَاعَة ]
¤ مقصود از تاریخ، تاریخ الکبیر است.
🔹 این هم تمام ترجمه و بیان حال او در کتاب تاریخ الکبیر امام بخاری است 👇🏻
کل مسأله این است که امام ذهبی میگوید امام بخاری، نام و کنیه های محمد بن سعید مصلوب را (در تاریخ الکبیر) ذکر کرده و گمان برده که این کنیه ها برای افراد متفاوت هستند در حالی که تماماً برای این زندیق است.ِ
👈🏻 دقت کنید، یعنی امام بخاری نه روایتی از این زندیق در صحیح خود دارد و نه در کتاب های دیگر ، بلکه شرح حال ایشان را در تاریخ الکبیر ذکر کرده اند :
[محمد بن سعيد الشامي ويقال ابن ابى قيس ويقال ابن الطبري ويقال ابن حسان أبو عبد الرحمن كان صلب، متروك الحديث قتل في الزندقة .. ]
📚 التاريخ الكبير ٩٤/١
▪︎مقصود از [ و ظنه جماعة ] اين است كه امام بخاری هر راوی که در تاریخ الکبیر ذکر میکرده روایات آن راوی هم مثال میزده ، و در اینجا هم همین کار را کرده که تنها یک روایت است که این زندیق " المصلوب " ازش وجود دارد اما در برخی طرق به جای او، ذکر کرده اند محمد بن سعید #الأسدي؛ و در برخی دیگر #ابوعبدالله و همچنین #ابن_عجلان ؛ که امام ذهبی میگوید امام بخاری در اینجا گمان کرده که این کنیه و اسم ها برای فردی دیگر است، در حالی که همه اینان یک نفر اند و آنهم همان محمد بن سعید المصلوب میباشد.
👈🏻 ابن الجوزي در [ الضعفاء و المتروكون ] همچنین در شرح حال "المصلوب"، کلام امام ذهبی را گفته اند:
[ وَقد اخْرُج البُخَارِيّ اسْم هَذَا الرجل فِي تَارِيخه فِي مَوَاضِع وظنه جمَاعَة ]
¤ مقصود از تاریخ، تاریخ الکبیر است.
🔹 این هم تمام ترجمه و بیان حال او در کتاب تاریخ الکبیر امام بخاری است 👇🏻
❌مُحَمد بْن سَعِيد، الشّامِيُّ، ويُقال: ابْن أَبي قَيس، ويُقال: ابْن الطَّبَرِيّ، ويُقال: ابْن حَسّان، أَبو عَبد الرَّحمَن. كَانَ صُلِبَ، متروكُ الحديثِ، قُتِلَ فِي الزَّندَقَة. قَالَ المُقرِئ: عَنْ سَعِيد، عَنِ ابْن عَجلان، عَنْ مُحَمد بْن سَعِيد بْن حَسّان بْن قَيس. وروى عَبد الرَّزّاق، عَنِ ابْن جُرَيج، عَنْ عُمَر بْن مُحَمد، عَنْ سَعِيد بْن أَبي هِلاَل، عَنْ مُحَمد بْن سَعِيد الأَسَدِيّ، عَنْ أَوس بْن أَوس، عَنِ النَّبيِّ صَلى اللَّهُ عَلَيه وسَلم؛ فِي غُسل يوم الجُمُعة. وقَالَ بعضُهم: أَبو عَبد اللهِ، وقَالَ بعضُهم: عَنِ ابْن عَجلان، عَنِ ابْن المُصَفَّى، عَنْ عَبد الرَّحمَن بْن امرئ القَيس، عَنْ مُحَمد الطَّبَري، عَنِ النَّبيِّ صَلى اللَّهُ عَلَيه وسَلم؛ فِي غُسل يوم الجُمُعة❌
Audio
📌 اما محدّث بزرگ میگویــ🦄ـد :
بخاری تدلیس روات میکرده. زیرا روات زندیق رو آورده و خودش هم میدونسته اینا زندیق اند اما نامشون رو عوض میکرده 🤷🏻
💥امثال این موجودات در نقد صحیح بخاری کتاب مینویسند‼️
بخاری تدلیس روات میکرده. زیرا روات زندیق رو آورده و خودش هم میدونسته اینا زندیق اند اما نامشون رو عوض میکرده 🤷🏻
💥امثال این موجودات در نقد صحیح بخاری کتاب مینویسند‼️
پاسخ | شبهه امام بخاری و تدلیس یحیی بن عبدالله بن بکیر !
- میگویند بدر عینی (شارح صحیح بخاری) گفته است: [ يحيى بن عبدالله بن بكير .. نسبه البخاري الى جده يدلسه ]
▪︎ پاسخ :
- اساساً شهرت اين راوی به یحیی بن بکیر است و بلکه در تمام کتب روایی که از جمله کتب تسعه ( صحیح بخاری، صحیح مسلم، سنن ترمذي، ابن ماجه، ابي داود، موطا مالك و .....) تماماً به یحیی بن بکیر او را عنوان میکنند و چه بسا انتساب او به پدر ( یحیی بن عبدالله ) به تدلیس نزدیکتر باشد.
📌امام ابن حجر رحمه الله( فتح الباري ٧٠/١ ) میگوید:
[ هو يحيى بن عبد الله بن بكير نسبه إلى جده لشهرته بذلك، وهو من كبار حفاظ المصريين، وأثبت الناس في الليث بن سعد الفهمي فقيه المصريين ]
👈🏻 فلذا نه تدليسی رخ داده و نه هم خللی صورت گرفته است و چه بسا مقصود بدر عینی رحمه الله از "دلسه" عدم ذکر و اخفاء اسم پدر است و نه تدلیس اصطلاحیست.
- میگویند بدر عینی (شارح صحیح بخاری) گفته است: [ يحيى بن عبدالله بن بكير .. نسبه البخاري الى جده يدلسه ]
▪︎ پاسخ :
- اساساً شهرت اين راوی به یحیی بن بکیر است و بلکه در تمام کتب روایی که از جمله کتب تسعه ( صحیح بخاری، صحیح مسلم، سنن ترمذي، ابن ماجه، ابي داود، موطا مالك و .....) تماماً به یحیی بن بکیر او را عنوان میکنند و چه بسا انتساب او به پدر ( یحیی بن عبدالله ) به تدلیس نزدیکتر باشد.
📌امام ابن حجر رحمه الله( فتح الباري ٧٠/١ ) میگوید:
[ هو يحيى بن عبد الله بن بكير نسبه إلى جده لشهرته بذلك، وهو من كبار حفاظ المصريين، وأثبت الناس في الليث بن سعد الفهمي فقيه المصريين ]
👈🏻 فلذا نه تدليسی رخ داده و نه هم خللی صورت گرفته است و چه بسا مقصود بدر عینی رحمه الله از "دلسه" عدم ذکر و اخفاء اسم پدر است و نه تدلیس اصطلاحیست.
پاسخ | شبهه تدلیس امام بخاري و محمد بن یحیی الذهلي
فرضا بپذیریم عدهای اهل علم گفتهاند امام بخاری تدلیس شیوخ انجام داده اند.
فلذا ما بایستی ابتدا تعریف "تدلیس شیوخ" را متذکر شویم و ببينيم که آیا از بخاری رحمهالله تدلیس قبيح صادر شده است یا خیر !؟
- قطعاً خير، زيرا محمد بن يحيى الذهلي رحمه الله امامٌ ثبتٌ حُجة است و عدم تصریح به ڪنیه ایشان هیچ خللی در امام بخاری و روایت ایشان وارد نمیکند
▪︎نکته مهم : هیچ روایتی از این روایات نه امام بخاری در آن تفرد دارد و نه امام ذهلی، یعنی تمام روایاتی که امام بخاری از امام ذهلی روایت کرده است از طریق غیر امام بخاری از ذهلی نقل شده، همانطور که مشایخی غیر از امام محمد بن یحیی الذهلي که در صحیح بخاری وجود دارد، منقول است.
👈🏻 برای بیان این مسأله، میتوانید به تفاصیل شیخ عبدالله الخلیفي رجوع كنيد
http://alkulify.blogspot.com/2016/06/blog-post_6.html?m=1
← ادامه دارد ...
فرضا بپذیریم عدهای اهل علم گفتهاند امام بخاری تدلیس شیوخ انجام داده اند.
فلذا ما بایستی ابتدا تعریف "تدلیس شیوخ" را متذکر شویم و ببينيم که آیا از بخاری رحمهالله تدلیس قبيح صادر شده است یا خیر !؟
- قطعاً خير، زيرا محمد بن يحيى الذهلي رحمه الله امامٌ ثبتٌ حُجة است و عدم تصریح به ڪنیه ایشان هیچ خللی در امام بخاری و روایت ایشان وارد نمیکند
▪︎نکته مهم : هیچ روایتی از این روایات نه امام بخاری در آن تفرد دارد و نه امام ذهلی، یعنی تمام روایاتی که امام بخاری از امام ذهلی روایت کرده است از طریق غیر امام بخاری از ذهلی نقل شده، همانطور که مشایخی غیر از امام محمد بن یحیی الذهلي که در صحیح بخاری وجود دارد، منقول است.
👈🏻 برای بیان این مسأله، میتوانید به تفاصیل شیخ عبدالله الخلیفي رجوع كنيد
http://alkulify.blogspot.com/2016/06/blog-post_6.html?m=1
← ادامه دارد ...